Πονάει το γόνατο; Ρήξη μηνίσκου, τενοντίτιδα, αρθρίτιδα, πρήξιμο και ασκήσεις

Αλέξανδρου Γιατζίδη

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο πόνος στο γόνατο μπορεί να εμφανιστεί μετά από άθληση, απότομη περιστροφή, χτύπημα, υπερφόρτωση ή χρόνια φθορά της άρθρωσης. Συχνές αιτίες είναι το διάστρεμμα, η τενοντίτιδα, η θυλακίτιδα, η οστεοαρθρίτιδα, η ρήξη μηνίσκου, η ρήξη συνδέσμων και η κύστη Baker. Το άρθρο εξηγεί τι μπορεί να προκαλεί τον πόνο, τι βοηθά τις πρώτες 48–72 ώρες, ποιες ασκήσεις προτείνονται και ποια σημάδια απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση 

Στο γόνατο υπάρχουν πολλοί μαλακοί ιστοί εντός και περιμετρικά της άρθρωσης. Τα γόνατα επιβαρύνονται καθώς σηκώνουν το βάρος του σώματος και έτσι μπορεί να επηρεαστούν από υπερφόρτωση ή γρήγορες κινήσεις.

Αν στο γόνατο ασκηθεί μη φυσιολογική πίεση, όπως σε περίπτωση που στρίψει ή λυγίσει πλάγια, αυτοί οι ιστοί μπορεί να υποστούν βλάβη και να προκληθεί διάστρεμμα ή ρήξη. Αυτό θα επιφέρει πόνο και οίδημα διαφόρων βαθμών στο γόνατο. Ο πόνος στα γόνατα, που μπορεί να είναι οξύς, θα μπορούσε να προκληθεί από ένα πρόσφατο, χρόνιο ή κακώς επουλωμένο τραύμα ή από άλλα προβλήματα υγείας.

Ο πόνος στο γόνατο συνήθως προκαλείται από αθλήματα, άλλους τραυματισμούς αλλά και από φθορά και ρήξη…

Αν αισθάνεστε πόνο στο γόνατο τότε μπορεί να οφείλεται σε έναν από τους παρακάτω λόγους:

Διάστρεμμα ή εξάρθρωση από απότομη περιστροφή στο γόνατο αλλά και από χτύπημα. Θα δημιουργηθεί οίδημα που θα υποχωρήσει σε λίγες ημέρες.

Τενοντίτιδα: Αν καταπονήσετε το γόνατο σας (ποδήλατο, σκάλες) μπορεί να υποστείτε τενοντίτιδα. Ο πόνος εμφανίζετε στο μπροστινό μέρος του γονάτου αφού οι τένοντες έχουν πάθει φλεγμονή.

Θυλακίτιδα (γόνατο της νοικοκυράς) Ενόχληση στο εσωτερικό του γονάτου ή το οστό της κνήμης, που γίνεται εντονότερη με τη σωματική δραστηριότητα, όπως το ανέβασμα σκάλας. Το γόνατο πονάει κατά την επαφή, «καίει» και εμφανίζει οίδημα.

Οστεοαρθρίτιδα: Φυσική φθορά των αρθρώσεων που αφορά κυρίως άτομα άνω των 50 ετών. Σε πιο νεαρά άτομα μπορεί να εμφανιστεί μετά από τραυματισμό στην περιοχή του γονάτου. Τα άτομα με οστεοαρθρίτιδα δεν μπορούν να λυγίσουν εύκολα το γόνατο, νιώθουν έντονο πόνο που επιδεινώνεται με την αλλαγή του καιρού.

Σκίσιμο χόνδρου ή συνδέσμων: Αφορά κυρίως μπασκετμπολίστες. Προκαλείται από την περιστροφή του γόνατος ή από χτύπημα.

Ρήξη μηνίσκου Οξύς πόνος στο κέντρο του γονάτου, ο οποίος χειροτερεύει όταν το γόνατο στρίβει. Είναι επίσης πιθανόν να «μπλοκάρει» και να μη λυγίζει ή τεντώνεται.

Κύστη Baker Οίδημα στο οπίσθιο τμήμα του γονάτου, ερυθρότητα που συνοδεύεται από πόνο στο υπόλοιπο γόνατο και πόδι.

Σε χαλαρά τμήματα του χονδρού ή της επιγονατίδας: Βρίσκονται γύρω από την άρθρωση και μπορούν να πιαστούν σε αυτή. Υπάρχει πιθανότητα η άρθρωση να κλειδώσει. Ο πόνος είναι έντονος.

Πώς αντιμετωπίζεται ο πόνος στο γόνατο

Για την αντιμετώπιση του πόνου στο γόνατο συνιστάται ξεκούραση και εφαρμογή πάγου στην πάσχουσα περιοχή. Ο γιατρός, μετά την κλινική εξέταση, μπορεί να προτείνει και κάποια φαρμακευτική αγωγή με βάση τη διάγνωση που έχει κάνει ή κάποιες συγκεκριμένες ασκήσεις. Αν ο πόνος στο γόνατο συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα επισκεφθείτε άμεσα έναν γιατρό. Η χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση του πόνου σπανίως εφαρμόζεται.

· Αφού ρωτήσετε τον ιατρό σας πάρτε αντιφλεγμονώδη φάρμακα για να μειωθεί το οίδημα

· Τεντώνετε και λυγίζετε το πόδι με απαλό τρόπο κάθε ημέρα. Αν δεν μπορείτε τις πρώτες μέρες του τραυματισμού ζητήστε τη βοήθεια κάποιου άλλου ατόμου.
· Μην κάθεστε με τέτοιο τρόπο που θα ασκείτε πίεση στο γόνατο
· Μη γονατίζετε και μην ανεβαίνετε ανηφόρες ή κατηφόρες
· Βάλτε αμέσως μετά τον τραυματισμό και για 72 ώρες, 4-5 φορές την ημέρα παγοθήκη για 7 λεπτά.
· Βάλτε ελαστικό επίδεσμο στην περιοχή του γονάτου μέχρι να υποχωρήσει το πρήξιμο. Μην σφίξετε πολύ τον επίδεσμο γιατί δε θα γίνεται καλή κυκλοφορία του αίματος.
· Όταν θα έχει φύγει το οίδημα κάντε ζεστές κομπρέσες για λίγες ημέρες προκειμένου να βελτιωθεί η ροή του αίματος αλλά και για πιο γρήγορη ανάρρωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τον πόνο στο γόνατο;

Για τη θεραπεία των ελαφρών τραυματισμών των ιστών στο γόνατο χρειάζονται συνήθως 3- 6 εβδομάδες. 

Συγκεκριμένοι μυς του γονάτου θα τεθούν «εκτός λειτουργίας» εάν υπάρχει πόνος και οίδημα στο γόνατο. Με τις ασκήσεις θα μπορέσετε να τους θέσετε ξανά σε λειτουργία. 

Η αποκατάσταση της σωστής τεχνικής του βαδίσματος από νωρίς είναι πολύ σημαντική για τη λειτουργία του γονάτου σας. 

Οι πρώτες 48-72 ώρες 

Η αρχική θεραπεία βασίζεται στις παρακάτω αρχές 

· Ανάπαυση – αποφύγετε δραστηριότητες που προκαλούν πόνο. Εάν δεν μπορείτε να στηριχθείτε άνετα στο πόδι σας, χρησιμοποιήστε πατερίτσες. 

· Πάγος – εφαρμόζετέ τον στο γόνατό σας κατά διαστήματα για 20 λεπτά το πολύ κάθε φορά. Παρεμβάλετε ένα νοτισμένο ύφασμα, όπως μία πετσέτα, ανάμεσα στον πάγο και το δέρμα σας. Οι παγοκύστες που κυκλοφορούν στο εμπόριο έχουν καλύτερο αποτέλεσμα γιατί παίρνουν τη φόρμα του δέρματός σας. 

Αν δεν έχετε παγοκύστες τύλιξε σε μία πετσέτα παγάκια ή ακόμα καλύτερα κατεψυγμένο αρακά. Ακουμπάτε το στο σημείο για όσο περισσότερη ώρα αντέξεις. Στη συνέχεια κάνε ένα ζεστό μπάνιο. Το κρύο θα βοηθήσει στη μείωση του πόνου, ενώ το ζεστό θα μειώσει τη δυσκαμψία.

· Συμπίεση – εάν χρησιμοποιείτε επίδεσμο/κάλτσα συμπίεσης στη διάρκεια της ημέρας μπορεί να περιοριστεί η δυσφορία που αισθάνεστε. 

· Ύψωση – όταν αναπαύεστε σηκώστε το πόδι σας (με μαξιλάρια) πάνω από το ύψος της καρδιάς για να περιορίσετε το οίδημα. 

· Αποφύγετε τη θερμότητα, το αλκοόλ, το τρέξιμο/σπορ και το μασάζ. 

Υπάρχουν τρόποι που μπορείτε να ενισχύσετε τον οργανισμό σας για να απαλύνετε τις ενοχλήσεις στα γόνατα:

Σωστή διατροφή

Υπάρχουν τροφές που πραγματικά βοηθούν σε τέτοιου είδους πόνους. Για την ενίσχυση των οστών εντάξτε στην διατροφή σας το γάλα, βιταμίνη C (που βρίσκεται σε φρούτα όπως το πορτοκάλι ή λαχανικά όπως η πιπεριά), σταφύλι και ginger.

Άσκηση

Με προσοχή βέβαια στο τι θα κάνετε, για να μην καταλήξετε τελικά να τα καταπονήσετε περισσότερο. Δηλαδή, σαφώς και αποφεύγετε γυμναστικές τύπου crossfit ή έντονο ποδήλατο. Αντίθετα το κολύμπι, το περπάτημα και σε κάποιες περιπτώσεις το ελλειπτικό, βοηθούν ιδιαίτερα στην εκγύμναση των τετρακέφαλων (οι μύες που στηρίζουν τα γόνατα), χωρίς να τα επιβαρύνουν.

Προτεινόμενες ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο

Έκταση του γόνατος ενώ είστε καθιστοί (με κίνηση)

Καθίστε ευθυτενείς σε μια καρέκλα και ακουμπήστε τα πόδια σας στο πάτωμα. Σιγά-σιγά σηκώστε και ισιώστε το πόδι που σας πονά μέχρι να νιώσετε τους μηρούς σας να σφίγγουν. Κρατήστε το πόδι σας σε αυτή τη θέση και ύστερα επιστρέψετε στην αρχική θέση. Επαναλάβετε την άσκηση 10 φορές.

Ενδυνάμωση τετρακεφάλων Σφίξτε τους μυς που βρίσκονται πάνω από το γόνατό σας πιέζοντας το πίσω μέρος των γονάτων σας στο κρεβάτι. Η πτέρνα θα πρέπει να σηκώνεται από το κρεβάτι. Τυχόν νάρθηκες μπορούν να παραμείνουν. Μείνετε για 10 δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε 10 φορές, 3 φορές ημερησίως. 

Συντήρηση αστράγαλου Σχεδιάστε τα γράμματα της αλφαβήτου στο έδαφος χρησιμοποιώντας μόνο τον αστράγαλο και το πέλμα. Σχεδιάστε τα γράμματα από το Α έως το Ω. Επαναλάβετε τουλάχιστον 3 φορές την ημέρα. 

Ενδυνάμωση του γόνατος ενώ στέκεστε και κάμψη του ενός γόνατος

Σταθείτε ευθυτενείς στο πόδι που πονάει στην άκρη ενός σκαλιού και χρησιμοποιήστε μια καρέκλα για να στηρίζεστε. Λυγίστε το πονεμένο πόδι σας και σιγά-σιγά χαμηλώστε το άλλο πόδι κάτω από το ύψος του σκαλιού. Κανονικά πρέπει να αισθανθείτε ένα ελαφρύ τέντωμα στους μυς του γόνατός σας. Το χαμήλωμα πρέπει να διαρκέσει 3-5 δευτερόλεπτα. Το γόνατό σας πρέπει να είναι στραμμένο μπροστά.

Παραμείνετε σε αυτή τη θέση για 2 δευτερόλεπτα και επαναλάβετε την άσκηση 10-15 φορές 2 φορές την ημέρα. Με τις παραπάνω μεθόδους θα ανακουφιστείτε από τον πόνο στο γόνατο!

Ασκήσεις με βάρος Δοκιμάστε αυτές τις ασκήσεις όσο σας το επιτρέπει ο πόνος, μία εβδομάδα περίπου μετά τον τραυματισμό Σηκωθείτε στις μύτες των ποδιών σας. Επαναλάβετε 10 φορές, 3 φορές ημερησίως. 

Απώλεια περιττών κιλών

Αν έχετε παραπανίσια κιλά καλό θα ήταν να τα χάσετε. Το πρώτο που προκαλεί πόνους στα γόνατα είναι τα κιλά που το σώμα δεν μπορεί να αντέξει. 

Καλός ύπνος

Κοιμηθείτε καλά. Ειδικά αν βάλετε τα πόδια σας πάνω σε δύο μαξιλάρια, θα δείτε διαφορά.

Συμπληρωματική αγωγή 

Συμπληρωματική αγωγή με φυσιοθεραπείες σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού στο τμήμα επειγόντων περιστατικών και εφόσον διατίθενται στην περιοχή σας. 

ΠΡΟΣΟΧΗ

Επισκεφτείτε άμεσα τον ιατρό αν:

Έχετε πολύ έντονο πόνο ακόμη και αν δεν πατάτε το πόδι

Το γόνατο είναι ασταθές και χαλαρό

Ανεβάσατε υψηλό πυρετό και το οίδημα δεν υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες

Αν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά από 7 ημέρες

Υπάρχει ήχος σπασίματος. Αν έχουν σκιστεί οι σύνδεσμοι θα χρειαστείτε χειρουργική επέμβαση το συντομότερο δυνατό. Αν το αμελήσετε μπορεί η επέμβαση να μην έχει 100% επιτυχή αποτελέσματα

Τα γόνατο κλειδώνει σε μια θέση

Διαβάστε επίσης

• Πόνος στο γόνατο από ιγνυακή κύστη ή κύστεις του baker.
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• 18 προβλήματα των ποδιών μας, που μας προειδοποιούν για τη συνολική μας υγεία;
• Ποιος ο λόγος που μπορεί να πονάνε τα πόδια σας; Όλες οι αιτίες από τις πιο απλές μέχρι τις πιο σοβαρές.
• Μελάνωμα στο νύχι. Σκούρες γραμμές στα νύχια μπορεί να οφείλονται σε αιμάτωμα ή καρκίνο. Τα διαγνωστικά κριτήρια ABCDEF
• Διατροφή και ασκήσεις για πρησμένα και κουρασμένα πόδια
• Πλατυποδία, για μικρούς και μεγάλους, αιτία για προβλήματα στο γόνατο και εκφυλιστική αρθροπάθεια.
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• Παθήσεις που αποκαλύπτουν τα νύχια σας. Ποια η κατάλληλη διατροφή για την υγεία των νυχιών σας;
• Τι πρέπει να κάνετε για τα πρησμένα πόδια το καλοκαίρι
• Αναγνωρίστε κοινά προβλήματα των ποδιών σας, όπως κάλοι, κότσι, μύκητες και διατηρήστε την υγεία τους.
• Αισθάνεστε έντονη φαγούρα ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών σας; Είναι πολύ πιθανό να έχετε κολλήσει μύκητες
• Τι προκαλεί την θρομβοφλεβίτιδα και ποια τα συμπτώματα της; Ποιοι οι παράγοντες κινδύνου και τι πρέπει να κάνετε για να την αντιμετωπίσετε;
• Τι να προσέξετε στην φλεβική θρόμβωση. Πώς σχηματίζεται ο θρόμβος;
• Κρυοθεραπεία, μοναδική για τα πρησμένα πόδια.

PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2025

Πρησμένα και βαριά πόδια: διατροφή, ασκήσεις, μασάζ και τι να προσέχετε (φωτο)

της Θάλειας Γούτου, αισθητικός, κοσμετολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Τα πρησμένα και βαριά πόδια εμφανίζονται συχνά στο τέλος μιας κουραστικής ημέρας, ιδιαίτερα μετά από ορθοστασία, ακινησία, ζέστη, στενά παπούτσια ή αυξημένη πρόσληψη αλατιού. Η διαταραχή της ισορροπίας των υγρών μπορεί να προκαλέσει αίσθημα βάρους, τάσης και πρήξιμο στις γάμπες ή στους αστραγάλους. Το άρθρο παρουσιάζει πρακτικές διατροφικές επιλογές, ασκήσεις, μασάζ, ποδόλουτρα και μέτρα πρόληψης που μπορούν να βοηθήσουν, αλλά και τα σημάδια που χρειάζονται ιατρικό έλεγχο. 

Ύστερα από μια δύσκολη και κουραστική ημέρα, τα πόδια μας μπορεί να είναι πρησμένα και βαριά και αυτό συμβαίνει γιατί διαταράσσεται η ισορροπία των υγρών, τα οποία «λιμνάζουν» και προκαλούν το πρήξιμο.

H ακινησία, η ορθοστασία, η ζέστη, αλλά και ορισμένα φάρμακα, όπως λ.χ. η κορτιζόνη ή το πολύ αλάτι στο φαγητό, μπορεί επίσης να ευθύνονται για τα πρησμένα πόδια σας. 

Eμπλουτίστε το διαιτολόγιό σας με τροφές πλούσιες σε νερό, όπως φρούτα και λαχανικά. Tρόφιμα που μπορούν να σας βοηθήσουν είναι το καρπούζι, το αγγούρι, τα πορτοκάλια και τα σταφύλια. Aκόμη, μπορείτε να τρώτε φράουλες, κεράσια, μπρόκολα και παντζάρια. Όλα αυτά τα τρόφιμα, εκτός του ότι είναι αντιοξειδωτικά, εμποδίζουν τα οιδήματα και την κατακράτηση υγρών.

Ακολουθήστε μια διατροφή που θα τα βοηθήσει να ξαναβρούν τη φόρμα τους. Ποια είναι αυτή;

Φρούτα και λαχανικά: 

Είναι γνωστό ότι εκτός από πολύτιμες βιταμίνες έχουν αποτοξινωτικές, διουρητικές και άλλες ιδιότητες, που εμποδίζουν την κατακράτηση των υγρών στους ιστούς (η οποία κάνει συχνά τις γάμπες να πρήζονται και να πονάνε). Επιπλέον, τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά, που βοηθούν ιδιαίτερα το φλεβικό σύστημα.

Ψάρια και άπαχο κρέας: Θεωρούνται ευεργετικές τροφές για την τόνωση του φλεβικού συστήματος. Αυτό, γιατί είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, φτωχά σε λίπη και επιπλέον διαθέτουν τα ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Καλό λοιπόν είναι η διατροφή σας να περιλαμβάνει 200-300 γρ. ψάρια την εβδομάδα, καθώς και άσπρο άπαχο κρέας (από κοτόπουλο, γαλοπούλα).

Μασάζ και ασκήσεις στα κάτω άκρα

Οι ειδικοί που ασχολούνται με τα προβλήματα των ποδιών έχουν να πουν πολλά και για τις ευεργετικές ιδιότητες του μασάζ και των ασκήσεων στα κάτω άκρα. Γιατί σε αυτά καταλήγουν όλα τα κανάλια και οι αντανακλαστικές ζώνες του σώματος.

Για να γυμνάσετε και να δυναμώσετε το φλεβικό σύστημα, αλλά και για να έχετε άμεση ανακούφιση των ποδιών σας από τις καθημερινές καταπονήσεις, δοκιμάστε τις παρακάτω ασκήσεις:

Κάντε για 5 λεπτά, μασάζ στα πέλματα των ποδιών σας, χρησιμοποιώντας ένα μπαλάκι του τένις, που θα τοποθετήσετε πρώτα κάτω από το ένα και έπειτα κάτω από το άλλο πόδι. Κατά τη διάρκεια του μασάζ, φροντίστε να κινείτε το πέλμα σας παράλληλα με το δάπεδο και πάνω στο μπαλάκι.

Ακουμπήστε το πέλμα σας καλά στο πάτωμα και πιέστε το κουντεπιέ και τα δάκτυλα των ποδιών σας, με την παλάμη και με φορά προς τα εμπρός. Επαναλάβετε για 7-10 φορές.

Καθίστε άνετα με την πλάτη καλά ακουμπισμένη. Διπλώστε το αριστερό πόδι πάνω στο δεξί γόνατο, για να πιάνετε καλά το πέλμα. Κάντε εναλλάξ δεξιόστροφες και αριστερόστροφες περιστροφές των αστραγάλων.

Στη συνέχεια, βάλτε λίγο λάδι στο χέρι σας και κάντε μαλάξεις στο πέλμα. Πιέστε τη φτέρνα με τον αντίχειρα και στη μέση της καμάρας (για να βοηθήσετε την ενέργεια να κυκλοφορήσει ). Έπειτα πιέστε στη βάση των δακτύλων, πριν αρχίσετε να τους κάνετε μασάζ ένα προς ένα. Επαναλάβετε τη διαδικασία στο άλλο πόδι.

Για να βοηθήσετε τα πόδια σας να ξεκουραστούν και να ξεπρηστούν, κάντε ένα ελαφρύ μασάζ στα πέλματα με ένα ρόλερ για 1-2 λεπτά, με κινήσεις εμπρός-πίσω. Aν δεν έχετε ρόλερ, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μπουκάλι από εμφιαλωμένο νερό με ραβδώσεις ή ένα μπαλάκι του τένις. Kαθίστε στην καρέκλα ή στον καναπέ σας και αφήστε το πόδι σας να κυλάει πάνω στο μπουκάλι κάνοντας πάλι κινήσεις εμπρός-πίσω. Aν χρησιμοποιήσετε μπαλάκι του τένις, οι κινήσεις του ποδιού σας μπορούν να είναι και κυκλικές. 

Kάντε ένα ελαφρύ μασάζ στα πόδια σας με κυκλικές κινήσεις στα σημεία μεταξύ των τενόντων στη ράχη του ποδιού, από τη ρίζα των δαχτύλων μέχρι τον ταρσό. Eκεί βρίσκονται τα σημεία που ενεργοποιούν το λεμφικό σύστημα. Aσκήστε κυκλικές κινήσεις στο κάθε σημείο για μισό λεπτό. Aκόμη, κάντε ένα μασάζ κινώντας τα δάxτυλά σας κυκλικά στις περιοχές γύρω από τους αστραγάλους, από μπροστά έως και πλάγια, επιμένοντας στο αυλάκι που βρίσκεται κάτω από τους αστραγάλους

Kάντε σκοτσέζικο ντους στα πόδια σας! Bάλτε τα πόδια σας στην μπανιέρα και ρίξτε εναλλάξ δροσερό και χλιαρό νερό. Kάθε εναλλαγή σας πρέπει να κρατάει τουλάχιστον 10 δευτερόλεπτα. H εναλλαγή ζεστού και κρύου νερού «εκγυμνάζει» τα αγγεία των ποδιών, καθώς συστέλλονται και διαστέλλονται και έτσι βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος. 

Ένας ακόμη τρόπος να ξεπρηστούν τα πόδια σας και να τα νιώσετε και πάλι ανάλαφρα είναι το ποδόλουτρo. Σε μια λεκάνη με χλιαρό νερό, ρίξτε μία χούφτα χοντρό βιολογικό αλάτι. Tο αλάτι βελτιώνει το κυκλοφορικό σύστημα και απομακρύνει το γαλακτικό οξύ, που αποτελεί το προϊόν καύσης των μυών, με αποτέλεσμα να νιώθουμε τα πόδια μας ξεκούραστα. Eπιπλέον, το ιώδιο που περιέχει βοηθάει στην καλή κυκλοφορία του αίματος, ενώ το κάλιο και το νάτριο συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του μυϊκού συστήματος και στην ισορροπία των υγρών του σώματος. Eκτός από αλάτι, μπορείτε να κάνετε ποδόλουτρο με χαμομήλι, το οποίο διαθέτει αντιφλεγμονώδη δράση. Σε ένα λίτρο βραστό νερό, προσθέστε μία κουταλιά χαμομήλι και αφήστε το για μερικά λεπτά. Στη συνέχεια, βάλτε το νερό (αφού το σουρώσετε) σε μια λεκάνη, συμπληρώστε με χλιαρό νερό και αφήστε μέσα σε αυτήν τα πόδια σας για 10 λεπτά.

Tα αιθέρια έλαια 

Eναλλακτικά, μπορείτε να κάνετε ποδόλουτρο με αιθέρια έλαια. Σε μια λεκάνη με νερό, προσθέστε τις παρακάτω ποσότητες αιθέριων ελαίων και αφήστε μέσα τα πόδια σας για 15 λεπτά.

• 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα

• 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο αμαμελίδα 

Aν θέλετε να βελτιώσετε την κυκλοφορία του αίματος, όταν το πρήξιμο οφείλεται σε μειωμένη κυκλοφορία, και να απομακρυνθούν οι τοξίνες από το σώμα, προτιμήστε τον παρακάτω συνδυασμό:

• 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο αμαμελίδα

• 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεμόνι

• 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο πορτοκάλι

Πρόληψη

• Αποφύγετε τα στενά παπούτσια και τις πολύ σφιχτές κάλτσες.

• Όταν βρίσκεστε για πολλή ώρα όρθιοι, κάντε διακριτικές κινήσεις των ποδιών για να αποφύγετε το πρήξιμο που προκαλείται από τα συσσωρευμένα υγρά. 

• Περιορίστε το πολύ αλάτι, επειδή ευνοεί την κατακράτηση υγρών. 

• Αποφεύγετε τη ζέστη και την ηλιοθεραπεία, επειδή ευνοεί το πρήξιμο των ποδιών.

• Όταν ξεκουράζεστε, τοποθετήστε τα πόδια σας μερικά εκατοστά πάνω από το υπόλοιπο σώμα, λ.χ. πάνω σε ένα μαξιλάρι ή στο μπράτσο του καναπέ, για να διευκολύνετε την κυκλοφορία του αίματος.

Διαβάστε επίσης

• Τι να προσέξετε στην φλεβική θρόμβωση. Πώς σχηματίζεται ο θρόμβος;
• Ποιος ο λόγος που μπορεί να πονάνε τα πόδια σας; Όλες οι αιτίες από τις πιο απλές μέχρι τις πιο σοβαρές.
• 18 προβλήματα των ποδιών μας, που μας προειδοποιούν για τη συνολική μας υγεία;
• Κρυοθεραπεία, μια πρωτοποριακή θεραπεία για την Ανακούφιση των Πρησμένων Ποδιών
• Τι πρέπει να κάνετε για τα πρησμένα πόδια το καλοκαίρι

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Θάλεια Γούτου, αισθητικός-κοσμετολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 22 Μαΐου 2026

Ελκώδης κολίτιδα: τι να τρώτε σε έξαρση και ύφεση, άγχος και άσκηση

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου που προκαλεί φλεγμονή κυρίως στο παχύ έντερο και το ορθό. Μπορεί να εκδηλωθεί με κοιλιακό άλγος, διάρροια, αίμα στα κόπρανα, κόπωση και διατροφικά ελλείμματα, ειδικά σε περιόδους έξαρσης. Η διατροφή δεν είναι ίδια για όλους: σε ύφεση μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερες φυτικές ίνες, ενώ σε έξαρση ή στένωση χρειάζεται συχνά περιορισμός ερεθιστικών τροφών, προσοχή στην αφυδάτωση και εξατομικευμένη καθοδήγηση. Το άρθρο εξηγεί τι να προσέχετε στη διατροφή, ποιος είναι ο ρόλος του στρες και γιατί η ήπια άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινή διαχείριση. 

Η  ελκώδης κολίτιδα είναι μια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (IBD), που προκαλεί χρόνια φλεγμονή του παχέος εντέρου, χαρακτηρίζεται από κοιλιακό άλγος και διάρροια. Όπως στη νόσο νόσο του Crohn, που είναι μια άλλη κοινή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να είναι εξουθενωτική και μερικές φορές μπορεί να οδηγήσει σε απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές. 

Η ελκώδης κολίτιδα συνήθως επηρεάζει μόνο την εσωτερική επιφανειακή στοιβάδα του παχέος εντέρου  και του ορθού. Επεκτείνεται κατα συνέχεια ιστού από ένα μέρος μέχρι όλο το παχύ έντερο  σε αντίθεση με τη νόσο του Crohn, η οποία εκδηλώνεται τμηματικά σε διάφορα τμήματα του πεπτικού σωλήνα και συχνά εξαπλώνεται σε βάθος στα στρώματα των ιστών που προσβάλλονται. 

Δεν υπάρχει καμία γνωστή οριστική θεραπεία για την ελκώδη κολίτιδα, αλλά οι διαθέσιμες θεραπείες  μπορούν να μειώσουν δραματικά τα σημεία και τα συμπτώματα της ελκώδους κολίτιδας και ακόμη  να επιφέρουν μακροχρόνια  ύφεση

Aν πάσχετε από ελκώδη κολίτιδα, μπορείτε να ακολουθήσετε την παρακάτω διατροφή

Η ελκώδης κολίτιδα στη φάση της έξαρσης μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμένη απορρόφηση βιταμινών, ιχνοστοιχείων και θρεπτικών συστατικών, πράγμα που σημαίνει πως μια ισορροπημένη διατροφή που παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά κρίνεται απαραίτητη για τον ασθενή. Θα πρέπει δηλαδή να καταναλώνονται επαρκείς ποσότητες πρωτεϊνών, βιταμινών, ιχνοστοιχείων, ασβεστίου και σιδήρου διότι λόγω της δυσαπορρόφησης γρήγορα υπάρχουν διατροφικά ελλείμματα και είναι γεγονός πως όσο καλύτερη είναι η θρεπτική κατάσταση του ασθενούς τόσο καλύτερη είναι και η ανταπόκρισή του στη φαρμακευτική αγωγή.

Η διατροφή στην ελκώδη κολίτιδα πρέπει να περιέχει όλες τις ομάδες τροφίμων ώστε να υπάρχει επαρκής εφοδιασμός του οργανισμού με υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπος.

Πίνετε πολλά υγρά για να αποφεύγεται η αφυδάτωση

Να τρώτε πολλά και μικρά γεύματα τα οποία πρέπει να περιέχουν οπωσδήποτε πρωτεΐνες και κυρίως αυτές που είναι υψηλής βιολογικής αξίας

Όταν η νόσος σας βρίσκεται σε ύφεση, να καταναλώνετε τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες. 

Αν  υπάρχει στένωση εντέρου, να αποφεύγετε τα ωμά φρούτα και λαχανικά. Περιορίστε τις φυτικές ίνες (όσπρια, φρούτα, λαχανικά όχι όμως τις πατάτες χωρίς φλούδα, δημητριακά και σιτηρά ολικής αλέσεως, πίτουρο και τα γαλακτοκομικά προϊόντα), ιδιαίτερα τις εποχές έξαρσης, όταν δηλαδή έχετε πόνο ή διάρροια. 

Αποφύγετε τροφές που φαίνεται να χειροτερεύουν τα συμπτώματα σας. Αυτές μπορεί να είναι "αεριούχες" τροφές, όπως τα φασόλια, το λάχανο , το μπρόκολο, τα άγουρα φρούτα και καρπούς, το ποπ κορν, το αλκοόλ, την καφεΐνη, και τα ανθρακούχων ποτά. 

Αυξήστε την πρόσληψη σιδήρου (καταναλώστε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C σε συνδυασμό με τροφές πλούσιες σε σίδηρο για να αυξηθεί η απορρόφηση του σιδήρου). Είναι σημαντική η κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες A και D. 

Αποφύγετε την προσθήκη πίτουρου σε οτιδήποτε μαγειρεύετε μόνοι σας. 

Δοκιμάστε την εξάλειψη ψαριών, λουκάνικων, λάχανου σε άλμη, και προϊόντα μαγιάς από τη διατροφή σας, και να δείτε αν τα συμπτώματα υποχωρούν. 

Τρώτε λιγότερες παρασκευασμένες τροφές πλούσιες σε πίτουρο, γαλακτοκομικά προϊόντα, απλούς υδατάνθρακες και αλκοόλ. 

Να περιορίσετε τον καφές και το αλκοόλ. Το αλκοόλ και  τα ποτά που περιέχουν καφεΐνη διεγείρουν το έντερο σας και έτσι μπορεί να χειροτερέψει τη διάρροια.

Αν υποψιάζεστε ότι μπορεί να έχετε δυσανεξία στη λακτόζη, μπορείτε να διαπιστώσετε ότι η διάρροια, ο κοιλιακός πόνος και  το  φούσκωμα μειώνεται όταν περιορίζετε ή σταματάτε τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Μπορεί να έχετε δυσανεξία στη λακτόζη - δηλαδή, το σώμα σας δεν μπορεί να χωνέψει το σάκχαρο του γάλακτος (λακτόζη) που βρίσκεται σε γαλακτοκομικά τρόφιμα. Αν ναι, προσπαθήστε να γάλατα που είναι ενισχυμένα με το ένζυμο της  λακτάσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ίσως χρειαστεί να σταματήσετε τελείως τα γαλακτοκομικά τρόφιμα.  Με με τον περιορισμό πρόσληψης γαλακτοκομικών προϊόντων , θα πρέπει  να  βρείτε άλλες πηγές ασβεστίου, όπως τα συμπληρώματα ασβεστίου. 

Αποφύγετε τροφές πλούσιες σε οξαλικό, ειδικά αν έχετε ήδη πέτρες στα νεφρά. Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικό περιλαμβάνουν φασόλια (όλες οι ποικιλίες: ξερά, ψημένα, πράσινα), βαρελίσια μπίρα, σοκολάτα, κακάο, κέικ φρούτων), φρούτα (βατόμουρα, κορινθιακή σταφίδα, γκρέιπφρουτ, σταφύλια, βατόμουρα, ραβέντι, φράουλες, μανταρίνια), τσάι, φύτρα σιταριού, λαχανικά (παντζάρια, σέλινο, σχοινόπρασο, χόρτα collards, μελιτζάνες, πράσινες πιπεριές, λάχανο, πράσα, μπάμιες, μαϊντανός, σπανάκι, κολοκύθι, γλυκοπατάτες). 

Να περιορίσετε την κατανάλωση πολύ λιπαρών τροφών

Να μην τρώτε γλυκά light, τα οποία περιέχουν μια ουσία που ονομάζεται σερβιτόλη, η οποία προκαλεί διάρροιες

Αποφύγετε παυσίπονα, όπως η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Αν χρειάζεστε οπωσδήποτε παυσίπονο, μπορείτε να λάβετε παρακεταμόλη πχ Depon, Panadol.

Η σημασία του άγχους, στρες

Το στρες μπορεί να προκαλέσει έξαρση (κρίση) της νόσου. Να αποφύγετε τις έντονες συγκινήσεις, να ξεκουράζεστε καλά και να αθλείστε τακτικά. Αν και  το στρες δεν προκαλεί φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, μπορεί να σας χειροτερέψει τα σημεία και τα συμπτώματα σας και να  προκαλέσει εξάρσεις της νόσου. Αγχωτικά γεγονότα μπορεί να ποικίλουν  από από απλές ενοχλήσεις μέχρι μια μετακόμιση, μια  απώλεια θέσης εργασίας ή το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου. 

Όταν είστε σε κατάσταση στρες, η κανονική διαδικασία της πέψης επηρεάζεται με αποτέλεσμα  το στομάχι σας να αδειάζει πιο αργά και να εκκρίνει περισσότερα οξέα. Το στρες μπορεί επίσης να επιταχύνει ή να επιβραδύνει τη δίοδο από τον εντερικό σωλήνα. Μπορεί επίσης να προκαλέσει αλλαγές στο ίδιο τον εντερικό ιστό . 

Άσκηση

Ακόμη και ήπια άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του στρες, να ανακουφίσει την κατάθλιψη και να  ομαλοποιήσει την εντερική λειτουργία . Συζητήστε με το γιατρό σας  όσο αφορά  ένα πρόγραμμα άσκησης που  να είναι κατάλληλο για σας. 

Διαβάστε επίσης

• Φουσκώματα, πόνος και κράμπες στην κοιλιά, διάρροια ή δυσκοιλιότητα μπορεί να οφείλονται σε ευερέθιστο έντερο ή σπαστική κολίτιδα. Πως η δίαιτα, το στρες και η άσκηση επηρεάζουν την λειτουργία του εντέρου;
• Τι είναι η κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη; Τι προκαλεί, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η σωστή διατροφή για τους ασθενείς;
• Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, ποιους προσβάλλει, πώς γίνεται η διάγνωση και πώς μπορεί να προληφθεί; Πόσο σημαντική είναι η σωστή διατροφή;
• Πολύποδας παχέος εντέρου. Τι είναι, ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και ποια η κατάλληλη διατροφή για πρόληψη;
• Η νόσος του Crohn (Κρον). Συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία. Ποια η σωστή διατροφή και τι πρέπει να αποφεύγετε; Η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης

Κωνσταντίνου Λούβρου
Dr.
PhD

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 19 Μαΐου 2026

Ανέβηκε η πίεση; Τι να κάνετε, τι να αποφύγετε και πότε είναι υπερτασική κρίση

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Αν ανέβηκε η πίεση, το πρώτο που χρειάζεται είναι ψυχραιμία, σωστή επανάληψη της μέτρησης και αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση δεν σημαίνει πάντα άμεσο κίνδυνο εγκεφαλικού, ενώ η πρόχειρη λήψη επιπλέον αντιυπερτασικών ή υπογλώσσιων φαρμάκων χωρίς ιατρική οδηγία μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της πίεσης και να μειώσει την αιμάτωση καρδιάς ή εγκεφάλου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η υπέρταση, ποια συμπτώματα μπορεί να τη συνοδεύουν, τι είναι η υπερτασική κρίση και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια. 

Η μακροχρόνια αυξημένη αρτηριακή πίεση, προκαλεί αρτηριοσκλήρυνση με αποτέλεσμα την στένωση ή απόφραξη των αρτηριών και μειωμένη αιμάτωση σημαντικών οργάνων που μπορεί να οδηγήσει σε ισχαιμία της καρδιάς (στεφανιαία νόσος, στηθάγχη ή έμφραγμα) ή του εγκεφάλου (εγκεφαλικό επεισόδιο) ή σε νεφρική βλάβη.

Η αυξημένη πίεση αναγκάζει την καρδιά να δουλεύει πιο σκληρά για να προωθηθεί το αίμα σε όλα τα όργανα του σώματος.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση των τοιχωμάτων της καρδιάς (υπερτροφία) και σταδιακά, όσο η αρτηριακή πίεση παραμένει υψηλή, μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια (μια κατάσταση που η καρδιά δυσκολεύεται να στείλει αρκετό αίμα στα όργανα του σώματος).

Αρτηριακή υπέρταση είναι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης (της πίεσης του αίματος που κυκλοφορεί στις αρτηρίες) σε επίπεδα που μακροχρόνια συνεπάγονται αύξηση του κινδύνου ασθένειας και θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα (όπως είναι το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η στηθάγχη ή το έμφραγμα). Όσο υψηλότερη είναι η συστολική (μεγίστη, "μεγάλη") και/ή η διαστολική (ελαχίστη, "μικρή") πίεση, τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος. Ωστόσο, τα όρια της αρτηριακής πίεσης που διακρίνουν τα φυσιολογικά από τα υπερτασικά άτομα είναι εκείνα κάτω από τα οποία η ελάττωση της αρτηριακής πίεσης με θεραπευτική παρέμβαση εξουδετερώνει τον κίνδυνο σε επίπεδο πληθυσμού.

Οι Έλληνες, διατρέχουμε τον υψηλότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, καθώς όπως τονίζουν οι επιστήμονες έχουν εγκαταλείψει τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής και ζωής. 

Το 45-50% του πληθυσμού είναι καπνιστές, έως και το 1/3 του πληθυσμού είναι παχύσαρκοι, το 10% πάσχει από διαβήτη και το 1/3 των Ελλήνων έχει αυξημένη αρτηριακή πίεση. Το αποτέλεσμα είναι στην Ελλάδα να έχουμε 20.000 νέα εμφράγματα ετησίως

Φυσιολογικές τιμές της πίεσης

Η Αμερικανική Ένωση για την Καρδιά (American Heart Association - ΑΗΑ) έχει ορίσει ως εξής τις ακόλουθες τιμές πίεσης του αίματος (σε mmHg):

Φυσιολογική αρτηριακή πίεση: 

Κάτω από 120 η συστολική και κάτω από 80 η διαστολική
Προϋπέρταση: 120-139 η συστολική και 80-89 η διαστολική
Υπέρταση Στάδιο 1: 140-159 η συστολική και 90-99 η διαστολική
Υπέρταση Στάδιο 2: 160 και πάνω η συστολική και 100 και πάνω η διαστολική

Συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε αυξημένη πίεση:

• πονοκέφαλος
• ίλιγγος
• ρινορραγία
• ταχυκαρδία ή καρδιακή αρρυθμία
• κόπωση
• έξαψη
• λαχάνιασμα λόγω σωματικής προσπάθεια, συστήνεται να πηγαίνουμε για μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο γιατρό.

Όταν η πίεση βρεθεί αυξημένη μήπως πρέπει να πάρω συμπληρωματικά κάποιο φάρμακο;

• Η θεραπεία της υπέρτασης δεν είναι όπως η ασπιρίνη στον πονοκέφαλο. Η χορήγηση συμπληρωματικών φαρμάκων όταν η πίεση βρεθεί αυξημένη, είναι απόλυτα λανθασμένη τακτική και πρέπει να αποφεύγεται. Αυξημένη πίεση δε σημαίνει ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι δυσμενείς επιδράσεις της πίεσης είναι μακροχρόνιες, όπως περίπου οι δυσμενείς επιδράσεις του καπνίσματος.

• Μην πανικοβάλλεστε αν διαπιστώσετε ότι αυξήθηκε η πίεση σας. Συνήθως η αύξηση είναι παροδική και πολλές φορές οφείλεται σε κάποιο άλλο πρόβλημα που προκαλεί αναστάτωση. Επαναλάβετε τη μέτρηση λίγο αργότερα και αν δείτε ότι αυτή επιμένει, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Τι είναι η υπερτασική κρίση και πως αντιμετωπίζεται;

Ένα επεισόδιο υπερτασικής κρίσης (επείγουσα ιατρική κατάσταση) είναι όταν η αρτηριακή πίεση είναι πάνω από 180 η “μεγάλη πίεση” (συστολική), ή πάνω από 110 η “μικρή πίεση” (διαστολική).

• Είναι συνηθισμένη τακτική, όταν η πίεση βρίσκεται πολύ αυξημένη σε τυχαία μέτρηση με αφορμή κάποιο σύμπτωμα (π.χ. πονοκέφαλο ή ζάλη) να χορηγείται «εκτάκτως» κάποιο αντιυπερτασικό χάπι, συχνά υπογλώσσιο. Η τακτική αυτή δεν είναι σωστή και οφείλεται στην απαρχαιωμένη αντίληψη ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια προκαλούνται από ρήξη κάποιας αρτηρίας του εγκεφάλου και αιμορραγία λόγω της απότομης αύξησης της πίεσης.

• Ο κίνδυνος απ' την υπέρταση είναι μακροχρόνιος και όχι στιγμιαίος. Με τα χρόνια, η αυξημένη πίεση προκαλεί σκλήρυνση των αρτηριών (αρτηριοσκλήρυνση) και στένωση του αυλού τους από την προοδευτική εναπόθεση χοληστερίνης και ασβεστίου (αθηρωμάτωση). Το αποτέλεσμα είναι τελικά η απόφραξη (θρόμβωση) του αγγείου π.χ. στην καρδιά (οπότε συμβαίνει έμφραγμα) ή στον εγκέφαλο (εγκεφαλικό επεισόδιο). Κατά κανόνα, λοιπόν, η υπέρταση δεν προκαλεί αιμορραγία στον εγκέφαλο αλλά θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο, το οποίο είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας και όχι απότομης αύξησης της πίεσης.

• Η χρησιμοποίηση υπογλώσσιων χαπιών για την ταχεία μείωση της πίεσης όχι μόνο δεν ωφελεί, αλλά λόγω της απότομης και μεγάλης πτώσης της πίεσης που προκαλεί μπορεί να ελαττώσει την παροχή αίματος από τις στενωμένες αρτηρίες με αποτέλεσμα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδίως σε ηλικιωμένους ή αρρώστους με αρτηριοσκλήρυνση. 
Γενικά, υπογλώσσια φάρμακα δεν χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, αλλά μόνο στη στηθάγχη (πόνος στο στήθος από ισχαιμία της καρδιάς).

• Επείγουσα αντιμετώπιση της πίεσης απαιτείται μόνο σε σπάνιες και σοβαρές καταστάσεις στις οποίες χρειάζεται νοσηλεία στο νοσοκομείο. Στις περιπτώσεις αυτές η μεγάλη αύξηση της πίεσης συνήθως συνοδεύεται από πόνο στο στήθος ή δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα σοβαρά συμπτώματα, οπότε η κατάσταση χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από γιατρό.

• Η χορήγηση καπτοπρίλης από το στόμα αποτελεί ένα απλό και αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης της υπερτασικής κρίσης. Χορηγείται υπογλωσσίως ή μασιέται και καταπίνεται. Τα αποτελέσματα εμφανίζονται μετά από 10-30 λεπτά.  Η καπτοπρίλη ήταν ο πρώτος ενεργός από το στόμα αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου που μελετήθηκε και έχει εγκριθεί για χρησιμοποίηση στην υπέρταση και τη καρδιακή ανεπάρκεια. Ο δεύτερος αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου από το στόμα που εγκρίθηκε για κλινική χρήση στις ΗΠΑ είναι η εναλαπρίλη που δεν περιέχει σουλφυδρύλιο στο μόριο της (S1-Ι-[1-ethoxycarboxyl-3-phenylpropyi]-L-proline). To φάρμακο αυτό εγκρίθηκε προς χρήση σε ασθενείς με υπέρταση και σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Ο τρίτος αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου που εγκρίθηκε προς χρήση είναι η λισινοπρίλη (S-l-[N2-carboxyl-3-phenylpro-pyl)-L-Lysyl]-L-proline dihydrate). Περίπου ποσοστό 15 με 25% της λισινοπρίλης απορροφάται μετά τη λήψη από το στόμα.

Ας μη λησμονούμε πως οι ασθενείς με υπέρταση μπορεί να έχουν ταυτόχρονα υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδη διαβήτη και αθηρωμάτωση. Η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να είναι σφαιρική και να έχει ως στόχο την εξάλειψη των παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Νεαρής ηλικίας άτομα, τα οποία μόνο σημάδια πιθανής υπέρτασης έχουν ή ανησυχούν για λόγους κληρονομικότητας, δεν χρειάζεται να στραφούν από νωρίς στα φάρμακα. 

Ριζικές και μόνιμες αλλαγές στην διατροφή και στον τρόπο ζωής μπορούν να κρατήσουν μακριά τις ασθένειες με τις οποίες συνδέεται η αρτηριακή πίεση.

Διατροφή

Το κάλιο, είναι μία από τις ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν την αρτηριακή πίεση, ενώ όσο μειωμένη είναι η πρόσληψη νατρίου (από αλάτι) τόσο καλύτερα μπορεί να είναι τα αποτελέσματα. Επειδή, όμως, το κάλιο δεν αποθηκεύεται στον οργανισμό είναι απαραίτητη η καθημερινή του πρόσληψη από φρούτα και λαχανικά, όπως καρπούζι, πεπόνι, πορτοκάλι, μπανάνα, κεράσια, μούσμουλα, ροδάκινα, βερίκοκα, κάρδαμο, ρόκα, σέλινο, μαϊντανό. Αντίστοιχα, το νάτριο που προσλαμβάνει κανείς πρέπει να είναι λιγότερο από 3,8 γραμμάρια την ημέρα. Το σκόρδο, στο οποίο αναφέρεται συχνά ο λαός ως «βάλσαμο» για την πίεση, έχει πράγματι μία ουσία, την αλισίνη, η οποία, πέρα από την χαρακτηριστική μυρωδιά που του δίνει, δρα στο ενδοθήλιο των αιμοφόρων αγγείων εξομαλύνοντας την λειτουργία τους. Ωστόσο, για να υπάρξει ικανοποιητικό αποτέλεσμα στην μείωση της πίεσης, θα πρέπει κανείς να καταναλώνει τουλάχιστον έξι με οκτώ σκελίδες σκόρδου καθημερινά –πράγμα σχεδόν απίθανο.

Διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες (ψωμί, ζυμαρικά, ζάχαρη, όσπρια) μπορεί να ωφελήσει σε μείωση της αρτηριακής πίεσης. Άλλωστε, ωφέλιμη για την αρτηριακή πίεση είναι και μείωση πρόσληψης κορεσμένων/ζωικών λιπαρών στο ελάχιστο. Επίσης πέρα από το αλάτι, είναι απαραίτητο να περιοριστεί το αλκοόλ και ο καφές.

Άσκηση

Η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας μπορεί να βοηθήσει πολύ άτομα που πάσχουν από αρτηριακή πίεση. Συγκεκριμένα, «30 λεπτά αερόβιας άσκησης την ημέρα με τη μορφή περιπάτου ή γρήγορου βαδίσματος ή ελαφρού τρεξίματος (μόνο σε ασθενείς που μπορούν), 4-5 φορές την εβδομάδα προτείνονται στα πλαίσια των αλλαγών στον τρόπο ζωής ασθενών με αρτηριακή υπέρταση».

Διαβάστε επίσης

• 17 ωφέλιμες τροφές για την υγεία της καρδιάς
• Σκόρδο, ένα φάρμακο της φύσης για την καρδιά, την υπέρταση, κατά των λοιμώξεων και του καρκίνου του παχέως εντέρου
• WHO World Health Day - Υπέρταση (ανασκόπηση)
• Αλλαγές στον τρόπο που μετράμε τη πίεση. Με πόσο έχουμε υπέρταση; Οδηγίες για τη σωστή μέτρηση της πίεσης

Πρώτη δημοσίευση: Αύγουστος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026