MEDLABNEWS.GR / IATRIKA NEA: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

Responsive Ad Slot

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σύλλογος Πεταλούδα και Ε.Δι.Κ.Ε συμπράττουν για το πρόγραμμα «Υγιής Γήρανση»

Σύλλογος Πεταλούδα και Ε.Δι.Κ.Ε συμπράττουν για το πρόγραμμα «Υγιής Γήρανση»
medlabnews.gr iatrikanea

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Θεματικών Δωρεών για την Υγιή Γήρανση του Ιδρύματος Μποδοσάκη, που συγχρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Μποδοσάκη, το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα, οι δύο φορείς, Σύλλογος Πεταλούδα και το Ελληνικό Δίκτυο Καταγμάτων Ευθραυστότητας (Ε.Δι.Κ.Ε) ήταν από τις συμπράξεις που επιλέχθηκαν για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος γύρω από τη λειτουργική ανεξαρτησία και ευεξία μετά από ένα οστεοπορωτικό κάταγμα.

Συγκεκριμένα μέσα στο 2026 θα υλοποιηθούν 4 βασικοί πυλώνες δράσεων όπως:

- Ερευνητική μελέτη που θα αφορά στη διερεύνηση των εκπαιδευτικών και επικοινωνιακών αναγκών που προκύπτουν μετά το εξιτήριο. Καλούνται όλοι οι ασθενείς που έχουν υποστεί κάταγμα ισχίου να επικοινωνήσουν με τους δύο φορείς που υλοποιούν το πρόγραμμα για να συμμετέχουν στην μελέτη, εφόσον το επιθυμούν.

- Δημιουργία απλουστευμένου οδηγού φροντίδας μετά από κάταγμα ισχίου, διαθέσιμο για όλους τους ασθενείς, όπου κι αν διαμένουν. Ο Οδηγός θα είναι διαθέσιμος για όλους σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή στα μέσα της χρονιάς.

- Διενέργεια ποικίλων διαδικτυακών και διαδραστικών σεμιναρίων/εργαστηρίων τόσο στην Αθήνα όσο και στην Πάτρα, που θα αφορούν τόσο σε επαγγελματίες υγείας όσο και στους ίδιους τους ασθενείς και τους φροντιστές τους.

- Ανοιχτή εκδήλωση ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης κοινού για τα Κατάγματα Ευθραυστότητας στην 1ηΥγειονομική Περιφέρεια.

Οι στόχοι του προγράμματος είναι να υποστηριχθούν οι ασθενείς με κάταγμα ισχίου, να ακουστεί η φωνή των ασθενών και των φροντιστών τους καταγράφοντας όλες τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και τέλος να εκπαιδεύσει τους επαγγελματίες, μέσα στα πλαίσια ανάπτυξης ενός πιο ασθενοκεντρικού μοντέλου προωθώντας ταυτόχρονα μια κουλτούρα συμμετοχικής φροντίδας με θετικό και διαρκή αντίκτυπο στη Δημόσια Υγεία.

Αλγοδυστροφία, αντανακλαστική Συμπαθητική Δυστροφία, σύνδρομο σύμπλοκου περιοχικού πόνου με έντονο πόνο, αίσθηση καψίματος σε πόδια ή χέρια.

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Αντανακλαστική Συμπαθητική Δυστροφία (Αλγοδυστροφία) ή σύνδρομο σύμπλοκου περιοχικού πόνου COMPLEX REGIONAL PAIN SYNDROME (CRPS) είναι μια κατάσταση που συχνά η διάγνωση της γίνεται πολύ δύσκολα. Βασικό στοιχείο είναι ο πόνος που είναι συχνά καυσαλγικός. Συχνότερα  επηρεάζονται τα άκρα (χέρια, καρπός , γόνατα, κλπ). Μπορεί να προσβληθούν μία ή περισσότερες περιοχές.

Πρωτοεμφανίστηκε το 1864 στον Αμερικάνικο εμφύλιο πόλεμο σε στρατιώτες που τραυματίζονταν στα χέρια και στα πόδια από σφαίρες. Όσοι από αυτούς το είχαν γέμιζαν τις μπότες τους με νερό και τύλιγαν τα χέρια τους με κουρέλια για να σταματήσουν το αίσθημα του καψίματος στα μέλη τους. Το ονόμασαν καυσαλγία (causalgia) από τα Ελληνικά "Καύσος" και " Άλγος".
Επίσης ονομάζεται και ατροφία Suddeck, Raynaud, σύνδρομο ώμου-χειρός, οξεία οστική ατροφία, τραυματικός αγγειόσπασμος, συμπαθητικά διατηρούμενος πόνος. Στον όρο αντανακλαστική συμπαθητική δυστροφία (Reflex Sympathetic Dystrophy; RSD) ή σύνδρομο σύμπλοκου περιοχικού πόνου τύπου Ι (Complex Regional Pain Syndrome; CRPS-1) υπάγεται σύνολο συμπτωμάτων και εκδηλώσεων χαρακτηριζόμενων από πόνο, αισθητικές διαταραχές, αλλοδυνία, μεταβολές της θερμοκρασίας, διαταραχές της παραγωγής του ιδρώτα, οίδημα και μεταβολές της χροιάς του δέρματος σε μια περιοχή του σώματος μετά από βλαπτικό ερέθισμα.
 Συμπτώματα
  • Πόνος
  • Αλλοδυνία
  • Υπερπάθεια
  • Ευαισθησία στην αφή
  • Αλλαγή στο χρώμα του δέρματος
  • Αλλαγή στη θερμοκρασία της περιοχής
  • Αλλαγή στο δέρμα
  • Υπεριδρωσία
  • Οίδημα
  • Ελάττωση τριχοφυΐας. Είναι συχνή στην προσβληθείσα περιοχή, ενώ άλλοτε παρατηρείται υπερτρίχωση, η οποία και αυτή θεωρείται σημείο δυσλειτουργίας του συμπαθητικού.
  • Εύκολη κόπωση, στα όψιμα στάδια της νόσου
  • Ουρολογικές διαταραχές : Υπερρεφλεξία ή αρεφλεξία του εξωστήρα και ασυνέργεια εξωστήρα – εξωτερικού σφιγκτήρα, η οποία οδηγεί σε έπειξη για ούρηση, συχνουρία, ακράτεια ή κατακράτηση των ούρων

Το αρχικό σύμπτωμα είναι συνήθως αιφνίδιος ή προοδευτικά επιδεινούμενος πόνος σε μια αρθρική περιοχή, μετά από κάκωση ή χωρίς εμφανή αίτια. Ο πόνος μπορεί να είναι μέτριος και καλά ανεκτός που υποχωρεί με την ανάπαυση, έως πολύ έντονος ή ανυπόφορος με έντονη την παρουσία του και στην παραμικρή κίνηση ή σε επαφή με τα κλινοσκεπάσματα. Συχνά καταλαμβάνει όλο το μέλος. Ο πάσχων συνήθως τυλίγει το μέλος του με μια βρεγμένη πετσέτα ή επιθέματα, για να περιορίσει τον πόνο και να απαλύνει την αίσθηση καψίματος που διακατέχει το μέλος. Άλλοτε ο πόνος είναι "μηχανικού τύπου" και εκλύεται ή επιδεινώνεται με την πίεση, την κινητοποίηση, ή τη φόρτιση της πάσχουσας περιοχής. Κάποιες μπορεί να έχει "ψευδοφλεγμονώδη" χαρακτήρα, δηλαδή να εκλύεται αυτόματα και να επιδεινώνεται τη νύχτα, συνήθως δεν υποχωρεί με κοινά αναλγητικά, ανταποκρίνεται καλύτερα στα ΜΣΑΦ.
Επιδημιολογία
  • Άτομα κάθε ηλικίας και φύλου μπορεί να προσβληθούν. 
  • Η RSD είναι συχνότερη στα κορίτσια (67-84%), παρά τα αγόρια (αναλογία 2:1). 
  • Η RSD παρατηρείται συνήθως σε άτομα ηλικίας 40-49 ετών. 
  • Η CRPS-1 είναι πολύ λιγότερο συχνή στα παιδιά απ΄ ό,τι στους ενήλικες. Η μέση ηλικία προσβολής ανέρχεται σε 12.4-13.4 χρόνια (εύρος 7-17 χρόνια). Το χρονικό διάστημα από της έναρξης των συμπτωμάτων μέχρι την διάγνωση της RSD κυμαίνεται από 4-12 μήνες  (εύρος 1-60 μήνες) αν και ενίοτε δεν υπερβαίνει τις 12 ημέρες. Σε αντίθεση με τους ενήλικες, στα παιδιά η RSD προσβάλλει συχνότερα τα κάτω άκρα και, λιγότερο συχνά, προηγείται εκλυτικό γεγονός.
Είναι άγνωστη η αιτία που το προκαλεί, πολλοί παράγοντες εμπλέκονται. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από τραυματισμό ή κάταγμα ενώ άλλοτε εμφανίζεται χωρίς προφανή αιτία.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΑΛΓΟΔΥΣΤΡΟΦΙΑ

   Κακώσεις (ήπιες-σοβαρές)
   Κατάγματα (ιδιαίτερα Colles)
   Διαστρέμματα-εξαρθρήματα
   Πρωτοπαθή νοσήματα ΚΝΣ
   Μυοσκελετικές χειρουργικές επεμβάσεις
   Βλάβες νωτιαίου μυελού
   Νοσήματα αυχένα (αρθρίτιδα, δισκοπάθεια)
   Περιφερική νευροπάθεια
   Ερπητας ζωστήρας με μεθερπητική νευραλγία
   Πνευμονική φυματίωση
   Κύηση
   Φάρμακα (αντιφυματικά, βαρβιτουρικά άλλα αντισπασμωδικά)
   Προδιάθεση
   Υστερική προσωπικότητα
   Νοσήματα εκδηλούμενα με σπασμούς

Πιστεύεται  ότι εμπλέκεται μια ομάδα νευρικών ινών που καλείται Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα (Σ.Ν.Σ.).  Ανωμαλίες του Σ.Ν.Σ. επηρεάζουν  την αιματική ροή ή την θερμοκρασία του δέρματος.
Η αλγοδυστροφία οφείλεται σε δυσλειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί αλγοδυστροφίας

΄Αλγος--->
Ευαισθητοποίηση μεγάλου μεγέθους μυελινοποιημένων νευρικών ινών
Ενεργοποίηση και δυσλειτουργία νευρικών ινών τύπου C (υπεραλγησία, διαταραχές αισθητικότητας )
Οίδημα --->
Απελευθέρωση νευροπεπτιδιών από νευρικές ίνες τύπου C
Ερεθισμός συμπαθητικού
Οστική βλάβη --->
Απελευθέρωση νευpοπεπτιδίων και υπεραιμία
Ερεθισμός συμπαθητικού
Υμενίτιδα--->
Απελευθέρωση νευροπεπτιδίων


Δυστροφία--->
Μηχανικές επιδράσεις, άγνωστοι μηχανισμοί



Διάγνωση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
  • Μικρή αύξηση ΤΚΕ (σε βαριές και εκτεταμένες περιπτώσεις)
  • Ηπια υπερασβεστιουρία
  • Μικρή αύξηση αλκαλικής φωσφατάσης
  • Μικρή αύξηση υδροξυπρολίνης ούρων (ιδίως στο στάδιο Ι)
  • Υπερτριγλυκεριδαιμία (στο 61% των ασθενών κυρίως με RSD των κάτω άκρων)
  • Μικρή αύξηση κυττάρων στο αρθρικό υγρό
  • Θετικό BW15 (σε διπλάσια συχνότητα)


ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ


Ακτινολογικά παρουσιάζεται με μείωση της οστικής πυκνότητας στην περιοχή του τραυματισμού και η θεραπεία συνίσταται σε μακροχρόνια φυσικοθεραπεία, χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών ή και διήθηση στελεχών του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.
Σε παιδιά με ευρήματα συμβατά με RSD, οι απλές ακτινογραφίες και το σπινθηρογράφημα των οστών βοηθούν σημαντικά στον αποκλεισμό άλλων καταστάσεων (π.χ. κατάγματα κόπωσης, οστεομυελίτιδα, οστεοειδές οστέωμα ή νεοπλάσματα) Τις 4-6 πρώτες εβδομάδες της νόσου οι ακτινογραφίες είναι φυσιολογικές. Μετά τον 1ο-2ο μήνα εμφανίζονται οι, σχεδόν παθογνωμονικές, ακτινολογικές αλλοιώσεις. Οι απλές ακτινογραφίες έχουν ευαισθησία και ειδικότητα 69% και 71%, αντίστοιχα.
Οι ακτινογραφίες μπορεί να δείξουν οστεοπόρωση στην περιοχή.
Μέτρηση οστικής πυκνότητας της προσβεβλημένης οστικής περιοχής.

Το Σπινθηρογράφημα Οστών μπορεί να βοηθήσει διαγνωστικά. Σπινθηρογράφημα 3 φάσεων. Είναι η εξέταση εκλογής, γιατί δίνει πληροφορίες για την διάχυση (φάση Ι) ή την σχετική αγγείωση (φάση ΙΙ) του πάσχοντος μέλους, χρήσιμες για την διάκριση της RSD από λοιμώξεις ή άλλες αλλοιώσεις

Θεραπεία
Η θεραπεία πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό και συνδυάζει φυσικά μέσα, αναλγητικά φάρμακα, αγωγή για τον νευροπαθητικό πόνο, ενέσεις , κλπ. 
Η θεραπεία αφορά κινησιοθεραπεία, δια δερματικά ηλεκτρικά ρεύματα, αναλγητικά - αντιφλεγμονώδη φάρμακα, καλσιτονίνη, κορτικοστεροειδή και χειρουργική συμπαθεκτομή ή συμπαθητική περιοχική γαγγλιοπληγική αγωγή. 

Βιβλιογραφία: Rheumatology Secrets, Arthritis Research Campaign

Wordliczek J et al, 2000.
Bernstein BH et al, 1978; Wilder RT et al, 1992; Kesler RW et al, 1988; Hassenbusch SJ et al, 1996
Murray CS et al, 2000

Τι να κάνετε αν γλιστρήσατε, πέσατε, κτυπήσατε; Τι πρέπει να κάνετε ανάλογα με το σημείο του σώματος που χτύπησε;.


Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που εσείς ή κάποιος άλλος γλίστρησε και έπεσε;  

Ανάλογα με το πιο σημείο του σώματος χτύπησε διαβάστε τι χρειάζεται να κάνετε.

Σε όλες τις περιπτώσεις απαιτείται η αρχή Rest Ice Compression Elevation (R.I.C.E.) 

Είναι μία αρχή που αφορά την αντιμετώπιση τραυματισμών μαλακών μορίων.
Rest – Ανάπαυση - ξεκούραση ή σχετική ξεκούραση. 
Ice – O πάγος έχει αναισθητική δράση και μας ανακουφίζει από τον πόνο, μειώνει το μελάνιασμα, την αιμορραγία … Ουσιαστικά τα αιμοφόρα αγγεία ψύχονται και έτσι έχουμε την σύσπαση τους.
Compression- Η περίδεση βοηθάει  να αποτραπεί το παραπάνω πρήξιμο και αιμορραγία. Θέλει προσοχή ώστε το σφίξιμο να μην είναι υπερβολικά έντονα … και σταματήσει τελείως την κυκλοφορία του αίματος στην συγκεκριμένη περιοχή του σώματος. Φυσικά το δένουμε ύστερα από την τοποθέτηση του πάγου.
Elevation – Ανυψώνουμε το τραυματισμένο σημείο ώστε να μειωθεί ο πόνος λόγω του περιορισμού του πρηξίματος.

Χτύπημα στο κεφάλι

Σε ελαφρύ κτύπημα έχουμε συνήθως μόνο αστεράκια και ένα καρούμπαλο, σε βαρύτερο μπορεί να υπάρξει σοβαρή διάσειση ή ακόμα και θάνατος. Κριτήριο σοβαρότητας μιας κάκωσης στο κεφάλι είναι η έστω και ολιγόλεπτη, απώλεια των αισθήσεων, που παραπέμπει σε διάσειση. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να γίνει μεταφορά του τραυματία σε νοσοκομείο. Εάν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, παρακολουθεί κανείς για τις επόμενες 24 ώρες την πιθανή εμφάνιση έντονου πονοκεφάλου, εμετού, λήθαργου ή επιληψίας. Φυσικά απαιτούνται (Rest Ice Compression Elevation) R.I.C.E. και ράμματα εφ' όσον υπάρχει ανοικτό τραύμα.

Κάκωση μεσοσπονδύλιου δίσκου

Ιδιαίτερα κινδυνεύει η περιοχή της μέσης στην οποία οι οσφυϊκοί σπόνδυλοι δέχονται τεράστια φορτία, ιδίως με τη σπονδυλική στήλη σε κάμψη, δηλαδή όταν σηκώνουμε βάρη σκυμμένοι. Κάποια φορά ακούμε ή νιώθουμε ένα ‘κρακ’. Όταν ο πόνος στη μέση είναι ξαφνικός και αντανακλά κατά μήκος του ενός από τα δυο πόδια, είναι πιθανόν να έχουμε πρόπτωση κάποιου δίσκου (δισκοκήλη). Παρ όλη τη δραματική εικόνα δεν είναι κάτι χειρουργικά επείγον - αυτό που χρειάζεται σε πρώτη φάση είναι ανάπαυση στο κρεβάτι σε οποιαδήποτε στάση ανακουφίζει τον πάσχοντα. Παρέχονται αντιφλεγμονώδη (με φαγητό), αναλγητικά, μυοχαλαρωτικά.

Κακώσεις ώμου

Η πιο δραματική κάκωση είναι το εξάρθρημα του ώμου, που οφείλεται συνήθως σε πτώση με το βραχίονα ανοικτό (χέρι ψηλά). Δυστυχώς, σπάνια μπορεί να αναταχθεί από μη ειδικό. Ο τραυματίας έχει αφόρητους πόνους και την αίσθηση ότι ο ώμος του έχει ‘βγεί’. Καμιά φορά, ειδικά εάν δεν είναι η πρώτη φορά που βγαίνει ο ώμος, ο ασθενής επιτυγχάνει μόνος του την ανάταξη. Διαφορετικά οι πρώτες βοήθειες είναι η χορήγηση του πιο δυνατού αναλγητικού που έχουμε στο σκάφος και η ανάρτηση του άκρου σε όποια θέση βολεύει τον τραυματία έως τη διακομιδή του σε νοσοκομείο.

Συχνότερο από το εξάρθρημα του ώμου είναι το εξάρθρημα της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης, το οποίο είναι αποτέλεσμα πτώσης πάνω στην ‘γωνιά’ του ώμου με τον βραχίονα ‘κλειστό’ (χέρι χαμηλά). Η διάγνωση είναι εύκολη καθόσον υπάρχει εμφανής παραμόρφωση με την άκρη της κλείδας να εξέχει προς τα επάνω. Το μόνο που απαιτείται είναι η ακινητοποίηση του άκρου με σάκο ανάρτησης. Ο πόνος μετά τις πρώτες 24 ώρες μειώνεται σημαντικά.

Συνιστώνται σάκος ανάρτησης, αναλγητικά, πάγο στην ακρωμιοκλειδική μόνο.

Κάταγμα πηχεοκαρπικής

Το κάταγμα της πηχεοκαρπικής (καρπού) είναι το συχνότερο από τα κατάγματα του άνω άκρου και οφείλεται συνήθως σε πτώση. Επειδή η διαφορά ανάμεσα σε ένα κάταγμα ή απλό διάστρεμμα στην περιοχή δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί από μη ειδικό, συνίσταται σε κάθε περίπτωση ακινητοποίηση του καρπού σε νάρθηκα έως ότου γίνει ακτινογραφία.

Απαραίτητη η παροχή R.I.C.E. και αναλγητικών.

Κακώσεις άκρας χείρας / δακτύλων

Τα κατάγματα και τα εξαρθρήματα των δακτύλων και των μετακαρπίων είναι επικίνδυνα. Συνήθως στις περιπτώσεις αυτές η διάγνωση είναι δυνατή δια γυμνού οφθαλμού, λόγω της ευκρινούς παραμόρφωσης. Στις περιπτώσεις που υπάρχει κάκωση τενόντων (ο ασθενής αδυνατεί να κουνήσει ένα δάκτυλο, ενώ μπορούμε εμείς να το κουνήσουμε παθητικά χωρίς πρόβλημα), ή νεύρων (υπάρχει υπαισθησία ή αναισθησία στο άγγιγμα σε τμήμα του χεριού). Συνήθως έχουμε και ανοιχτό τραύμα, το οποίο πρέπει να περιδέσουμε πριν τη μεταφορά σε νοσοκομείο. Το απλό κάταγμα δακτύλου μπορούμε να το ακινητοποιήσουμε συνδέοντας με στενές λωρίδες Leukoplast τις 3 φάλαγγες των δακτύλων με τις αντίστοιχες του διπλανού, έτσι ώστε να κινούνται μαζί. R.I.C.E., αναλγητικά.

Θλάσεις προσαγωγών

Το αποτέλεσμα της ταυτόχρονης στήριξης σε επιφάνειες που απομακρύνονται (από σκάφος σε dinghy ή ανάμεσα σε δυο σκάφη) είναι να ανοίξουν τα πόδια και να προκληθεί θλάση στους προσαγωγούς. Εκτός από τον πόνο στην περιοχή που μπορεί να επιμείνει και ένα μήνα, οι θλάσεις των προσαγωγών δεν δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα. Απαιτούνται R.I.C.E., αντιφλεγμονώδη

Θλάση γαστροκνημίου - ρήξη Αχιλλείου τένοντα

Ο κλασικός μηχανισμός είναι απότομο sprint ή άλμα. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως θλάση στο μυ της γάμπας (γαστροκνήμιος), αλλά σε κάποιες περιπτώσεις (τυπικά ηλικίες 40-50) μπορεί ο Αχίλλειος τένοντας να υποστεί ρήξη. Στην πρώτη περίπτωση νοιώθουμε ξαφνικά έντονο πόνο στη γάμπα, στη δεύτερη την αίσθηση ότι κάποιος μας κλώτσησε από πίσω. Θυμίζουμε R.I.C.E., αντιφλεγμονώδη / αναλγητικά, πατερίτσες

Κακώσεις γόνατος

Η συχνότερη κάκωση είναι η ρήξη του έσω πλάγιου συνδέσμου, που οφείλεται πάντοτε σε τραυματισμό και η ρήξη ενός των μηνίσκων, που μπορεί να οφείλεται και σε χρόνια επαναληπτική επιβάρυνση. Η κάκωση του έσω πλαγίου συνδέσμου οφείλεται συνήθως σε στραβοπάτημα ή πτώση κατά την οποία το γόνατο τσακίζει προς τα μέσα.

Η καταπόνηση του μηνίσκου, η οποία συχνά οδηγεί σε ρήξεις, συμβαίνει στη στάση του βαθέως καθίσματος, πολύ συχνή σε εργασίες του σκάφους. Οι ρήξεις μηνίσκων συχνά εμφανίζονται σαν πρήξιμο του γόνατος (ενδοαρθρική συλλογή υγρού - ύδαρθρος), ενώ σε κάποιες περιπτώσεις το σπασμένο κομμάτι μπορεί να μπλοκάρει την κίνηση του γόνατος. Αναγκαία: R.I.C.E. και αντιφλεγμονώδη / αναλγητικά

Κάκωση ποδοκνημικής

Συνήθως γίνεται από γλίστρημα στην σκάλα ή από παραπάτημα. Ανάλογα με την βαρύτητα της κάκωσης δημιουργείται διάστρεμμα (‘γύρισμα’ του αστραγάλου συνήθως προς τα μέσα με διάταση ή μερική ρήξη των έξω συνδέσμων) ή και κάταγμα ακόμη.

Και στις δυο περιπτώσεις εμφανίζεται οίδημα και πόνος άμεσα. Διαγνωστικά η διαφορά κατάγματος - διαστρέμματος είναι ότι συνήθως στο κάταγμα δεν είναι δυνατή η φόρτιση του σκέλους, ενώ στο διάστρεμμα μετά από λίγες δοκιμές ο τραυματίας μπορεί να πατήσει προσεκτικά χωρίς μεγάλο πόνο. Και σε αυτή την περίπτωση απαραίτητα R.I.C.E, αντιφλεγμονώδη / αναλγητικά, πατερίτσες

Κατάγματα άκρου πόδα / δακτύλων

Συνήθως προκαλούνται από χτύπημα των γυμνών δακτύλων σε προεξέχοντα αντικείμενα (έπιπλα, πόρτες, κ.λπ.). Τα κατάγματα των δακτύλων σπάνια χρήζουν ειδικής θεραπείας, πέρα από τοπική προστασία για τις 10 πρώτες ημέρες που ο πόνος είναι έντονος. Στο μεταξύ μπορεί κανείς να περπατά με το βάρος στην πτέρνα. Αντίθετα, τα κατάγματα που γίνονται λίγο πιο ψηλά, στα μετατάρσια ή στο κου-ντε-πιέ, χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης. Έως ότου συμβεί αυτό, το σκέλος πρέπει να αποφορτιστεί με πατερίτσες. Για μια ακόμη φορά R.I.C.E., αντιφλεγμονώδη / αναλγητικά και πατερίτσες.

Κάταγμα Colles, σπάσιμο χαμηλά στο χέρι στο κάτω άκρο της κερκίδας.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Κατάγματα ονομάζονται το σπάσιμο ή το ράγισμα των οστών σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος που μπορεί να οφείλεται σε διάφορα αίτια. 
Το κάταγμα Colles αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά κατάγματα του χεριού.
Πρόκειται για εγκάρσιο κάταγμα της κερκίδας, περίπου 20-35 εκατοστά από την πηχεοκαρπική άρθρωση. Το κάταγμα του κάτω πέρατος της κερκίδας περιγράφηκε πρώτη φορά το 1814 από τον Abraham Colles, προς τιμή του οποίου πλέον αναφέρεται ως «Κάταγμα Colles». Ο Abraham Colles (1773 – 1843) περιέγραψε το κάταγμα αυτό ως εξής: Ήταν κοντά στην άρθρωση του καρπού, σε απόσταση έως 2.5cm από αυτή. Συνοδευόταν από κάταγμα της στυλοειδούς απόφυσης της ωλένης και εμφάνιζε ραχιαία μετατόπιση του περιφερικού τμήματος.
Συνήθως συμβαίνει μετά από πτώση στην παλάμη με το χέρι να βρίσκεται σε έκταση (τεντωμένο).



Χαρακτηρίζεται από ραχιαία και κερκιδική παρεκτόπιση του περιφερικού τμήματος με ταυτόχρονη κλίση της αρθρικής επιφάνειας της κερκίδας προς τα άνω (ραχιαία), ενώ φυσιολογικά έχει κλίση ελαφρά προς τα κάτω (παλαμιαία). Ο ασθενής παρουσιάζει πόνο, τοπικό οίδημα, αδυναμία στις κινήσεις της πηχεοκαρπικής. Το κάταγμα αυτό, προκαλεί χαρακτηριστική παραμόρφωση του χεριού που παίρνει το σχήμα πιρουνιού.

- Είναι συχνότερο σε μεσήλικες και υπερήλικες.
- Ακόμη συχνότερο σε γυναίκες που πάσχουν από οστεοπόρωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση στο Κάταγμα Colles;

Ψηλαφούμε με τα δάκτυλά μας το οστούν της κερκίδος πάνω από τον καρπό (η κερκίδα είναι το οστούν που βρίσκεται στην ευθεία του αντίχειρα-το άλλο οστούν, η ωλένη βρίσκεται στην ευθεία του μικρού δακτύλου).
Ξεκινάμε κάτω από τον αγκώνα ψηλαφώντας το κόκκαλο. Το κάταγμα είναι ευαίσθητο όταν πλησιάσουμε 2-3 δάκτυλα πριν από τον καρπό. Το άλλο σημείο που καθιστά βέβαιη τη διάγνωση του κατάγματος, είναι ο μεγάλος περιορισμός των κινήσεων του καρπού (σύγκριση με το υγιές) που είναι σε 90ο κάμψη και έκταση της παλάμης.
Μεταφορά στον γιατρό
Χρειάζεται ιατρική φροντίδα από ορθοπαιδικό. Μέχρι να φτάσουμε σε νοσοκομείο, τοποθετούμε ένα πρόχειρο νάρθηκα. Καλύπτουμε το χέρι (καρπό) με βαμβάκι, μέχρι τη μέση της παλάμης και τη μέση του αντιβραχίου.
Τοποθετούμε δύο φύλλα από χαρτόνι στη ραχιαία επιφάνεια και παλαμιαία επιφάνεια του καρπού. Τα συγκρατούμε με ελαστικό επίδεσμο. Συμβουλεύουμε τον τραυματία να κρατάει το χέρι του ψηλά αφού το κρεμάσουμε σε ένα μαντήλι (να κοιτάει τον άλλο ώμο).
Ακτινολογικά, παρουσιάζεται η παραμόρφωση που προαναφέρθηκε, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις συνυπάρχει κάταγμα της στυλοειδούς απόφυσης της ωλένης.

Θεραπεία
Στα κατάγματα χωρίς παρεκτόπιση τοποθετείται γύψος για 3-4 εβδομάδες. Στα παρεκτοπισμένα κατάγματα Colles, η αντιμετώπιση στοχεύει στην κατά το δυνατόν ανατομική ανάταξη υπό τοπική αναισθησία, με αποκατάσταση του μήκους της κερκίδας και σωστό προσανατολισμό του περιφερικού τμήματος που περιλαμβάνει την αρθρική επιφάνεια. Η ακινητοποίηση σε γύψο γίνεται για διάστημα 5(πέντε) εβδομάδων περίπου, ενώ απαιτείται ακτινολογική παρακολούθηση κάθε 7(επτά) ημέρες για τις πρώτες 3(τρεις)  εβδομάδες για τον κίνδυνο απώλειας της ανάταξης σε συνδυασμό με χαλάρωση του γύψου από σταδιακή υποχώρηση του οιδήματος του καρπού.
Στα συντριπτικά κατάγματα Colles, η συγκράτηση μετά την ανάταξη σε γύψο είναι επισφαλής, με αποτέλεσμα την παρεκτόπιση, την καθίζηση των τμημάτων του κατάγματος, τη δημιουργία ανώμαλης αρθρικής επιφάνειας (που οδηγεί σε μετατραυματική αρθρίτιδα), αλλά και τη βράχυνση του οστού, η οποία προκαλεί πόνο και επηρεάζει τη λειτουργία της κάτω κερκιδωλενικής άρθρωσης.

Τα αποτελέσματα της χειρουργικής θεραπείας έχουν βελτιωθεί πάρα πολύ  το τελευταίο καιρό ένεκα της χρήσης ανατομικών πλακών με μηχανισμό κλειδώματος βίδας και πλάκας( locking plates). Ο στόχος της χειρουργικής θεραπείας είναι η ανατομική ανάταξη και η σταθερή οστεοσύνθεση, που να επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση του καρπού χωρίς τη χρήση γύψου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι προτιμότερη η συγκράτηση του κατάγματος με εξωτερική οστεοσύνθεση. Πρόκειται ουσιαστικά για τη διαδερμική τοποθέτηση δύο βελονών κεντρικά και δύο περιφερικά του κατάγματος που συνδέονται με εξωτερικό μηχανισμό συμπίεσης-διάτασης, που γίνεται με περιοχική αναισθησία. Η αφαίρεσή τους γίνεται με εύκολο και ανώδυνο τρόπο χωρίς χειρουργείο ή αναισθησία.

Φυσικοθεραπεία και αποκατάσταση στο Κάταγμα Colles

Καθώς η άρθρωση του καρπού είναι ακινητοποιημένη στο γύψο, γίνεται προσπάθεια να διατηρηθεί η κινητικότητα των δακτύλων και του ώμου. Η κίνηση είναι βασική για την πρόληψη της αλγοδυστροφίας Sudeck. Το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας σε αυτήν τη φάση εφαρμόζεται πάντα με την συναίνεση του θεράποντα ιατρού. Μετά την αφαίρεση του γύψου η φυσικοθεραπεία εστιάζεται στην περιοχή του καρπού με σκοπό την ομαλή αποκατάσταση της λειτουργικότητας.

Επιπλοκές
Η αντανακλαστική συμπαθητική δυστροφία Sudeck
Πρόκειται για διαταραχή στην αισθητικότητα και την αιμάτωση της πάσχουσας περιοχής που συνοδεύεται από ατροφία και πόνο. Γι’ αυτό ονομάζεται και αλγοδυστροφία. Πολλές φορές τα συμπτώματα περιλαμβάνουν και τον ώμο (σύνδρομο ώμου – χειρός). Στην πρόληψη αλλά και στην αντιμετώπιση της επιπλοκής παίζει ρόλο η διατήρηση της κίνησης των δακτύλων και του ώμου. Η θεραπεία δεν είναι υπόθεση μερικών επισκέψεων στο φυσικοθεραπευτή, απαιτεί μακροχρόνια φυσικοθεραπεία και υπομονή.
Ψευδάρθρωση
Μία συχνή επιπλοκή του κατάγματος Colles είναι η πλημμελής πόρωση. Λόγω του ότι το κάταγμα αυτό είναι αρκετά ασταθές, τα οστικά τμήματα αδυνατούν να συγκλίνουν με αποτέλεσμα να διατηρείται μεταξύ τους χάσμα. Δημιουργείται δηλαδή μια ‘’ψευδής άρθρωση’’ που ονομάζεται ψευδάρθρωση που επηρεάζει την κινητική δραστηριότητα της περιοχής.     
Κάκωση μέσου νεύρου
Το μέσο νεύρο περνά από την περιοχή του κατάγματος με αποτέλεσμα να επηρεάζεται από αυτό. Το αιμάτωμα και το οίδημα συμπιέζουν το νεύρο, καθώς όμως το κάταγμα αποκαθίσταται, η περιοχή αποσυμφορίζεται. Εάν αυτό δε συμβεί, απαιτείται αποσυμπίεση.

Τενόντια ρήξη του μακρού εκτείνοντα τον αντίχειρα

Στα σημεία του κατάγματος δημιουργούνται αιχμηρές προεξοχές. Η τριβή που προκαλείται καθώς ο τένοντας διέρχεται πάνω από αυτές, δημιουργεί φθορά και τενόντια ρήξη που ονομάζεται ρήξη εκ τριβής.

Διαβάστε επίσης

Υπερπαραθυρεοειδισμός με αδυναμία, κόπωση, οστεοπόρωση, νεφρολιθίαση. Παραθυρεοειδείς αδένες, παραθορμόνη, καλσιτονίνη


Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι 4 μικροί αδένες στο μέγεθος "φακής" που βρίσκονται πίσω από το θυρεοειδή αδένα. Οι αδένες αυτοί παράγουν μια ορμόνη που λέγεται παραθορμόνη και ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.

Παρουσιάζονται αρκετές ανατομικές παραλλαγές, τόσο σε σχέση με τον αριθμό τους, όσο και με την εντόπισή τους. Μπορούν να διακριθούν από τη διαφορετική χροιά που έχουν σε σχέση με το γειτονικό παρέγχυμα του θυρεοειδούς.
Οι παραθυρεοειδείς αδένες εκκρίνουν την παραθορμόνη (PTH), μια πεπτιδική ορμόνη, που συμμετέχει στο μεταβολισμό του ασβεστίου μαζί με την καλσιτονίνη και τη βιταμίνη D.

Σπάνια σε μερικούς ανθρώπους κάποιος από αυτούς τους αδένες μπορεί να υπερτραφεί. Αυτό σημαίνει ότι παράγει περισσότερη παραθορμόνη από ότι χρειάζεται ο οργανισμός.

Ποια είναι η δράση της παραθορμόνης (PTH) στον οργανισμό;

Ερέθισμα για την έκκριση παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς αδένες είναι η πτώση της τιμής του ασβεστίου στο αίμα. Όταν λοιπόν το ασβέστιο του αίματος μειωθεί τότε ενεργοποιούνται οι παραθυρεοειδείς και εκκρίνουν την παραθορμόνη. Με την δράση της, η παραθορμόνη οδηγεί σε αύξηση του ασβέστιου του πλάσματος. 
Η αυξημένη ποσότητα παραθορμόνης που κυκλοφορεί στο σώμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως:
  • Οστεοπόρωση: όσο πιο πολύ παραθορμόνη παράγεται τόσο περισσότερο ασβέστιο χάνουν τα οστά, με αποτέλεσμα να γίνονται αδύναμα, εύθραυστα, με αυξημένη πιθανότητα καταγμάτων. Σε μεγάλες συγκεντρώσεις της ορμόνης, διεγείρεται η δράση των οστεοκλαστών, δηλαδή των κυττάρων εκείνων του οστίτη ιστού, που απορροφούν τις οστικές δοκίδες, στα πλαίσια της οστικής αναδόμησης. Το αποτέλεσμα είναι η απελευθέρωση ασβεστίου στην κυκλοφορία, που προέρχεται από την αποδόμηση του οστού. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο τα ερεθίσματα για την έκκριση της παραθορμόνης, όσο και η δράση της είναι ακριβώς τα αντίθετα, απ'ό,τι ισχύει για την καλσιτονίνη. Αυτός είναι και ο λόγος που η καλσιτονίνη χρησιμοποιείται κατά της οστεοπόρωσης.
  • Νεφρολιθίαση: ο οργανισμός προσπαθεί αποβάλει το επιπλέον ασβέστιο με τα ούρα με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για δημιουργία νεφρολιθίασης. Διεγείρει την επαναρρόφηση του ασβεστίου, ενώ αναστέλλει την επαναρρόφηση του φωσφόρου. Στους νεφρούς, επίσης, διεγείρει τη σύνθεση της δραστικής μορφής της βιταμίνης D (1,25-διυδροξυχοληκαλσιφερόλη ή καλσιτριόλη), και με τον τρόπο αυτό αυξάνει την εντερική απορρόφηση του ασβεστίου, που εξαρτάται από τη βιταμίνη D
  • Πεπτικό έλκος: τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου διεγείρουν την έκκριση υδροχλωρικού οξέος.
  • Αρτηριακή υπέρταση: αυξημένος κίνδυνος για αρτηριακή υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια πιθανόν λόγω αγγειοσύσπασης και βλάβης των νεφρών.
  • Ψυχολογικές διαταραχές: κατάθλιψη, αλλαγή συμπεριφοράς, συναισθηματική αστάθεια κ.α.

Υπερπαραθυρεοειδισμός

Η υπερλειτουργία (υπερπαραθυρεοειδισμός) διακρίνεται σε πρωτοπαθή, σε δευτεροπαθή και τριτοπαθή.
Ο δευτεροπαθής και ο τριτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός παρατηρείται σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια που υποβάλλονται σε κάθαρση και σε ορισμένες περιπτώσεις (ειδικά πριν τη μεταμόσχευση νεφρού) θα πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά.

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός διακρίνεται σε σποραδικό, κληρονομούμενο και τον καρκίνο του παραθυρεοειδούς.


Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός οφείλεται συνήθως σε ένα καλοήθες αδένωμα (90% των περιπτώσεων) και σπανιότερα σε αύξηση μεγέθους των όλων παραθυρεοειδών αδένων (υπερπλασία). Εξαιρετικά σπάνια οφείλεται σε καρκίνο σε κάποιον από τους αυτούς τους αδένες. Ο καρκίνος των παραθυρεοειδών αφορά σε λιγότερο του 1% των ασθενών που έχουν πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό παρατηρείται ανεξέλεγκτη παραγωγή παραθορμόνης, με αποτέλεσμα την υπερασβεστιαιμία και την οστεοπενία. Σε εγχειρήσεις του θυρεοειδούς αδένα είναι δυνατόν να εξαιρεθούν μαζί και οι παραθυρεοειδείς αδένες (μετεγχειρητικός υποπαραθυρεοειδισμός). Αυτό προκαλεί την πτώση του ασβεστίου του αίματος και την κλινική εμφάνιση της τετανίας (ανεξέλεγκτες μυϊκές συσπάσεις συνοδευόμενες από παραισθησίες).

Ποια είναι τα συμπτώματα του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Τα συμπτώματα του υπερπαραθυρεοειδισμού είναι ήπια και έτσι δεν γίνονται άμεσα αντιληπτά από τον πάσχοντα. Στα αρχικά στάδια, μπορεί κάποιος να παραπονείται για αδυναμία, εύκολη κόπωση και μυϊκή εξασθένιση. Σε ποιο προχωρημένο στάδιο, αναφέρονται άτυπα κοιλιακά άλγη, ατονία, τάση απομόνωσης και κατάθλιψη. Με την πάροδο των χρόνων παρουσιάζονται υποτροπιάζουσες νεφρολιθιάσεις, αναίτια κατάγματα λόγω οστεοπόρωσης, πεπτικό έλκος λόγω υπερέκκρισης υδροχλωρικού οξέως, αρτηριακή υπέρταση, δίψα, απώλεια όρεξης, εμετοί, διαταραχές μνήμης, και σύγχυση.

Πως γίνεται η διάγνωση του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Η διάγνωση του υπερπαραθυρεοειδισμού γίνεται με ακόλουθες εξετάσεις:

Αιματολογικές εξετάσεις. Για την μέτρηση των τιμών του ολικού ασβεστίου, του ιονισμένου ασβεστίου, του φωσφόρου και της αλκαλικής φωσφατάσης.
Μέτρηση οστικής πυκνότητας, για έλεγχο της αντοχής των οστών και της οστεοπόρωσης.

Απεικονιστικός έλεγχος για να διαπιστωθεί η θέση του πάσχοντος παραθυρεοειδούς. 
Ο υπέρηχος μπορεί να εντοπίσει έναν υπερτροφικό παραθυρεοειδή ή το αδένωμα του παραθυρεοειδούς και να βοηθήσει σε ενδεχόμενη χειρουργική αφαίρεσή του.

Το σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών με Sestamibi. Στο ειδικό αυτό Σπινθηρογράφημα με sestamibi ο ασθενής λαμβάνει μια πολύ μικρή ποσότητα μιας ραδιενεργούς ουσίας, η οποία απορροφάται μόνο από τον υπερλειτουργούντα παραθυρεοειδή αδένα και μας οδηγεί στον εντοπισμό του. 
Να σημειωθεί ότι, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία τραχήλου έχουν μικρότερη αξιοπιστία από τις προαναφερόμενες εξετάσεις.

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η μέθοδος εκλογής του πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμού και περιλαμβάνει την ανεύρεση και τη χειρουργική αφαίρεση του παθολογικού αδένα. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση που εφαρμόζεται το τελευταία χρόνια σε ορισμένα κέντρα, δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα παρά το υψηλό της κόστος. Ενώ η αποτελεσματικότητα της χειρουργικής θεραπείας, όταν διενεργείται από εξειδικευμένο χειρουργό, ανέρχεται σε ποσοστό 95-99%.

Υποπαραθυρεοειδισμός

Πρόκειται για κατάσταση στην οποία υπάρχουν μειωμένα επίπεδα παραθορμόνης, παρά την ύπαρξη χαμηλών επιπέδων ασβεστίου αίματος. Η συχνότερη αιτία είναι μετά από χειρουργείο στον τράχηλο (θυρεοειδεκτομή, ή παραθυρεοειδεκτομή), ενώ άλλες είναι η ακτινοβολία τραχήλου, διηθητικά νοσήματα (σαρκοείδωση, αιμοχρωμάτωση), αυτοάνοσες και  συγγενείς παθήσεις, καθώς και η υπομαγνησιαιμία.

Καρκίνος παραθυρεοειδών

Είναι σπάνιος, και εκδηλώνεται με υπερασβεστιαιμία, με ψηλαφητή  μάζα στον τράχηλο και αρκετά συχνά με νεφρολιθίαση (λόγω αυξημένων επιπέδων ασβεστίου) και οστικές διαταραχές. Δίνει μεταστάσεις  τοπικά στις γύρω ανατομικές δομές, αλλά και λεμφογενώς και αιματογενώς σε οστά – πνεύμονες – ήπαρ – επινεφρίδια

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στη θεραπεία τόσο του αδενώματος όσο και της υπερτροφίας των παραθυρεοειδών αδένων, οδηγεί η χειρουργική αφαίρεση. Η επέμβαση είναι σχετικά απλή, αρκεί να έχει προηγηθεί σωστή μελέτη εντοπισμού των παθολογικών παραθυρεοειδών με υπερηχογράφημα και σπινθηρογράφημα. Πριν ολοκληρωθεί η επέμβαση, θα ζητηθεί ταχεία βιοψία του αδένα ή των αδένων που αφαιρέθηκαν, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για παθολογικούς παραθυρεοειδείς. Υπάρχει η πιθανότητα, ο ασθενής να νοσηλευθεί και για δεύτερο 24ωρο, προκειμένου να λάβει ενδοφλέβια αγωγή, καθώς το ασβέστιο στο αίμα μπορεί να πέσει σε επικίνδυνα επίπεδα μετά την αφαίρεση των παθολογικών παραθυρεοειδών. Μακροπρόθεσμα, οι υπόλοιποι παραθυρεοειδείς θα ανακάμψουν και το ασβέστιο θα επανέλθει στα φυσιολογικά του επίπεδα.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ
Η πρόγνωση της νόσου αφού αντιμετωπισθεί είναι εξαιρετική.

Διαβάστε επίσης

Copyright © 2015-2022 MEDLABNEWS.GR / IATRIKA NEA All Right Reserved. Τα κείμενα είναι προσφορά και πνευματική ιδιοκτησία του medlabnews.gr
Kάθε αναδημοσίευση θα πρέπει να αναφέρει την πηγή προέλευσης και τον συντάκτη. Aπαγορεύεται η εμπορική χρήση των κειμένων