Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη: O αριθμός των νέων περιστατικών αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2040

medlabnews.gr iatrikanea

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη (World Prostate Cancer Day), η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία, αναδεικνύει τις σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις που καταγράφονται διεθνώς στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση της νόσου, οι οποίες αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες οργανώνουν τις πολιτικές δημόσιας υγείας για τον συχνότερο καρκίνο των ανδρών.

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί σήμερα έναν από τους συχνότερους καρκίνους στους άνδρες σε περισσότερες από 100 χώρες παγκοσμίως και μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, αριθμός των νέων περιστατικών αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2040, ξεπερνώντας τα 2,9 εκατομμύρια περιστατικά ετησίως, ενώ σημαντική αύξηση αναμένεται και στη θνησιμότητα που σχετίζονται με τη νόσο. Εκτιμάται ότι οι θάνατοι θα αυξηθούν κατά περίπου 85%, προσεγγίζοντας τις 700.000 ετησίως. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη γήρανση του πληθυσμού και στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως.

Παρά τις δυσμενείς προβλέψεις, η επιστημονική κοινότητα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μία σημαντική αλλαγή παραδείγματος καθώς διαθέτει πλέον νέα εργαλεία που επιτρέπουν πιο αποτελεσματική και στοχευμένη έγκαιρη ανίχνευση. Τα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Τυχαιοποιημένης Μελέτης Προσυμπτωματικού Ελέγχου για τον Καρκίνο του Προστάτη (ERSPC), μετά από 23 χρόνια παρακολούθησης, επιβεβαιώνουν ότι η οργανωμένη και τεκμηριωμένη έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της θνησιμότητας από τη νόσο. Παράλληλα, πρόσφατες αναλύσεις που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EUA) επιβεβαιώνουν ότι οι άνδρες που αποφεύγουν τον προληπτικό έλεγχο έχουν αυξημένο κίνδυνο να διαγνωστούν σε προχωρημένο στάδιο, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι πιο περιορισμένες.

Παράλληλα, η διεθνής τάση στρέφεται από το μοντέλο του γενικευμένου προσυμπτωματικού ελέγχου σε μια προσέγγιση βασισμένη στην εξατομίκευση του κινδύνου κάθε άνδρα, αξιοποιώντας τη μέτρηση PSA, το οικογενειακό ιστορικό, γενετικούς δείκτες, την πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία (mpMRI) και νεότερες απεικονιστικές τεχνικές. Η προσέγγιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο καρκίνος του προστάτη συχνά είναι ασυμπτωματικός στα αρχικά του στάδια. Όταν όμως εντοπιστεί έγκαιρα, οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι εξαιρετικά υψηλές.

Παράλληλα, η Ευρώπη επενδύει ολοένα και περισσότερο σε οργανωμένα προγράμματα έγκαιρης ανίχνευσης, όπως το PRAISE-U, βασισμένα στην εκτίμηση ατομικού κινδύνου. Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα, άνδρες με οικογενειακό ιστορικό, συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις ή άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες ενδέχεται να ωφεληθούν από έγκαιρη και συστηματικότερη παρακολούθηση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι εξελίξεις στην απεικόνιση. Η τεχνολογία PSMA PET, η οποία επιτρέπει την ακριβέστερη απεικόνιση των καρκινικών κυττάρων του προστάτη, αναμένεται να διαδραματίσει ολοένα σημαντικότερο ρόλο τόσο στη διάγνωση όσο και στην παρακολούθηση των ασθενών, συμβάλλοντας στη λήψη πιο στοχευμένων θεραπευτικών αποφάσεων.

Ταυτόχρονα, η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να ενσωματώνεται στις διαδικασίες διάγνωσης, με τις πρώτες μελέτες να δείχνουν ότι μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο εντοπισμό των επιθετικών μορφών της νόσου και στην αποφυγή μη απαραίτητων βιοψιών.

Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς ο καρκίνος του προστάτη παραμένει συχνά ασυμπτωματικός στα αρχικά στάδια. Ωστόσο, όταν διαγνωστεί έγκαιρα, οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι εξαιρετικά υψηλές, προσφέροντας στους ασθενείς καλύτερη διάγνωση και ποιότητα ζωής.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Καρκίνου (Global Cancer Observatory), καταγράφονται κάθε χρόνο περισσότερες από 7.000 νέες διαγνώσεις καρκίνου του προστάτη. Το γεγονός αυτό σημαίνει πρακτικά ότι περίπου 19 άνδρες καθημερινά στη χώρα μας πληροφορούνται ότι πάσχουν από τη νόσο.

Όπως σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας, Χαράλαμπος Θωμάς: «Η συζήτηση για τον καρκίνο του προστάτη δεν αφορά πλέον μόνο το αν πρέπει να γίνεται έλεγχος, αλλά πώς αυτός ο έλεγχος μπορεί να γίνεται πιο έξυπνα, πιο στοχευμένα και πιο αποτελεσματικά. Βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η εξατομικευμένη προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες έγκαιρες διαγνώσεις κλινικά σημαντικών καρκίνων και λιγότερες άσκοπες παρεμβάσεις. Η Ελλάδα οφείλει να παρακολουθήσει στενά αυτές τις εξελίξεις και να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες προς όφελος των ασθενών».

Η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία εκτιμά ότι η συζήτηση για τον καρκίνο του προστάτη πρέπει να μετατοπιστεί από τον φόβο της διάγνωσης στην αξία της έγκαιρης ανίχνευσης και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων. Η σωστή ενημέρωση των πολιτών, η πρόσβαση σε σύγχρονες διαγνωστικές δυνατότητες και η αξιοποίηση των νέων επιστημονικών δεδομένων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση της επιβάρυνσης της νόσου τα επόμενα χρόνια.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη, η ΕΟΕ καλεί όλους τους άνδρες να συζητούν με τον ουρολόγο τους για τον κατάλληλο χρόνο έναρξης και τη συχνότητα του προληπτικού ελέγχου, ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή άλλοι παράγοντες αυξημένου κινδύνου.

Από τη λευχαιμία στη μεταμόσχευση πνευμόνων: Η 9χρονη που έγινε σύμβολο θάρρους

 medlabnews.gr iatrikanea 

Η μικρή Florence “Florrie” Bark, το κορίτσι που συγκίνησε τη Βρετανία με το θάρρος και τη χαρά της παρά τη μάχη με τον καρκίνο, έχει πλέον κάθε λόγο να χαμογελά. Η 9χρονη, που είχε γίνει γνωστή μέσα από τα βίντεό της στα social media και τη βράβευσή της στα Pride of Britain Awards, «επέστρεψε» στη ζωή μετά από μια σωτήρια μεταμόσχευση πνευμόνων.

Η Florrie διαγνώστηκε το 2022 με οξεία μυελογενή λευχαιμία, μια επιθετική μορφή καρκίνου του αίματος. Τότε ήταν μόλις 5-6 ετών. Ακολούθησαν πολλοί κύκλοι χημειοθεραπείας και μεταμόσχευση μυελού των οστών. Σύμφωνα με το ITV, η μικρή κατάφερε να απαλλαγεί από τον καρκίνο, όμως η θεραπεία άφησε σοβαρές βλάβες στους πνεύμονές της.

Παρά την περιπέτειά της, η Florrie δεν σταμάτησε να δίνει κουράγιο σε άλλα παιδιά που νοσηλεύονται. Μέσα από τα βίντεό της εξηγούσε με απλό τρόπο τι είναι ο καρκίνος, μιλούσε για την απώλεια μαλλιών και προσπαθούσε να δείξει ότι ακόμη και μέσα στο νοσοκομείο μπορεί ένα παιδί να χαμογελά. Η ιστορία της την έκανε σύμβολο αισιοδοξίας στη Βρετανία, ενώ το Pride of Britain την τίμησε ως παιδί με εξαιρετικό θάρρος.

Η σοβαρή επιπλοκή που αντιμετώπισε μετά τη μεταμόσχευση μυελού συνδέθηκε με τη λεγόμενη νόσο μοσχεύματος κατά ξενιστή — graft-versus-host disease, GvHD. Πρόκειται για επιπλοκή που μπορεί να εμφανιστεί μετά από μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων ή μυελού, όταν κύτταρα του δότη επιτίθενται σε ιστούς του λήπτη. Το NHS αναφέρει ότι μπορεί να προσβάλει διάφορα όργανα, μεταξύ των οποίων και οι πνεύμονες.

Τους τελευταίους μήνες η Florrie περίμενε μεταμόσχευση πνευμόνων. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε και, σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα, η μικρή έκανε πλέον τα πρώτα της ανεξάρτητα βήματα μετά τη σωτήρια μεταμόσχευση. Για την οικογένειά της, τους φίλους της και χιλιάδες ανθρώπους που παρακολουθούσαν την πορεία της, η εικόνα αυτή ισοδυναμεί με μια δεύτερη αρχή.

Η περίπτωσή της αναδεικνύει όχι μόνο τη σκληρότητα του παιδικού καρκίνου, αλλά και τη σημασία των μεταμοσχεύσεων, της δωρεάς οργάνων και της ψυχολογικής στήριξης των παιδιών που περνούν μακροχρόνιες θεραπείες. Η οξεία μυελογενής λευχαιμία είναι καρκίνος που ξεκινά από ανώριμα λευκά αιμοσφαίρια στον μυελό των οστών· η βασική θεραπεία είναι η χημειοθεραπεία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται μεταμόσχευση μυελού ή βλαστοκυττάρων.

Η Florrie, παρά την ηλικία της, κατάφερε να μετατρέψει την προσωπική της δοκιμασία σε μήνυμα δύναμης. Και τώρα, μετά τη μεταμόσχευση πνευμόνων, η μικρή που έμαθε σε χιλιάδες ανθρώπους τι σημαίνει να χαμογελάς μέσα στη δυσκολία, κάνει ξανά τα πρώτα της βήματα στη ζωή.

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η λευχαιμία; Ποιοι κινδυνεύουν; Υπάρχει θεραπεία και πώς είναι η ζωή του αρρώστου μετά την ίαση; 

Φιλανθρωπικός αγώνας μπάσκετ «Τρίποντο στη Ζωή» για τα παιδιά της Φλόγας

medlabnews.gr iatrikanea

Για ακόμη μία χρονιά, ο φιλανθρωπικός αγώνας μπάσκετ «Τρίποντο στη Ζωή» επιστρέφει, ενώνοντας τον αθλητισμό με την προσφορά και την αλληλεγγύη.

Οι εταιρικές ομάδες καλαθοσφαίρισης της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) και της Lockheed Martin θα αναμετρηθούν το Σάββατο 13 Ιουνίου 2026, στις 18:00, στο Κλειστό Γυμναστήριο Πεύκης, σε έναν αγώνα αφιερωμένο στα παιδιά της Φλόγας και τις οικογένειές τους.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται για πέμπτη συνεχή χρονιά, έχοντας πλέον καθιερωθεί ως μια ξεχωριστή πρωτοβουλία κοινωνικής προσφοράς που αποδεικνύει έμπρακτα ότι ο αθλητισμός μπορεί να αποτελέσει δύναμη ελπίδας και στήριξης για τα παιδιά που δίνουν τη μάχη τους με τον καρκίνο.

Η οικονομική ενίσχυση της Φλόγας θα πραγματοποιηθεί μέσω της διάθεσης κουπονιών αξίας 5 ευρώ, συμβάλλοντας στο έργο του Συλλόγου για τη στήριξη των παιδιών με νεοπλασματικές ασθένειες και των οικογενειών τους.

Οι άνθρωποι της Φλόγας θα βρίσκονται στο γήπεδο για να μοιραστούν με όλους το μήνυμα της προσφοράς, του εθελοντισμού και της αλληλεγγύης. Καλούμε το κοινό να δώσει το «παρών» και να στηρίξει αυτή τη σημαντική προσπάθεια, ώστε όλοι μαζί να βάλουμε ακόμη ένα «Τρίποντο στη Ζωή».

Ευχαριστούμε θερμά την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, τη Lockheed Martin, τους εργαζομένους που συμμετέχουν στις ομάδες, τους διοργανωτές, τους εθελοντές και όλους όσοι στηρίζουν διαχρονικά αυτή την πρωτοβουλία, προσφέροντας χαμόγελα, δύναμη και ελπίδα στα παιδιά μας.

Πληροφορίες Εκδήλωσης

«Τρίποντο στη Ζωή» 2026 | Αγώνας μπάσκετ ΕΑΒ – Lockheed Martin
Σάββατο 13 Ιουνίου 2026 | Ώρα 18:00
Κλειστό Γυμναστήριο Πεύκης

Για την ενίσχυση του Συλλόγου Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια "Η ΦΛΟΓΑ" | Κουπόνια αξίας 5 €

«Έκανα τη διαθήκη μου»: Η ψυχολόγος Ζωή Γιαννακούρου λέει ότι έχασε το στήθος της για καρκίνο που δεν είχε

medlabnews.gr iatrikanea

Η ψυχολόγος Ζωή Γιαννακούρου καταγγέλλει ότι υποβλήθηκε σε ολική μαστεκτομή και αφαίρεση λεμφαδένων, πιστεύοντας ότι έπασχε από επιθετική μορφή καρκίνου, ενώ –όπως υποστηρίζει– τελικά δεν είχε καρκίνο.

Η 59χρονη περιέγραψε δημόσια την περιπέτειά της, λέγοντας ότι η διάγνωση την οδήγησε σε μήνες αγωνίας, φόβου και ψυχικής κατάρρευσης. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, είχε φτάσει στο σημείο να κάνει ακόμη και τη διαθήκη της, καθώς της είχε μεταφερθεί ότι αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα επιθετική κακοήθεια.

Η ίδια υποστηρίζει ότι το λάθος ενδέχεται να σχετίζεται με ανταλλαγή ιστολογικού υλικού ή αποτελεσμάτων με άλλη γυναίκα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, θεωρεί ότι είχε λάβει «το πλακάκι» άλλης ασθενούς, ενώ η άλλη γυναίκα πιθανόν να έλαβε το δικό της αρνητικό αποτέλεσμα.

Η Ζωή Γιαννακούρου έχει ήδη κινηθεί δικαστικά κατά του διαγνωστικού κέντρου. Μέχρι στιγμής, η υπόθεση παρουσιάζεται ως καταγγελία της ίδιας και όχι ως τελεσίδικα αποδεδειγμένο ιατρικό λάθος από δικαστική απόφαση.

Τι καταγγέλλει η Ζωή Γιαννακούρου

Η ψυχολόγος ανέφερε ότι μετά την αρχική βιοψία ενημερώθηκε πως έχει καρκίνο και ότι η κατάσταση ήταν σοβαρή. Η πληροφορία αυτή, όπως λέει, την οδήγησε σε ολική μαστεκτομή, αφαίρεση θηλής και αφαίρεση λεμφαδένων.

Η ίδια περιγράφει ότι ο πόνος δεν ήταν μόνο σωματικός, αλλά και ψυχολογικός. «Πόναγα, έκλαιγα, έκανα τη διαθήκη μου», φέρεται να είπε, αποτυπώνοντας το σοκ που προκαλεί μια διάγνωση καρκίνου όταν ο ασθενής πιστεύει ότι απειλείται άμεσα η ζωή του.

Το πιο σοβαρό σημείο της καταγγελίας είναι ότι, κατά την ίδια, το αποτέλεσμα που οδήγησε στη θεραπευτική απόφαση ίσως δεν αντιστοιχούσε στο δικό της δείγμα. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, δεν πρόκειται απλώς για λανθασμένη ερμηνεία εξέτασης, αλλά για ζήτημα ταυτοποίησης δείγματος, δηλαδή για πιθανό σφάλμα στην αλυσίδα λήψης, σήμανσης, επεξεργασίας ή απόδοσης του ιστολογικού υλικού.

Γιατί η ταυτοποίηση δείγματος είναι κρίσιμη

Στην παθολογοανατομική διάγνωση, η σωστή ταυτοποίηση του ασθενούς και του δείγματος είναι θεμελιώδης. Λάθη στη σήμανση ή στην αντιστοίχιση δείγματος μπορούν να οδηγήσουν είτε σε άσκοπη θεραπεία σε άνθρωπο που δεν νοσεί είτε σε καθυστέρηση θεραπείας σε άνθρωπο που πραγματικά έχει καρκίνο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι η λανθασμένη ταυτοποίηση ασθενών μπορεί να προκαλέσει λάθη σε εξετάσεις, φαρμακευτικές αγωγές, μεταγγίσεις και ακόμη και επεμβάσεις σε λάθος άτομο.

Αντίστοιχα, οδηγίες του College of American Pathologists για τον χειρισμό χειρουργικών δειγμάτων αναφέρουν ότι η σήμανση του δοχείου και των παρασκευασμάτων πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία ταυτοποίησης, όπως ονοματεπώνυμο, αριθμός μητρώου ή ημερομηνία γέννησης, ενώ για τις αντικειμενοφόρες πλάκες προτιμώνται δύο αναγνωριστικά στοιχεία.

Το δεύτερο θύμα που ίσως υπάρχει

Η υπόθεση έχει και μια ακόμη ανησυχητική διάσταση: αν πράγματι υπήρξε ανταλλαγή δείγματος, τότε ενδέχεται να υπάρχει άλλη γυναίκα που έλαβε καθησυχαστικό αποτέλεσμα, ενώ μπορεί να είχε θετική βιοψία.

Αυτό είναι το πιο κρίσιμο σημείο από πλευράς δημόσιας υγείας και ασφάλειας ασθενών. Δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση της γυναίκας που υποβλήθηκε σε μαστεκτομή, αλλά και την ανάγκη να εντοπιστεί αν υπήρξε δεύτερη ασθενής που δεν ενημερώθηκε σωστά.

Τι πρέπει να διερευνηθεί

Σε τέτοιες υποθέσεις, τα βασικά ερωτήματα είναι:

• ποιος πήρε το δείγμα και με ποιον τρόπο σημάνθηκε,
• αν τηρήθηκαν δύο ανεξάρτητα στοιχεία ταυτοποίησης,
• αν υπάρχει πλήρες chain of custody του δείγματος,
• αν τα παραπεμπτικά, τα δοχεία, τα block και τα πλακάκια αντιστοιχούν στο ίδιο πρόσωπο,
• αν έγινε επανέλεγχος του ιστολογικού υλικού,
• αν ζητήθηκε δεύτερη γνώμη από ανεξάρτητο παθολογοανατόμο,
• αν υπάρχει άλλη ασθενής που πρέπει να ειδοποιηθεί.

Η βιβλιογραφία για τα σφάλματα ταυτοποίησης δειγμάτων δείχνει ότι τα λάθη αυτά, αν και όχι καθημερινά, είναι γνωστό πρόβλημα στην εργαστηριακή ιατρική και συνδέονται με σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των ασθενών.

Η ανθρώπινη πλευρά

Πέρα από τη νομική και ιατρική διερεύνηση, η υπόθεση αναδεικνύει το τεράστιο ψυχολογικό βάρος που προκαλεί μια διάγνωση καρκίνου. Για έναν ασθενή, η λέξη «καρκίνος» αλλάζει ακαριαία τον τρόπο που βλέπει το σώμα του, το μέλλον του, την οικογένειά του και τη ζωή του.

Στην περίπτωση της Ζωής Γιαννακούρου, η ίδια λέει ότι έζησε σαν ασθενής με επιθετικό καρκίνο, πήρε αποφάσεις ζωής και υπέστη ακρωτηριαστική επέμβαση, για μια νόσο που –όπως καταγγέλλει– δεν είχε.

Η υπόθεση της Ζωής Γιαννακούρου δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί μόνο ως μια προσωπική τραγωδία. Είναι υπόθεση ιατρικής ασφάλειας, εργαστηριακής αξιοπιστίας και θεσμικού ελέγχου.

Αν επιβεβαιωθεί ότι υπήρξε ανταλλαγή δείγματος ή λανθασμένη ταυτοποίηση, τότε πρόκειται για βαρύτατο περιστατικό με πιθανές συνέπειες όχι μόνο για τη γυναίκα που χειρουργήθηκε, αλλά και για άλλη ασθενή που ίσως δεν έλαβε ποτέ τη σωστή διάγνωση.

«60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες»: H Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

medlabnews.gr iatrikanea

Σειρά παρεμβάσεων που αφορούν την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων (CRDs), σχεδίασε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την ίδρυσή της. Με γενικό τίτλο «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες», η επιστημονική εταιρεία συνέταξε τη Χάρτα της ΕΠΕ, με δράσεις σε κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας για το αναπνευστικό σύστημα, την οποία παρουσίασε σε Συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ΜΜΕ, της Πολιτείας και θεσμικών φορέων του τομέα Υγείας. Οι 5+1 άξονες των παρεμβάσεων που περιλαμβάνονται στη Χάρτα, αφορούν: τους Εμβολιασμούς, την Παχυσαρκία, το Περιβάλλον και την Αναπνευστική Υγεία, τα Καπνικά Προϊόντα, την Έγκαιρη διάγνωση του Καρκίνου του Πνεύμονα.

Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία κατά τον χαιρετισμό του στη Συνέντευξη Τύπου, ο Πρόεδρος της ΕΠΕ, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «στόχος των παρεμβάσεων που καταγράφονται στη Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα και ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (CRDs). Τα CRDs, μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα (CVDs), τον διαβήτη και τους καρκίνους, αποτελούν τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) που ευθύνονται για το 90% των θανάτων και το 85% των ετών ζωής με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα αποτελούν την έκτη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκαλώντας περίπου 400.000 θανάτους κάθε χρόνο ενώ το 80% όλων των θανάτων από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα στην Περιφέρεια οφείλεται στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια – ΧΑΠ (78,6%)».

Οι παράγοντες κινδύνου για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα είναι κυρίως οι επιβλαβείς περιβαλλοντικές, επαγγελματικές και συμπεριφορικές επιδράσεις μέσω εισπνοής, ανέφερε ο κ. Λουκίδης. «Το κάπνισμα ξεχωρίζει ως ο κύριος αποτρέψιμος παράγοντας κινδύνου για μια σειρά αναπνευστικών και μη αναπνευστικών παθήσεων, με τη βλάβη να ξεκινά από το πρώτο κιόλας τσιγάρο. Επιπλέον, η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών συστημάτων χορήγησης νικοτίνης (ηλεκτρονικά τσιγάρα) και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού προσθέτει πολυπλοκότητα στο ζήτημα, δημιουργώντας νέους κινδύνους που επηρεάζουν τόσο τα άτομα όσο και τον ευρύτερο πληθυσμό».

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος δήλωσε: «Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας με γνώμονα τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα, αγκαλιάζει οποιαδήποτε προσπάθεια επιστημονικών Εταιρειών για να προάγουν την πρόληψη. Άλλωστε, όντας Οργανισμός εποπτευόμενος από το Υπουργείο Υγείας, είναι η συνέχεια του Προγράμματος «Προλαμβάνω», το οποίο έχει σώσει τη ζωή σε αρκετούς συνανθρώπους μας και φιλοδοξεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα, όχι μόνο στην πνευμονολογική Εταιρεία με την οποία υπογράψαμε τη χάρτα συνεργασίας σήμερα αλλά, και σε όλες τις επιστημονικές Εταιρείες ώστε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για το καλό του ελληνικού πληθυσμού».

Η Χάρτα αποτελεί πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (2023–2026) αποτελούμενου από τους Στυλιανό Λουκίδη – Πρόεδρο, Πέτρο Μπακάκο – Γενικό Γραμματέα, Νικόλαο Τζανάκη – Αντιπρόεδρο, Ελευθέριο Ζέρβα – Ταμία, Νικολέττα Ροβίνα – Ειδική Γραμματέα & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης, Χαράλαμπο Μόσχο – Μέλος, Παρασκευή Κατσαούνου – Μέλος. Τελεί δε υπό την αιγίδα των οργανισμών και φορέων: Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας - ΕΟΔΥ, Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος - ΠΦΣ, Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος - ΣΦΕΕ, Ένωση Ασθενών Ελλάδος, Πανελλήνιος Σύλλογος για τα Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ». Κατά την εκδήλωση, τη Χάρτα συνυπέγραψαν οι εκπρόσωποι των φορέων: Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Απόστολος Βαλτάς, Πρόεδρος Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Δημήτρης Κοντοπίδης, Πρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ».

Στο πλαίσιο των δράσεων ενημέρωσης και πρόληψης «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 άξονες», παρουσιάστηκε το σποτ της εκστρατείας ευαισθητοποίησης για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων με τίτλο «TIME OUT» και πρωταγωνιστές, σε φιλική συμμετοχή, παίκτες της ΚΑΕ ΑΡΗΣ. Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί, και αυτή είναι η κεντρική ιδέα της εκστρατείας.

Η Συνέντευξη Τύπου πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη των φαρμακευτικών εταιρειών: ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε., GSK, KENVUE, PFIZER, UNI-PHARMA, WINMEDICA.

| Η Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας |

| Εμβολιασμοί |

Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως ο ιός της γρίπης, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και ο SARS-CoV-2, ευθύνονται για την ενδημική έξαρση λοιμώξεων με ιδιαίτερη επιβάρυνση σε ανθρώπους με συγκεκριμένο ηλικιακό εύρος και υποκείμενα νοσήματα. Επιπλέον, βακτηριδιακά στελέχη, όπως ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) για παράδειγμα, πολύ συχνά συμβάλλουν στην εμφάνιση λοιμώξεων σε υγιή άτομα και πολύ περισσότερο, σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Στους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα τα στελέχη αυτά όχι μόνο συμβάλλουν στην εμφάνιση παροξύνσεων, αλλά και στην αύξηση του κινδύνου για νοσηλεία, για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και για θάνατο. Ο εμβολιασμός και η ανοσοποίηση του πληθυσμού έναντι ιών και άλλων παθογόνων είναι ένα προληπτικό μέτρο, που προσφέρει σημαντική προστασία, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες. Παρά τα τεκμηριωμένα οφέλη και τη διαθεσιμότητα εμβολίων έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή στις ευπαθείς ομάδες. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους: ελλιπής πληροφόρηση, δισταγμός και προκατάληψη έναντι των εμβολιασμών, ανεπαρκής ενημέρωση των ασθενών από τους ιατρούς. Για το λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει αναγγείλει μια παγκόσμια στρατηγική που καλείται «Immunization Agenda 2030», που στοχεύει στη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης παγκοσμίως αίροντας τα εμπόδια για εμβολιασμό και ενισχύοντας την ενημέρωση μέσα από δράσεις για τα οφέλη από τον εμβολιασμό.

Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών επικαιροποιεί το πρόγραμμα εμβολιασμών κάθε χρόνο, ενσωματώνοντας όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών, εστιάζοντας ειδικότερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, και στη χώρα μας η εμβολιαστική κάλυψη έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων παραμένει χαμηλή. Είναι λοιπόν προφανές για όλους τους παραπάνω λόγους πως υπάρχει σαφής και επιτακτική ανάγκη για υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών και κοινού για τη βελτίωση της στάσης απέναντι στους εμβολιασμούς.

Προτείνεται ο σχεδιασμός στοχευμένων δράσεων από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) προκειμένου: |1| Να υπάρξει μια τεκμηριωμένη καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης στον Ελλαδικό χώρο, ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ΕΠΕ ήδη καταγράφει την εμβολιαστική κάλυψη αναπνευστικών ασθενών στην ΠΦΥ. |2| Να διενεργηθούν στοχευμένες δράσεις στην κοινότητα για την ανάδειξη της αναγκαιότητας του εμβολιασμού ως μέτρου πρόληψης λοιμώξεων, με έμφαση στις ομάδες υψηλού κινδύνου, μέσα από ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων. |3| Να ενισχυθεί η ενημέρωση γύρω από τα εμβόλια στην υγειονομική κοινότητα μέσα από τα συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ και μέσω διεπιστημονικών συνεργασιών (πχ, με την Εταιρεία Λοιμώξεων). Στόχος επίσης των συνεργασιών είναι η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των ασθενών με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα και συννοσηρότητες (πχ, από το καρδιαγγειακό), και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |4| Τέλος, προτείνεται η ενσωμάτωση της πληροφορίας εμβολιασμού σε ενότητα που θα ανοίγει αυτόματα με το φάκελο του ασθενούς στην ΗΔΙΚΑ, μέτρο που θα βοηθούσε την υπενθύμιση/ενημέρωση για εμβολιασμό των ασθενών σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη.

Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ειδική Γραμματέας & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Παχυσαρκία |

Η παχυσαρκία αναγνωρίστηκε ως νόσος περίπου μισό αιώνα πριν και αποτελεί σήμερα τη συχνότερη χρόνια και σύνθετη νόσο παγκοσμίως, οριζόμενη ως η υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα αναφέρουν ότι σε παγκόσμιο επίπεδο 1,6 δισεκατομμύρια είναι υπέρβαροι και 650 εκατομμύρια των ενηλίκων παχύσαρκοι. Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική, καθώς το 63% των ενηλίκων άνω των 18 ετών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ ο παιδικός πληθυσμός της χώρας εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας και υπερβαρότητας στην Ευρώπη. ‘Ένα από τα συστήματα στα οποία επιδρά αρνητικά η παχυσαρκία είναι το Αναπνευστικό. Η περίσσεια λιπώδους ιστού μεταβάλλει τις μηχανικές ιδιότητες θώρακα και πνευμόνων, επηρεάζει τη διατασιμότητά τους, μειώνει τους πνευμονικούς όγκους, αυξάνει το έργο της αναπνοής, προκαλεί αύξηση της υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών. Παράλληλα, ο λιπώδης ιστός προάγει μια χρόνια συστηματική φλεγμονή, ενώ μέσω της αντίστασης στη λεπτίνη και στην ορεξίνη μπορεί να επηρεάσει τον κεντρικό έλεγχο της αναπνοής. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένο έλεγχο τόσο του Βρογχικού Άσθματος όσο και της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, συχνότερες παροξύνσεις, νοσηλείες και επηρεασμό της ποιότητας ζωής των ασθενών. Επίσης σε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ή/και επιδείνωσης Συνδρόμου Αποφρακτικών Απνοιών Υποπνοιών στον Ύπνο (ΣΑΥ), Συνδρόμου Υποαερισμού Παχυσαρκίας, Πνευμονικής Υπέρτασης, Πνευμονικής Εμβολής, λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Η ΕΠΕ προτείνει: |1| Διαχείριση του σωματικού βάρους οφείλει να αποτελεί κεντρικό πυλώνα στην πρόληψη, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των αναπνευστικών συνεπειών της παχυσαρκίας αλλά και σε έναν υγιή τρόπο ζωής. |2| Αποτελεί ανάγκη η ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών, κοινού για την παχυσαρκία ως παράγοντα κινδύνου της υγείας συνολικά και φυσικά του Αναπνευστικού. Σε συνεργασία με την Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ) και λοιπούς επιστημονικούς φορείς για στοχευμένες δράσεις από τις μικρές ηλικίες έως την ενήλικη ζωή αναδεικνύοντας και τη σημασία της φυσικής δραστηριότητας και της υγιεινής διατροφής. Στόχοι επίσης της συνεργασίας αποτελούν η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των νοσημάτων, την επίτευξη των θεραπευτικών στόχων των ασθενών και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |3| Επιπρόσθετα θα βοηθούσε η συστηματική καταγραφή δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και άλλων μετρήσεων όπως περιμέτρου μέσης, λόγου μέσης-ισχίων ή λόγου μέσης προς ύψος, σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη, με τυποποιημένες διαδικασίες και μηχανισμό αυτόματης παραπομπής/συνεργασίας σε κατάλληλες δομές διαχείρισης βάρους όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο αλλά και |4| Η ενσωμάτωση της θεματικής της παχυσαρκίας στα ετήσια Πανελλήνια Πνευμονολογικά Συνέδρια και στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ, μέσω και διεπιστημονικών συνεργασιών.

Σοφία Σχίζα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας & Υπνολογίας, Head of ERS Assembly 4 Sleep Disordered Breathing, Head of Sleep Disorders Center, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης.

| Περιβάλλον και Αναπνευστική Υγεία |

Η προστασία της ποιότητας του περιβάλλοντος και του αέρα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων και την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Η Ελλάδα, όπως και πολλές χώρες της Μεσογείου, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα του αέρα και τις επιπτώσεις της στην αναπνευστική υγεία. Στη χώρα μας οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 και PM10 σε μεγάλα αστικά κέντρα συχνά υπερβαίνουν τα επίπεδα που προτείνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης περιλαμβάνουν την κυκλοφορία οχημάτων, την αστική ρύπανση, τις βιομηχανικές δραστηριότητες και την καύση στερεών καυσίμων για θέρμανση.

Ειδικά φαινόμενα στην Ελλάδα

Επεισόδια αιθαλομίχλης κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω καύσης ξύλου

Μεταφορά αφρικανικής σκόνης

Αυξημένη έκθεση σε καπνό από δασικές πυρκαγιές.

Επιπτώσεις στην υγεία

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του European Environment Agency (EEA) και του Global Burden of Disease, η μακροχρόνια έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 σχετίζεται με περίπου 10.000–12.000 πρόωρους θανάτους ετησίως στην Ελλάδα. Η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει σημαντικά στο φορτίο νοσηρότητας μέσω αύξησης των: παροξύνσεων άσθματος, παροξύνσεων Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, νοσηλειών για καρδιοαναπνευστικά νοσήματα. Μελέτες σε ελληνικούς αστικούς πληθυσμούς έχουν δείξει ότι ακόμη και βραχυχρόνιες αυξήσεις στις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων σχετίζονται με αυξημένες επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομεία για αναπνευστικά νοσήματα, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περισσότερους από 7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως παγκοσμίως, ενώ σημαντικό μέρος αυτών σχετίζεται με νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Οι κυριότεροι ρύποι που επηρεάζουν την αναπνευστική υγεία είναι: ∎ αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 και PM10) ∎ διοξείδιο του αζώτου (NO2 ) ∎ όζον (O3) ∎ διοξείδιο του θείου (SO2)

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω το πρόβλημα μέσω: ∎ αύξησης των επεισοδίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ αύξησης της συγκέντρωσης όζοντος ∎ αύξησης των δασικών πυρκαγιών ∎ μεταβολών στη διασπορά αλλεργιογόνων. Η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου αποτελεί βασικό στοιχείο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων. Προτάσεις δράσεων |1| Ενίσχυση της παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα ∎ ενίσχυση των εθνικών συστημάτων παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ συστηματική δημοσιοποίηση δεδομένων ποιότητας αέρα ∎ σύνδεση των περιβαλλοντικών δεδομένων με δείκτες υγείας ∎ υιοθέτηση των ορίων ποιότητας αέρα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO Air Quality Guidelines 2021). |2| Ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού ∎ εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία αλλά και για την ρύπανση των εσωτερικών χώρων ( indoor air pollution) που αποτελεί σημαντικό αλλά συχνά υποεκτιμημένο παράγοντα κινδύνου για την αναπνευστική υγεία ∎ ενημέρωση για τα πρόσφατα δεδομένα αυξανόμενης τεκμηρίωσης ότι η έκθεση σε πλαστικά και σχετικές χημικές ουσίες επηρεάζει την υγεία του αναπνευστικού (ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού, ενημέρωση παιδιάτρων, εκπαιδευτικών) ∎ ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ ∎ ενημέρωση για μέτρα μείωσης της έκθεσης σε περιόδους αυξημένης ρύπανσης. |3| Ενσωμάτωση της αναπνευστικής υγείας στις περιβαλλοντικές πολιτικές ∎ συμμετοχή της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας στη διαμόρφωση πολιτικών για την ποιότητα του αέρα ∎ ενσωμάτωση δεικτών υγείας σε στρατηγικές περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής. |4| Προστασία ευάλωτων ομάδων ∎ ανάπτυξη κατευθυντήριων οδηγιών για ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα ∎ συστάσεις για προστασία κατά τη διάρκεια περιόδων αυξημένης ρύπανσης ή δασικών πυρκαγιών ∎ ενίσχυση της πρόληψης σε σχολεία και ευάλωτους πληθυσμούς.

Ζαφειρία Μπαρμπαρέσσου, Πνευμονολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν. Σάμου, Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας ΕΠΕ για Διακοπή Καπνίσματος, Κλιματική Αλλαγή & Προαγωγή της Υγείας.

| Καπνικά προϊόντα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί. Συγκεκριμένα αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για τα σημαντικότερα χρόνια νοσήματα (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, Στεφανιαία Νόσο, Αγγειακά Εγκεφαλικά επεισόδια, Σακχαρώδη Διαβήτη κλπ.), συμπεριλαμβανομένων δεκαέξι μορφών καρκίνου (κυρίως του πνεύμονα και του ουροποιητικού). Επιπρόσθετα της νοσηρότητας και της θνητότητας πάνω από 400.000 DALYs (έτη ζωής σε κατάσταση αναπηρίας) αποδίδονται στο κάπνισμα στην Ελλάδα (2021). Παρά τη μείωση των ποσοστών καπνίσματος, το 2024 το 38% των Ελλήνων ενηλίκων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, το 2024 το 31% των ενηλίκων χρησιμοποιεί παραδοσιακά τσιγάρα, ενώ το 24% είναι αποκλειστικοί χρήστες συμβατικών τσιγάρων, το 4% είναι αποκλειστικοί χρήστες προϊόντων θερμαινόμενου καπνού και το 3% είναι αποκλειστικοί χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων. Σχεδόν 1 στους 10 (8%) κάνει πολλαπλή (διπλή ή τριπλή) χρήση. Η χρήση των καπνικών προϊόντων δεν αποτελεί απλή συνήθεια, καθώς η έντονη εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη διαιωνίζει τη χρήση τους. Συγκεκριμένα η εξάρτηση από τη νικοτίνη έχει ταξινομηθεί από τον ΠΟΥ ως χρόνια νόσος. Η αναγνώριση της εξάρτησης της νικοτίνης ως χρόνιας νόσου δεν αποσκοπεί στον στιγματισμό των καπνιστών, αλλά αντίθετα στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας οργανωμένης ιατρικής βοήθειας για την απεξάρτηση των καπνιστών. Συγκεκριμένα αν και το 75% των καπνιστών γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις που αυτό έχει στην υγεία του και επιθυμεί να διακόψει και το 40% έχει αποπειραθεί να διακόψει, μόνο το 3-5% έχει καταφέρει να διακόψει χωρίς ιατρική βοήθεια. Αντίθετα τα ποσοστά αυτά εκτοξεύονται στο 35-65% σε εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος και ακόμη περισσότερο όταν αποζημιώνεται η φαρμακευτική αγωγή.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες:

|1| Κατάρτιση επικαιροποιημένων οδηγιών διακοπής καπνίσματος. |2| Δημιουργία ιατρείων διακοπής καπνίσματος σε όλη την επικράτεια. |3| Απαγόρευση της αγοράς καπνικών προϊόντων από ανήλικους, απαγόρευση της διαφήμισης των καπνικών προϊόντων. |4| Αποζημίωση της φαρμακευτικής αγωγής σε καπνιστές που ακολουθούν θεραπεία σε ιατρεία διακοπής καπνίσματος. |5| Απαγόρευση της προσθήκης πρόσθετων γεύσεων σε ηλεκτρονικά και θερμαινόμενα τσιγάρα. |6| Αναγραφή της τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης των καπνιστών από τον ΕΟΔΥ (1135) στα καπνικά προϊόντα και ενίσχυση αυτής. |7| Εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης καπνικών προϊόντων σε δημόσιους χώρους και επέκταση αυτής σε εξωτερικούς χώρους όπως παιδότοποι κλπ. |8| Εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης στα πλαίσια σχολικής αγωγής. |9| Εφαρμογή των άρθρων του FCTC που έχει υπογραφεί από τη χώρα μας από το 2005. |10| Άρνηση της ιατρικής κοινότητας για χρηματοδότηση από την καπνοβιομηχανία κι εφαρμογή κυρώσεων σε όσους χρηματοδοτούνται από αυτή.

Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας & Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α’ ΚΕΘ Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός», Εθνικός Αντιπρόσωπος ERS & IRC – Σχέσεις με Διεθνείς Εταιρείες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στις θεραπευτικές προσεγγίσεις, η συνολική πρόγνωση των ασθενών εξακολουθεί να είναι δυσμενής, κυρίως λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης. ∎ Η πλειονότητα των ασθενών διαγιγνώσκεται σε προχωρημένα στάδια όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες και το προσδόκιμο επιβίωσης χαμηλό. ∎ Η 5ετής επιβίωση στην προχωρημένη νόσο παραμένει ακόμα και σήμερα κάτω του 20%, ενώ σε πρώιμα στάδια μπορεί να ξεπεράσει το 80%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. ∎ Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου και ευθύνεται για περίπου 85–90% των περιπτώσεων, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και περιβαλλοντικοί και επαγγελματικοί παράγοντες (π.χ. έκθεση σε αμίαντο, ατμοσφαιρική ρύπανση). ∎ Παρατηρείται αυξανόμενη επίπτωση σε γυναίκες, καθώς και μετατόπιση της νόσου σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, αντανακλώντας μεταβολές στα πρότυπα του καπνίσματος. ∎ Στην Ελλάδα δεν υφίσταται μέχρι σήμερα οργανωμένο εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά πρώιμης διάγνωσης. ∎ Η ενημέρωση του γενικού πληθυσμού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου (επίμονος βήχας, δύσπνοια, απώλεια βάρους) παραμένει περιορισμένη, με αποτέλεσμα την καθυστερημένη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. ∎ Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας δεν είναι πάντα επαρκώς ενημερωμένη ή εκπαιδευμένη για την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση ύποπτων περιστατικών. ∎ Η απουσία ολοκληρωμένων μητρώων καταγραφής περιστατικών περιορίζει τη δυνατότητα αξιόπιστης επιδημιολογικής επιτήρησης και αξιολόγησης πολιτικών υγείας. Η συνολική εικόνα υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συντονισμένη, πολύ-επίπεδη στρατηγική που θα στοχεύει στην πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα και, κατ’ επέκταση, στη μείωση της θνητότητας.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων που θα ενισχύσουν την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων: ∎ Προώθηση εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου του πνεύμονα (ΠΕΚΠ): Υποστήριξη της καθιέρωσης οργανωμένου προγράμματος screening με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) για πληθυσμούς υψηλού κινδύνου (π.χ. καπνιστές ή πρώην καπνιστές συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας), σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. ∎ Κατάρτιση και επικαιροποίηση κατευθυντήριων οδηγιών: Ανάπτυξη εθνικών οδηγιών για την έγκαιρη ανίχνευση, τη διαγνωστική προσέγγιση και τη διαχείριση ύποπτων ευρημάτων, με στόχο την ομοιογένεια στην κλινική πρακτική. ∎ Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας: Οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας και άλλους επαγγελματίες υγείας, με έμφαση στην αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων και την ταχεία παραπομπή καθώς και την ορθή εφαρμογή ενός προγράμματος ΠΕΚΠ. ∎ Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση κοινού: Σχεδιασμός και υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου και τα πρώιμα συμπτώματα, αξιοποιώντας σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και στοχευμένες δράσεις σε ευάλωτες ομάδες. ∎ Βελτίωση πρόσβασης σε διαγνωστικές υπηρεσίες: Υποστήριξη πολιτικών που διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις υψηλής ποιότητας σε όλη την επικράτεια. ∎ Δημιουργία εθνικού μητρώου καρκίνου πνεύμονα: Συμβολή στην ανάπτυξη και λειτουργία μητρώου ασθενών με καρκίνο πνεύμονα, για την καταγραφή δεδομένων, την παρακολούθηση δεικτών υγείας και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων. ∎ Σύνδεση με δράσεις πρόληψης (προγράμματα διακοπής καπνίσματος): Ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης, με έμφαση στη μείωση του καπνίσματος και την προαγωγή υγιεινών συμπεριφορών. ∎ Συνεργασία με θεσμικούς φορείς: Ενεργή συμμετοχή στον διάλογο με το Υπουργείο Υγείας και άλλους αρμόδιους οργανισμούς αλλά και τους συλλόγους ασθενών για την ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης στις εθνικές πολιτικές υγείας. Το παραπάνω πλαίσιο παρεμβάσεων αποσκοπεί στη μείωση της θνητότητας από καρκίνο του πνεύμονα μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτίωσης της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της δημόσιας υγείας στη χώρα.

Ελευθέριος Ζέρβας, Συντονιστής Διευθυντής 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ταμίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

Καρκίνος πνεύμονα: Οι νέες θεραπείες που ξεχώρισαν στο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας (ASCO) 2026.

medlabnews.gr iatrikanea 

 

Μελέτες που αλλάζουν το θεραπευτικό τοπίο του καρκίνου του πνεύμονα

Σημαντικές μελέτες για τον καρκίνο του πνεύμονα ανακοινώθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, ASCO 2026, φέρνοντας νέα δεδομένα τόσο στην πρώιμη όσο και στην προχωρημένη νόσο.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις: η επικουρική στοχευμένη θεραπεία με selpercatinib σε ασθενείς με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα με αναδιάταξη του γονιδίου RET, και ο συνδυασμός του νέου διειδικού αντισώματος ivonescimab με χημειοθεραπεία σε ασθενείς με προχωρημένο πλακώδες μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Τα στοιχεία προέρχονται από τις μελέτες LIBRETTO-432 και HARMONi-6, οι οποίες παρουσιάστηκαν στο ASCO 2026 και θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για την κλινική πράξη.

Selpercatinib: Μείωση του κινδύνου υποτροπής στον πρώιμο RET-θετικό καρκίνο πνεύμονα

Η μελέτη LIBRETTO-432 αξιολόγησε το selpercatinib ως επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα σταδίου IB–IIIA, των οποίων ο όγκος έφερε αναδιάταξη του γονιδίου RET.

Το selpercatinib είναι εκλεκτικός αναστολέας της κινάσης RET. Στοχεύει την παθολογικά ενεργοποιημένη RET σηματοδότηση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ογκογένεση και ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν, η επικουρική θεραπεία με selpercatinib μετά από χειρουργική εκτομή ή/και ριζική ακτινοθεραπεία μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής, εξέλιξης ή θανάτου κατά 83% σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Στα δύο χρόνια, το 94% των ασθενών που έλαβαν selpercatinib παρέμεναν χωρίς υποτροπή, έναντι 70% στην ομάδα που δεν έλαβε το φάρμακο. Τα δεδομένα αυτά δημοσιεύθηκαν και στο New England Journal of Medicine.

Η σημασία της μελέτης είναι μεγάλη, διότι πρόκειται για την πρώτη θετική μελέτη φάσης III επικουρικής θεραπείας με εκλεκτικό αναστολέα RET στον πρώιμο RET-θετικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Γιατί είναι σημαντικός ο μοριακός έλεγχος

Οι αναδιατάξεις του γονιδίου RET αφορούν μικρό ποσοστό των ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, περίπου 1–2%, αλλά έχουν ιδιαίτερη κλινική σημασία. Συχνότερα παρατηρούνται σε νεότερους ασθενείς, μη καπνιστές και σε αδενοκαρκινώματα.

Τα νέα δεδομένα ενισχύουν ακόμη περισσότερο την ανάγκη για πλήρη μοριακό έλεγχο, ιδανικά με τεχνολογίες νέας γενιάς, όπως το NGS, όχι μόνο στη μεταστατική νόσο αλλά και κατά τη διάγνωση της πρώιμης νόσου, όταν υπάρχει δυνατότητα ριζικής θεραπείας.

Μέχρι σήμερα, το selpercatinib είχε ήδη ένδειξη για προχωρημένο ή μεταστατικό RET fusion-positive μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Ο EMA έχει αναρτήσει επικαιροποιημένη ένδειξη για το Retsevmo σε προχωρημένο RET fusion-positive NSCLC, με επιλογή ασθενών βάσει βιοδείκτη.

Ivonescimab: Νέο διειδικό αντίσωμα στον προχωρημένο πλακώδη καρκίνο πνεύμονα

Η δεύτερη σημαντική μελέτη αφορά το ivonescimab, ένα νέο διειδικό αντίσωμα που στοχεύει ταυτόχρονα δύο κρίσιμους μηχανισμούς: τον άξονα PD-1, που σχετίζεται με τη διαφυγή του όγκου από το ανοσοποιητικό σύστημα, και τον VEGF, που σχετίζεται με την αγγειογένεση.

Στη μελέτη HARMONi-6, το ivonescimab σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία συγκρίθηκε με tislelizumab και χημειοθεραπεία σε ασθενείς με προχωρημένο πλακώδες μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Η ASCO αναφέρει ότι ο συνδυασμός ivonescimab και χημειοθεραπείας βελτίωσε τη συνολική επιβίωση και την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου σε σχέση με τον συγκριτικό βραχίονα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το ivonescimab μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου κατά περίπου 40% και τον κίνδυνο θανάτου κατά 34%. Στα δύο χρόνια, το 65% των ασθενών που έλαβαν ivonescimab παρέμεναν εν ζωή, έναντι 49% στην ομάδα σύγκρισης.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι ασθενείς

Τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι όλοι οι ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα θα λάβουν τις ίδιες θεραπείες. Δείχνουν όμως ότι η θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα γίνεται ολοένα και περισσότερο εξατομικευμένη.

Για τους ασθενείς με RET-θετική νόσο, η αναγνώριση της μοριακής αλλοίωσης μπορεί να καθορίσει την επιλογή μιας στοχευμένης θεραπείας. Για τους ασθενείς με πλακώδη μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, τα δεδομένα για το ivonescimab ανοίγουν έναν νέο δρόμο στην ανοσοθεραπεία, με ταυτόχρονη στόχευση ανοσολογικής διαφυγής και αγγειογένεσης.

Ωστόσο, το ivonescimab δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή σε όλες τις χώρες. Η HARMONi-6 πραγματοποιήθηκε στην Κίνα και η διεθνής αξιολόγηση των δεδομένων, καθώς και οι εγκρίσεις από ρυθμιστικές αρχές όπως FDA και EMA, είναι κρίσιμα βήματα πριν από την ευρεία εφαρμογή του στην καθημερινή κλινική πράξη.

Συμπέρασμα

Οι μελέτες που παρουσιάστηκαν στο ASCO 2026 δείχνουν ότι ο καρκίνος του πνεύμονα περνά σε μια νέα φάση θεραπευτικής ακρίβειας.

Η μελέτη LIBRETTO-432 φέρνει τη στοχευμένη θεραπεία με selpercatinib στην πρώιμη RET-θετική νόσο, μειώνοντας εντυπωσιακά τον κίνδυνο υποτροπής. Παράλληλα, η HARMONi-6 δείχνει ότι τα διειδικά αντισώματα, όπως το ivonescimab, μπορεί να βελτιώσουν την επιβίωση στον προχωρημένο πλακώδη μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: ο μοριακός έλεγχος και η εξατομικευμένη θεραπεία δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά αναγκαίο εργαλείο στη σύγχρονη ογκολογία.

Δωρεά 840.000 ευρώ από τη Δήμητρα Κατσαφάδου στους «Αγίους Αναργύρους»: Δύο νέοι αξονικοί τομογράφοι στο ογκολογικό νοσοκομείο

 medlabnews.gr iatrikanea

Σε νέα σημαντική κίνηση προσφοράς προς το Εθνικό Σύστημα Υγείας προχώρησε η Δήμητρα Κατσαφάδου, μέσω της εταιρείας LA VIE MARKETING, συμβάλλοντας στη δωρεά συνολικού ύψους 840.000 ευρώ για το Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Οι Άγιοι Ανάργυροι».

Η δωρεά αφορά την εγκατάσταση δύο νέων αξονικών τομογράφων και την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών του νοσοκομείου, με στόχο την ταχύτερη διάγνωση, την καλύτερη διαχείριση επειγόντων περιστατικών και τον ακριβέστερο θεραπευτικό σχεδιασμό για τους ογκολογικούς ασθενείς.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, στο νοσοκομείο εγκαταστάθηκε νέος αξονικός τομογράφος 128 τομών στον χώρο των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, μαζί με σύγχρονο σύστημα έγχυσης σκιαγραφικού. Η αναβάθμιση αυτή ενισχύει τις δυνατότητες άμεσης διάγνωσης, ιδιαίτερα σε περιστατικά που απαιτούν γρήγορη απεικονιστική εκτίμηση.

Παράλληλα, στο Ακτινοθεραπευτικό Τμήμα τοποθετήθηκε νέος αξονικός τομογράφος σχεδιασμού θεραπείας, με εξειδικευμένο εξοπλισμό επεξεργασίας εικόνων και συστήματα laser, ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια και η ποιότητα του θεραπευτικού σχεδιασμού για τους ασθενείς με καρκίνο.

Η δωρεά συνέβαλε επίσης σε παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού υποδομών, μεταξύ των οποίων η διαμόρφωση δεύτερης αίθουσας στη Μονάδα Μελέτης Ύπνου και η δημιουργία νέας Μονάδας Εμφραγμάτων στην Καρδιολογική Κλινική, μέσω ανακαίνισης και ενοποίησης δύο θαλάμων.

Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ο Διοικητής του ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Θεόδωρος Τσουρούλας, ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, ο Δήμαρχος Αχαρνών Σπύρος Βρεττός και ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης. Παρόντες ήταν και οι δωρητές της εταιρείας, Δήμητρα Κατσαφάδου, Νίκος Μαλακοδήμος και Κυριάκος Μαλακοδήμος.

Ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε ότι το νοσοκομείο πραγματοποιεί σχεδόν 9.000 αξονικές τομογραφίες τον χρόνο και εξυπηρετεί χιλιάδες πολίτες στις εφημερίες του, επισημαίνοντας ότι κάθε νέα υποδομή μεταφράζεται σε ταχύτερη διάγνωση, καλύτερη θεραπεία και ποιοτικότερες υπηρεσίες υγείας.

Η δωρεά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά ένα ογκολογικό νοσοκομείο όπου η ταχύτητα και η ακρίβεια της απεικόνισης επηρεάζουν άμεσα τη διαγνωστική και θεραπευτική πορεία των ασθενών.

Πέτρα Καλαμποκά: ο καρκίνος, το οστεοσάρκωμα και ο ακρωτηριασμός που της έσωσε τη ζωή

medlabnews.gr iatrikanea 

10 χρόνια μετά τη διάγνωση με οστεοσάρκωμα και την επιστροφή στη νέα της καθημερινότητα, η Πέτρα Καλαμπόκα – η νέα μας muse of the week – δεν θέλει να μιλά πια μόνο για την ασθένεια που τη σημάδεψε. Θέλει να μιλά και για τη ζωή που έχτισε μετά από αυτήν. Για την επάνοδο στην εργασία, το δικαίωμα στις ίσες ευκαιρίες, αλλά και για το τι σημαίνει πραγματική συμπερίληψη στην Ελλάδα του 2026. Η Πέτρα Καλαμποκά μοιράστηκε σε εκπομπή την ιστορία της ζωής της και τον δύσκολο αγώνα που έκανε, όταν το 2016 της ανακοίνωσαν ότι έχει καρκίνο.

Καλεσμένη σε εκπομπή παλαιότερα η Πέτρα Καλαμποκά, μίλησε για τη μάχη της με τον καρκίνο, όταν στα 29 της διαγνώστηκε με οστεοσάρκωμα, αλλά και για την απόφαση ακρωτηριασμού του ποδιού της, προκειμένου να σώσει τη ζωή της. 

Η ιστορία της ξεκινά με ένα τραγικό γεγονός που χώρισε τη ζωή της στο πριν και το μετά. Συνεχίζεται όμως με χαμόγελο και μεγάλα όνειρα. Μαθήματα αισιοδοξίας από τη γυναίκα που στα δύσκολα αποφάσισε να ξαναγεννηθεί - και να εμφανιστεί ακόμα και σε ταινία, με την ίδια άνεση που εμψυχώνει το κοινό της σε κατάμεστες αίθουσες και social media 

Η ζωή της έχει μέσα όλες εκείνες τις εμπειρίες που χρειάζονται για το επόμενο πιο δυνατό limited series του Netflix. Είναι ένα παραμύθι με τα όλα του. Ειδυλλιακά τοπία, ανεμελιά, μια όμορφη πριγκίπισσα, δράκους, ανατροπές, περιπέτειες, δάκρυα κι ένας ήλιος που ανατέλλει ξανά. Ομως εκείνη δεν αφήνει κανέναν άλλον να γράψει την ιστορία της ζωής της. Ισως γιατί κινδύνεψε να τη χάσει. Της δόθηκε μια δεύτερη ευκαιρία και αποφάσισε να τη ζήσει στο έπακρο. Το είδα στα μάτια της, το αναγνώρισα στη δύναμή της και, όπως μου είπε και η ίδια, είναι ένα είδος σκοπού απέναντι στην ύπαρξή της. 

 Η Πέτρα Καλαμπόκα γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Καστανιώτισσα, στην Εύβοια. Η παιδική ηλικία της ήταν γεμάτη παιχνίδι. Ζούσε μέσα στη φύση. Το προνόμιο του να μεγαλώνεις έτσι σήμερα αναγνωρίζει πως είναι κάτι το ανεκτίμητο. «Η Καστανιώτισσα είναι το ησυχαστήριό μου και κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί αισθάνομαι αυτή τη σύνδεση με τον εαυτό μου, με το παιδί που κρύβεται μέσα μου». Στα 17 της βρέθηκε στην Αθήνα για σπουδές. Σπούδασε Φιλολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικεύτηκε στη Γλωσσολογία. Ο προφορικός λόγος της είναι πράγματι σπουδαίος, μιλάει χωρίς να μονολογεί. 

Έπειτα, ασχολήθηκε με τα social media και το digital marketing: «Είχα αναλάβει την επικοινωνία ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που έχει κοινωνικό χαρακτήρα, με δράσεις που έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στις ζωές των ανθρώπων. Δεν σταματώ να πειραματίζομαι και να εξελίσσομαι».

"Ήμουν ανθεκτική"

«Νομίζω ότι ήμουν ανθεκτική, όχι δυνατή. Όλα ξεκίνησαν το 2016 όταν μου ανακοίνωσαν ότι έχω καρκίνο. Ήμουν στο νοσοκομείο "‘Άγιος Σάββας" έναν χρόνο και μέσα στο διάστημα αυτό, 6 μήνες στο κρεβάτι. Ο καρκίνος είχε μετατρέψει το μηριαίο μου οστό σε φλοίδα», ανέφερε η Πέτρα Καλαμποκά.

«Όταν βρίσκεσαι εκεί, ο θάνατος είναι κοντά σου, ωστόσο υπήρχε και ένα είδος ελπίδας. Δεν έφυγε κάποιος άνθρωπος από κοντά μου αντίθετα ήρθαν πολλοί».

Όπως είπε η ίδια, η απόφαση για ακρωτηριασμό του ποδιού της ήρθε προκειμένου να σώσει τη ζωή της.

«Μετά του 6 μήνες πήραμε την απόφαση με τους γιατρούς να ακρωτηριαστεί το πόδι μου για να σωθεί η ζωή μου. Ήταν η πιο γενναία και σοφή απόφαση της ζωής μου. Πήραμε μεγάλη ευθύνη, υπήρξαν αμφιβολίες και σκέψεις και σκέφτεσαι ‘αν θυσιάσω κάτι δικό μου θα κερδίσω τη ζωή μου, θα δώσω το τίμημα αλλά τι θα γίνει μετά;'», εξομολογήθηκε η νεαρή γυναίκα.

"Πρέπει να κάνουμε βήματα για τη συμπερίληψη"

«Στην αρχή με επηρέαζαν τα βλέμματα. Ως ένα σημείο το δικαιολογώ, αλλά δεν μπορώ να ζω με τα βλέμματα των άλλων. Πρέπει να γίνει μεγάλη αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Δεν μπορείς να ζεις τη ζωή σκεπτόμενος το πώς σε βλέπουν οι άλλοι», σημείωσε για τις άβολες στιγμές που έχει βιώσει.

«Δεν ήξερα ότι είχα τόσο μεγάλη δύναμη. Ανακάλυψα τον εαυτό μου, ήμουν και τυχερή. Ήδη είχε υποστεί το σώμα μου μεγάλη ταλαιπωρία, φτάνοντας σε οριακές καταστάσεις. Για 20 μέρες ήμουν σε τόσο οριακή κατάσταση που με περίμεναν από ώρα σε ώρα», είπε.

Πλέον, η Πέτρα είναι υγιής και δημιουργική. Εργάζεται σε μια εταιρεία παραγωγής, ενώ κάνει συνεργασίες και με διάσημα brands. Αν μου έλεγε κάποιος τότε ότι 10 χρόνια μετά θα εργάζομαι σε δύο διαφορετικούς τομείς, θα αθλούμαι, θα ταξιδεύω, θα μιλάω δημόσια για την εμπειρία μου και θα εμπνέω άλλους ανθρώπους, πιθανότατα δεν θα τον πίστευα. Σήμερα νιώθω ευγνωμοσύνη. Όχι γιατί όλα είναι εύκολα, αλλά γιατί συνεχίζω να ζω μια γεμάτη ζωή. Όταν δεν χρειάζεται να ζητάς ειδική μεταχείριση για πράγματα που θα έπρεπε ήδη να υπάρχουν. Όταν η προσβασιμότητα, η ευελιξία και ο σεβασμός είναι ενσωματωμένα στην κουλτούρα του οργανισμού. Η ευγένεια είναι σημαντική, αλλά η συμπερίληψη είναι δομή, πολιτική και καθημερινή πρακτική. Γίνονται βήματα, αλλά έχουμε ακόμη δρόμο. Βλέπω μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση από ό,τι πριν 10 χρόνια, όμως συχνά μένουμε στη θεωρία. Η πραγματική συμπερίληψη φαίνεται στις προσλήψεις, στις ευκαιρίες εξέλιξης, στην προσβασιμότητα και στην εκπροσώπηση. Η συμπερίληψη δεν αφορά μόνο τα άτομα με αναπηρία. Αφορά κάθε άνθρωπο που κινδυνεύει να μείνει εκτός. Είναι μια στάση ζωής και όχι μια λέξη της μόδας.

Διαβάστε επίσης

Καρκίνος των οστών. Το οστεοσάρκωμα, ο συχνότερος όγκος των οστών, το σάρκωμα Ewing και το χονδροσάρκωμα

Τι κι αν έχω καρκίνο; Εγώ πάντα θα χαμογελάω

Πρώτη δημοσίευση: 31 Μαρτίου 2023 — MEDLABNEWS.GR | Συντάκτης: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Ιουνίου 2026

Καρκίνος των Οστών, Οστεοσάρκωμα, Σάρκωμα Ewing, Χονδροσάρκωμα. Ποια τα συμπτώματα, του καρκίνου των οστών;

Αλέξανδρου Γιατζίδη

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Οι καρκίνοι που ξεκινούν απ’ τα οστά λέγονται πρωτογενείς καρκίνοι των οστών. Παρουσιάζονται κυρίως στα άνω και κάτω άκρα αλλά μπορούν να εμφανιστούν σ’ οποιοδήποτε οστούν του σώματος. Τα παιδιά και οι νέοι εμφανίζουν πιο συχνά καρκίνο των οστών σε σύγκριση με τους ενήλικες.  

Οι περισσότεροι όγκοι των οστών είναι καλοήθεις. Σε μερικές όμως σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να είναι κακοήθεις.

Οι πρωτογενείς καρκίνοι των οστών λέγονται σαρκώματα. Υπάρχουν διάφοροι τύποι σαρκωμάτων. Καθένα εμφανίζεται σε διαφορετικό είδος οστίτη ιστού. Τα πιο συνηθισμένα είναι το οστεοσάρκωμα, το σάρκωμα Ewing και το χονδροσάρκωμα.  

• Το οστεοσάρκωμα είναι ο συχνότερος πρωτοπαθής κακοήθης όγκος των οστών στα παιδιά. Το 75% των οστεοσαρκωμάτων απαντούν σε ηλικίες μεταξύ 10-25 ετών και το 86% αφορά τα μακρά οστά. Οι άνδρες προσβάλλονται πιο συχνά απ’ τις γυναίκες. Το οστεοσάρκωμα ξεκινά συχνά στα άκρα των οστών απ’ όπου παράγεται νέος οστίτης ιστός καθώς μεγαλώνει το νεαρό άτομο. Συνήθως προσβάλει τα μακρά οστά των άνω και κάτω άκρων. 
• Το σάρκωμα Ewing. Ο καρκίνος αυτός προσβάλλει παιδιά και έφηβους. εκδηλώνεται συνήθως στις ηλικίες μεταξύ 10 και 20 ετών. Είναι πιθανόν ότι ο καρκίνος αυτός αρχίζει από ανώριμα κύτταρα του μυελού των οστών. Εντοπίζεται συνήθως στο μέσο τμήμα (διάφυση) των μακρών οστών. Συνήθως προσβάλει οστά της λεκάνης, και τα μακρά οστά του μηρού και του βραχίονα. Επίσης εμφανίζεται στις πλευρές.
• Το χονδροσάρκωμα απαντάται κυρίως στους ενήλικες. Αυτό το είδος όγκου σχηματίζεται στους χόνδρους, στον ελαστικό ιστό πλησίον των αρθρώσεων.
• Άλλοι τύποι καρκίνου των οστών είναι τα ινοσαρκώματα, σι γιγαντοκυτταρικοί όγκοι των οστών και τα χονδρώματα. Αυτές οι σπάνιες περιπτώσεις καρκίνου συνήθως προσβάλουν άτομα ηλικίας άνω των 30 ετών. 

Περίπου 15-20% των παιδιών με οστεοσάρκωμα έχουν μεταστάσεις τη στιγμή της διάγνωσης – συνήθως στους πνεύμονες και τα οστά. Τα σαρκώματα Ewing είναι δυνατόν να δώσουν μεταστάσεις και στο μυελό των οστών.

Οι καρκίνοι που ξεκινούν απ’ τα οστά είναι αρκετά σπάνιοι. Αντίθετα, δεν είναι ασυνήθιστο να εξαπλωθεί καρκίνος από άλλα μέρη του σώματος στα οστά. Όταν συμβεί αυτό, η ασθένεια δεν λέγεται πλέον καρκίνος των οστών. Κάθε τύπος καρκίνου παίρνει το όνομά του απ’ το όργανο ή τον ιστό του σώματος από τον οποίο ξεκίνησε. Η θεραπεία του καρκίνου που έχει εξαπλωθεί στα οστά εξαρτάται από το σημείο στο οποίο πρωτοεμφανίστηκε και απ’ το βαθμό της επέκτασής του. 

Οι καρκίνοι που εμφανίζονται στους μυς, στο λιπώδη ιστό, στα νεύρα, αγγεία και σ’ άλλους τύπους συνδετικού και ερειστικού ιστού του σώματος λέγονται σαρκώματα των μαλακών μορίων. Μπορούν να προσβάλουν και παιδιά και ενήλικες. 

Λευχαιμία, πολλαπλούν μυέλωμα και λέμφωμα είναι καρκίνοι που προέρχονται από κύτταρα που παράγονται στο μυελό των οστών. Είναι διαφορετικού είδους ασθένειες, και όχι καρκίνοι των οστών.  

Οι πρωτογενείς όγκοι που ”δίνουν” μεταστάσεις στα οστά είναι κατά κύριο λόγο πέντε: προστάτης, μαστός, πνεύμονες, νεφροί και θυρεοειδής αδένας. Οι κυριότερες περιοχές του οστικού συστήματος που προτιμώνται από τους πρωτογενείς όγκους για μεταστάσεις είναι η σπονδυλική στήλη, η πύελος, οι πλευρές, το μηριαίο και το βραχιόνιο οστό. Στη σπονδυλική στήλη, το 94% των μεταστάσεων βρίσκεται εκτός του νωτιαίου μυελού, ενώ μόλις το 6% βρίσκεται εντός του σπονδυλικού σωλήνα και εντός του νωτιαίου μυελού.

Οι μεταστάσεις των οστών έχουν δυστυχώς μία πλειάδα επιπλοκών για τον οργανισμό. Οι βασικότερες είναι ο πόνος, τα παθολογικά κατάγματα, η υπερασβεστιαιμία, η νευρολογική βλάβη και η αναιμία, συνήθως σε συνδυασμό με θρομβοπενία. 

Ποια τα συμπτώματα του καρκίνου των οστών;

Τα συμπτώματα του καρκίνου των οστών συνήθως εξελίσσονται αργά. Εξαρτώνται απ’ το είδος, τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Ο πόνος είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του καρκίνου των οστών. Πολλές φορές ένα σκληρό, ελαφρά ευαίσθητο εξόγκωμα στο οστό μπορεί να ψηλαφηθεί κάτω απ’ το δέρμα. 

Κάποτε, ο καρκίνος των οστών παρεμποδίζει τις φυσιολογικές κινήσεις των αρθρώσεων. Ο καρκίνος των οστών μπορεί να προκαλέσει κατάγματα στα οστά.  

Τα παραπάνω συμπτώματα δεν είναι σίγουρα σημεία καρκίνου. Μπορεί να προκαλούνται από άλλα, λιγότερο σοβαρά προβλήματα. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να διαγνώσει με σιγουριά.  

Άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με όγκους των οστών είναι:

• Πυρετός

• Ιδρώτες

• Ασυνήθιστο πρήξιμο γύρω από ένα κόκκαλο

• Χωλότητα

Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου των οστών;

Η κλινική εξέταση θα συμπληρωθεί από απεικονιστικές εξετάσεις όπως ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Οι αναλύσεις αίματος και ούρων μπορούν να δώσουν πληροφορίες σε σχέση με μια γενικευμένη νόσο που έχει επηρεάσει και τα οστά. Επίσης μπορεί να δώσει ενδείξεις κατά πόσο ο καρκίνος των οστών έχει επηρεάσει άλλα συστήματα του οργανισμού. Οι ακτινογραφίες μπορούν να δείξουν η θέση, το μέγεθος και το περίγραμμα ενός όγκου των οστών. Στις ακτίνες-Χ, οι καλοήθεις όγκοι συνήθως μοιάζουν στρογγυλοί και λείοι, με ομαλά όρια. Οι καρκίνοι των οστών συνήθως έχουν παράξενα σχήματα με ασαφή όρια.  

Εάν οι ακτίνες - Χ δείξουν έναν πιθανό καρκίνο, τότε μπορούν να γίνουν μερικές απ’ τις ακόλουθες εξετάσεις. Αυτές οι εξετάσεις θα δείξουν εάν ο όγκος έχει ήδη αρχίσει να εξαπλώνεται.  Σπινθηρογράφημα οστών: περιγράφει το μέγεθος, το σχήμα και τη θέση των παθολογικών περιοχών στα οστά. Ένα μικρό ποσό ραδιενεργού υλικού εισάγεται στην κυκλοφορία και ανιχνεύεται με τη βοήθεια ενός ειδικού οργάνου που ονομάζεται scanner (= ανιχνευτής).

Αξονική τομογραφία (CT ή CAT scan): είναι μια εξέταση βασιζόμενη στις ακτίνες-Χ η οποία δίδει λεπτομερείς εικόνες εγκάρσιων τομών του σώματος. Οι εικόνες αυτές συντίθενται με τη βοήθεια ηλεκτρ. υπολογιστή.

Η Μαγνητική Τομογραφία (MRI) επίσης συνθέτει λεπτομερείς εικόνες εγκάρσιων και επιμήκων τομών του σώματος. Η Μαγνητική Τομογραφία χρησιμοποιεί έναν ισχυρότατο μαγνήτη συνδεδεμένο με ηλεκτρ. υπολογιστή.

Οι αγγειογραφίες είναι ειδικές ακτινογραφίες των αγγείων. Μια χρωστική που ανιχνεύεται με ακτίνες-Χ εισάγεται στην κυκλοφορία του αίματος, οπότε τα αγγεία διαγράφονται λεπτομερέστερα. Η εξέταση αυτή βοηθά και στη μελέτη της διαδικασίας της χειρουργικής επέμβασης.

Η βιοψία είναι σημαντικότατο βήμα για τη διάγνωση και σχεδόν πάντα πρέπει να προηγείται της θεραπείας.  Κατά τη βιοψία λαμβάνονται μικρά τεμάχια από τον όγκο. Αυτό μπορεί να γίνει με βελόνα ή με χειρουργική επέμβαση. Εάν βρεθεί καρκίνος, ο παθολογοανατόμος μπορεί να διαγνώσει τον τύπο του καρκίνου (σαρκώματος) και να κρίνει εάν θα αναπτυχθεί αργά ή γρήγορα. Η εμπειρία του Ιατρού δεν είναι αρκετά σημαντικός λόγος έτσι ώστε να μην διενεργηθεί. Η βιοψία μπορεί να είναι είτε ανοικτή είτε κλειστή με την τελευταία να κερδίζει συνεχώς έδαφος. Σαν κλειστή θεωρείται η βιοψία που διενεργείται με ειδική βελόνη βιοψίας η οποία έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει ιστοτεμάχιο το οποίο συλλέγεται σε ειδικό δοχείο φορμόλης. Η βιοψία με βελόνη (needle biopsy) μπορεί να κατευθύνεται με τη βοήθεια φορητού ακτινοσκοπικού μηχανήματος (C-ARM guided), με καθοδήγηση από αξονικό τομογράφο (CT – guided) ενώ στα μαλακά μόρια μπορεί να χρησιμοποιηθεί η καθοδήγηση από υπερηχογάφο (U.S. – guided). Δεν συνιστώνται οι τυφλές βιοψίες, οι βιοψίες σε εξωτερικά ιατρεία και βέβαια βιοψίες που δεν ακολουθούν τις γραμμές των χειρουργικών προσπελάσεων έτσι ώστε να ενέχεται κίνδυνος παραμονής μολυσμένης περιοχής μετά την χειρουργική αφαίρεση του όγκου. 

Η ιστολογική εξέταση του δείγματος της βιοψίας, επιτρέπει την αναγνώριση του είδους του συγκεκριμένου όγκου. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που παρουσιάζονται δυσκολίες στην κατάταξη των όγκων των οστών και για το λόγο αυτό συχνά χρειάζονται και δεύτερες γνώμες από άλλα εξειδικευμένα κέντρα.

Εάν τεθεί διάγνωση καρκίνου των οστών, είναι αναγκαίο να γνωρίζει ο γιατρός ακριβώς το σημείο που βρίσκεται και εάν έχει εξαπλωθεί απ’ το αρχικό του σημείο εμφάνισης. Αυτή η πληροφορία είναι πολύ αναγκαία για τον προγραμματισμό της θεραπείας. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων, ακτινογραφιών, τομογραφιών και της βιοψίας χρησιμοποιούνται στη σταδιοποίηση του καρκίνου. Το στάδιο του καρκίνου δείχνει εάν η ασθένεια έχει εξαπλωθεί και την ποσότητα του ιστού που έχει προσβληθεί.  

Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου των οστών;

  

Οι γιατροί συνυπολογίζουν έναν αριθμό παραγόντων για ν’ αποφασίσουν την καλύτερη θεραπεία για τον καρκίνο των οστών. Ανάμεσα σ’ αυτούς είναι ο τύπος, η θέση το μέγεθος και η έκταση του όγκου, όπως επίσης και η ηλικία του ασθενούς και η κατάσταση της υγείας του. Ο γιατρός θα δημιουργήσει ένα σχέδιο θεραπείας που να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ασθενούς.  

Η θεραπεία των οστικών όγκων είναι κυρίως χειρουργική. Σε αρκετές όμως περιπτώσεις η χειρουργική συνδυάζεται τόσο με χημειοθεραπεία όσο και ακτινοθεραπεία ανάλογα με το είδος του όγκου.

Υπάρχουν διάφοροι συνδυασμοί χημειοθεραπευτικών φαρμάκων τα οποία συνεχώς εμπλουτίζονται και μπαίνουν στη φαρέτρα του ογκολόγου σαρκωμάτων με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας αλλά και συνδυασμοί της ίδιας της χημειοθεραπείας με τη χειρουργική.

Η χημειοθεραπεία μπορεί να είναι είτε προεγχειρητική, είτε μετεγχειρητική ή όπως συνήθως και τα δύο. Η ακτινοθεραπεία επίσης μπορεί να συνδυαστεί με τις άλλες δύο θεραπείες.

Η χειρουργική θεραπεία έχει αναπτυχθεί πολύ τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Παλαιότερα οι εγχειρήσεις ακρωτηριασμού ήταν το διεθνές standard. Πλέον η χειρουργική διάσωσης άκρων είναι αυτή που έχει επικρατήσει παγκοσμίως. Υπάρχουν πλέον διαθέσιμες πολλές τεχνικές αφαίρεσης του οστικού τμήματος στο οποίο αναπτύσσεται ο όγκος και αντικατάστασής του με μόσχευμα ή με πρόθεση έτσι ώστε να μη χάνεται η λειτουργικότητα του άκρου που υποβάλλεται στην επέμβαση και ο ασθενής να παραμένει δραστήριος και λειτουργικός. Επίσης έχουν αναπτυχθεί κλίμακες βαθμολόγησης (scores) των αποτελεσμάτων αυτών των χειρουργικών επεμβάσεων όπως το TESS και το MSTS scores.

Διαβάστε επίσης

• Σε ποιες παθήσεις αυξάνεται και σε ποιες μειώνεται η αλκαλική φωσφατάση; Πόσο σημαντική είναι η παρακολούθησή της;
• Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο αφού φτάσει σε προχωρημένο στάδιο
• Σε ποιες παθήσειςs διογκώνονται οι λεμφαδένες; Πότε και γιατί θα πρέπει να αφαιρούνται;
  

Πρώτη δημοσίευση: 20 Ιουνίου 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Ιουνίου 2026