Το κοινό κολοβακτηρίδιο E.coli μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο του εντέρου

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea 

Ένα κοινό βακτήριο του ανθρώπινου εντέρου, το E.coli, το οποίο ζει μέσα σε πολλούς ανθρώπους, μπορεί να βάζει το «χεράκι» του στην εμφάνιση καρκίνου του εντέρου, σύμφωνα με μια νέα διεθνή επιστημονική έρευνα. Η ανακάλυψη πιθανώς ανοίξει νέες δυνατότητες για τη θεραπεία της νόσου.

Οι επιστήμονες βρήκαν ότι ο εν λόγω μικροοργανισμός απελευθερώνει μια τοξίνη (κολιβακτίνη) που προκαλεί βλάβη στο DNA των κυττάρων του εσωτερικού τοιχώματος του εντέρου. Τα ίδια αυτά γενετικά «δαχτυλικά αποτυπώματα» ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά και στους όγκους του εντέρου, κάτι που δείχνει ότι υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στη βακτηριακή τοξίνη και στις γενετικές μεταλλάξεις που πυροδοτούν τον καρκίνο του εντέρου.

Οι ερευνητές από την Ολλανδία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ, με επικεφαλής τον καθηγητή Χανς Κλέβερς του ολλανδικού Ινστιτούτου Hubrecht, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature», αισιοδοξούν ότι στο μέλλον θα αναπτυχθεί μια νέα μέθοδος έγκαιρης διάγνωσης των ανθρώπων που κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του εντέρου, μέσω της ανίχνευσης της βλάβης στο DNA των κυττάρων του. Δεν αποκλείουν μάλιστα ότι τοξίνες και άλλων βακτηρίων να έχουν ανάλογη επίδραση, γι' αυτό, όπως είπαν, τώρα ξεκινά η αναζήτηση τους, ώστε να διαπιστωθεί πόσο διαδεδομένος είναι αυτός ο βιολογικός μηχανισμός πρόκλησης της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου, που είναι από τις συχνότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.

Όσο πιο γρήγορα γίνεται ο εντοπισμός των πρώτων καρκινικών βλαβών στο εσωτερικό του εντέρου, τόσο αυξάνουν οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης της νόσου. Το μικροβίωμα -τα τρισεκατομμύρια βακτήρια, ιοί, μύκητες και άλλοι μικροοργανισμοί μέσα στο ανθρώπινο σώμα- πιθανώς εμπλέκεται στη νόσο, αλλά θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση της. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ερευνητών, η κολιβακτίνη του E.coli εμπλέκεται σε τουλάχιστον ένα στα 20 περιστατικά (5%) καρκίνου του εντέρου. Όμως θα χρειασθούν περαιτέρω μελέτες για να ρίξουν περισσότερο φως στο ζήτημα.

«Πράγματα όπως ο καπνός ή η υπεριώδης ακτινοβολία είναι γνωστό ότι προκαλούν βλάβη στο DNA. Αυτή είναι η πρώτη φορά που είδαμε μια τόσο διακριτή βλάβη DNA στον καρκίνο του εντέρου, η οποία προκαλείται από ένα βακτήριο που ζει στο εσωτερικό του εντέρου», δήλωσε ο Κλέβερς.

«Ο στόχος μας είναι να κατανοήσουμε τις αιτίες του καρκίνου του εντέρου, συνεπώς η ανακάλυψη του ρόλου της κολιβακτίνης αποτελεί σημαντικό βήμα. Αναζητούμε πλέον και άλλα βακτήρια και τις τοξίνες τους που μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο του εντέρου, ώστε να διαμορφώσουμε μια καλύτερη εικόνα για τους παράγοντες κινδύνου. Στη συνέχεια είναι ανάγκη να δούμε πώς μπορούμε να μειώσουμε την παρουσία αυτών των υψηλού κινδύνου βακτηρίων στο έντερο», δήλωσε ο καθηγητής Φίλιπ Κουίρκ του Πανεπιστημίου του Λιντς.

Το ανθρώπινο σώμα περιέχει τουλάχιστον τόσα βακτήρια όσα και τα ανθρώπινα κύτταρα. Τα περισσότερα από αυτά τα μικρόβια συμβάλλουν σε μια υγιή ζωή, αλλά μερικά άλλα είναι παθογόνα. Ένα από τα βακτήρια με δυνητικά επιβλαβή δράση είναι το γνωστό Escherichia coli (E.coli), ένα στέλεχος του οποίου παράγει την χημική τοξική ουσία κολβακτίνη. Το στέλεχος αυτό εκτιμάται ότι υπάρχει στο έντερο του 10% έως 20% των ενηλίκων.

Ο Κλέβερς επεσήμανε ότι «υπάρχουν προβιοτικά σήμερα στην αγορά, τα οποία περιέχουν αυτά τα τοξικά για το DNA στελέχη του E.coli. Μολονότι αυτά τα προβιοτικά παρέχουν ανακούφιση βραχυπρόθεσμα για κάποια σωματική διαταραχή, μπορεί επίσης να οδηγούν σε καρκίνο μετά από δεκαετίες».

Ασυνήθιστες και συνηθισμένες αιτίες τροφικής δηλητηρίασης

Διαβάστε επίσης

• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορείτε να κάνετε για να τον αντιμετωπίσετε;
• Ο πόνος στην κοιλιά και η διάρροια οφείλονται σε γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Ποια τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζονται; 
• Πολύποδας παχέος εντέρου. Τι είναι, ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και ποια η κατάλληλη διατροφή για πρόληψη;
• Γαστρεντερίτιδα. Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση της.Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό; 
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Άμεση αντιμετώπιση δηλητηρίασης από ουσίες, φάρμακα, εντομοκτόνα, είδη καθαρισμού, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα. Πρώτες βοήθειες

Είναι γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Κοινά συμπτώματα πόνος στην κοιλιά, διάρροια, πυρετός. Πώς αντιμετωπίζονται;

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea 

Τα βαριά για την εποχή φαγητά, τα λαχανικά, αλλά και η κακή συντήρηση μπορούν να οδηγήσουν σε αλλοιώσεις των τροφών, με δυσάρεστες συνέπειες για την υγεία μας.  Από την άλλη η εποχή ευνοεί τις ιώσεις και την γαστρεντερίτιδα. 

Η Γαστρεντερίτιδα είναι μια πάθηση του γαστρεντερολογικού συστήματος που χαρακτηρίζεται από έντονες υδαρείς διάρροιες, εμετούς, πυρετό και κοιλιακούς πόνους. Είναι το πιο συχνό αίτιο νόσησης στον κόσμο και προκαλείτε από μόλυνση του εντέρου από τοξίνες, μικρόβια και ιούς

Η Τροφική δηλητηρίαση συμβαίνει όταν καταναλώνετε φαγητό ή νερό που περιέχει βακτήρια, παράσιτα, ιούς ή τοξίνες που δημιουργούνται από αυτά τα μικρόβια. Οι περισσότερες περιπτώσεις τροφικής δηλητηρίασης προκαλούνται από κοινά βακτήρια όπως η σαλμονέλα, ο σταφυλόκοκκος και η E. coli.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα στη γαστρεντερίτιδα αρχίζουν συνήθως ξαφνικά και περιλαμβάνουν διάρροιες και εμέτους. Επίσης μπορεί να συνοδεύονται από στομαχόπονο, πονοκέφαλο και μυϊκούς πόνους. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η γαστρεντερίτιδα διαρκεί 3-5 ημέρες. 

Τα συμπτώματα από τους πιο κοινούς τύπους τροφικής δηλητηρίασης γενικά εκδηλώνονται 2 - 6 ώρες από την κατανάλωση του φαγητού. Ο χρόνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος (ακόμα και κάποιες ημέρες) ή μικρότερος, ανάλογα με το αίτιο της τροφικής δηλητηρίασης. Τα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν κοιλιακές κράμπες, διάρροια, έμετο, πυρετό και ρίγη, πονοκέφαλο και αίσθημα αδυναμίας.

Τα συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση και είναι κοινά σε όλους.

Μπορεί να προκληθούν όλα ή μερικά από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• ναυτία και έμετο που μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο ημέρες

• διάρροια, που συνήθως διαρκεί μία με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και 10 ημέρες

• Απώλεια της όρεξης

• Πονοκέφαλοι

• Κοιλιακό άλγος

• Κοιλιακές κράμπες

• Αιμορραγικές κενώσεις (δυσεντερία - γεγονός που υποδηλώνει λοίμωξη από αμοιβάδα,''Campylobacter'',''Salmonella'',''Shigella''ή κάποια παθογόνα στελέχη του''Escherichia coli'')

• πυρετό (θερμοκρασία πάνω από 37,5^oC σε ενήλικες και πάνω από 38^oC σε παιδιά)

• Λιποθυμία και αδυναμία

Θεραπεία

Η γαστρεντερίτιδα είναι συνήθως ήπια και η θεραπεία θα εξαρτηθεί από το είδος της γαστρεντερίτιδας.

Μπορεί να δοθεί συνταγή για φάρμακα κατά τη ναυτίας για ναυτία και εμετό.

Τα αντιβιοτικά χρειάζονται μόνο αν η γαστρεντερίτιδα προκαλείται από βακτήρια ή παράσιτα. Ένα δείγμα της διάρροιας, είναι δυνατόν να εξεταστεί για το σκοπό αυτό.

Μερικοί άνθρωποι μπορεί να χρειαστούν ενδοφλέβια (μέσα στη φλέβα) υγρά αν είναι πολύ αφυδατωμένοι.

Το κυριότερο μέλημα στην περίπτωση της ιογενούς γαστρεντερίτιδας, είναι η αποφυγή της αφυδάτωσης του ασθενούς, ο οποίος συνήθως λόγω των εμέτων, αδυνατεί να πάρει τα υγρά που χάνει με τις διάρροιες.

Το λάθος που γίνεται συνήθως στην προκειμένη περίπτωση είναι η χρησιμοποίηση αντιδιαρροϊκών φαρμάκων ως μέσον αποφυγής της αφυδάτωση

Προβιοτικά, χρήσιμα για την ισορροπία του μικροβιώματος του εντέρου

Τα προβιοτικά είναι «ζωντανοί οργανισμοί, οι οποίοι όταν χορηγούνται σε επαρκείς ποσότητες, επιφέρουν όφελος στην υγεία του ξενιστή». Τα συχνότερα προβιοτικά αποτελούνται από ωφέλιμα βακτήρια. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση του μικροβιώματος όταν αυτό βρίσκεται εκτός ισορροπίας. Όταν προσληφθούν, μπορούν να βοηθήσουν στην αναπλήρωση και τη διατήρηση της ισορροπίας του μικροβιώματος στο έντερο.

Αντιμετώπιση στο σπίτι

• Να παίρνετε αρκετά υγρά , χρησιμοποιώντας υδατικά διαλύματα όταν υπάρχουν πολλές κενώσεις, για αναπλήρωση των υγρών και των ηλεκτρολυτών που χάνονται.

• Τα υγρά δεν θα σταματήσουν τον εμετό και τη διάρροια αλλά δεν θα σας αφήσουν να πάθετε αφυδάτωση.

• Αν αισθανθείτε πεινασμένοι να φάτε. Ξεκινήστε με μαλακές τροφές, όπως κράκερ, ρύζι, μπανάνες ή τοστ. Θα πρέπει να ξαναρχίσετε τα κανονικά υγρά και τη διατροφή σε 48-72 ώρες, ακόμη κι αν η διάρροια συνεχίζεται.

• Όταν νιώσετε καλύτερα, μπορείτε να φάτε σε μικρές ποσότητες μπανάνα ή μήλο, τροφές που θα δώσουν στον οργανισμό το απαραίτητο κάλιο.

• Καλό είναι να τρώτε σούπα με ρύζι ή φιδέ με λίγο αλάτι, αν δεν υπάρχει πρόβλημα με την αρτηριακή πίεση ή άλλα οργανικά προβλήματα που απαγορεύουν αυστηρά την κατανάλωση αλατιού.

• Πίνετε σε μικρές ποσότητες τσάι με λεμόνι. Το τσάι χαρακτηρίζεται και για την αντιδιαρροϊκή του δράση.

• Σε πολλές μαρτυρίες αναφέρεται πως τα αναψυκτικά τύπου Cola εμφανίζουν παρόμοιες ιδιότητες με το τσάι. Πράγματι, λόγω τις περιεκτικότητάς τους σε τανίνες, οι οποίες περιορίζουν την κινητικότητα του εντέρου και άρα των αριθμό των κενώσεων, παρατηρείται μείωση των συμπτωμάτων, αλλά υπάρχει περίπτωση να δημιουργούν πρόβλημα στη χλωρίδα του εντέρου. Άρα, η ζημιά που προκαλούν αξιολογείται ως σοβαρότερη, γι' αυτό καλό είναι να περιορίζεται η κατανάλωσή τους.

• Αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, τυρί, γιαούρτι). Αν νοσήσει παιδί που η διατροφή του στηρίζεται στο γάλα, συστήνεται η προσθήκη ρυζάλευρου ή και η αραίωση του γάλακτος. Καλό επίσης είναι να αποφεύγετε τα γλυκά, τις λιπαρές τροφές, τις σάλτσες, κ.ά..

• Να ξεκουράζεστε πολύ.

• Θα πρέπει να επιστρέψετε στο γιατρό σας ή στο νοσοκομείο αν δεν είστε σε θέση να κρατήσετε αρκετά υγρά, αισθανθείτε ζάλη όταν είστε όρθιοι ή δείτε σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων

Να δείτε το γιατρό σε περίπτωση  που έχετε:

• στομαχικό πόνος που επιδεινώνεται

• συχνό εμετό ή διάρροια ή και τα δύο

• αίμα ή βλέννα στα κόπρανα σας (διάρροια)

• ουρήσει λίγο ή καθόλου, ή τα ούρα σας είναι  σκούρα ή δύσοσμα.

Το πόσο διαρκεί  η γαστρεντερίτιδα εξαρτάται από το μικροοργανισμό που προκαλεί τη λοίμωξη. Οι ιογενείς και οι  βακτηριακές γαστρεντερίτιδες έχουν ήπια συμπτώματα και διαρκούν μερικές ημέρες.

Διαβάστε επίσης

• Γαστρεντερίτιδα. Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση της.

• Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό; 
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;

• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης

  Πυρετός, διάρροιες μπορεί να οφείλονται σε άπλυτα λαχανικά ή κακοσυντηρημένα τρόφιμα. Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η Σαλμονέλωση

• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει;

• Άμεση αντιμετώπιση δηλητηρίασης από ουσίες, φάρμακα, εντομοκτόνα, είδη καθαρισμού, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα. Πρώτες βοήθειες

• Αναμένεται αύξηση εμφάνισης γαστρεντερίτιδας από νοροϊό. Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση της.

Γαστρεντερίτιδα με έμετο και διάρροια. Που οφείλεται; Πώς μεταδίδεται; Τι πρέπει να κάνετε;.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

                                 

Η γαστρεντερίτιδα είναι μια κοινή λοίμωξη του εντέρου που μπορεί να προκαλέσει διάρροια (ρευστά περιττώματα ή κόπρανα), εμετό, ή και τα δύο. Η γαστρεντερίτιδα συχνά περνά χωρίς θεραπεία.

Ο εμετός μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο μέρες. Η διάρροια συνήθως διαρκεί δύο με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και δέκα ημέρες.

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση (απώλεια υγρών). Τα βρέφη ηλικίας κάτω των έξι μηνών βρίσκονται στο μεγαλύτερο κίνδυνο.

Η πιο συνηθισμένη αιτία της γαστρεντερίτιδας είναι ένας ιός, ο οποίος τείνει να εξαπλώνεται πολύ εύκολα. Πιο σπάνια αιτία της γαστρεντερίτιδας είναι τα βακτήρια και η τροφική δηλητηρίαση. Τα περισσότερα αίτια της γαστρεντερίτιδας δεν βοηθούνται από τα αντιβιοτικά.

Τι προκαλεί γαστρεντερίτιδα;

Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες αποτελούν τη δεύτερη σε συχνότητα κλινική οντότητα μετά τις ιογενείς αναπνευστικές λοιμώξεις και το συχνότερο αίτιο διάρροιας σε παιδιά και ενήλικες. Η συχνότητά τους εξαρτάται από την ηλικία, τη χώρα και τις συνθήκες διαβίωσης του ασθενούς. Στον ανεπτυγμένο κόσμο κατά μέσο όρο εμφανίζονται 1 έως 3 επεισόδια ανά άτομο κατ’ έτος, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες ο αριθμός αυτός μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως 18 επεισόδια.

Οι ιοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδα βρίσκονται στα ανθρώπινα κόπρανα.

Βακτήρια και παράσιτα μπορεί επίσης να προκαλέσουν γαστρεντερίτιδα, και βρίσκονται συνήθως σε μολυσμένα τρόφιμα ή νερό (τροφική δηλητηρίαση). Η τροφική δηλητηρίαση εκδηλώνεται συνήθως έξι με 12 ώρες μετά την κατανάλωση χαλασμένων τροφίμων

Γαστρεντερίτιδα από Ροταϊό

Ο ροταϊός οφείλει τον όνομά του στην εμφάνισή του που προσομοιάζει σε τροχό άμαξας (rota) και μεταδίδεται με την εντεροστοματική οδό, ενώ η μετάδοσή του είναι ανεξάρτητη των συνθηκών υγιεινής, καθώς είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός RNA ιός και μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες στο νερό, στα χέρια και σε άλλες επιφάνειες. Μεταφέρεται στο γαστρεντερικό σωλήνα μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων (συχνότερα λαχανικών), τα οποία επιμολύνονται με τη σειρά τους μετά από πλύσιμο με μολυσμένο νερό

Γαστρεντερίτιδα από Νοροϊό

Οι νοροϊοί αποτελούν την κύρια αιτία επιδημιών διάρροιας και εμετών από φαγητό ή νερό σε όλο τον κόσμο. Οι ιοί αυτοί απέκτησαν το όνομά τους από μια επιδημία σε σχολείο της πόλης Norwalk του Ohio των ΗΠΑ το 1968, κατά την οποία προσεβλήθη το 50% των παιδιών αλλά και μεγάλος αριθμός συγγενών τους. Αρχικά όλοι οι ιοί που απομονώθηκαν από τα παραπάνω περιστατικά ονομάστηκαν Norwalk ιοί, ενώ στη συνέχεια και μετά από μελέτες με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο ανακαλύφθηκαν και άλλοι Norwalk-like ιοί και η ομάδα ονομάστηκε norovirus. Η σύγχρονη ταξινόμηση τοποθετεί τους noroviruses μαζί με τους sapoviruses στην οικογένεια των calicivirus. Οι noroviruses προσβάλλουν κυρίως ενήλικες, ενώ οι sapoviruses προσβάλλουν κυρίως παιδιά.

Πώς εξαπλώνεται;

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα εξαπλώνεται εύκολα από άτομο σε άτομο. Όταν ένα άτομο κάνει εμετό ή έχει διάρροια, μικρά σταγονίδια που περιέχουν τον ιό μπορεί να μολύνουν επιφάνειες όπως βρύσες, λαβές από τα καζανάκια τουαλέτας, παιδικά παιχνίδια και πάνες. Τα άτομα με γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδώσουν τον ιό μέχρι και 48 ώρες αφού σταματήσουν τα συμπτώματά τους.

Η βακτηριακή γαστρεντερίτιδα εξαπλώνεται μέσω κακής υγιεινής (ιδιαίτερα όταν δεν πλένετε τα χέρια σας αφού πάτε στην τουαλέτα ή αφού καθαρίσετε εμετό ή βρόμικες πάνες), χαλασμένων τροφίμων, μολυσμένης υδροδότησης και το άγγιγμα κατοικίδιων και άλλων ζώων.

Ποια τα συμπτώματα;

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκαλέσει όλα ή μερικά από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• ναυτία και έμετο που μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο ημέρες
• διάρροια, που συνήθως διαρκεί μία με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και 10 ημέρες
• Απώλεια της όρεξης
• Πονοκέφαλοι
• Κοιλιακό άλγος
• Κοιλιακές κράμπες
• Αιμορραγικές κενώσεις (δυσεντερία - γεγονός που υποδηλώνει λοίμωξη από αμοιβάδα,''Campylobacter'',''Salmonella'',''Shigella''ή κάποια παθογόνα στελέχη του''Escherichia coli'')
• πυρετό (θερμοκρασία πάνω από 37,5^oC σε ενήλικες και πάνω από 38^oC σε παιδιά)
• Λιποθυμία και αδυναμία

Στη βακτηριακή γαστρεντερίτιδα, τα συμπτώματα είναι παρόμοια, αλλά ο πυρετός είναι συχνά υψηλότερος, οι  κράμπες στο στομάχι είναι χειρότερες και η διάρροια μπορεί να περιέχει αίμα και βλέννα.

Τα συμπτώματα της πιο σοβαρής γαστρεντερίτιδας περιλαμβάνουν την αδυναμία να κρατήσετε οποιαδήποτε υγρά, την περιορισμένη ούρηση και το αίσθημα λιποθυμίας ενώ είστε όρθιοι. Αν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει να αναζητήσετε επειγόντως ιατρική περίθαλψη.

Η διάρροια που είναι μαύρη δεν είναι γαστρεντερίτιδα - μπορεί να υποδεικνύει αιμορραγία στο παχύ έντερο (του εντέρου) και απαιτεί επείγουσα ιατρική θεραπεία.

Εργαστηριακή διάγνωση

Οι περισσότεροι από τους ιούς που προκαλούν γαστρεντερίτιδα δεν αναπτύσσονται σε κυτταροκαλλιέργειες και επομένως η απομόνωσή τους με αυτή τη μέθοδο δεν μπορεί να αποτελέσει μέθοδο αναφοράς. Αντίθετα, η διάκρισή τους με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο (ΗΜ) είναι πολύ εύκολη λόγω της διαφορετικής τους μορφολογίας. Ωστόσο, η ευαισθησία της μεθόδου είναι πολύ χαμηλή. Γενικά η ανίχνευση των ροταϊών είναι ευκολότερη καθώς απεκκρίνονται σε υψηλούς αριθμούς κατά τη χρονική περίοδο της έξαρσης των διαρροϊκών κενώσεων. Οι αστροϊοί επίσης ανευρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στα κόπρανα και ανιχνεύονται εύκολα. Οι υπόλοιποι ιοί και ειδικά οι caliciviruses πολλαπλασιάζονται σε μικρές ποσότητες και με την ΗΜ είναι πολύ δύσκολος ο εντοπισμός τους. Τεχνικοί και οικονομικοί περιορισμοί θέτουν την ΗΜ εκτός πεδίου εφαρμογής για την κλινική διάγνωση των ιογενών λοιμώξεων. Μικρή εφαρμογή έχουν και οι παθητικές μέθοδοι ανοσοσυγκόλλησης (PPAT) επίσης λόγω της χαμηλής τους ευαισθησίας.

Τα τελευταία χρόνια οι μοριακές μέθοδοι και ειδικότερα η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης με αντίστροφη μεταγραφάση (RT-PCR) παρέχουν εξαιρετικά υψηλή ειδικότητα και ευαισθησία και πολύ χαμηλά όρια ανίχνευσης. Έτσι η RΤ-PCR σε συνδυασμό με τις ανοσολογικές τεχνικές (ανίχνευση αντισωμάτων στον ορό ασθενών και αντιγόνων των ιών στα κόπρανα με δοκιμασίες EIA) χρησιμοποιούνται πλέον για την εργαστηριακή διάγνωση και την επιδημιολογική επιτήρηση των ιογενών γαστρεντεριτίδων.

Θεραπεία

• Η γαστρεντερίτιδα είναι συνήθως ήπια και η θεραπεία θα εξαρτηθεί από το είδος της γαστρεντερίτιδας.
• Μπορεί να δοθεί συνταγή για φάρμακα κατά τη ναυτίας για ναυτία και εμετό.
• Τα αντιβιοτικά χρειάζονται μόνο αν η γαστρεντερίτιδα προκαλείται από βακτήρια ή παράσιτα. Ένα δείγμα της διάρροιας, είναι δυνατόν να εξεταστεί για το σκοπό αυτό.
• Μερικοί άνθρωποι μπορεί να χρειαστούν ενδοφλέβια (μέσα στη φλέβα) υγρά αν είναι πολύ αφυδατωμένοι.

Αντιμετώπιση στο σπίτι

• Να παίρνετε αρκετά υγρά , χρησιμοποιώντας υδατικά διαλύματα όταν υπάρχουν πολλές κενώσεις, για αναπλήρωση των υγρών και των ηλεκτρολυτών που χάνονται.
• Τα υγρά δεν θα σταματήσουν τον εμετό και τη διάρροια αλλά δεν θα σας αφήσουν να πάθετε αφυδάτωση.
• Αν αισθανθείτε πεινασμένοι να φάτε. Ξεκινήστε με μαλακές τροφές, όπως κράκερ, ρύζι, μπανάνες ή τοστ. Θα πρέπει να ξαναρχίσετε τα κανονικά υγρά και τη διατροφή σε 48-72 ώρες, ακόμη κι αν η διάρροια συνεχίζεται.
• Να ξεκουράζεστε πολύ.
• Θα πρέπει να επιστρέψετε στο γιατρό σας ή στο νοσοκομείο αν δεν είστε σε θέση να κρατήσετε αρκετά υγρά, αισθανθείτε ζάλη όταν είστε όρθιοι ή δείτε σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων

 Η πρόληψη της εξάπλωσης της γαστρεντερίτιδας

• Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να περιοριστεί η εξάπλωση της  γαστρεντερίτιδας.
• Να μη μοιράζεστε τις πετσέτες σας, τις πετσέτες προσώπου, την οδοντόβουρτσα, τα ποτά ή τα μαχαιροπίρουνα με άλλους.
• Να πλύνετε καλά τα χέρια σας (τουλάχιστον για 10 δευτερόλεπτα) με ζεστό σαπουνόνερο μετά τη χρήση της τουαλέτας, όταν αλλάξετε πάνες, αφού καθαρίσετε εμετό και πριν φάτε ή μαγειρέψετε γεύματα.
• Να αγγίζετε, να αποθηκεύετε και να προετοιμάζετε τα ωμά και τα μαγειρεμένα τρόφιμα ξεχωριστά. Να μαγειρεύετε καλά όλα τα ωμά τρόφιμα.
• Τα άτομα που έχουν γαστρεντερίτιδα δεν θα πρέπει να προετοιμάσουν ή να αγγίξουν τρόφιμα άλλων.
• Να μείνετε στο σπίτι και μακριά από τους άλλους όταν είστε αδιάθετοι.
• Αν σκοπεύετε να ταξιδέψετε, να πίνετε μόνο εμφιαλωμένο νερό ή να βράσετε το νερό για 10 λεπτά. Αν δεν μπορείτε να το ξεφλουδίσετε, να το μαγειρέψετε, ή να το βράσετε, να μην το φάτε.
• Να καθαρίζετε συχνά τα μπάνια και τις τουαλέτες.
• Να προσέξτε, όταν αγγίζετε ζώα και τα ούρα ή τα κόπρανα τους.
• Αν νομίζετε ότι η πηγή της ασθένειας μπορεί να είναι τα τρόφιμα, να φυλάξτε τυχόν απομεινάρια των τροφίμων για έλεγχο.

Το προσωπικό νοσοκομείων, υγειονομικής περίθαλψης και αυτοί που χειρίζονται τρόφιμα δεν θα πρέπει να επιστρέψουν στην εργασία για 48 ώρες μετά την ανάρρωση της διάρροιας.

Να δείτε το γιατρό σε περίπτωση  που έχετε:

• στομαχικό πόνος που επιδεινώνεται
• συχνό εμετό ή διάρροια ή και τα δύο
• αίμα ή βλέννα στα κόπρανα σας (διάρροια)
• ουρήσει λίγο ή καθόλου, ή τα ούρα σας είναι  σκούρα ή δύσοσμα.

Διαβάστε επίσης:

• Πως αντιμετωπίζουμε την γαστρεντερίτιδα; Ποια η κατάλληλη διατροφή και τι πρέπει να αποφύγουμε;
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό; 
• Ο πόνος στην κοιλιά και η διάρροια οφείλονται σε γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Ποια τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζονται;
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Πυρετός, διάρροιες μπορεί να οφείλονται σε άπλυτα λαχανικά ή κακοσυντηρημένα τρόφιμα. 
• Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η Σαλμονέλωση
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει;
• Άμεση αντιμετώπιση δηλητηρίασης από ουσίες, φάρμακα, εντομοκτόνα, είδη καθαρισμού, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα. Πρώτες βοήθειες
• Αναμένεται αύξηση εμφάνισης γαστρεντερίτιδας από νοροϊό.
• Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση
• Οι ευεργετικές ιδιότητες του γιαουρτιού. Βοηθήστε την δίαιτα σας τρώγοντας γιαούρτι
• Πεπτικό έλκος με καούρες, πόνο και δυσφορία στο πάνω μέρος της κοιλιάς. Ποια η κατάλληλη διατροφή; Αφεψήματα με βότανα

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Προσοχή στα Σαρακοστιανά. Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση δηλητηρίασης

Ξενοφώντα Τσούκαλη

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψωνίζοντας και τρώγοντας τα σαρακοστιανά εδέσματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. H καλύτερη θεραπεία της τροφική δηλητηρίασης είναι η πρόληψη.

Για να μην μολύνουν τα βακτήρια από τα ωμά τρόφιμα το έτοιμα για κατανάλωση ή μαγειρεμένα φαγητά στο ψυγείο πρέπει να μπαίνουν ξεχωριστά. Αν δύο είδη τροφίμων συντηρούνται στο ίδιο ψυγείο, τα ωμά τρόφιμα θα πρέπει πάντοτε να τοποθετούνται χαμηλότερα από τα έτοιμα για κατανάλωση ή μαγειρεμένα φαγητά. Αυτό σημαίνει ότι τα ωμά τρόφιμα δεν θα στάξουν στο μαγειρεμένο φαγητό.
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας τα εξής:
1. Λαγάνα: Θέλει προσοχή γιατί συνήθως, λόγω μεγάλης ζήτησης είναι άψητη, και μπορεί προκαλέσει διαταραχές στο στομάχι.

2. Ταραμάς: Προϊόν πλήρες συνθετικών χρωμάτων από διατηρημένα αυγά ψαριών. Προσοχή στη δυσοσμία και στην ξινή γεύση. Προτιμήστε τον τυποποιημένο. Αποφύγετε τον ταραμοπολτό στον οποίο προστίθενται αμυλούχες ουσίες. Μην φάτε πολύ.

3. Χαλβάς: Κατασκευάζεται από ταχίνι ενώ ζάχαρη, σοκολάτα, κακάο, ξηροί καρποί κλπ δίνουν διάφορες γευστικές εκδοχές. Άρρηκτα συνδεδεμένος με την παράδοση και τις διατροφικές συνήθειες του λαού μας, είναι άριστος συνδυασμός πρωτεϊνών, υδατανθράκων και ακόρεστων λιπαρών, σε αναλογίες ιδανικές για τη διατροφή μας. Ασφαλώς προτιμήστε τυποποιημένο, ή γνωστό επώνυμο χύμα.

4. Ελιές: Εδώ οι μη τυποποιημένες δεν φαίνεται να έχουν πρόσθετο πρόβλημα. Θυμηθείτε ότι απαγορεύεται η ανάμιξη διαφόρων τύπων. Καλό πλύσιμο στις χύμα.

5. Τουρσιά: Όχι ό,τι καλύτερο για ευαίσθητα στομάχι -όπως σχεδόν όλα της Καθαρής Δευτέρας- είναι λαχανικά διατηρημένα σε λάδι, ξύδι και άλμη. Προτιμήστε τα τυποποιημένα, τα οποία γράφουν τρόπο συντήρησης, βάρος και κατηγορία λαχανικού, ή επώνυμα χύμα.

6. Χταπόδι: Προτιμήστε το χταπόδι από το μοσχοχτάποδο (ή μελιδόνα). Ξεχωρίζουν από τις βεντούζες. Η μελιδόνα έχει μια σειρά βεντούζες σε κάθε πλοκάμι, ενώ το χταπόδι δύο. Τα φρέσκα χταπόδια έχουν ωραίο, σκληρό, στιλπνό και υγρό δέρμα, γυαλιστερά μάτια και η μυρωδιά τους είναι ευχάριστη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο ψήσιμο να γίνουν μαλακά.

7. Καλαμαράκια: Κυκλοφορούν και "μαϊμούδες". Το αληθινό καλαμάρι έχει χρώμα λευκό που ροδίζει, δεν έχει πλευρικά πτερύγια ούτε κηλίδες. Τα πτερύγια πιάνουν τα 2/3 του σώματος, το οποίο είναι κυλινδρικό. Τα θράψαλα έχουν χρώμα μπλε και μικρότερα πτερύγια. Προτιμήστε κατεψυγμένα.

8. Οστρακοειδή: Μύδια, στρείδια, κυδώνια, αχινοί, αχιβάδες, κλπ. Προσοχή στην αγορά, μέτρο στην κατανάλωση. Το όστρακο πρέπει να είναι καλά κλεισμένο. Η μυρωδιά να είναι αυτή του ιωδίου της θάλασσας. Ανάμεσα στις βαλβίδες εισαγωγής - εξαγωγής, πρέπει να υπάρχει καθαρό υγρό. Κτυπήστε το όστρακο. Ο ήχος πρέπει να είναι υπόκωφος, σημάδι ότι έχει σάρκα και νερό.

9. Μαλακόστρακα: Γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακοί. Τα πιο ευαίσθητα από τα θαλασσινά. Αν δεν ξέρετε, προτιμήστε τα κατεψυγμένα. Τα φρέσκα διακρίνονται από ζωηράδα σε μάτια και χρώμα και είναι σφικτά. Αν "πρασινίζουν", μυρίζουν ή παρουσιάζουν χαλάρωση, μακριά.

10. Αλκοόλ: Μείνετε σε ένα τύπο ποτού - αλλά αν θέλετε να αλλάξετε, ανεβείτε σε πιο δυνατό. Όσο και αν φαίνεται παράξενο, είναι καλύτερο να πάτε από κρασί ή μπύρα στο ούζο αλλά όχι το αντίθετο. Και βέβαια το αλκοόλ δεν συνδυάζεται με την οδήγηση.

Κατεψυγμένα: Τα κατεψυγμένα πρέπει να συντηρούνται, στο σημείο πώλησης, σε καταψύκτη στους –18o C, να πωλούνται συσκευασμένα και με υγειονομικό σήμα, δηλαδή τη σφραγίδα της επιχείρησης, η οποία είναι μικρή και ελλειψοειδής. Στη σφραγίδα, της επιχείρησης παραγωγής αναφέρεται ο Κωδικός Αριθμός της επιχείρησης, πχ.EL 30.A.60. EU. Επί πλέον, στην συσκευασία, πρέπει να αναγράφονται όλες οι υποχρεωτικές ενδείξεις, που προβλέπονται, από την Νομοθεσία, δηλ. η ονομασία πώλησης, το καθαρό βάρος, η χρονολογία ανάλωσης, οι ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και χρήσης, το όνομα, η εμπορική επωνυμία και η διεύθυνση του κατασκευαστή ή συσκευαστή, ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης.

Συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης

Αν ξαφνικά μετά τα νηστίσιμα εδέσματα αισθανθείτε λίγο...περίεργα, είναι πιθανόν να έχετε πάθει τροφική δηλητηρίαση, συμπτώματα της οποίας είναι:

• πόνος στην κοιλιά,
• επίμονος πονοκέφαλος,
• διάρροια,
• ναυτία και εμετούς,
• ζάλη.
• Πιο σπάνια αδυναμία ή λιποθυμία

Σε περίπτωση που οι εμετοί επιμένουν, καλέστε γιατρό

Όταν ο ασθενής κάνει εμετό, φροντίστε ώστε το κεφάλι του να είναι χαμηλότερα από το στήθος του για να μην πνιγεί. Αν είναι ενήλικος ή παιδί, βάλτε τον να ξαπλώσει μπρούμυτα, με το κεφάλι κρεμασμένο στην άκρη του κρεβατιού. Αν είναι βρέφος τοποθετήστε το μπρούμυτα στα γόνατα σας.

Δώστε στον πάσχοντα άφθονα υγρά και μια λεκάνη (αν κάνει έμετο)

Προσέξτε αν και άλλα άτομα που συνέφαγαν με τον ασθενή παρουσιάζουν τα ίδια κλινικά σημεία τότε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τροφική δηλητηρίαση, αντίθετα αν τα μέλη μιας οικογένειας παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα αλλά σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, τότε είναι πιθανότερο ότι πρόκειται για μια γρίπη ή κοινό κρυολόγημα.

Ειδική Γραμμή Επικοινωνίας
Ο ΕΦΕΤ υπενθυμίζει την ειδική γραμμή επικοινωνίας, 11717, η οποία είναι στη διάθεση όλων των καταναλωτών, όπου μπορούν να αναφέρουν ή να καταγγείλουν οποιαδήποτε μη συμμόρφωση – παράβαση της νομοθεσίας υποπέσει στην αντίληψή τους.

Σας Ευχόμαστε Καλή Σαρακοστή!!!

Αντιμετώπιση τροφικής δηλητηρίασης από Σαρακοστιανά και νηστίσιμα.

PhD

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψωνίζοντας και τρώγοντας τα σαρακοστιανά εδέσματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν ξαφνικά μετά τα νηστίσιμα εδέσματα αισθανθείτε λίγο...περίεργα, είναι πιθανόν να έχετε πάθει τροφική δηλητηρίαση. H καλύτερη θεραπεία της τροφική δηλητηρίασης είναι η πρόληψη. 

Με τον όρο τροφική δηλητηρίαση εννοούμε μια διαταραχή που προέρχεται από τη βρώση τροφίμων ή ποτών που έχουν επιμολυνθεί με τοξίνες, δηλαδή ουσίες παραγόμενες από βακτήρια που αναπτύσσονται πάνω στις τροφές, όπως ο σταφυλόκοκκος ή ομάδες βακτηρίων, όπως είναι για παράδειγμα η σαλμονέλα και το κολοβακτηρίδιο.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι μια τοξίνη μπορεί να μην έχει επίδραση μόνο στο πεπτικό σύστημα, αλλά η δράση της να επεκτείνεται και σε άλλα τμήματα του οργανισμού. Ανάλογα με την ποσότητα της τοξίνης ή του βακτηρίου που εισήλθε στο γαστρεντερικό σύστημα, μπορεί να δώσει έντονα συμπτώματα και ν' αναγκάσει τον ασθενή ν' αναζητήσει ιατρική βοήθεια.

Τα τρόφιμα μπορεί να φαίνονται φυσιολογικά και να έχουν φυσιολογική γεύση και οσμή. Μερικά άτομα κινδυνεύουν περισσότερο απ' την τροφική δηλητηρίαση όπως μικρά παιδιά, έγκυες γυναίκες ηλικιωμένοι και άτομα με άλλες ασθένειες.

Συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης

Τα συμπτώματα της τροφικής δηλητηρίασης μπορεί να ποικίλουν και εξαρτώνται απ' το είδος των βακτηρίων ή μολυσματικών ουσιών που προκαλούν τις ασθένειες. Η δηλητηρίαση μπορεί να είναι έκδηλη αλλά μπορεί και όχι. Μπορεί να αισθανθείτε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:

• πόνος στην κοιλιά,
• επίμονος πονοκέφαλος,
• διάρροια,
• ναυτία και εμέτους,
• ζάλη.
• Πιο σπάνια αδυναμία ή λιποθυμία 

Τα συμπτώματα μπορεί  να συμβούν σε 30 λεπτά αφού φάγατε ή αρκετές ώρες αργότερα. Μπορεί να είναι ήπιας ή σοβαρής μορφής. Μερικά βακτήρια μπορεί επίσης να προκαλέσουν και άλλα συμπτώματα. 

Αντιμετώπιση τροφικής δηλητηρίασης

Όταν ο ασθενής κάνει εμετό, φροντίστε ώστε το κεφάλι του να είναι χαμηλότερα από το στήθος του για να μην πνιγεί. Αν είναι ενήλικος ή παιδί, βάλτε τον να ξαπλώσει μπρούμυτα, με το κεφάλι κρεμασμένο στην άκρη του κρεβατιού. Αν είναι βρέφος τοποθετήστε το μπρούμυτα στα γόνατα σας.

Κατά την διάρκεια που ο ασθενής έχει διάρροια ή έμετο, μην δώσετε αντιεμετικά ή αντιδιαρροϊκά, επειδή τόσο η διάρροια όσο και ο έμετος βοηθούν να αποβληθούν οι τοξίνες. Επειδή όμως μπορούν να προκαλέσουν αφυδάτωση, προσπαθήστε να αντικαταστήσετε άμεσα τα υγρά που χάνονται. 

Δώστε στον πάσχοντα άφθονα υγρά και μια λεκάνη (αν κάνει έμετο).  Αποφύγετε τη στερεά τροφή για μια ολόκληρη μέρα και δώστε στον ασθενή σκέτα υγρά (τσάι, νερό, χυμός μήλου, ζωμός κρέατος ή ζελέ).

Όταν νιώσετε ότι μπορεί να πιεί κάτι χωρίς να πειράξει τον άρρωστο, φροντίστε να πίνει διαυγή υγρά για 12 περίπου ώρες και στη συνέχεια να καταναλώνει ελαφρές και εύπεπτες τροφές, όπως είναι το ρύζι και οι σούπες. Μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων,  Τη δεύτερη μέρα δώστε στερεά τροφή σε μικρές ποσότητες κουάκερ,  λευκό ρύζι, μπανάνες, εύπεπτα λαχανικά και γιαούρτι και αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα που δεν έχουν υποστεί ζύμωση.

Χρειάζεται να απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση στο γιατρό ή στο νοσοκομείο ο ασθενής παρουσιάσει:

• Στεγνά χείλη και μάτια με μαύρους κύκλους.
• Ανορεξία που επιμένει.
• Αίμα στις κενώσεις.
• Ξαφνική αδυναμία που συνοδεύεται από μούδιασμα, δύσπνοια ή παραισθήσεις.
• Διάρροια που συνοδεύεται από πυρετό για περισσότερες από 24 ώρες.
• Έντονους πόνους στην κοιλιά που διαρκούν πάνω από 2 ώρες και συνοδεύονται από εμετούς.

Προσέξτε αν και άλλα άτομα που συνέφαγαν με τον ασθενή παρουσιάζουν τα ίδια κλινικά σημεία τότε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τροφική δηλητηρίαση, αντίθετα αν τα μέλη μιας οικογένειας παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα αλλά σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, τότε είναι πιθανότερο ότι πρόκειται για μια γρίπη ή κοινό κρυολόγημα.

Αν και η τροφική δηλητηρίαση από θαλασσινά προκαλεί δυσάρεστη κρίση διάρροιας και εμέτου, συνήθως υποχωρεί μέσα σε ένα 24ωρο. Ακόμα και παραλυτική δηλητηρίαση από θαλασσινά να πάθει κανείς (είναι μια μορφή βαριάς δηλητηρίασης), το πιθανότερο είναι πως θα ταλαιπωρηθεί επιπλέον από γενικευμένη κακουχία, συν ένα αίσθημα «μυρμηγκιάσματος» γύρω από το στόμα και τη γλώσσα του, μαζί με λίγη δύσπνοια. Τα συμπτώματα αυτά είναι ανησυχητικά, αλλά σπανίως γίνονται επικίνδυνα - γι' αυτό και μπορεί κανείς να απολαμβάνει τα θαλασσινά του, εκτός κι αν έχει ιατρική αντένδειξη σε αυτό. 

Διαβάστε επίσης

• Προσοχή στον ταραμά και τα άλλα Σαρακοστιανά. Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση δηλητηρίασης
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;