Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα: πρωινή δυσκαμψία, πόνος στη μέση και πρώιμα συμπτώματα

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης ρευματολογική νόσος που προσβάλλει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και μπορεί να ξεκινήσει με επίμονο πόνο χαμηλά στη μέση και πρωινή δυσκαμψία. Το άρθρο εξηγεί ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιούν υποψία, ποιες επιπλέον εκδηλώσεις μπορεί να συνυπάρχουν και γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για την πορεία της νόσου. 

Οι σπονδυλαρθρίτιδες (ΣπΑ) μπορεί να επηρεάσουν τη σπονδυλική στήλη, τις περιφερικές αρθρώσεις, τους συνδέσμους, τους τένοντες και άλλους έξω-αρθρικούς ιστούς όπως τα μάτια, το δέρμα και τα σπλάχνα. 

Οι ΣπΑ, ανάλογα με την εντόπιση των επικρατέστερων χαρακτηριστικών, χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: την περιφερική σπονδυλαρθρίτιδα και την αξονική σπονδυλαρθρίτιδα (αξ.ΣπΑ). Ενώ η αξ.ΣπΑ επηρεάζει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις, η περιφερική ΣπΑ επηρεάζει κυρίως τις περιφερικές αρθρώσεις. Η αξ.ΣπΑ διαιρείται περαιτέρω σε αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα (ΑΣ) και αξ.ΣπΑ χωρίς ακτινολογικά ευρήματα ΑΣ.

Aπό γραμματικής και εννοιολογικής άποψης, των όρων «αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα» και «αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα ή σπονδυλίτιδα ή σπονδυλαρθροπάθεια», προκύπτει ότι ο ορθός όρος είναι ο πρώτος, διότι πρώτον υποδηλώνει το ορθόν, ότι δηλ. η φλεγμονώδης προσβολή δεν αφορά μόνο τους σπονδύλους, αλλά και όλες τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης, και δεύτερον περιγράφει πλήρως τα κύρια κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου καθώς και τη δυναμική της εξέλιξής της σε αγκύλωση της σπονδυλικής στήλης σε πολλούς ασθενείς, όχι όμως σε όλους. 

Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα

Η Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα (ΑΣ) είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης ρευματολογική νόσος της σπονδυλικής στήλης και αποτελεί την πιο αναγνωρισμένη υποκατηγορία της αξ.ΣπΑ. Είναι μια επώδυνη χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του ανοσοποιητικού συστήματος που προσβάλλει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και προκαλεί πόνο στη μέση και δυσκαμψία.

Τα συμπτώματα της ΑΣ μπορεί να ποικίλουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι παρουσιάζουν πόνο στην πλάτη και δυσκαμψία εξαιτίας της φλεγμονής που μπορεί να οδηγήσει σε συνένωση των ιερολαγόνιων αρθρώσεων. Πλήττει κυρίως νέους ανθρώπους (15 έως 40 ετών) και η συχνότητα εμφάνισής της είναι τριπλάσια στους άνδρες συγκριτικά με τις γυναίκες.

Η ΑΣ έχει γενετικό υπόβαθρο και σχετίζεται με το γονίδιο HLA-B27. Σε μερικές περιπτώσεις η παρουσία του γονιδίου αυξάνει την πιθανότητα προσβολής από την νόσο. Η γενετική προδιάθεση μπορεί επίσης να παίζει κάποιο ρόλο.

Τα ενοχλήματα είναι μη ειδικά και δύσκολο να διακριθούν από τη χρόνια οσφυαλγία. Κύρια συμπτώματα είναι 

• ο ελαφρύς πόνος χαμηλά στη μέση, 
• τυπικός πόνος αρθρίτιδας (νυκτερινό άλγος και πρωινή δυσκαμψία δηλ. ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στο σκύψιμο το πρωί καθώς σηκώνεται από το κρεβάτι του), 
• η προοδευτική εγκατάσταση δυσκαμψίας σε όλη τη σπονδυλική στήλη σε συνδυασμό με οστεοπόρωση (προδιάθεση για σπονδυλικά κατάγματα) και 
• η σπονδυλική παραμόρφωση (υπερκύφωση και αγκύλωση που οδηγεί σε αδυναμία του ασθενή να κοιτάξει μπροστά). 

Πρόσθετες εκδηλώσεις μπορεί να είναι 

• η ενθεσίτιδα, δηλ. πόνος που οφείλεται σε φλεγμονή στις θέσεις όπου οι τένοντες, οι σύνδεσμοι και οι κάψες των αρθρώσεων, δηλ. οι αρθρικοί θύλακοι, προσφύονται, δηλ. προσκολλώνται, πάνω στα οστά σχηματίζοντας τις λεγόμενες ενθέσεις. Η πιο συνηθισμένη θέση που παρατηρείται τέτοιος πόνος είναι η φτέρνα, εκεί όπου ο Αχίλλειος τένοντας προσκολλάται πάνω στη φτέρνα
• ραγοειδίτιδα, 
• Ιριδοκυκλίτιδα, δηλ. φλεγμονή στο μάτι που εμφανίζεται στο 20-30% των ασθενών και εκδηλώνεται με πόνο, κοκκίνισμα, δακρύρροια και διαταραχή της όρασης 
• φλεγμονές του εντέρου, των πνευμόνων ή των καρδιακών βαλβίδων και 
• μειωμένη έκπτυξη του θώρακα. 

Διάγνωση

Η έγκαιρη διάγνωση της αγκυλοποιητικής σπονδυλαρθρίτιδας μπορεί να είναι δύσκολη λόγω των μη ειδικών συμπτωμάτων και απεικονιστικών ευρημάτων από τη σπονδυλική στήλη. Η διάγνωση θα πρέπει να βασιστεί αρχικά στην κλινική υποψία. Ο διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει λεπτομερή κλινική εξέταση, εργαστηριακές (HLA-B27) και απεικονιστικές εξετάσεις. Στόχος είναι η εντόπιση της νόσου σε αρχικά στάδια και η έγκαιρη έναρξη θεραπείας. 
Τα συνηθέστερα εργαστηριακά ευρήματα σε ασθενείς με αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα είναι:

• Αυξημένη ταχύτητα καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων (στο 40% των ασθενών)

• Αυξημένη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) (στο 40% των ασθενών)

• Αντιγόνο ιστοσυμβατότητας Β27 θετικό (στο 92% των ασθενών)

Ενώ σε μερικούς ασθενείς μπορεί να βρεθεί:

• Αναιμία χρόνιας νόσου

• Αυξημένη αλκαλική φωσφατάση

Οι απλές ακτινογραφίες μπορεί να δείξουν ιερολαγονίτιδα, μικρά συμμετρικά συνδεσμόφυτα, σπονδυλικά σώματα με τετράγωνο σχήμα ή σπονδυλική στήλη με εικόνα bamboo. Σε αρχικά στάδια η MRI είναι η διαγνωστική εξέταση εκλογής. Χαρακτηριστικά ευρήματα είναι η δισκίτιδα, διαβρώσεις με περιοχές υποχόνδριας σκλήρυνσης στις αρθρώσεις, περιαρθρική συσσώρευση λίπους και συνδεσμόφυτα. Οι απλές ακτινογραφίες και η αξονική τομογραφία είναι χρήσιμες για την παρακολούθηση της χρόνιας φλεγμονώδους διεργασίας. Μετά από κάκωση και υποψία κατάγματος, θα πρέπει να διενεργούνται ακτινογραφίες, CT και MRI ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. 

Εάν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί σωστά, η νόσος μπορεί να εξελιχθεί και να προκαλέσει σημαντικό βαθμό αναπηρίας. 

Ποιες θεραπείες μπορούν να με βοηθήσουν την σπονδυλαρθρίτιδα;

Η φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με ασκήσεις αποτελούν τα δύο βασικά θεραπευτικά μέσα. Στόχος της θεραπείας είναι η αναστολή της φλεγμονής και των κλινικών συμπτωμάτων και η καθυστέρηση στην εξέλιξη της νόσου. 
Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά και τροποποιητικούς της νόσου παράγοντες. Τροποποιητικά της νόσου αντιρευματικά φάρμακα. Από την ομάδα των φαρμάκων αυτών χρησιμοποιούνται η Μεθοτρεξάτη και η Σουλφασαλαζίνη. Τα φάρμακα αυτά μπορεί να είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας των περιφερικών αρθρώσεων, αλλά είναι ελάχιστα ή καθόλου αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της φλεγμονής της σπονδυλικής στήλης και των ιερολαγονίων αρθρώσεων.

Τα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη) μπορεί να χρησιμοποιηθούν είτε με τη μορφή των τοπικών εγχύσεων είτε από το στόμα σε χαμηλή δόση (πρεδνιζολόνη 7,5 mg ή λιγότερο ημερησίως) σε ορισμένες περιπτώσεις και μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Οι τοπικές εγχύσεις γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση τόσο της τενοντοελυτρίτιδας όσο και της ενθεσίτιδας σε περιφερικές θέσεις, όπως στη θέση πρόσφυσης του Αχίλλειου τένοντα πάνω στη φτέρνα, ενώ στερούνται κατά κανόνα παρενεργειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις η χορήγηση γλυκοκορτικοειδών σε χαμηλή δόση από το στόμα και μόνο για μικρά χρονικά διαστήματα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για την καταπολέμηση σοβαρής φλεγμονής στη σπονδυλική στήλη ή αρθρίτιδας των κάτω άκρων. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις μια τέτοια βραχεία χορήγηση γλυκοκορτικοειδών μπορεί να καταστήσει δυνατή την άμεση έναρξη και εφαρμογή ενός προγράμματος ασκήσεων. 
Βιολογικά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα, χορηγούμενα στους ασθενείς, εξουδετερώνουν τον παράγοντα νέκρωσης των όγκων που παίζει κεντρικό ρόλο στην παθογένεια της αγκυλωτικής σπονδυλαρθρίτιδας. Αποτέλεσμα αυτής της εξουδετέρωσης είναι η καταστολή των παθογενετικών μηχανισμών και η δυνατότητα επίτευξης ύφεσης αυτής της σοβαρής πάθησης. Τα βιολογικά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση τόσο της αρθρίτιδας των περιφερικών αρθρώσεων, όσο και της φλεγμονής της σπονδυλικής στήλης και των ιερολαγονίων αρθρώσεων, αλλά και της ενθεσίτιδας που είναι ανθεκτική στη θεραπευτική αντιμετώπιση με τοπικές εγχύσεις κoρτιζόνης.

Η συστηματική άσκηση των μυών της σπονδυλικής στήλης και η εκπαίδευση του ασθενή για να αποφύγει την παραμόρφωση είναι εξίσου σημαντική.

Το χειρουργείο έχει ένδειξη όταν αποτύχει η συντηρητική αγωγή, όπως σε βαρεία κυφωτική παραμόρφωση. Απόλυτες χειρουργικές ενδείξεις είναι τα ασταθή σπονδυλικά κατάγματα, η οφειλόμενη σε κύφωση προοδευτική μυελοπάθεια και η επιδεινούμενη σπονδυλοδισκίτιδα. Η χειρουργική διόρθωση της παραμόρφωσης σε ασθενείς με αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα σχετίζεται με υψηλό ποσοστό περι- και μετεγχειρητικών επιπλοκών, όπως νευρολογική βλάβη, φλεγμονές του τραύματος, αστοχία υλικών. Παρόλα αυτά, η νοσηρότητα και η θνησιμότητα μπορούν να ελαττωθούν με το σωστό χειρουργικό σχεδιασμό, τις νέες χειρουργικές τεχνικές και υλικά, το διεγχειρητικό νευροφυσιολογικό έλεγχο και τη βελτιωμένη περιεγχειρητική φροντίδα. Απόλυτος στόχος της διορθωτικής οστεοτομίας είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας της σπονδυλικής στήλης και η διόρθωση της πωγωνομετωπιαίας γωνίας σε βαθμό που ο ασθενής να μπορέσει ξανά να κοιτάξει ευθεία. Κατάγματα σε ασθενείς με αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα μπορεί να συμβούν και μετά κακώσεις χαμηλής βίας και συχνά λανθάνουν της προσοχής. Συνήθως, τα κατάγματα συμβαίνουν στη θωρακική μοίρα, συχνά είναι ασταθή, καθώς αφορούν και την πρόσθια και την οπίσθια κολώνα, ενώ σε ποσοστό 30-75% υπάρχει νευρολογικό έλλειμμα. Σε αντίθεση με τα κοινά κατάγματα η σπονδυλοδεσία θα πρέπει να είναι μακρά παρά βραχεία, λόγω του κινδύνου δευτεροπαθούς κυφωτικής παραμόρφωσης

Ποια μέτρα πρέπει να πάρω για να έχω καλύτερη ποιότητα ζωής;

• Να προσέχεις το βάρος σου.
  Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους θα μειώσει την καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης, και η ισορροπημένη διατροφή είναι ουσιαστική για τη συνολική κατάσταση της υγείας σας και της ενεργητικότητάς σας. 
• Να τρως υγιεινά (άφθονα λαχανικά, φρούτα και προϊόντα ολικής αλέσεως, ψάρια, 8-10 ποτήρια νερό την ημέρα, όχι στο αλκοόλ ή στα τρόφιμα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το φάρμακό σου. 
• Να ασκείσαι τακτικά. Οποιαδήποτε δραστηριότητα που αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς μπορεί να σας βοηθήσει να ηρεμήσετε. Ακόμη και η άσκηση μέτριας έντασης βοηθά στην ανακούφιση του άγχους με την απελευθέρωση ενδορφινών στον οργανισμό. Οι ενδορφίνες θεωρείται ότι προάγουν το αίσθημα ευεξίας και μπορούν να ανακουφίσουν παροδικά τον πόνο. Να συζητάτε πάντα με το γιατρό σας πριν την έναρξη οποιουδήποτε προγράμματος άσκησης. 
• Να προσέχεις που και πως κάθεσαι. 
• Να αποκτήσεις σχετικά σκληρό κρεβάτι. 
• Να σταματήσεις το κάπνισμα. 
• Να μην χάνεις το κουράγιο σου -το γέλιο μπορεί να έχει θεραπευτικό όφελος.

Πότε πρέπει να σε δει γιατρός.

• Αν νιώθεις πόνο και παρουσιάζεις δυσκαμψία στο κάτω μέρος της ράχης, στους γλουτούς, στους ώμους, τα πλευρά, τους γοφούς ή στους μηρούς για περισσότερους από 3 μήνες. 
• Ο πόνος εξαπλώνεται από το κάτω μέρος της ράχης και τους γλουτούς προς την σπονδυλική στήλη και τον αυχένα και επιδεινώνεται το βράδυ και τις πρωινές ώρες. 
• Η δυσκαμψία ανακουφίζεται με τη άσκηση.

ΠΗΓΕΣ Rheumatology Secrets, Arthritis Research Campaign
Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία www.ere.gr
Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα www.arthritis.org.gr 

Διαβάστε επίσης

• Αρθρίτιδες. Οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ποδάγρα ή ουρική αρθρίτιδα. Τι να κάνετε για να ζείτε καλά με την αρθρίτιδα. 
• Τι πρέπει να κάνετε για να ανακουφιστείτε από τον πόνο στην μέση;
• Πόνος στην πλάτη. Ποιες οι αιτίες, πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό και τι πρέπει να κάνετε για την πρόληψή του;
• Τα ωμέγα-3 λιπαρά μπορεί να βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής σε ορισμένες μορφές αρθρίτιδας.
• Τι είναι ο ρευματολόγος και για ποιους λόγους πρέπει να τον επισκεφτείτε;

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Επιληψία και άσκηση: ποια αθλήματα είναι ασφαλή και τι πρέπει να προσέχετε

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

-Η άσκηση είναι σημαντική για τη σωματική και ψυχική υγεία, όμως πολλά άτομα με επιληψία αποφεύγουν τις αθλητικές δραστηριότητες λόγω φόβου, υπερπροστασίας και στίγματος. Το άρθρο εξηγεί τι δείχνουν οι νεότερες μελέτες για τη σχέση άσκησης και επιληπτικών κρίσεων και ποιες προφυλάξεις βοηθούν ώστε η άθληση να γίνεται με μεγαλύτερη ασφάλεια. Η άσκηση  είναι μία καλή συνήθεια και ένας όμορφος τρόπος ζωής για τον καθένα. Από την πεζοπορία μέχρι τη συμμετοχή σε ομαδικά προγράμματα άθλησης, προκύπτουν οφέλη για την υγεία. Το άτομο που αθλείται βελτιώνει ή προλαβαίνει προβλήματα υγείας, όπως σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία, υπέρταση, στεφανιαία νόσο, κ. τ΄λ. Πέρα από αυτά, η άσκηση ενισχύει την κοινωνικοποίηση, μέσω της συμμετοχής και ανάπτυξης διαπροσωπικών σχέσεων, αυξάνει την αυτοεκτίμηση και βοηθάει το άτομο να διαχειριστεί καλύτερα καταστάσεις κατάθλιψης, άγχους, προβλήματα με τον ύπνο του κ. α.

-Από την άλλη πλευρά η επιληψία σαν χρόνια νόσος, επιδρά στη ζωή του ατόμου που πάσχει και οι επιληπτικές κρίσεις επηρεάζουν πολλούς τομείς της ποιότητας ζωής του. Ιδιαίτερη επίπτωση έχουν στην άσκηση και στις φυσικές του δραστηριότητες γενικά.

-Τα άτομα με επιληψία εξ αιτίας φόβου, άγνοιας, υπερ-προστασίας από το περιβάλλον τους, αλλά και εξ αιτίας του στίγματος ασκούνται λιγότερο από το γενικό πληθυσμό  .Ανέκαθεν τα άτομα αυτά αποθαρρύνονταν να δραστηριοποιηθούν και τα περισσότερα  ζούσαν μία καθιστική ως επί το πλείστον ζωή, απομονωμένα κοινωνικά, με φτωχό επίπεδο ζωής, χωρίς να  συμμετέχουν σε αθλήματα . Η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας έχει αντίκτυπο τόσο στη σωματική όσο και στη ψυχική τους υγεία  Υπάρχει σε πολλούς ακόμη η εντύπωση  ότι η άσκηση μπορεί να προκαλέσει επιληπτικές  κρίσεις ή να αυξήσει τη συχνότητά τους . Το γεγονός αυτό αποτελεί  το κυριότερο εμπόδιο για την ενεργό συμμετοχή των ατόμων αυτών σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες.

-Oι νεότερες μελέτες που έρχονται τα τελευταία χρόνια στο φώς δείχνουν ότι σε σπάνιες περιπτώσεις η άσκηση μπορεί να λειτουργήσει σαν πυροδοτικός παράγοντας και να προκαλέσει επιληπτική κρίση σε ένα άτομο με επιληψία .Συνήθως στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει έντονος ανταγωνισμός στην άθληση με υψηλό επίπεδο στρες και σημεία εξάντλησης.

Πέρα από τις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις που ενοχοποιείται η άσκηση για τη πρόκληση επιληπτικών κρίσεων, υπάρχουν πολλές μελέτες που υποστηρίζουν ότι η άσκηση μειώνει πράγματι τη συχνότητα των επιληπτικών κρίσεων και ελαττώνει την εμφάνιση των επιληπτικόμορφων εκφορτίσεων στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα . Αναφέρεται επίσης καλύτερος έλεγχος των κρίσεων .

-Με βάση τα παραπάνω προκύπτουν διάφορα ερωτήματα : μπορούν όλα τα άτομα με επιληψία να αθλούνται ;υπάρχουν αθλήματα στα οποία χρειάζεται να μπαίνουν κάποιοι περιορισμοί ; τα αντιεπιληπτικά φάρμακα επηρεάζουν τα άτομα στις αθλητικές τους δραστηριότητες ;

Συστάσεις για τις αθλητικές δραστηριότητες

Κάθε άτομο με επιληψία προτού αρχίσει να αθλείται χρειάζεται να συμβουλευτεί το γιατρό του. Μαζί του θα συζητήσει για τη κατάστασή του  και θα ζητήσει οδηγίες για ποιό πρόγραμμα δραστηριοτήτων επιθυμεί και ποιό μπορεί να ακολουθήσει.

-Γενικά η συμμετοχή σε αθλήματα περικλείει εγγενείς κινδύνους ανεξάρτητα από προϋπάρχουσες  καταστάσεις. Όλα τα άτομα που συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες πρέπει να φροντίζουν να ελαχιστοποιούν τους κινδύνους αυτούς, ακολουθώντας τους κανόνες κάθε αθλήματος.

-Για τα άτομα με επιληψία χρειάζεται να γίνουν επιπλέον συστάσεις για τη σημασία της φαρμακευτικής αγωγής και για τήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής ( σωστή διατροφή και επαρκής ξεκούραση-ανάπαυση).Ιδιαίτερη υπενθύμιση χρειάζεται να γίνει στα νεαρά άτομα τα οποία συχνά ενθουσιάζονται από τη συμμετοχή τους και παραβλέπουν τις συστάσεις του γιατρού, παραμελώντας τη τακτική λήψη φαρμάκων και ακολουθώντας ένα τρόπο ζωής ( κυρίως στερούμενοι ύπνου ) που πολλές φορές μπορεί να πυροδοτήσει  επιληπτικές κρίσεις.

-Οι συνήθεις οδηγίες στα άτομα με επιληψία που επιθυμούν να ασκηθούν περιλαμβάνουν :

-αποφυγή γνωστών παραγόντων που μπορεί να πυροδοτήσουν επιληπτικές κρίσεις, όπως έλλειψη ύπνου, αυθαίρετη τροποποίηση ή διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής,

-τακτική λήψη των φαρμάκων σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού

-σωστή διατροφή

-επαρκής ενυδάτωση πριν ,στη διάρκεια και μετά την άσκηση.

-διακοπή της άσκησης αν κάποιος νοιώσει κόπωση, εξάντληση.

- όχι υπερβολική άθληση ( να μην ξεπερνάνε τις αντοχές τους)

-να ενημερώνονται οι υπεύθυνοι για την κατάστασή τους και να αποφεύγουν να ασκούνται μόνοι τους.

-να έχουν στοιχεία μαζί τους που να πιστοποιούν τη πάθησή τους, ώστε αν χρειαστεί να τους δοθεί βοήθεια

- Άθληση και κίνδυνοι

Κινδύνους κατά την άθληση μπορεί να αντιμετωπίσει ο καθένας αν δεν έχει την κατάλληλη προετοιμασία και δεν τηρήσει τους κανόνες που διέπουν κάθε άθλημα, π.χ ένας ποδηλάτης μπορεί να τραυματιστεί σε ένα συμβάν της διαδρομής του, αν δεν χρησιμοποιεί το προστατευτικό κράνος ή ένας που αποφασίζει να κολυμβήσει αμέσως μετά το φαγητό εκθέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο.

-Η ενασχόληση των ατόμων με επιληψία στα αθλήματα ενέχει κινδύνους που σχετίζονται αφ ενός με το είδος του αθλήματος αφ ετέρου με την κατάσταση της υγείας του, δηλ με τις κρίσεις. Τα περισσότερα αθλήματα είναι ασφαλή για τα άτομα με επιληψία, με τη προϋπόθεση ότι ελέγχονται οι κρίσεις τους, ακολουθούν τη φαρμακευτική αγωγή και ενημερώνουν την οικογένειά τους για τη συμμετοχή τους και τον εκπαιδευτή για την κατάστασή τους.

-Αθλήματα όπως τρέξιμο, στίβος, χορός, πινγκ-πονγκ, αεροβική άσκηση ( κυρίως το βάδισμα), χόκεϊ επί εδάφους, ξιφασκία, μπόουλινγκ, γκολφ δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο κίνδυνο για τα άτομα με επιληψία, ακόμη και αν υποστούν κρίση την ώρα της άθλησης. Για το λόγο αυτό μπορούν να ασχολούνται με αυτά χωρίς περιορισμούς και επίβλεψη ακολουθώντας πάντα τους κανόνες των αθλημάτων.

-Άλλα αθλήματα εμπεριέχουν κάποιου βαθμού επικινδυνότητα, εφ όσον συμβεί κρίση στη διάρκεια της διεξαγωγής τους. Τα άτομα με επιληψία πρέπει να επιβλέπονται κατά την άθληση ( και σε ορισμένα όπως π. χ  η ιππασία να συνοδεύονται ) από άτομο ενημερωμένο και έμπειρο να δώσει  τις πρώτες βοήθειες σε περίπτωση επιληπτικής κρίσης. Εδώ περιλαμβάνονται αθλήματα όπως βόλεϊ, μπάσκετ, ποδόσφαιρο, ράγμπι, τένις, τοξοβολία, ιππασία, ψάρεμα, κολύμβηση, πατίνια ( σε έδαφος ή πάγο), χόλεϊ σε πάγο, ενόργανη γυμναστική. Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται να γίνει στη κολύμβηση, ένα άθλημα που πολλοί προτιμούν.  Η κολύμβηση είναι ένας εξαιρετικός τρόπος άσκησης. Βελτιώνει το καρδιο-αγγειακό σύστημα, διατηρεί το μυϊκό τόνο και προσφέρει στο κολυμβητή ευχάριστες εμπειρίες. Για τα άτομα με επιληψία ο κύριος φόβος είναι ο κίνδυνος πνιγμού ( πνιγμονής ) αν παρατηρηθεί κρίση στη διάρκεια που βρίσκονται στο νερό. Για την ασφάλεια των ατόμων αυτών είναι απαραίτητο να υπάρχει πάντα κάποιος συνοδός, που θα επιβλέπει και θα μπορεί να δώσει τις πρώτες βοήθειες σε περίπτωση που παρουσιαστεί κρίση. Τα άτομα με επιληψία που εμφανίζουν συχνές κρίσεις να αποφεύγουν την κολύμβηση.

-Σε περίπτωση που ένα άτομο παρουσιάσει κρίση την ώρα της κολύμβησης ακολουθούνται ορισμένες οδηγίες : α) συγκρατούμε από το πίσω μέρος το κεφάλι του ατόμου , ώστε να βρίσκεται έξω από το νερό β) μετακινούμε το άτομο στα ρηχά νερά ,συγκρατώντας πάντα το κεφάλι του έξω από το νερό γ) δεν περιορίζουμε τις κινήσεις του και δεν βάζουμε τίποτε στο στόμα του δ) εφ όσον σταματήσουν οι κινήσεις ( τινάγματα) μεταφέρουμε το άτομο στη στεριά ε) τοποθετούμε το άτομο ξαπλωμένο σε πλάγια θέση στ) παραμένουμε μαζί του μέχρι να συνέλθει.

Αν νομίζουμε ότι το άτομο έχει καταπιεί νερό, έστω και αν φαίνεται εντελώς καλά ή αν οι κρίσεις του συνεχίζονται είναι απαραίτητο να καλέσουμε ασθενοφόρο.

-Αυξημένο κίνδυνο για τα άτομα με επιληψία ενέχουν ορισμένα αθλήματα. όπως αναρρίχηση, πτώση με αλεξίπτωτο, υποβρύχια κατάδυση, ιστιοσανίδα, κ .α. Τα αθλήματα αυτά απαγορεύονται σε άτομα με επιληψία. Επιτρέπονται μόνο αν περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα ( συνήθως δύο χρόνια τουλάχιστον)  χωρίς κρίσεις μετά την διακοπή των φαρμάκων.

Αντι-επιληπτικά φάρμακα και άθληση

Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα είναι απαραίτητα για τον έλεγχο των κρίσεων. Τα άτομα με επιληψία σε ποσοστό 80% περίπου ελέγχουν ικανοποιητικά τις κρίσεις τους με 1-2 αντιεπιληπτικά φάρμακα..Ορισμένες παρενέργειες των αντιεπιληπτικών, όπως κόπωση, θάμβος-θάμπωμα οράσεως, δυσκολία στη συγκέντρωση και στον συντονισμό των κινήσεων,  μπορεί να επηρεάσουν την απόδοση του ατόμου που ασκείται .Αλλά και η σωματική άσκηση μπορεί να μεταβάλλει τα επίπεδα των φαρμάκων . Για το λόγο αυτό τα άτομα που λαμβάνουν αντιεπιληπτικά φάρμακα χρειάζεται να συμβουλεύονται τακτικά το γιατρό τους.

Τα άτομα που ακολουθούν αντιεπιληπτική θεραπεία και αθλούνται δεν πρέπει να κάνουν χρήση φαρμάκων ,όπως αναβολικά ,με σκοπό να βελτιώσουν την αποδοσή τους, γιατί επηρεάζεται το επίπεδο των αντιεπιληπτικών φαρμάκων .

Γενικά τα άτομα με επιληψία θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε αθλήματα και δραστηριότητες στα πλαίσια μιάς θετικής προσέγγισης της ενεργού ζωής.

Όταν αποφασίζεται η απασχόληση με αθλητικές δραστηριότητες πρέπει να επικρατεί η κοινή αίσθηση και λογική. Θα πρέπει τα άτομα να γνωρίζουν και να κρίνουν ποιοί είναι οι κίνδυνοι για κάθε δραστηριότητα και να επιλέγουν εκείνο το πρόγραμμα άθλησης που παρέχει περισσότερη ασφάλεια. Ο κίνδυνος για μία επιληπτική κρίση μπορεί δυνητικά να είναι παρών σε ένα άτομο με ιστορικό επιληψίας.

Κώστας Δ. Παπαδόπουλος

Νευρολόγος – Ψυχίατρος

Δντης Νευρολογικής Κλινικής

Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Τρίπολης

e-mail : neurology_t@yahoo.gr

Πηγή isarkadias.gr

Διαβάστε επίσης
Επιληψία, τι είναι και τι δεν είναι; Τι πρέπει να κάνουμε σε μια επιληπτική κρίση;

ΕΠΙΛΗΨΙΑ (Epilepsy)- Ευρωπαϊκή Ημέρα Επιληψίας

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 10 Απριλίου 2026

Πώς να χάσετε τα κιλά των γιορτών: δίαιτα μετά τις γιορτές χωρίς υπερβολές

της Θάλειας Γούτου, κοσμετολόγου, αισθητικού, medlabnews.gr iatrikanea

Μετά τις γιορτές πολλοί προσπαθούν να χάσουν τα 2-4 κιλά που πήραν από τα γιορτινά τραπέζια, όμως η λύση δεν είναι οι εξαντλητικές δίαιτες. Το άρθρο προτείνει πιο ισορροπημένες αλλαγές στη διατροφή και στην καθημερινότητα, ώστε να φύγουν τα κιλά των εορτών με πιο ήπιο και ρεαλιστικό τρόπο.

Προσπαθήστε να χάσετε τα κιλά των εορτών, δηλαδή από 2-4 κιλά, με την ισορροπημένη δίαιτα διατροφή.

Καταναλώστε φυτικές ίνες σε κάθε γεύμα. 

Τροφές πλούσιες σε ίνες είναι τα φασόλια, τα φρέσκα φρούτα, τα φρέσκα λαχανικά, τα  δημητριακά ολικής άλεσης, το σιτάρι, η βρώμη, το κριθάρι, η  σίκαλη, το κεχρί, το  καλαμπόκι και το  καστανό ρύζι.

Περιορίστε τη ζάχαρη και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες. 

Περιορίστε την επιτραπέζια ζάχαρη, τη σακχαρόζη, τη γλυκόζη, το μέλι, και τη σορβιτόλη. Τα περισσότερα επεξεργασμένα τρόφιμα  όπως τα μακαρόνια, οι σοκολάτες, τα αρτοποιήματα, τα τσιπς, τα κούκις κλπ. Επίσης πολλά τρόφιμα όπως πίτες, μπισκότα, κέικ, παγωτά, αναψυκτικά, σοκολάτες, πουτίγκες, μαρμελάδες και ζελέ περιέχουν μεγάλες ποσότητες σακχαρόζης ή άλλων επεξεργασμένων υδατανθράκων. Τέλος καλό θα ήταν να απομακρύνετε τα γλυκά από τα σημεία που περνάτε συχνά στο σπίτι ή το χώρο εργασίας σας για να μην έχετε την επιθυμία να τα καταναλώνετε συνεχώς.

Καταναλώνετε σε καθημερινή βάση, ημιαποβουτυρωμένο γάλα και γιαούρτι

Επιλέγετε τυρί με λίγα λιπαρά (10 με 20%)

Καταναλώστε καθημερινά 5-6 μερίδες φρέσκων φρούτων & λαχανικών.  

Αυτές οι τροφές είναι χαμηλές σε θερμίδες, ειδικά σε σχέση με το μεγάλο βάρος και τον όγκο που έχουν και πλούσιες σε φυτικές ίνες, νερό, βιταμίνες και μέταλλα.

Περιορίστε την κατανάλωση φυσικών χυμών σε ένα ημερησίως

Επιλέγετε καθημερινά ψωμί, δημητριακά, ζυμαρικά ολικής άλεσης, και αναποφλοίωτο ρύζι

Εντάξτε στην εβδομαδιαία διατροφή σας τουλάχιστον από μια φορά, τα όσπρια και τα λαδερά φαγητά, τα οποία να είναι παρασκευασμένα με μικρή ποσότητα ελαιολάδου

Περιορίστε το ψωμί

Μην καταναλώνετε επιτραπέζιο τυρί (φέτα, γραβιέρα, κεφαλοτύρι κλπ) σε καθημερινή βάση

Κόψτε εντελώς τα αναψυκτικά, ιδιαίτερα αυτά που περιέχουν ζάχαρη

Περιορίστε τα γλυκά, το πολύ σε ένα την βδομάδα

Προτιμήστε το λευκό κρέας όπως το κοτόπουλο, την γαλοπούλα, το κουνέλι και φυσικά τα ψάρια, περιορίζοντας το κόκκινο κρέας σε 1 φορά την εβδομάδα

Περιορίστε την κατανάλωση του αλατιού στο μαγείρεμα ή στο φαγητό. Περιοριστείτε στη προσθήκη αλατιού κατά το μαγείρεμα και μην βάζετε επιπλέον όταν κάθεστε στο τραπέζι. Τυποποιημένα και κονσερβοποιημένα προϊόντα, αλλαντικά και τουρσιά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι. Θυμείτε ότι όλα τα τρόφιμα από μόνα τους, περιέχουν αλάτι. Αυτό σημαίνει ότι το αλάτι που προσθέτουμε κατά την ετοιμασία του φαγητού είναι επιπρόσθετο.

Αρχίστε γυμναστική τουλάχιστον ½ ώρα την ημέρα για 5 ημέρες την βδομάδα ή κάντε τουλάχιστον 2½ ώρες γυμναστική μέσα στη βδομάδα

Πιείτε άφθονο Νερό. Έχετε πάντα ένα μικρό μπουκαλάκι νερό μαζί σας. Η ενυδάτωση του οργανισμού είναι βασική σε μια περίοδο αποτοξίνωσης.  

Διαβάστε επίσης

Κάντε δίαιτα έξυπνα, τρώγοντας. Τροφές που κόβουν την όρεξη. Η σημασία των πρωτεϊνών και της μαύρης σοκολάτας

Χωρίς πανικό διώξτε τα παραπανίσια κιλά των εορτών.

Μικρά και σημαντικά μυστικά για να πετύχει η δίαιτα, που ξεκινήσατε.

Ποια είναι η κατάλληλη δίαιτα για την μείωση της χοληστερίνης;

Καιρός για δίαιτα. Τι πρέπει να κάνετε, για να φύγουν τα κιλά των εορτών και όχι μόνο

Μικρά μυστικά για αδυνάτισμα χωρίς δίαιτα!

Κόψτε την όρεξή σας έξυπνα!

Γκρέιπ φρουτο κατάλληλο για δίαιτα αλλά και για την αποτροπή του διαβήτη

Πρώτη δημοσίευση: Ιανουάριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Θάλεια Γούτου

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 10 Απριλίου 2026

Διατροφή στη ΧΑΠ: ποιες τροφές και ροφήματα βοηθούν όσους πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) ως τέταρτη αιτία θανάτου διεθνώς, μετά δηλαδή τη στεφανιαία νόσο, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και τις οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού

Το συνηθέστερο σύμπτωμα των πασχόντων από ΧΑΠ είναι η δύσπνοια. Στην αρχή μπορεί να εκδηλώνεται μόνο με την άσκηση αλλά στη συνέχεια εκδηλώνεται με το περπάτημα στον ανήφορο, το περπάτημα στο ίσιωμα και στο τέλος ακόμη και με τις απλές καθημερινές κινήσεις μέσα στο σπίτι. Εκτός από τη δύσπνοια ο πάσχων μπορεί, αρκετά συχνά, να έχει καθημερινά έντονο βήχα με παραγωγή πτυέλων. Η νόσος κάνει συχνές παροξύνσεις, συνήθως εξ'αιτίας κάποιας κοινής λοίμωξης του αναπνευστικού και ο ασθενής αναφέρει επιδείνωση της προϋπάρχουσας δύσπνοιας και αύξηση της παραγωγής πτυέλων τα οποία γίνονται πιο παχύρευστα και αποκτούν κίτρινο ή κιτρινοπράσινο χρώμα. Η επιδείνωση αυτή μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή στο νοσοκομείο με σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Στα τελικά στάδια της νόσου οι εισαγωγές στο νοσοκομείο είναι πολύ συχνές (μπορεί και 3-4 φορές το χρόνο ή και περισσότερες). Σε κάθε εισαγωγή τα δεδομένα είναι χειρότερα από την προηγούμενη.

Ο εκπνεόμενος αέρας είναι τόσο λιγότερος όσο στενότεροι είναι οι βρόγχοι. Κατά συνέπεια, ο πάσχων από ΧΑΠ που έχει μόνιμα στενούς βρόγχους θα εκπνεύσει με τη μέγιστη προσπάθεια μικρότερο όγκο αέρα συγκριτικά με κάποιον φυσιολογικό. Αυτή η μείωση είναι η κύρια αιτία της δύσπνοιας και όσο επιδεινώνεται η ΧΑΠ τόσο μειώνεται ο αέρας της εκπνοής που σημαίνει μεγαλύτερη δύσπνοια για τον ασθενή.

Η θεραπεία της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας αποσκοπεί σε τέσσερα βασικά στοιχεία:


1. Να επιβραδυνθεί ο ρυθμός επιδείνωσης της αναπνευστικής λειτουργίας

2. Να προληφθούν οι συχνοί παροξυσμοί της νόσου

3. Να υποχωρήσουν τα συμπτώματα

4. Να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής των ασθενών
Ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας αποτελούν τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα. 

Στη θεραπεία της ΧΑΠ πρέπει να ενταχθεί και η αναπνευστική αποκατάσταση με την οποία ο ασθενής μαθαίνει να χρησιμοποιεί επωφελέστερα τους αναπνευστικούς του μύες και έτσι να αισθάνεται μικρότερη δύσπνοια στην προσπάθεια. 

Η καθημερινή άσκηση

Η τακτική άσκηση εντός των ορίων που θέτει η δύσπνοια συμ­βάλλει στη διατήρηση της σωματικής υγείας και μειώνει την αναπηρία. Ακόμα και ασθενείς που δεν συνήθιζαν να ασκού­νται μπορούν να ωφεληθούν με βαθμιαίες ασκήσεις, κυρίως στα πλαίσια ενός προγράμματος πνευμονικής αποκατάστα­σης.  Παρόλο που η δύσπνοια περιορίζει τους ασθενείς που πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, αντίθετα από ό,τι θα πίστευε κανείς το καθημερινό περπάτημα και η σωματική άσκηση κάνουν καλό. Σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι, όταν οι ασθενείς με αυτή τη νόσο ακινητοποιούνται και κλείνονται μέσα στο σπίτι για να αποφύγουν τη δύσπνοια, χειροτερεύουν την κατάσταση τους. Γιατί; Διότι με την ακινησία ατροφούν οι μύες του υπόλοιπου σώματος -οι οποίοι ζητούν περισσότερο οξυγόνο από τους πνεύμονες- με αποτέλεσμα να αυξάνει η δύσπνοια σε οποιαδήποτε προσπάθεια για κίνηση.

Ακολουθούν μερικές συμβουλές που θα σας βοηθήσουν να μεγιστοποιήσετε την κατανάλωση θερμίδων και να βελτιώσετε την όρεξή σας μέσα στην ημέρα.

• Μικρά γεύματα για... καλύτερες αναπνοές
• Καταναλώστε αλκοόλ σε μέτριες ποσότητες, καθώς μπορεί να συμβάλει στη μείωση των δυσάρεστων συμπτωμάτων της ΧΑΠ.
• Περιορίστε την καφεΐνη, καθώς προκαλεί νευρικότητα και αλληλεπιδρά με ορισμένα φάρμακα.
• Αυξήστε την κατανάλωση φρούτων δίνοντας έμφαση σε όσα αποτελούν καλές πηγές της βιταμίνης C.
• Καταναλώστε περισσότερα δημητριακά ολικής άλεσης.
• Εάν λαμβάνετε διουρητικά φάρμακα αυξήστε την πρόσληψη καλίου. Πλούσια σε κάλιο είναι τρόφιμα όπως η μπανάνα, τα κάστανα, τα καρύδια, το μαρούλι, οι χυμοί πορτοκαλιού και γκρέιπφρουτ, ο ντοματοχυμός, τα φασόλια, οι φακές, ο αρακάς και η πατάτα.
• Η πρόσληψη ενέργειας που είναι απαραίτητη για τον οργανισμό που πάσχει από ΧΑΠ επιτυγχάνεται μέσω θρεπτικών γευμάτων. Αυτά μπορούν να παρασκευάζονται με πλήρες γάλα, μεγαλύτερη ποσότητα ελαιόλαδου ή κρέμα γάλακτος. Τρόφιμα πλούσια σε θερμίδες είναι οι ξηροί καρποί, οι σάλτσες, τα μπισκότα, το παγωτό. Αποφύγετε την πρόσληψη ζάχαρης, καθώς έχει μεν πολλές θερμίδες δεν έχει όμως καμία θρεπτική αξία για τον οργανισμό.
• Καταναλώστε 6 μικρά γεύματα με τροφές που είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά. Εάν τρώτε λιγότερες φορές μεγαλύτερα γεύματα, επιβαρύνετε την αναπνοή σας.
• Ετοιμάστε απλά γεύματα τα οποία δεν απαιτούν πολλή από τη δική σας ενέργεια για να μαγειρευτούν.
• Μασήστε αργά και καλά την κάθε σας μπουκιά.
• Για να μη φουσκώσετε, πιείτε νερό ή άλλα ροφήματα μετά το τέλος του γεύματος.
• Πριν το γεύμα σας πηγαίνετε για ένα περπάτημα έτσι ώστε να αυξήσετε την όρεξή σας.

Τροφές που ενισχύουν όσους πάσχουν από ΧΑΠ

Κατανάλωση υγρών: Η επαρκής ενυδάτωση είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία όλου του οργανισμού, αλλά συγκεκριμένα στη ΧΑΠ συμβάλλει και στην αραίωση της βλέννας. Περίπου 8 ποτήρια υγρών θεωρείται η ελάχιστη ημερήσια ποσότητα υγρών που πρέπει να πίνει κανείς. Οταν ο ασθενής αντιμετωπίζει οίδημα, θα πρέπει να περιορίζει την πρόσληψη υγρών. Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν παράλληλα με τη ΧΑΠ και καρδιακή ανεπάρκεια συνίσταται οι ανάγκες σε υγρά να συζητώντας με τον θεράποντα ιατρό. 
Λιπαρά ω-3. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες αυτά τα πολυακόρεστα λιπαρά αναπτύσσουν αντιφλεγμονώδη δράση με αποτέλεσμα να ανακουφίζουν και να προστατεύουν τους πνεύμονες. Καλές πηγές λιπαρών ω-3 είναι τα ψάρια και τα θαλασσινά. Ξεχωρίζουν ο σολομός, ο γαύρος, η σαρδέλα και η ρέγκα. Ακολουθούν η πέστροφα, το σκουμπρί, ο ξιφίας και ο τόνος.
Φυτικές ίνες. Συστήνεται αυξημένη πρόσληψή τους επειδή, μεταξύ άλλων, βοηθά στην ομαλή λειτουργία του εντέρου. Πλούσια σε φυτικές ίνες είναι τα φρούτα, τα δημητριακά, τα λαχανικά, τα όσπρια και όλες οι φυτικές τροφές που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία.
Βιταμίνη C. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη βιταμίνης C προσδιορίζεται στα 75-90mg ημερησίως. Οι γιατροί συνιστούν στους ασθενείς με ΧΑΠ να προσλαμβάνουν 100 mg βιταμίνης C επιπλέον. Τρόφιμα με βιταμίνη C είναι το πορτοκάλι, το μπρόκολο, οι φράουλες, το λεμόνι, η πιπεριά.
Βιταμίνη Ε. Η αντιοξειδωτική της δράση προστατεύει τους πνεύμονες από την οξείδωση. Τροφές περιεκτικές σε βιταμίνη Ε είναι οι ξηροί καρποί, με τους ηλιόσπορους, τα φιστίκια και τα αμύγδαλα να ξεχωρίζουν.
Μαγνήσιο. Οι πάσχοντες από ΧΑΠ εμφανίζουν μειωμένη ελαστικότητα στους αναπνευστικούς μυς. Η πρόσληψη μαγνησίου μπορεί να τους βοηθήσει, καθώς το μαγνήσιο είναι σημαντικό για τη σύσπαση και τη χαλάρωση των μυών. Η συνιστώμενη πρόσληψη εξαρτάται από το φύλο του ασθενούς, ενώ επαρκείς ποσότητες μαγνησίου μπορεί να βρει κανείς στο κρέας, τα πράσινα λαχανικά και στα δημητριακά ολικής αλέσεως.
Ασβέστιο. Συμμετέχει επίσης στη χαλάρωση και σύσπαση των μυών. Ως εκ τούτου η πρόσληψή του από ασθενείς με ΧΑΠ θεωρείται απαραίτητη. Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο είναι τα γαλακτοκομικά, τα αμύγδαλα, τα ξερά σύκα, τα φασόλια και κάποια είδη ψαριών.
Αλάτι. Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού οδηγεί στην κατακράτηση υγρών στο σώμα, κάνοντας έτσι την αναπνοή ακόμη πιο δύσκολη. Θεωρείται ότι ο έλεγχος των ποσοτήτων αλατιού που προσλαμβάνει ο οργανισμός είναι κομβικής σημασίας για τη διατροφική αντιμετώπιση της ΧΑΠ. Κι αυτό επειδή η περιορισμένη πρόσληψη νατρίου προλαμβάνει τον κίνδυνο οιδήματος που επιβαρύνει την αναπνοή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο ασθενής θα πρέπει να μην προσθέτει αλάτι στο φαγητό που μαγειρεύει και να αποφεύγει την κατανάλωση έτοιμων τροφών οι οποίες συνήθως περιέχουν νάτριο ως συντηρητικό. Τα έτοιμα φαγητά όπως το σουβλάκι ή η πίτσα, επίσης, είναι ύπουλες τροφές, αφού συνήθως περιέχουν αυξημένες ποσότητες αλατιού για να είναι νόστιμα.

Άλλες τεχνικές περιλαμβάνουν: α. την μειωμένη κατανάλωση έτοιμων γευμάτων, στα οποία χρησιμοποιείται το αλάτι ως μέσο συντήρησης και β. την αντικατάσταση του αλατιού με μπαχαρικά και μυρωδικά.

Ευεργετικό το μπρόκολο στη λειτουργία των πνευμόνων

Το μπρόκολο είναι μια από τις τροφές που ωφελούν σημαντικά τους ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε έρευνα επιστημόνων της ιατρικής σχολής Τζον Χόπκινς της Βαλτιμόρης η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό έντυπο American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της πιο σοβαρής μορφής της ασθένειας και της μειωμένης συγκέντρωσης στους πνεύμονες της πρωτεΐνης NRF2. Το μπρόκολο περιέχει ένα συστατικό το οποίο βοηθά στη σταθεροποίηση της συγκεκριμένης πρωτεΐνης στους πνεύμονες. Κατά τη διάρκεια της έρευνας αναλύθηκαν δείγματα ιστών από πνεύμονες καπνιστών και πρώην καπνιστών με ή χωρίς ΧΑΠ. 
Οι συγκρίσεις με υγιή πνευμονικό ιστό έδειξαν ότι οι πάσχοντες από ΧΑΠ είχαν σημαντική πτώση της δραστηριότητας των αντιοξειδωτικών που εξαρτώνται από τη NRF2.
Σύμφωνα με τα επιστημονικά συμπεράσματα, η αύξηση της συγκεκριμένης πρωτεΐνης μπορεί να αποκαταστήσει κάποια σημαντικά ένζυμα τα οποία εξισορροπούν τις επιδράσεις του καπνού. Αυτό επετεύχθη στα εργαστήρια σε πειραματόζωα με ισοθειοκυανάτες, όπως η σουλφοραφάνη, η οποία επίσης περιέχεται σε φυσική μορφή στο μπρόκολο.

Ροφήματα για την οξεία βρογχίτιδα

• Πιείτε θυμάρι Όταν λαμβάνεται από το στόμα, το θυμάρι ταξιδεύει στους αεραγωγούς, όπου η ένωση θυμόλη απολυμαίνει τα βακτήρια.
• Φτιάξτε τσάι από φύλλα και μούρα μαύρου σαμπούκου Το εκχύλισμα από μαύρο σαμπούκο είναι αντιικό και έχει αποδειχθεί ότι εμποδίζει την ανάπτυξη βακτηρίων. Δοκιμάστε: βράστε 1 φλιτζάνι νερό, βγάλτε το από τη φωτιά και εμποτιστε 1 κ.γ. άνθη σαμπούκου και 1/2 κ.γ. μούρα σαμπούκου για 10 λεπτά. Πίνετε 2 με 3 φλιτζάνια ημερησίως.


Η ΧΑΠ μπορεί να προληφθεί ή η εξέλιξή της να ανασταλεί με τη διακοπή του καπνίσματος (κυρίως) ή την απομάκρυνση από τον όποιον άλλον εισπνεόμενο βλαπτικό παράγοντα. Συνεπώς, η διακοπή του καπνίσματος είναι η καλύτερη θεραπεία της ΧΑΠ. 

Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΥΝΙΣΤΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΑΠ. 

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η οξεία και η χρόνια βρογχίτιδα; Σε τι οφείλεται και πώς αντιμετωπίζεται; Ροφήματα που κάνουν καλό
• O βήχας μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο του πνεύμονα;
• Πότε ο βήχας πρέπει να σας ανησυχήσει, τι μπορεί να προκαλέσει και πώς αντιμετωπίζεται;
• Βήχας μετά από το κρυολόγημα και πώς αντιμετωπίζεται
• Πώς η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (Χ.Α.Π.) επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα; ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΑΠ
• Ξυπνάτε από τον βήχα; Ποια είναι η αιτία και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί; Πότε πρέπει να ανησυχήσετε;
• Τι είναι η φυματίωση; Χρήσιμες πληροφορίες, ερωτήσεις και απαντήσεις.
• 14 βότανα για τις παθήσεις του αναπνευστικού

Αλέξανδρου Γιατζίδη

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2015 — MEDLABNEWS.GR |

Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 26 Μαρτίου 2026