Σύνδρομο RETT. Γιατί επηρεάζει κυρίως τα κορίτσια; Ποια τα στάδια του συνδρόμου;

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το Σύνδρομο RETT είναι μία περίπλοκη νευρολογική ανωμαλία. Επηρεάζει κυρίως τα κορίτσια. Παρ’ όλο που αρχικά τα συμπτώματα του Συνδρόμου RETT δεν είναι φανερά, παρουσιάζεται από την γέννηση και φανερώνονται κατά την διάρκεια του δεύτερου έτους.

Άτομα με σύνδρομο RETT είναι πολλαπλώς ανίκανα και τελείως εξαρτημένα από τους άλλους, για τις ανάγκες τους, κατά την διάρκεια της ζωής τους. 
Το σύνδρομο Rett είναι πάθηση μικρών κοριτσιών και έχει συχνότητα 1 (ένα) σε περίπου 10,000 κορίτσια. Το σύνδρομο Rett χαρακτηρίζεται από ένα συγκεκριμένο αναπτυξιακό χρονοδιάγραμμα. 

Η διάγνωση του συνδρόμου τίθεται με βάση καθιερωμένων διαγνωστικών κριτήριων και επιβεβαιώνεται με την ανεύρεση της μοριακής διαταραχής. 

Γιατί ονομάζεται Σύνδρομο RETT;

Σύνδρομο είναι μία ομάδα από χαρακτηριστικά που συμβαίνουν μαζί και χαρακτηρίζουν μια παθολογική κατάσταση. Το πρότυπο των χαρακτηριστικών που συνδέονται με το σύνδρομο RETT, τα εξήγησε πρώτος ο Αυστριάκος γιατρός Dr. Ανδρέας Ρεττ το 1966.

Γιατί συμβαίνει το σύνδρομο RETT;

Το σύνδρομο RETT έχει γενετική καταγωγή. Πιθανότατα είναι η πιο κοινή γενετική αιτία μεγάλης διανοητικής και σωματικής ανικανότητας στα κορίτσια, που συμβαίνει σε περισσότερες από 1 στις 10,000 γεννήσεις θηλέων.  Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι μια μεγάλη ομάδα ατόμων με σύνδρομο RETT έχουν μια μεταβολή ή ελάττωμα στο γονίδιο MECP2 του X χρωμοσώματος.

Το γονίδιο MeCP2 είναι υπεύθυνο για την παραγωγή μιας μεθυλιωμένης πρωτεΐνης που καταγράφεται ως CpG-2 συνδετική πρωτεΐνη. Αυτή, με τρία άλλα λευκώματα συνδέονται με μεθυλιωμένο DNA που έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της μεταγραφής. Με άλλα λόγια όταν το γονίδιο δεν παράγει την υγιή αυτή CpG-2 πρωτεΐνη, δημιουργείται διαταραχή στη μεταγραφή που είναι μια  σπουδαία λειτουργία του γονιδιακού υλικού και της παραγωγής λευκωμάτων. Αυτή η διαταραχή παρεμβαίνει στην στρατηγική της διαφοροποίησης των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου.

Συνήθως πάσχουν τα κορίτσια διότι λαμβάνουν ένα X χρωμόσωμα από τον πατέρα και ένα από την μητέρα. Τα αγόρια δεν εμφανίζουν την νόσο διότι αναγκαστικά από τον πατέρα παίρνουν το Υ χρωμόσωμα και από την μητέρα ένα υγιές Χ χρωμόσωμα. Βέβαια καταγράφονται σπάνια αγόρια με συμπτώματα και κλινική εικόνα συνδρόμου Rett που είναι μωσαϊκά. Δηλαδή ένα τμήμα του πληθυσμού των κυττάρων στο σώμα τους περιέχει το παθολογικό γονίδιο.

Συμπτώματα

Τα μωρά με σύνδρομο Rett γενικά γεννιούνται μετά από μια φυσιολογική εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Τα περισσότερα φαίνεται ότι θα αναπτυχθούν κανονικά και συμπεριφέρονται φυσιολογικά για τους πρώτους έξι μήνες. Μετά από αυτό το διάστημα, τα σημεία και τα συμπτώματα αρχίζουν να εμφανίζονται. Οι πιο έντονες μεταβολές εμφανίζονται γενικά στους 12 έως 18 μήνες της ηλικίας, σε μια περίοδο εβδομάδων ή μηνών. 

Τα παρακάτω είναι τα τυπικά συμπτώματα:

• Μια μικρή περίοδο στην βρεφική ηλικία όπου το παιδί φαίνεται να κάνει κανονική ή περίπου κανονική πρόοδο.
• Μια περίοδο αδράνειας στην ανάπτυξη περίπου από το τέλος του πρώτου έτους, που διαρκεί μέχρι να αρχίσει η παλινδρόμηση.
• Μια περίοδο παλινδρόμησης όπου η ικανότητα ομιλίας και κίνησης των χεριών μειώνεται. Αυτό συμβαίνει μεταξύ εννέα και τριάντα μηνών.
• Ανάπτυξη επαναληπτικών κινήσεων στα χέρια (συστροφές, παλαμάκια, κτυπήματα των χεριών και βάζοντας τα χέρια στο στόμα)
• Ασυνήθιστες κινήσεις των ματιών. Παιδιά με σύνδρομο Rett τείνουν να έχουν ασυνήθιστες κινήσεις των ματιών, όπως κοιτάζοντας έντονα, ανοιγοκλείνοντας ή κλείνοντας το ένα μάτι κάθε φορά. 
• Εμφάνιση δύσκαμπτης και τραχείας στάσης και βαδίσματος.
• Κανονική περιφέρεια κρανίου κατά τη γέννηση με ακόλουθη επιβράδυνση στην ανάπτυξη του κρανίου μεταξύ των δύο μηνών και τεσσάρων χρόνων περίπου
• Απουσία άλλης ασθένειας, συνδρόμου ή τραυματισμού για να δικαιολογήσουν τα παραπάνω συμπτώματα.

Άλλα συμπτώματα που φαίνονται συνήθως:

• Ανωμαλίες στην αναπνοή συμπεριλαμβανομένου δύσπνοιας, κράτημα της αναπνοής και κατάποση αέρα.
• Επιληψία – πάνω από το 50% των ατόμων με σύνδρομο RETT βιώνουν κάποιας μορφής επιληπτικής κρίσης σε κάποια διάστημα.
• Ανωμαλία στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα.
• Αυξημένο μυϊκό τόνο με τον χρόνο. Άκαμπτοι μύες, παραμορφώσεις στις αρθρώσεις.
• Άστατο περπάτημα (μόνο οι μισοί από αυτούς που πάσχουν από το σύνδρομο αποκτούν ανεξάρτητη κίνηση).
• Ανάπτυξη σκολίωσης (καμπύλη του σπονδύλου).
• Κύφωση
• Καρδιακή αρρυθμία (αρρυθμίες). Αυτό είναι ένα απειλητικό για τη ζωή πρόβλημα για πολλά παιδιά και ενήλικες με σύνδρομο Rett.
• Δυσκοιλιότητα. Αυτό είναι ένα κοινό πρόβλημα σε άτομα με σύνδρομο Rett. 

Τα στάδια του συνδρόμου Rett.

Το σύνδρομο Rett εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια.

1. Πρώιμη εκδήλωση της ασθένειας (μεταξύ 6 και 18 μηνών).

2. Το παιδί χάνει την στοχευμένη χρήση των χεριών του. Τρίβει τα χέρια μεταξύ τους, κάνει παλαμάκια ή τα βάζει συνέχεια στο στόμα; Κινήσεις που εξαφανίζονται στον ύπνο. Ενδέχεται να εμφανίσει και επεισόδια με γρήγορη ή άρρυθμη αναπνοή και ενδιάμεσες μικρές παύσεις. Η συμπεριφορά γίνεται αυτιστικόμορφη και παγιώνεται η επίκτητη μικροκεφαλία. Ένα τρίτο των κοριτσιών παρουσιάζει επιληπτικές κρίσεις και δίδονται αντιεπιληπτικά φάρμακα. Η κινητική καθυστέρηση ενέχει το στοιχείο της απραξίας και συνυπάρχει αδεξιότητα λεπτών κινήσεων.

3. Λέγεται και ψευδο-στατικό και καλύπτει το φάσμα 3 ως 10 χρονών. Κυριαρχούν τα κινητικά προβλήματα και οι επιληπτικές κρίσεις. Μπορεί να βελτιωθεί λίγο η συμπεριφορά και το κορίτσι φαίνεται πιο διαυγές με περισσότερο ενδιαφέρον για το περιβάλλον και τους οικείους. Η ομιλία είναι περιορισμένη.

4. Υπάρχει περαιτέρω επιδείνωση κινητικότητας. Η υποτονία παραχωρεί τη θέση της σε σπαστικότητα και καταγράφονται συγκάμψεις αρθρώσεων με σκολίωση της σπονδυλικής στήλης. Το περπάτημα είναι αργό και αταξικό. Οι στερεοτυπίες χεριών μειώνονται και μπορεί να βελτιωθεί η οπτική επαφή του παιδιού. Ησυχάζει η επιληπτογενής δραστηριότητα και βελτιώνεται κάπως η ποιότητα ζωής. Τα παιδιά εμφανίζουν νοητική υστέρηση και αυτισμό. Το προσδόκιμο επιβίωσης είναι η μέση ενήλικη ζωή.

Πως γίνεται η διάγνωση του συνδρόμου RETT;

Η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται με κλινική διάγνωση – κοιτάζοντας κινήσεις και συμπεριφορές. Οι βασικές εξετάσεις αίματος είναι κατά κανόνα φυσιολογικές.

Διαγνωστικά ανιχνεύεται η βλάβη του γονιδίου MeCP2 σε εξέταση αίματος του παιδιού σε περίπου 80% των ατόμων.
Το εγκεφαλογράφημα σχεδόν πάντα έχει βραδέα κύματα ανάλογα με το στάδιο της νόσου. Επίσης μπορεί να υπάρχουν επιληπτικές εκφορτίσεις που αποτελούν έμμεση απόδειξη ότι το παιδί κάνει η μπορεί να κάνει επιληπτικές κρίσεις.
Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου είναι η εξέταση εκλογής και αποκαλύπτει βαθμό συμμετρικής και διάχυτης ατροφίας του φλοιού και επακόλουθη μείωση του πάχους του μεσολοβίου.

Αν το παιδί παίρνει φάρμακα για επιληψία, χρειάζεται ανά τακτά διαστήματα γενική αίματος, ηπατικά ένζυμα (SGOT, SGPT) και στάθμη του φαρμάκου στο αίμα πριν την πρωινή δόση.

Πότε πρέπει να δείτε ένα γιατρό για το Σύνδρομο RETT

Συμπτώματα του συνδρόμου Rett μπορεί να είναι λεπτές στα πρώτα στάδια. Δείτε το γιατρό του παιδιού σας αμέσως εάν αρχίσετε να παρατηρείτε σωματικά προβλήματα ή αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως:

• Επιβράδυνση της ανάπτυξης από το κεφάλι του παιδιού σας ή άλλα μέρη του σώματος
• Μειώθηκε ο συντονισμός ή η κινητικότητα;
• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις των χεριών
• Μείωση επαφή με τα μάτια ή απώλεια ενδιαφέροντος για κανονικό παιχνίδι
• Καθυστερημένη ανάπτυξης του λόγου ή απώλεια λόγου αφού απέκτησε προηγουμένως ικανότητες ομιλίας
• Προβληματική συμπεριφορά ή σημαντικές εναλλαγές της διάθεσης (συναισθηματική απορρύθμιση)

 Θεραπεία

Θεραπεία του συνδρόμου Rett απαιτεί μια ομαδική προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής ιατρικής περίθαλψης και  φυσικά, την λογοθεραπεία.  Η ανάγκη για υποστήριξη δεν τελειώνει όταν τα παιδιά μεγαλώσουν - είναι συνήθως απαραίτητη σε όλη τη ζωή.

Θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά και τους ενήλικες με σύνδρομο Rett περιλαμβάνουν:

• Φάρμακα. Αν και τα φάρμακα δεν μπορεί να θεραπεύσουν το σύνδρομο Rett, που μπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο μερικά από τα σημεία και τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη διαταραχή, όπως επιληπτικές κρίσεις και μυϊκή δυσκαμψία.
• Φυσικές και λογοθεραπεία. Φυσικοθεραπεία και η χρήση κηδεμόνων που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά που έχουν σκολίωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η φυσικοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει να διατηρήσει το περπάτημα των δεξιοτήτων, την ισορροπία και την ευελιξία, ενώ η εργοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει τη σκόπιμη χρήση των χεριών. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις του χεριού είναι ένα πρόβλημα. Νάρθηκες που περιορίζουν τον αγκώνα ή την κίνηση του καρπού μπορεί να είναι χρήσιμοι. Η λογοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ζωής ενός παιδιού με τη διδασκαλία τρόπων επικοινωνίας.
• Διατροφική υποστήριξη. Η σωστή διατροφή είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για τη φυσιολογική ανάπτυξη και για τη βελτίωση της ψυχικής και των κοινωνικών ικανοτήτων. Μερικά παιδιά με σύνδρομο Rett μπορεί να χρειαστούν υψηλής θερμιδικής αξίας, καλά ισορροπημένη διατροφή. Άλλα μπορεί να χρειαστεί να τρέφονται μέσω ενός σωλήνα που τοποθετείται στη μύτη (ρινογαστρικού σωλήνα) ή απευθείας στο στομάχι. 

Σημαντικό:
Το σύνδρομο Rett δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα Παθήσεων (2/2018)για τις οποίες η διάρκεια αναπηρίας των ασφαλισμένων κρίνεται επ’ αόριστον, κάτι που η ΕΣΑμεΑ έχει ζητήσει να αλλάξει. Για το Σύνδρομο Rett  δεν γίνεται καμία αναφορά στον αναθεωρημένο ΕΠΠΠΑ.

Πηγή 

International Rett Syndrome Foundation

Διαβάστε επίσης

• Ποιες είναι οι σπάνιες παθήσεις; Ένας στους δέκα Έλληνες πάσχουν από μία σπάνια ασθένεια. (video)
• Σπάνιες Παθήσεις και Ορφανά φάρμακα. Official Video

Ημικρανία. Απλά μέτρα που μπορεί να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε τις ημικρανίες στο σπίτι. Υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες;

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου,  medlabnews.gr iatrikanea

Αν και σχεδόν όλοι οι άνθρωποι θα έχουν κάποια στιγμή στη ζωή τους την εμπειρία κάποιας κεφαλαλγίας, ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού φαίνεται πως ταλαιπωρείται από συχνούς πονοκεφάλους. Για αυτούς τους ανθρώπους, οι πονοκέφαλοι μπορεί να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα στην καθημερινότητα τους, να οδηγούν σε δυσκολίες στην επαγγελματική και προσωπική τους ζωή και να προκαλούν ανησυχία σχετικά με την αιτιολογία τους.

Ωστόσο, στην συντριπτική τους πλειονότητα, οι πονοκέφαλοι δεν οφείλονται σε κάποια σοβαρή αιτία, αλλά πρόκειται για την ημικρανία, την κεφαλαλγία τάσεως ή την αθροιστική κεφαλαλγία.

Τι είναι η ημικρανία; 

Ημικρανίες είναι οι σοβαροί πονοκέφαλοι που συνήθως αρχίζουν από τη μία πλευρά της κεφαλής (συχνά πίσω από το  μάτι) και απλώνονται σε όλο το κεφάλι. Οι ημικρανίες μπορεί  να  διαρκέσουν από δύο ώρες μέχρι λίγες ημέρες. Πολλές επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει την τεράστια αρνητική επίπτωση της πάθησης στο άτομο, στην οικογένεια του και την κοινωνική του ζωή όπως όμως και στο σύστημα υγείας.

Οι ημικρανίες επηρεάζουν περίπου ένα στα 10 άτομα. Είναι τρεις φορές πιο συχνές σε γυναίκες και έχουν την τάση να επηρεάζουν τους νέους που είναι κατά τα άλλα υγιείς. Οι περισσότεροι άνθρωποι που παθαίνουν ημικρανίες έχουν ένα μέλος της οικογένειας με το ίδιο πρόβλημα.

Τι προκαλεί ημικρανία;

Η αιτία των ημικρανιών είναι ασαφής.

Οι μελέτες δείχνουν ότι η ημικρανία προκαλείται από διόγκωση των αιμοφόρων αγγείων στο δέρμα του κρανίου και στους ιστούς γύρω από τον εγκέφαλο, προκαλώντας περισσότερο αίμα να διοχετεύεται στον εγκέφαλο. Αλλαγές στη δραστηριότητα του εγκεφάλου και των χημικών ουσιών φαίνεται επίσης να παίζουν ρόλο. Χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης ευθύνονται για την πυροδότηση της ημικρανικής αντίδρασης, σε όσους έχουν προδιάθεση. Μεγάλο ρόλο στην προδιάθεση αυτή έχει η κληρονομικότητα, χωρίς όμως μέχρις στιγμής να έχει δοθεί σαφής επιστημονική εξήγηση αυτού του γεγονότος.

Διαφορετικοί τύποι ημικρανιών

-Οι Κοινές ημικρανίες αποτελούν το 80% των ημικρανιών.  Δεν υπάρχει αύρα πριν από μια κοινή ημικρανία.

Η αύρα είναι μια αίσθηση που γίνεται αντιληπτή από έναν ασθενή, και προηγείται μιας κατάστασης που επηρεάζει τον εγκέφαλο. Μια αύρα συχνά εμφανίζεται πριν από μια ημικρανία ή μια επιληπτική κρίση. Τα συμπτώματα που την αποτελούν μπορεί να είναι για τον ασθενή, φώτα που αναβοσβήνουν ή μια λάμψη φωτός, θολή όραση, αίσθηση κρύου, μούδιασμα, αδυναμία ή δυσκολία στην ομιλία.

-Οι Κλασικές ημικρανίες είναι συνήθως πολύ πιο σοβαρές από τις κοινές ημικρανίες. Τα άτομα με κλασικές ημικρανίες βιώσουν μια αύρα πριν από τους πονοκεφάλους τους. Τις περισσότερες φορές, η αύρα αυτή είναι μια οπτική διαταραχή (περιγράμματα των φώτων ή ακανόνιστες φωτεινές εικόνες).

-Η χρόνια ημικρανική κατάσταση δεν υποχωρεί από μόνη της. Αποτελείται από εξουθενωτικές ημικρανίες που διαρκούν για περισσότερες από 72 ώρες. 

Υπάρχουν διάφορα ερεθίσματα που μπορεί να προκαλέσουν μια ημικρανία τα οποία διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. O εντοπισμός του εναύσματος ενός ατόμου  δεν  είναι πάντα εύκολος. Ορισμένα κοινά εναύσματα  συμπεριλαμβάνουν:

• το αλκοόλ, πιο συγκεκριμένα το κόκκινο κρασί

• τα φώτα από μια τηλεόραση ή οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή που αναβοσβήνουν

• τη θερμότητα, το φως (λάμψη), ή ο θόρυβος

• τις χημικές ουσίες, όπως αυτές που βρίσκονται στη βενζίνη και  τα αρώματα

• το τυρί, τον καφέ, τους ξηρούς καρπούς, τη σοκολάτα, τα  πορτοκάλια, τις ντομάτες, ορισμένα συντηρητικά και πρόσθετα τροφίμων

• την πείνα

• τις ορμονικές αλλαγές - τις περιόδους, τα χάπια ορμονών και  την εμμηνόπαυση

• την άσκηση

• τα συναισθήματα - το άγχος, τον ενθουσιασμό ή την κόπωση

• τη χαλάρωση - μετά από μια εβδομάδα εργασίας γεμάτη άγχος, χαλαρώνετε και εκδηλώνεται κρίση ημικρανίας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της Ημικρανίας;

Τα συμπτώματα της ημικρανίας διαφέρουν από εκείνα του κοινού πονοκεφάλου. Πρόκειται για έντονη κεφαλαλγία, που διαρκεί από 4 έως 72 ώρες. Ο πόνος μπορεί να επεκτείνεται σε ολόκληρο το κεφάλι και όχι απαραίτητα να εντοπίζεται στη μία πλευρά του, όπως ίσως θα πιστεύαμε λόγω της ετυμολογίας της λέξης (ημι-κρανίες). Υπάρχει ακόμη η πιθανότητα να μετατοπίζεται ο πόνος από τη μία πλευρά του κεφαλιού στην άλλη.

Ο πόνος της ημικρανίας μπορεί να είναι παλλόμενος, σφυγμικός ή πιεστικός και επιδεινώνεται με την κίνηση και τις συνηθισμένες δραστηριότητες. Άλλα συμπτώματα είναι:

• ένα προειδοποιητικό σήμα (αύρα), όπως η θόλωση της όρασης, φώτα που αναβοσβήνουν, μούδιασμα, ρίγος και περίεργες οσμές

• ναυτία και εμετός

• δυσανεξία σε λαμπρά φώτα

• δυσανεξία σε δυνατούς θορύβους.

Οι κρίσεις μπορεί να είναι λίγες και σποραδικές, ή συχνές και σοβαρές. Οι ημικρανίες είναι συχνά απρόβλεπτες.

Θεραπεία

Οι ημικρανίες διαφέρουν μεταξύ των ανθρώπων και το ίδιο ισχύει για τη θεραπεία.

Υπάρχουν πολλές νέες θεραπείες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μια κρίση.

Τα κοινά παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη και η ασπιρίνη δεν είναι τις περισσότερες φορές δραστικά. Αντιθέτως πρέπει να τονισθεί ότι η κατάχρησή τους μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση καθημερινού πονοκεφάλου.

Τα άτομα που πάσχουν από πονοκεφάλους συνηθίζουν να παίρνουν κάθε λογής παυσίπονα. Τα φάρμακα αυτά ενώ στην αρχή είναι αποτελεσματικά στις συνηθισμένες δόσεις, σταδιακά παύουν να λειτουργούν θεραπευτικά, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να αυξάνουν τις δόσεις και ο άρρωστος να καταλήγει σε εξάρτηση. Όμως η κατάχρηση φαρμάκων εντείνει τους πονοκεφάλους και προκαλεί νέες κρίσεις. Έτσι, σε πολλές περιπτώσεις επιβάλλεται πρώτα να υποβληθεί ο ασθενής σε  αποτοξίνωση και μετά να του χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπεία. Τα φάρμακα  κατά της ημικρανίας είναι πολλά και χωρίζονται σε δύο τύπους. Αυτά που σταματούν την κρίση {αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και αγγειοσυσταλτικά} και τα λεγόμενα  «βασικά» φάρμακα, που στοχεύουν στην πρόληψη των κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας εξαρτάται από την επιλογή των σωστών φαρμάκων (πρέπει να είναι ανεκτά από τον οργανισμό) και φυσικά από τον τρόπο που χρησιμοποιούνται. Πολλοί ασθενείς καθυστερούν να αρχίσουν την αγωγή, ενώ έχει αποδειχθεί ότι τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά σε όσους ξεκινούν την θεραπεία με τις πρώτες κρίσεις που έχουν. Άλλο λάθος που κάνουν είναι ότι αλλάζουν φάρμακο κάθε 15 μέρες, ενώ τα αποτελέσματα οποιασδήποτε αγωγής δεν μπορούν να φανούν πριν περάσουν δύο μήνες.

Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι παράγωγα εργοταμίνης, και αντιρρευματικά κυρίως σε μορφή υποθέτου. Πρέπει να τονισθεί ότι η κατάχρηση τους μπορεί να μας οδηγήσει στο ίδιο πρόβλημα εθισμού με τα κοινά παυσίπονα, γι΄ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση τους. Τα τελευταία χρόνια κυκλοφόρησε  το πρώτο ειδικό αντιημικρανικό φάρμακο, η σουματριπτάνη. Αυτό δρα μέσω της σεροτονίνης, που είναι ο υπεύθυνος παράγοντας για την πυροδότηση της ημικρανίας και προσφέρει πλήρη ανακούφιση και γρήγορη επαναφορά του ασθενή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Συνήθως, δεν χρειάζονται εξετάσεις εκτός αν ο γιατρός πιστεύει ότι μπορεί να υπάρχει και κάποιος άλλος λόγος για  τα  συμπτώματά σας.

Απλά μέτρα που μπορεί να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε μια ημικρανία στο σπίτι.

• Ξαπλώστε σε ένα ήσυχο, δροσερό, σκοτεινό δωμάτιο.

• Τοποθετήστε στο μέτωπό σας ενα πανί, το οποίο έχετε βουτήξει σε δροσερό νερό και έχετε προσθέσει λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας..

• Μην πίνετε καφέ, τσάι ή χυμό πορτοκαλιού.

• Να αποφεύγετε να κινείστε πάρα πολλά.

• Προσπαθήστε να χαλαρώσετε με διαλογισμό ή ακούγοντας  μουσική.

• Μην διαβάσετε ούτε να παρακολουθήσετε τηλεόραση.

• Μην οδηγείτε.

• Μερικοί άνθρωποι βρίσκουν ανακούφιση από την κρίση ‘πηγαίνοντας για ύπνο’.

• Πάρτε παυσίπονα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας.

• Μπορείτε να πάρετε προληπτικά συμπληρωματικές δόσεις βιταμίνης Β2 και μαγνησίου, αφού πρώτα μιλήσετε με τον γιατρό μας.

Αν πάθετε άλλη κρίση, να πάρετε τα δικά σας φάρμακα κατά της ημικρανίας ή απλά παυσίπονα και να ξαπλώσετε σε ένα σκοτεινό και ήσυχο μέρος. Όσο νωρίτερα ξεκινήσετε τη θεραπεία  τόσο το καλύτερο. Να πάρετε φάρμακα μόνο σύμφωνα  με τις  οδηγίες.

Αν ο πονοκέφαλος που έχετε είναι σοβαρός, δεν είναι σαν τον κοινό τύπο, δεν ανταποκρίνεται στη συνήθη φαρμακευτική αγωγή ανακούφισης του πόνου, ή σχετίζεται με αδυναμία του βραχίονα ή του ποδιού, δυσκολία στην ομιλία, πυρετό, υπνηλία ή σύγχυση, θα πρέπει να αναζητήσετε επειγόντως ιατρική περίθαλψη.

Τι να περιμένετε

Στους περισσότερους ανθρώπους, ο πόνος σταματά και αισθάνονται και πάλι καλά. Μπορεί να μείνουν με ένα ‘βαρύ  κεφάλι’ που μπορεί να διαρκέσει πολλές ώρες ή μέρες. Αυτό  μπορεί να σας αφήσει αδύναμους και κουρασμένους με  ήπιο πονοκέφαλο.

Μπορεί να χρειαστεί να μείνετε στο σπίτι από την εργασία ή  το  σχολείο.

Αν έχετε συχνές κρίσεις, υπάρχουν καθημερινές θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν. Οι ημικρανίες τείνουν να γίνονται λιγότερο συχνές και λιγότερο σοβαρές όσο περνά η ηλικία σας.

Πρόληψη

• Σκεφτείτε τι μπορεί να προκάλεσε την κρίση και αποφύγετε εκείνο το ‘έναυσμα’. Για παράδειγμα, να αποφεύγετε το κόκκινο κρασί, αν έχετε την εντύπωση ότι αυτό είναι η αιτία.

• Ρωτήστε το γιατρό σας για τις δυνατότητες θεραπείας για την πρόληψη ή τη μείωση των κρίσεων.

• Οι συμπληρωματικές-εναλλακτικές θεραπείες μπορεί να βοηθήσουν.

Υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες της ημικρανίας;

Η ομοιοπαθητική, ο βελονισμός, το μασάζ, η αρωματοθεραπεία, η βιοανατροφοδότηση,  υπνοθεραπεία και κάποιες ασκήσεις χαλάρωσης, όπως η μουσικοθεραπεία, είναι  μερικές  εναλλακτικές λύσεις για όσους υποφέρουν από πονοκεφάλους, αλλά δεν ανέχονται τα φάρμακα. Ο βελονισμός ειδικά, στοχεύει στην ενίσχυση της αμυντικής λειτουργίας του οργανισμού και έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Η ανακούφιση γίνεται αισθητή από την πρώτη κιόλας εβδομάδα της θεραπείας.

Πανευρωπαϊκή ημέρα

Η 12η Σεπτεμβρίου Πανευρωπαϊκά εορτάζεται ως η ημέρα για την ευαισθητοποίηση κατά της ημικρανίας και των άλλων κεφαλαλγιών. 

 Διαβάστε επίσης

• Έχετε πονοκέφαλο, θολή όραση, πόνο στα μάτια, ναυτία, και είστε πάνω από 40; Μπορεί να πάσχετε από γλαύκωμα. Ποια άτομα κινδυνεύουν, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η θεραπεία;
• Μην ξεχνάτε να ελέγχετε το μαγνήσιο. Η έλλειψη του προκαλεί μουδιάσματα, κράμπες, ημικρανίες, κόπωση. Σε ποιες τροφές υπάρχει το μαγνήσιο;
• Έχετε πονοκέφαλο ή ημικρανία; Μάλλον φταίει η υγρασία.
• Γνωρίστε μερικές από τις αιτίες που σας φέρνουν πονοκέφαλο

Ποιες οι αιτίες που προκαλούν Πονοκέφαλο, Κεφαλαλγία, Ημικρανία; Αιτίες που πυροδοτούν τις κρίσεις;

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

O πονοκέφαλος ταλαιπωρεί πολύ κόσμο. Σήμερα είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί αρκεί να εντοπίσουμε τί τον προκαλεί! Οι κυριότερες αιτίες που τον προκαλούν έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα μας. 

Οι κεφαλαλγίες είναι το πιο συχνό σύμπτωμα για το οποίο οι άνθρωποι απευθύνονται στον γιατρό. Εκτιμάται ότι στην Ελλάδα η ημικρανία, που είναι και η πιο βασανιστική μορφή κεφαλαλγίας, ταλαιπωρεί το 10% του γενικού πληθυσμού, ενώ το 30% υποφέρουν από πονοκέφαλο τάσεως. Οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν τουλάχιστον περιστασιακούς πονοκεφάλους κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα ο ασθενής είναι εξαιρετικά ανήσυχος, καθώς μπορεί να υπάρχει ο φόβος πως η αιτία του πονοκεφάλου μπορεί να είναι μία πολύ σοβαρή παθολογική οντότητα που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο ακόμα και την ίδια του τη ζωή. 

H ημικρανία δεν είναι ένας απλός πονοκέφαλος. Είναι μία πολύ συχνή νευρολογική νόσος, που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα ζωής του ασθενή, την επαγγελματική, αλλά και την οικονομική του κατάσταση και να οδηγήσει σε πραγματική αναπηρία σε σοβαρές περιπτώσεις. Οι ημικρανίες συνήθως παρουσιάζονται με έντονο πόνο στο μισό της κεφαλής και διάρκεια από μερικά λεπτά έως και μερικές ώρες. Η συχνότητα των επεισοδίων κεφαλαλγίας διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μπορεί να εμφανίζεται αραιά (ακόμη και ένα επεισόδιο κάθε χρόνο) αλλά και πολύ συχνά (σχεδόν κάθε μέρα). Ακόμη, μπορεί ώρες πριν την κρίση της ημικρανίας ο ασθενής να είναι ευερέθιστος, να αισθάνεται γενικευμένη ατονία, υπνηλία και ζάλη να παραμένει κλινήρης και να αδυνατεί να προβεί σε οποιαδήποτε δραστηριότητα. Ο πόνος είναι σοβαρός και συνοδεύεται από ναυτία, τάση για έμετο, αλλά και υπερευαισθησία στο φως (φωτοφοβία) και προκαλεί ανικανότητα. Περιγράφεται επίσης ως σφύζων, ο ασθενής συνήθως πιάνει το ένα ημιμόριο της κεφαλής, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από οπτικές διαταραχές (ο πάσχων μπορεί να βλέπει φώτα, λάμψεις) και σπανιότερα μπορεί να μουδιάσει ή και να παραλύσει το ένα χέρι και πόδι (ημικρανιακή ημιπληγία). Τα χαρακτηριστικά αυτά φαινόμενα είναι παροδικά, προηγούνται συνήθως της ημικρανίας και χαρακτηρίζονται ως «αύρα». 

Αν υποφέρετε από συνεχείς πονοκεφάλους, το να ανακαλύψετε την αιτία που τους προκαλεί μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε κάποια θεραπεία ή ακόμα και ένα προληπτικό μέτρο προκειμένου να κρατήσετε μακριά τον πόνο. 

Υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις που πιθανόν να πυροδοτούν την ημικρανία: 

Η έκθεση του ασθενούς σε πολύ έντονα φώτα ή δυνατούς θορύβους Εξαρτάται από τον άνθρωπο και το πόσο ευαίσθητος είναι στο φως. Άλλοι έχουν ευαισθησία στον ήλιο, άλλοι στους υπολογιστές και άλλοι σε λάμπες φθορίου. Ακούγοντας μουσική σε υψηλή ένταση για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να χαρακτηριστεί ως αιτία εμφάνισης ημικρανίας. Μάλιστα, ο πόνος θα είναι τόσο έντονος που μπορεί να διαρκέσει μέχρι και 72 ώρες ή και περισσότερο. Φροντίστε, λοιπόν, να κρατήσετε τη μουσική σε χαμηλή ένταση! 

Το αίσθημα της υπερκόπωσης 

Οι ορμονικές αλλαγές στις γυναίκες. Πολλές γυναίκες παραπονιούνται ότι έχουν πονοκεφάλους κατά τη διάρκεια της περιόδου, της εγκυμοσύνης και της εμμηνόπαυσης. Αυτό συμβαίνει λόγω της πτώσης των οιστρογόνων. 

Η στέρηση ύπνου. Τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης ενεργοποιούν το κύριο νεύρο που είναι υπεύθυνο για την ημικρανία Oι περισσότερες ώρες ύπνου: Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας οι περισσότεροι από εσάς δεν κοιμάστε όσο θα θέλατε. Έτσι, τα Σαββατοκύριακα ή μέρες που δεν έχετε δουλειά αποφασίζετε να κοιμηθείτε περισσότερες ώρες, συνήθεια που μπορεί να προκαλέσει ημικρανία. Η ξαφνική αλλαγή οδηγεί σε ημικρανίες και κόπωση, καθώς το σώμα είναι συνηθισμένο σε συγκεκριμένες ώρες ύπνου.

Κάποια “βαριά” μυρωδιά Το νεύρο που συνδέεται με τη μύτη όταν εντοπίζει άσχημες μυρωδιές (κολώνια, καθαριστικά κ.ά.), μπορεί να απελευθερώσει ουσίες που προκαλούν τους πονοκεφάλους. 

Λάθος διατροφικές συνήθειες 

Η μειωμένη κατανάλωση νερού και οι παραλήψεις γευμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους. 

Ορισμένα τρόφιμα όπως η σοκολάτα και κάποια τυριά 

Μερικές προσθετικές ουσίες (nitrites, nitrates, monosodium glutamate). Καπνιστά κρέατα, λουκάνικα, μπέικον και έτοιμα φαγητά: Όλα αυτά περιέχουν νιτρώδη άλατα (συντηρητικά) και προκαλούν πονοκέφαλο. MSG (μονονατριούχο άλας γλουταμινικού οξέος): Έχει σαν στόχο να ενισχύσει τη γεύση των τροφίμων. Την προσθετική αυτή ουσία την βρίσκουμε στο Κινέζικο φαγητό, σε κάποια πατατάκια, στα καρύδια, και σε άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα. 

Ορισμένα αλκοολούχα ποτά. Περιέχουν αιθανόλη, η οποία προκαλεί αφυδάτωση και διαστέλλει τα αγγεία του αίματος, οδηγώντας σε πονοκέφαλο. 

Τροφές που περιέχουν άλατα: κρασί, αποξηραμένα φρούτα και κάποια οστρακοειδή. 

Η έντονη άσκηση 

Το κάπνισμα 

Καφεΐνη: Μολονότι την βρίσκουμε σε πολλά παυσίπονα, γιατί βοηθά στην βελτίωση της εντερικής απορρόφησης αυτών των φαρμάκων, μπορεί επίσης να αποτελέσει την αιτία ενός πονοκεφάλου (εξαιτίας της υπερβολικής κατανάλωσής της ή της απότομης έλλειψής της). Επειδή η καφεΐνη συμπιέζει τα αγγεία του αίματος, μια παρατεταμένη έλλειψή της, από τη στιγμή που το σώμα έχει συνηθίσει σε μία τακτική δόση, μπορεί να κάνει τα αγγεία του αίματος να διασταλούν, κάτι που θα οδηγήσει σε πονοκέφαλο. 

Το στρες. Tο 80% των περιπτώσεων ημικρανίας τις προκαλεί το άγχος! Αυτό συμβαίνει λόγω των διακυμάνσεων της κορτιζόλης και της αδρεναλίνης που οδηγούν όχι μόνο σε πόνο αλλά και σε ναυτία 

Καιρικές μεταβολές. Την περίοδο που αλλάζει ο καιρός είναι πιο συχνές οι ημικρανίες λόγω της αλλαγής στις βαρομετρικές πιέσεις. Η συχνή έκθεση στον ήλιο μπορεί να αποτελέσει παράγοντα εμφάνισης ημικρανιών. Συγχρόνως, οι ψηλές θερμοκρασίες καθώς και τα ψηλά ποσοστά υγρασίας χαρακτηρίζονται ως «συνήθεις ύποπτοι» για τους έντονους πονοκεφάλους. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο και καλύπτετε το κεφάλι σας με καπέλο! 

Αυχενογενής πονοκέφαλος 

Παρακολουθείτε το σάκχαρό σας Η μείωση των επιπέδων σακχάρου, επειδή προκαλεί αύξηση της πίεσης, αποτελεί συνηθισμένο αίτιο πρόκλησης ημικρανίας. Καλό θα είναι να μη μένετε νηστικοί για πάνω από τέσσερις ώρες και να προτιμάτε τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως φρούτα, λαχανικά και λίγων λιπαρών ή άπαχο γιαούρτι και τυρί. 

Η υπερβολική κατανάλωση τροφών που περιέχουν μεγάλο ποσοστό ζάχαρης καθώς και η συχνή κατανάλωση ζυμαρικών έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση ημικρανίας. Το σώμα παράγει επιπλέον ινσουλίνη, η οποία διασπά τη ζάχαρη βοηθώντας στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στον οργανισμό. Η αύξηση ή και η μείωση του σακχάρου στο αίμα προκαλεί σοβαρές κεφαλαλγίες. 

Η μειωμένη πρόσληψη μαγνησίου πιστεύεται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη παροχή αίματος στον εγκέφαλο και χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα – και τα δύο σχετίζονται με τις ημικρανικές κρίσεις. Καλές πηγές μαγνησίου είναι τα σκουροπράσινα λαχανικά, ο πολτός τομάτας, τα καρύδια, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φασόλια, ο αρακάς, οι πατάτες, οι μπανάνες και η μαγιά. 

Η συχνή χρήση (πάνω από μία δόση την εβδομάδα) αναλγητικών για τον πονοκέφαλο μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση χρόνιας ημικρανίας 

Δεν μπορούμε να αποφύγουμε ορισμένους από τους παραπάνω παράγοντες –οι γυναίκες δεν μπορούν να αποφύγουν την περίοδό τους– και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να αποφεύγουμε τουλάχιστον άλλα επιβαρυντικά ερεθίσματα, όπως η έντονη άσκηση ή η κατανάλωση αλκοόλ. 

Οι ημικρανίες οφείλονται και σε γενετικούς παράγοντες που μελετώνται 

Υπάρχουν γονίδια που προδιαθέτουν ένα άνθρωπο για πονοκεφάλους, 

Οριστική θεραπεία για την ημικρανία δεν υπάρχει, ωστόσο δείτε τις συμβουλές, προκειμένου να αποφύγετε, κατά το δυνατόν, τις ανυπόφορες κρίσεις. 

Εντοπίστε τι φταίει 

Κρατήστε ημερολόγιο, προκειμένου να καταφέρετε να εντοπίσετε τους παράγοντες εκείνους που πυροδοτούν τις κρίσεις ημικρανίας, ώστε να τους αποφεύγετε. Συνήθεις αιτίες μπορεί να είναι το κάπνισμα, η έντονη γυμναστική, το στρες, οι αλλαγές στο πρόγραμμα του ύπνου, το «πιάσιμο» του αυχένα και τα οδοντικά προβλήματα. Παράλληλα, παρακολουθώντας έτσι την ασθένειά τους, μπορούν να αντιληφθούν καλύτερα ποια είναι τα φάρμακα που τους βοηθούν και ποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους επιδρούν θετικά στην εξέλιξη της ασθένειάς τους. 

Αυξήστε την πρόσληψη σε μαγνήσιο 

Γνωρίστε την πιπερόριζα 
Σύμφωνα με μελέτες, όταν μασάμε ωμή πιπερόριζα, περιορίζουμε τη ναυτία και τα τα πεπτικά προβλήματα, που πολλές φορές συνοδεύουν την ημικρανία. Μην ξεχνάτε τις πρωτεΐνες Πολλοί πάσχοντες από ημικρανία έχουν στον εγκέφαλό τους χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης. Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες είναι το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, οι μπανάνες, τα φασόλια, ο αρακάς, τα καρύδια, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί. 

Πίνετε άφθονο νερό Η αφυδάτωση είναι βασικός παράγοντας πρόκλησης ημικρανίας. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, οι ιστοί γύρω από τον εγκέφαλο αποτελούνται κυρίως από νερό, το οποίο όταν χάνουν, συρρικνώνονται, με συνέπεια να προκαλείται ερεθισμός και πόνος. 

Πάρτε συμπληρώματα 

Το συνένζυμο Q10 μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη των ημικρανιών. 

Διαβάστε επίσης

Απλά μέτρα που μπορεί να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε την ημικρανία

Έχετε πονοκέφαλο ή ημικρανία; Μάλλον φταίει η υγρασία.

Παραπονιέται το παιδί σας για πονοκεφάλους; Πόσο σοβαρό μπορεί να είναι και πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό;

Αυχενογενής πονοκέφαλος. Πονοκέφαλος στην βάση του κρανίου. Αιτίες, Συμπτώματα και αντιμετώπιση

Πονοκέφαλος, ξηροφθαλμία, θολή όραση, κουρασμένα μάτια, πόνος στον αυχένα οφείλονται στο Computer Vision Syndrome. Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται;

Κόπωση, πονοκέφαλος, ξηροστομία, ζάλη μπορεί να οφείλονται στην αφυδάτωση. Διάγνωση και τρόποι αντιμετώπισης 

Αντιμετωπίστε τον πονοκέφαλο-ημικρανία με παρακεταμόλη. Η υγρασία φέρνει πονοκέφαλο.

Γνωρίστε μερικές από τις αιτίες που σας φέρνουν πονοκέφαλο

Ο πονοκέφαλος που σας ταλαιπωρεί, μπορεί να οφείλεται σε ιγμορίτιδα.

Νευρολογική Αποκατάσταση με χρήση AI: Ευφυής τεχνολογία με επίκεντρο τον ασθενή!

medlabnews.gr iatrikanea

«Όταν ένας άνθρωπος παθαίνει ένα σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, μια βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, όταν εμφανίζει προοδευτική νευρολογική νόσο ή άνοια, δεν αλλάζει απλώς η απεικόνιση του εγκεφάλου του. Αλλάζει όλη η ζωή του. Αλλάζει η καθημερινότητά του, η οικογένειά του, η σχέση του με τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει.

Η νευρολογική αποκατάσταση δεν είναι «πολυτέλεια μετά το νοσοκομείο». Είναι οργανωμένη, συντονισμένη και εντατική επιστημονική προσπάθεια, με στόχο να κερδηθούν ξανά, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, η λειτουργικότητα, η αυτονομία και η αξιοπρέπεια του ασθενούς. Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν έρχεται ως «μαγική λύση», ούτε ως απρόσωπο «ρομπότ» που αντικαθιστά τον ιατρό και τους θεραπευτές. Έρχεται ως ισχυρό εργαλείο που, όταν χρησιμοποιείται με γνώση, ήθος και μέτρο, ενισχύει την κλινική κρίση, βελτιώνει την ασφάλεια και υποστηρίζει την εξατομίκευση της θεραπείας».

Τα παραπάνω επισημαίνει ο διεθνούς φήμης νευροχειρουργός Δρ Χρήστος Ε. Γεωργόπουλος, διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ, με αφορμή τις όλο και αυξανόμενες επιστημονικές συζητήσεις σε σχέση με το ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στη Νευρολογική Αποκατάσταση.

Όπως εξηγεί ο κ. Γεωργόπουλος, «στη σύγχρονη αποκατάσταση, η ΤΝ μπορεί να επεξεργάζεται μεγάλο όγκο δεδομένων — κλινικά στοιχεία, απεικονίσεις (αξονική και μαγνητική τομογραφία), λειτουργικές κλίμακες (όπως FIM, Barthel, mRS), αλλά και δείκτες από φορητούς αισθητήρες. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να συμβάλει σε πιο τεκμηριωμένες εκτιμήσεις για τον κίνδυνο επιπλοκών, την πιθανότητα ανάκτησης βάδισης ή αυτοεξυπηρέτησης και την ορθότερη κατανομή της έντασης και διάρκειας της θεραπείας.

Είναι όμως σημαντικό να καταλάβουμε ότι οι εκτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν «ετυμηγορία», πολλώ δε μάλλον «θέσφατο» τονίζει ο κ. Γεωργόπουλος και συνεχίζει: «Η τεχνητή νοημοσύνη χαρτογραφεί την κατάσταση του ασθενούς με ακρίβεια και ενισχύει τον σχεδιασμό, αλλά η τελική απόφαση ανήκει πάντοτε στον ιατρό και στη Διεπιστημονική Ομάδα, με πλήρη επίγνωση της προσωπικότητας και των αναγκών του συγκεκριμένου ανθρώπου».

«Η ρομποτική αποκατάσταση είναι πλέον πραγματικότητα, αναφέρει ο κ. Γεωργόπουλος. «Εξωσκελετοί για το βάδισμα, ρομποτικοί βραχίονες για το άνω άκρο, πλατφόρμες ισορροπίας, καθώς και περιβάλλοντα εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας. Η βασική διαφορά με τις κλασικές θεραπευτικές ασκήσεις είναι η δυνατότητα ασφαλούς, εντατικής και επαναλαμβανόμενης άσκησης — εκατοντάδες επαναλήψεις με συνεχή παρακολούθηση».

Η ΤΝ προσδίδει σε αυτά τα συστήματα «ευφυΐα»: αναλύει την ποιότητα της κίνησης, τη συμμετρία, την κόπωση και την αστάθεια και προσαρμόζει σε πραγματικό χρόνο την υποστήριξη, την αντίσταση και τις παραμέτρους άσκησης. Έτσι, το σύστημα δεν εκτελεί απλώς ένα άκαμπτο πρωτόκολλο, αλλά λειτουργεί δυναμικά, πάντα υπό την ευθύνη και επίβλεψη της θεραπευτικής ομάδας. Το ίδιο σημαντική είναι και η Αποκατάσταση στο σπίτι με τη βοήθεια της ΤΝ. Γνωρίζουμε ότι, μετά την κλειστή νοσηλεία αποκατάστασης, ο ασθενής ζει στο σπίτι, μέσα σε ένα δίκτυο φροντιστών που συχνά αισθάνονται μόνοι, εξουθενωμένοι και γεμάτοι ενοχές. Η ΤΝ μπορεί να στηρίξει ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα μέσω τηλε-αποκατάστασης και «έξυπνων» συστημάτων στο σπίτι: παρακολούθηση δραστηριότητας, ύπνου και μετακινήσεων, έγκαιρη ανίχνευση πτώσεων ή νυχτερινής περιπλάνησης στην άνοια, υπενθυμίσεις φαρμάκων και ραντεβού προσαρμοσμένες στο γνωστικό προφίλ του ασθενούς, καθώς και παροχή πρακτικών οδηγιών ασφάλειας στους φροντιστές.

Η Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης αποκτά πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, ώστε να παρεμβαίνει έγκαιρα και να τροποποιεί το πρόγραμμα, μειώνοντας κινδύνους και ενισχύοντας τη συνέχεια της φροντίδας.

Η ΤΝ εφαρμόζεται και για την εξέλιξη άλλων καινοτόμων τεχνολογιών κομβικής σημασίας, όταν αυτές εντάσσονται με ορθό τρόπο σε κλινικά πρωτόκολλα:

· Χαρτογράφηση του εγκεφάλου με νευροπλοηγούμενο διακρανιακό μαγνητικό ερεθισμό εγκεφάλου (nTMS) και εστιασμένη, με κατάλληλα πρωτόκολλα ερεθισμού, διέγερση ή καταστολή συγκεκριμένων περιοχών και δικτύων του εγκεφάλου με επαναλαμβανόμενο μαγνητικό ερεθισμό (rTMS), επιτυγχάνοντας έτσι νευροπλαστικότητα και την αποκατάσταση κίνησης και λόγου μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή μια τραυματική βλάβη εγκεφάλου.

· Διεπαφές εγκεφάλου–υπολογιστή (BCI) για ενίσχυση κίνησης και επικοινωνίας σε βαριές νευρολογικές καταστάσεις, όπως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, Νόσο του Κινητικού Νευρώνα, ή βαριά τετραπληγία.

· Ψηφιακή υποστήριξη του λόγου, της γνωστικής αποκατάστασης και της ασφάλειας κατάποσης (σε Κέντρα Αποκατάστασης που είναι διαθέσιμη ενδοσκοπική μελέτη κατάποσης – FEES).

· Ψηφιακός ουροδυναμικός έλεγχος σε ασθενείς με νευρογενή κύστη.

Όλα αυτά όμως αποτελούν εργαλεία που δεν υποκαθιστούν, αλλά υπηρετούν στο έργο της τη Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης.

Ιδιαίτερη αναφορά στην προσοχή που πρέπει να επιδεικνύουμε με τα δεδομένα υγείας του κάθε ασθενούς κάνει ο κ. Γεωργόπουλος. Όπως υπογραμμίζει, «τα δεδομένα υγείας δεν είναι εμπορεύσιμο προϊόν. Είναι εξ ορισμού συστατικό στοιχείο της πιο ευαίσθητης ανθρώπινης ιδιωτικότητας. Οι αλγόριθμοι δεν έχουν συνείδηση, ούτε ανθρώπινες προκαταλήψεις. Μπορούν όμως να αναπαράγουν και να ενισχύουν τις προκαταλήψεις, όθεν τις δομικές και λειτουργικές στρεβλώσεις που ενυπάρχουν στα δεδομένα και στα συστήματα από τα οποία προέρχονται και τα οποία είναι ανθρώπινο δημιούργημα.

Αυτό οφείλουμε να το γνωρίζουμε, να το ελέγχουμε και να το διορθώνουμε.

Η ευθύνη της απόφασης πρέπει να παραμένει στον ιατρό, στη Διεπιστημονική Ομάδα και ποτέ σε ένα απρόσωπο «μαύρο κουτί».

Η πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι προνόμιο ολίγων.

Πρέπει να ενσωματωθούν σε εθνικές στρατηγικές υγείας, σε κατευθυντήριες οδηγίες, σε δίκαια συστήματα αποζημίωσης, ώστε να μη δημιουργήσουν νέα φαινόμενα ανισότητας».

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Γεωργόπουλος καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει θέση στη νευρολογική αποκατάσταση μόνο στο μέτρο που υπηρετεί τον ασθενή. Αν δεν υπηρετεί τον άνθρωπο που πάσχει, τότε είναι απλώς ένας ψηφιακός αποπροσανατολισμός, μια περίπλοκη τεχνολογία για το θεαθήναι. Αν όμως βοηθά τους ασθενείς να κερδίσουν περισσότερη λειτουργικότητα, περισσότερη αυτονομία και περισσότερη αξιοπρέπεια — μαζί με τους αγαπημένους τους — τότε αξίζει να την υιοθετήσουμε, να την εξελίξουμε και να τη διεκδικήσουμε με επιστημονική τεκμηρίωση και ηθική ευθύνη».

 Δρ Χρήστος Ε. Γεωργόπουλος, διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ

Πρωτοποριακή εξέταση για το Πάρκινσον, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, από το Αffidea neuraCare

medlabnews.gr iatrikanea

Ένα εξαιρετικά πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο στη διερεύνηση Παρκινσονικών συνδρόμων, προσφέροντας επίπεδα ακρίβειας και αξιοπιστίας που έως σήμερα δεν ήταν διαθέσιμα στη χώρα, παρουσιάστηκε από την Επικεφαλής Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής του Affidea neuraCare Athens κα Σοφία Χατζηιωάννου στην πρώτη Συνέντευξη Τύπου του Affidea neuraCare Athens. Στην εκδήλωση εκπρόσωποι των ΜΜΕ είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα κορυφαία ονόματα της Νευρολογίας που στελεχώνουν το εγχείρημα της Affidea, και να ενημερωθούν για μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα στη διάγνωση νευρολογικών παθήσεων.

Πρόκειται για την μοριακή απεικόνιση εγκεφάλου με το ραδιοφάρμακο 18F-φλουρο-L-διυδροξυ-φαινυλαλανίνη (F-18 FDOPA), η οποία πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Affidea neuraCare αξιοποιώντας την πλέον προηγμένη ψηφιακή τεχνολογία PET/CT. Η νέα αυτή εξέταση υψηλής εξειδίκευσης επιτρέπει την ακριβή απεικόνιση της σύνθεσης ντοπαμίνης στον εγκέφαλο και παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για τη λειτουργία των προσυναπτικών ντοπανινεργικών νευρώνων.

Η δυνατότητα πραγματοποίησης της εξέτασης F-18 FDOPA PET/CT στην Ελλάδα σηματοδοτεί την εισαγωγή μιας πρωτοποριακής και σπάνιας τεχνολογίας μοριακής απεικόνισης, η οποία επιτρέπει:

• Ταχύτερη και πιο αξιόπιστη εξέταση
• Μειωμένη έκθεση σε ακτινοβολία, χάρη στη χρήση PET/CT τελευταίας ψηφιακής γενιάς
• Βέλτιστο σχεδιασμό θεραπευτικής στρατηγικής, με ουσιαστική συμβολή στη λήψη κλινικών αποφάσεων από τους θεράποντες ιατρούς

Η νέα αυτή δυνατότητα συνιστά ένα ακόμη καθοριστικό βήμα προς μια πιο εξατομικευμένη, σύγχρονη και υψηλής ποιότητας ιατρική φροντίδα, αντανακλώντας το όραμα του Affidea neuraCare για την εισαγωγή καινοτόμων διαγνωστικών λύσεων που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και της καθημερινότητάς τους.

Με τη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων επιστημόνων της Νευρολογίας, το Affidea neuraCare ξεκίνησε πρόσφατα τη λειτουργία του, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στην πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και έρευνα νευρολογικών παθήσεων, με στόχο να επαναπροσδιορίσει τα διεθνή πρότυπα φροντίδας.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ευρέως καταξιωμένοι επιστήμονες της Νευρολογίας συναντιούνται και συνεργάζονται, ο καθένας στον τομέα της εξειδίκευσής του, δημιουργώντας μια ισχυρή διεπιστημονική συμμαχία. Η βαθιά επιστημονική γνώση, η πολυετής κλινική εμπειρία και η εξειδίκευσή τους τοποθετούν τον Έλληνα ασθενή στο επίκεντρο μιας φροντίδας που συνδυάζει ακρίβεια, καινοτομία και ανθρωποκεντρική προσέγγιση.

Σχετικά με το Affidea neuraCare

​Το neuraCare Athens είναι το πρώτο Κέντρο Αριστείας της Affidea στη Νευρολογία στην Ελλάδα και Ευρώπη, αποτελώντας ορόσημο σε ένα πρωτοποριακό πανευρωπαϊκό δίκτυο που επαναπροσδιορίζει τα πρότυπα νευρολογικής φροντίδας.

Με τεχνολογία αιχμής – PET-CT, SPECT-CT και 3T MRI τελευταίας γενιάς από τη GE HealthCare – και σε συνεργασία με κορυφαίους Έλληνες και διεθνείς επιστήμονες, προσφέρει διάγνωση ακριβείας και εξατομικευμένες θεραπευτικές λύσεις που ανταποκρίνονται στα υψηλότερα διεθνή πρότυπα.

Μια στρατηγική επένδυση του Ομίλου Affidea, που θέτει νέα δεδομένα στη Νευρολογία και αναδεικνύει την Ελλάδα σε σημείο αναφοράς της σύγχρονης ιατρικής στην Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης:

Νέα Εποχή στη Νευρολογία από κορυφαίους νευρολόγους του Affidea neuraCare

Νόσος Πάρκινσον. Τρέμουλο στα χέρια, αργείτε να δέσετε τα κορδόνια σας, πρόβλημα στην ισορροπία, την ομιλία

Η σημασία στη Νόσο του Πάρκινσον της άσκησης, της διατροφής, του ύπνου. Στρατηγικές κίνησης