Νόσος του Κρον, Crohn. Συμπτώματα, επιπλοκές. Τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε; Η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η νόσος του Crohn είναι ένα χρόνιο φλεγμονώδες νόσημα που μπορεί να αφορά σε οποιοδήποτε τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Προσβάλλει συνήθως τις εντερικές έλικες, αν και μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιοδήποτε μοίρα του πεπτικού σωλήνα, από το στόμα μέχρι τον ορθό (πρωκτό). 

Άτομα που πάσχουν από τη νόσο του Crohn, παρουσιάζουν μια χρόνια διαδρομή φλεγμονής του γαστρεντερικού συστήματος. Η νόσος προσβάλλει οποιαδήποτε μοίρα του πεπτικού σωλήνα. Πιθανό εύρημα είναι, να μεταβάλλονται σε προσβεβλημένα τμήματα εντερικού ιστού, τμήματα υγιούς ιστού. Η χρόνια διαδρομή της φλεγμονής οδηγεί σε πάχυνση του εντερικού βλεννογόνου και υποβλεννογόνου χιτώνα. Η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλλει από ασθενή σε ασθενή. Άλλοι έχουν πολύ έντονα και συχνά συμπτώματα και άλλοι σχεδόν μηδαμινά. Ορισμένοι ασθενείς έχουν μεγάλες περιόδους χωρίς καθόλου συμπτώματα ακόμη και χωρίς θεραπεία. Άλλοι έχουν πιο βαρειά νόσο και χρειάζονται συνεχή θεραπεία ή ακόμη και εγχείρηση. 

Πήρε το όνομά της από τον Αμερικανό γαστρεντερολόγο Burrill Crohn, ο οποίος ήταν ο πρώτος που περιέγραψε τη νόσο το 1932 μαζί με τους συνεργάτες του Leon Ginzburg και Gordon Oppenheimer.

Η νόσος του Crohn παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με μια άλλη πάθηση του παχέος εντέρου που ονομάζεται ελκώδης κολίτιδα και παλαιότερα πιστευόταν ότι πρόκειται για την ίδια ασθένεια. Η βασική διαφορά με την ελκώδη κολίτιδα  είναι ότι η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει την εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου (κόλον και ορθό) ενώ η νόσος του Crohn είναι δυνατόν να προσβάλλει οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού σωλήνα από το στόμα μέχρι τον πρωκτό

Η νόσος Crohn είναι άγνωστης αιτιολογίας νόσημα. Μας είναι γνωστός ο αυτοάνοσος μηχανισμός πρόκλησης του νοσήματος, όχι όμως και η αιτία ή οι αιτίες που πυροδοτούν αυτή την αντίδραση. Σε φυσιολογικές συνθήκες, το ανοσοποιητικό σύστημα συντελεί στην προστασία του οργανισμού. Στη νόσο του Crolin ωστόσο, ο ιστός του πεπτικού συστήματος καθίσταται αντιγονικός (διαταράσσεται η ικανότητα αναγνώρισης του φυσιολογικού ιστού), με αποτέλεσμα τη δημιουργία υπερδραστικής αυτοάνοσης παθογενετικής αντίδρασης και την πρόκληση χρόνιας φλεγμονής. Η κατάσταση αυτή αποκαλείται αυτοάνοση διαταραχή.

Συνήθως, οι βλάβες αφορούν σε όλο το πάχος του τοιχώματος του πεπτικού σωλήνα και όχι μόνο στα επιφανειακά του τμήματα. Επίσης μπορεί να εντοπίζονται σε οποιοδήποτε τμήμα του, στο παχύ ή το λεπτό έντερο, στο στόμαχο ή το στόμα ή σε ένα τμήμα του λεπτού και ένα τμήμα του παχέος εντέρου.Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;

Τα κύρια συμπτώματα της νόσου Crohn περιλαμβάνουν:

• Πόνο στην κοιλιά
• Διάρροια
• Αρθρίτιδα
• Άφθες
• Κόπωση
• Εμετό
• Απώλεια βάρους
• Αναιμία με έλλειμμα βιταμίνης B12
• Υποθρεψία

Τα συμπτώματα που προαναφέρουμε δεν είναι ειδικά και μπορεί να μοιάζουν και με τα συμπτώματα άλλων νοσημάτων. Δεν είναι σπάνιο να οδηγούμαστε στη διάγνωση της νόσου ύστερα από μία επέμβαση σκωληκοειδεκτομής. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι προκαλεί πολλές φορές συρίγγια και έτσι δεν είναι περίεργο ο γιατρός να ζητήσει έλεγχο με κολονοσκόπηση σε έναν ασθενή με περιεδρικά συρίγγια ή με επίμονο μη ειδικό πόνο στην κοιλιά ή επειδή έχει μια πολύ αυξημένη ταχύτητα καθιζήσεως ερυθρών.

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Δυσκοιλιότητα
• Φλεγμονή των οφθαλμών
• Συρίγγια (συνήθως της ορθικής χώρας, με εκκρίσεις πύου, βλέννης ή κοπράνων
• Αρθραλγία
• Φλεγμονή του ήπατος
• Έλκη της στοματικής κοιλότητας
• Αιμορραγία εκ του ορθού κι αιματηρά κόπρανα
• Δερματικό εξάνθημα
• Οίδημα των ούλων

Πότε εμφανίζεται η Νόσος του Κρον;

Η συνηθέστερη ηλικία έναρξης της νόσου, οπότε εμφανίζονται τα πρώτα νοσήματα, είναι οι δεκαετίες από 15 έως 35 ετών. Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών. Πολλές φορές η νόσος αφορά σε μια οικογένεια, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να στηριχτεί η κληρονομικότητά της. Πάντως αρκετοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι η νόσος οφείλεται σε γονιδιακή βλάβη που επιτρέπει αυτούς που την έχουν να αναπτύξουν άτοπες αντιδράσεις του αμυντικού τους συστήματος σε έναν παράγοντα, όπως είναι μία ίωση ή μία μικροβιακή μόλυνση. Έτσι, ενώ κάποιος που δεν έχει βλάβη του γεννητικού του υλικού θα εκδηλώσει μια απλή γαστρεντερίτιδα, σε αυτόν που έχει αυτήν τη βλάβη, η επαφή με τον παθογόνο παράγοντα (μικρόβιο ή ιό) θα πυροδοτήσει μία τέτοια αντίδραση του αμυντικού του συστήματος που θα τον οδηγήσει στην εκδήλωση της νόσου του Crohn. Η νόσος είναι συχνότερη στους κατοίκους των πόλεων από ό,τι στους κατοίκους της επαρχίας, όπως και σε αυτούς που έχουν τελειώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση από ό,τι σε εκείνους που έχουν τελειώσει μόνο την πρωτοβάθμια. Όλα αυτά βέβαια είναι στατιστικές επισημάνσεις και μέχρι στιγμής δεν έχουν οδηγήσει σε κανένα συμπέρασμα σε σχέση με τις αιτίες της νόσου. Πάντως φαίνεται ότι και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο, εφόσον η νόσος είναι πιο συχνή στις βιομηχανοποιημένες από τις υπό ανάπτυξη χώρες.

Πώς γίνεται η διάγνωση της νόσου του Κρον;

Ο γιατρός θα υποπτευθεί τη νόσο από τα συμπτώματα που θα του αναφερθούν. Αμέσως μετά θα κάνει εξετάσεις για επιβεβαίωσή της. 

Διαγνωστικές εξετάσεις της νόσου Crohn είναι:

• Βαριούχος υποκλυσμός
• Κολονοσκόπηση
• Υπολογιστική τομογραφία της κοιλίας
• Ενδοσκόπηση, συμπεριλαμβανομένου της ενδοσκόπησης με κάψουλα
• Μαγνητική τομογραφική απεικόνιση της κοιλίας
• Σιγμοειδοσκόπηση
• Εντεροσκόπηση
• Απεικόνιση του ανωτέρου γαστρεντερικού σωλήνα

Η καλλιέργεια κοπράνων ίσως αποβεί χρήσιμη στη διαφοροδιάγνωση άλλων πιθανών αιτιών πρόκλησης των συμπτωμάτων.

Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα και των παρακάτω εξετάσεων:

• Αλβουμίνης
• C- αντιδρώσας πρωτεΐνης
• Ρυθμό ιζηματογένεσης ερυθροκυττάρων
• Λιπώδους σύστασης των κοπράνων
• Αιμοσφαιρίνης
• Δοκιμασίες ηπατικής λειτουργίας
• Την τιμή των λευκών αιμοσφαιρίων

Οι εξετάσεις αυτές είναι εξετάσεις αίματος, κοπράνων και άλλες εργαστηριακές, όπως η κολονοσκόπηση ή ο βαριούχος υποκλυσμός (ακτινολογική εξέταση του παχέος εντέρου), η εντερόκληση (ακτινολογική εξέταση του λεπτού εντέρου) και η βιοψία εντέρου. Την τελική διάγνωση θα θέσει η βιοψία του εντέρου. Η κολονοσκόπηση και οι αιματολογικές εξετάσεις, όπως η γενική αίματος, η ταχύτητα καθίζησης ερυθρών και η CRP, είναι οι συνήθεις εξετάσεις με τις οποίες ο γιατρός θα παρακολουθεί την πορεία της νόσου.

Δεν είναι μεταδοτική.

Ποιες είναι οι επιπλοκές της νόσου του Κρον;

Η νόσος εκδηλώνεται με κρίσεις, μεταξύ των οποίων υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες δεν εμφανίζονται καθόλου συμπτώματα. Η συνηθέστερη επιπλοκή είναι τα συρίγγια. Συρίγγιο είναι ένα κανάλι που δημιουργείται και μέσω του οποίου επικοινωνούν δύο περιοχές. Έτσι, ανάλογα με τις περιοχές αυτές δίνουμε και τα ανάλογα ονόματα όπως, εντεροεντερικά συρίγγια, όταν επικοινωνεί ένα τμήμα του εντέρου με ένα άλλο, ή περιεδρικά συρίγγια, όταν επικοινωνεί το ορθό έντερο με το δέρμα γύρω από τον πρωκτό κ.λπ. Τα συρίγγια αποτελούν κύρια αιτία υποθρεψίας, διότι δημιουργούν 'βραχυκυκλώματα' στη διαδρομή της τροφής μέσα στο έντερο. Μερικές φορές οι ασθενείς παρουσιάζουν κάποιο επώδυνο εξάνθημα, ιδίως στο μπροστινό μέρος της γάμπας, που ονομάζεται οζώδες ερύθημα. Αυτό όμως θεωρείται εκδήλωση της νόσου και όχι επιπλοκή. Τέτοιες εκδηλώσεις είναι επίσης οι αρθρίτιδες και οι μολύνσεις του οφθαλμού που ονομάζονται ιριδοκυκλίτιδες.

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα και την εντόπιση της νόσου. Η φαρμακευτική αγωγή έχει τρεις άξονες: να επιτυγχάνονται μεγάλες υφέσεις της νόσου, να αντιμετωπίζονται οι κρίσεις και, τέλος, να αντικαθίστανται θρεπτικές απώλειες λόγω της νόσου. Εάν η νόσος είναι ήπια (ελαφρά) τότε μπορεί να είναι αρκετά ορισμένα φάρμακα που ονομάζονται σαλικυλικά. Η σουλφασαλαζίνη και η μεσαλαμίνη είναι οι πιο συχνοί εκπρόσωποι αυτών των φαρμάκων. Ορισμένα αντιβιοτικά επίσης, όπως η μετρονιδαζόλη και η σιπροφλοξασίνη, χρησιμοποιούνται για την θεραπεία της νόσου.

Η κορτιζόνη χορηγείται στους ασθενείς που έχουν πιο βαριά μορφή της νόσου. Σε ακόμη βαρύτερες περιπτώσεις η κορτιζόνη συνδυάζεται με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή με ένα νεότερο φάρμακο που ονομάζεται ινφλιξιμάμπη (Remicade). Μερικές φορές είναι επιτακτική η ανάγκη της παραμονής του ασθενούς στο νοσοκομείο. Ακόμη, μπορεί να χρειασθεί εγχείρηση, η οποία όμως δεν θεραπεύει τη νόσο αλλά βοηθά σε ορισμένες επιπλοκές της (π.χ. στένωση εντέρου).

Άλλο φάρμακο που χορηγείται με τον ίδιο σκοπό είναι η αζαθειοπρίνη, που είναι ανοσοκατασταλτικό φάρμακο και συνήθως χορηγείται σε ασθενείς με ανθεκτική νόσο στις συνήθεις θεραπείες. Το μειονέκτημα της αζαθειοπρίνης είναι ότι χρειάζεται περίπου δεκαεπτά εβδομάδες για να αρχίσει να δρα. Σε αυτή την κατηγορία υπάρχουν και άλλα φάρμακα που δοκιμάζονται, όπως οι κυκλοσπορίνες (που χρησιμοποιούνται στις μεταμοσχεύσεις) και η μεθοτρεξάτη (που είναι χημειοθεραπευτικό) 

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούμε με μεγάλη επιτυχία τους παράγοντες αντί -TNF (Tumor Necrosis Factor). Πρόκειται για αντίσωμα της γενετικής μηχανικής, που σκοπό έχει να εμποδίσει την ανάπτυξη της φλεγμονής στο έντερο, διακόπτοντας την άτοπη αντίδραση του αμυντικού συστήματος. Μέχρι στιγμής, επιτρέπεται η χορήγησή του σε βαριές περιπτώσεις της νόσου σε ασθενείς με συρίγγια και σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη φαρμακευτική αγωγή. Το φάρμακο χορηγείται ενδοφλέβια σε τρεις δόσεις. Στην ίδια κατηγορία φαρμάκων ανήκει και η θαλιδομίδη, ένα γνωστό φάρμακο από χρόνια αλλά τερατογόνο για τις εγκύους. Υπάρχουν και πειραματικά φάρμακα που ακόμη μελετούνται, όπως τα λιπαρά οξέα, τα ιχθυέλαια, η νικοτίνη και οι παράγοντες anti- ICAM1 (θεραπεία απευαισθητοποίησης).

Τέλος, στον άξονα των θρεπτικών συμπληρωμάτων, ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει βιταμίνη B12, φυλλικό οξύ ή σίδηρο.

Όπως προαναφέραμε η νόσος είναι χρόνια και δεν επιδέχεται χειρουργική αντιμετώπιση. Στη νόσο του Crohn χειρουργούνται μόνο οι επιπλοκές, π.χ., τα συρίγγια. 

Ασθενείς της νόσου Crohn με αρνητική ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή, χρήζουν πιθανότατα χειρουργικής αντιμετώπισης, ιδιαίτερα στην περίπτωση εμφάνισης επιπλοκών όπως:

• Αιμορραγία
• Συρίγγια (παθολογικές επικοινωνίες του εντερικού αυλού με άλλα τμήματα ή περιοχές του σώματος)
• Λοιμώξεις (αποστήματα)
• Στενώσεις

Σε κάποιους ασθενείς απαιτείται η ολική χειρουργική αφαίρεση του παχέους εντέρου (κόλου) με ή χωρίς τον ορθό.

Πρόγνωση

Δεν υφίστανται ουσιαστική ίαση της νόσου Crohn. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από περιόδους εναλλαγής υφέσεων κι εξάρσεων.

Αποτελεί κύριας σημασίας ωστόσο, η μακροχρόνια παραμονή υπό φαρμακευτική αγωγή, προκειμένου να αποτραπεί η σύντομη επανεμφάνιση των συμπτωμάτων της νόσου. Σε περίπτωση που ο ασθενής διακόψει ή αλλάξει για οποιοδήποτε λόγο τα φαρμακευτικά σκευάσματα που λαμβάνει, οφείλει να επικοινωνήσει άμεσα με τον ιατρό του.

Άτομα που πάσχουν από τη νόσο του Crohn, διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του λεπτού και του παχέους εντέρου.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΘΡΕΨΗ

Καμία συγκεκριμένη δίαιτα δεν έχει αποφέρει βελτίωση ή επιδείνωση της εντερικής φλεγμονής στη νόσο του Crohn. Ωστόσο, μια διατροφή πλούσια σε θερμίδες, βιταμίνες και πρωτεΐνες, είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή του υποσιτισμού και της απώλειας βάρους. Οι διαταραχές που προκαλούν κάποιες ειδικές τροφές, ποικίλουν από άτομο σε άτομο.

Μια ισορροπημένη δίαιτα πρέπει να περιέχει τροφές από όλες τις ομάδες τροφίμων για να διασφαλιστεί με αυτόν τον τρόπο ο επαρκής εφοδιασμός του οργανισμού με υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπος. 

Οι υδατάνθρακες αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού. Υπάρχουν δύο κατηγορίες υδατανθράκων: τα απλά σάκχαρα και οι σύνθετοι υδατάνθρακες (άμυλο και φυτικές ίνες). 

Τα απλά σάκχαρα μπορεί να προέρχονται από τη ζάχαρη, το μέλι, τη μαρμελάδα, τις καραμέλες, τα γλυκά, τα κουλουράκια και τα φυσικά σάκχαρα που προέρχονται από το γάλα και τα φρούτα ή τους χυμούς. 

Τα απλά σάκχαρα μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα στα ασθενείς, καθώς η μεγάλη κατανάλωσή τους μπορεί να προκαλέσει (ή να αυξήσει) τη διάρροια. Η διάρροια μπορεί να ελεγχθεί σε κάποιο βαθμό με τη μείωση της κατανάλωσης γλυκών, πλήρων αναψυκτικών και συμπυκνωμένων φρουτοχυμών. 

Οι πρωτεΐνες αποτελούν το δομικό υλικό των κυττάρων του ανθρώπινου σώματος, ενώ βοηθούν στην ανάπλαση των ιστών και συμβάλλουν στην παραγωγή ενζύμων απαραίτητων για την πέψη και την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. 

Τροφές πλούσιες σε υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνη είναι το κρέας, το κοτόπουλο, το ψάρι, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα όσπρια. 

Πολύ πρόσφατα, ερευνητές από τη Δανία μελέτησαν τα επίπεδα της βιταμίνης D σε ασθενείς με νόσο Crohn και διαπίστωσαν ότι ασθενείς σε έξαρση είχαν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D σε σχέση με τους ασθενείς σε ύφεση και μάλιστα τα επίπεδα ήταν χαμηλότερα σε εκείνους με την υψηλότερη ενεργότητα της νόσου. Η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων βιταμίνης D μπορεί να έχει περισσότερες ευεργετικές δράσεις για τους ασθενείς.Επιπρόσθετα, η επίτευξη φυσιολογικών επιπέδων βιταμίνης D φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο της χειρουργικής αντιμετώπισης της νόσου Crohn.

Συγκεκριμένα είδη τροφών, ίσως επιδεινώσουν τα συμπτώματα της διάρροιας και των αερίων, ιδιαίτερα σε οξείες φάσεις της νόσου. Διατροφικές συστάσεις που δίδονται σε χρονικές περιόδους έντονης συμπτωματολογίας, περιλαμβάνουν:

• Κατανάλωση μικρών ποσοτήτων τροφής, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας
• Κατανάλωση αρκετής ποσότητας νερού (συχνή κατανάλωση μικρών ποσοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας)
• Αποφυγή τροφών πλούσιες σε φυτικές ίνες (bran, φασόλια, καρύδια, σπόρια και ποπ κορν)
• Αποφυγή λιπαρών ή τηγανιτών τροφών και σάλτσες (βούτυρο, μαργαρίνη και βαριές κρέμες)
• Εάν ο οργανισμός σας δυσκολεύεται στην πέψη γαλακτοκομικών προϊόντων, περιορίστε τα.
• Αποφυγή ή περιορισμός κατανάλωσης αλκοόλ και καφεΐνης

Άτομα με απόφραξη του εντερικού αυλού, οφείλουν να αποφεύγουν τα ωμά φρούτα και τα λαχανικά. Εκείνοι πάλι που παρουσιάζουν δυσχέρεια στην πέψη της λακτόζης (τύπος λακτόζης που περιέχεται στο γάλα), οφείλουν να αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η σπιρουλίνα

Ένα κοινό σύμπτωμα της νόσου του Crohn, συχνή και εξουθενωτική διάρροια, μπορεί να προκαλέσει υποσιτισμό και απώλεια βάρους.  Επειδή η Σπιρουλίνα είναι ιδιαίτερα θρεπτική, η κατανάλωση της μπορεί να βελτιώσει τη διατροφική κατάσταση ας και να μειώσει την απώλεια βάρους και την κούραση.  Επιπλέον, η Σπιρουλίνα είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά στην καταστολή της φλεγμονής, όπως φαίνεται από πολλές εργαστηριακές μελέτες που συνοψίστηκαν στο ‘’Journal of the American Association Neutraceutical ‘’ το 2002. Η έρευνα δείχνει ότι η Σπιρουλίνα καταστέλλει τη φλεγμονή αναστέλλοντας την παραγωγή των φλεγμονωδών χημικών ουσιών, και μπορεί επίσης να καταπολεμήσει τους ανθυγιεινούς μικροοργανισμούς που μπορεί να βρεθούν στον εντερικό σωλήνα μετά από μια περίοδο διάρροιας, τόσο μέσω της επίδρασής της στο ανοσοποιητικό σύστημα και την άμεση αντι – παθογόνο δράση του.

Ψυχολογική Υποστήριξη

Για πολλά χρόνια υπήρχε η θεωρία ότι η νόσος αυτή οφειλόταν, σε ένα μεγάλο ποσοστό, σε ψυχολογικούς παράγοντες και ειδικότερα σε αυξημένα ποσοστά στρες και άγχους στο άτομο. Στην πραγματικότητα, η εμφάνιση της νόσου του Crohn δεν οφείλεται σε ψυχολογικούς παράγοντες αλλά επηρεάζεται από αυτούς .

Η παρουσία ψυχολογικής αναταραχής στην νόσο crohn συμβάλλει στην κακή ποιότητα της ζωής σε σχέση με την υγεία. Η ανίχνευση και η θεραπεία της ψυχολογικής αναταραχής στην νόσο φέρνουν τη δυνατότητα να βελτιωθεί η σχετική με την υγεία ποιότητα της ζωής για αυτούς τους ασθενείς. 

Σε μια μελέτη ασθενών - μαρτύρων φάνηκε ότι οι ασθενείς έχουν ένα μικρότερο δίκτυο κοινωνικών επαφών αλλά περισσότερες σχέσεις με κάποια πιο στενά μέλη της οικογένειας. Από την μελέτη φάνηκε ότι τα πιο στενά μέλη της οικογένειας είναι συνήθως αρμόδια για την κοινωνική υποστήριξη του ασθενή. Η Ψυχολογική υποστήριξη θα μπορούσε να εστιάσει την προσοχή στο να μειώσει την πίεση και να προκαλέσει βαθιά χαλάρωση, να μειώσει τα συμπτώματα της ασθένειας, να μειώσει την κατάθλιψη και την ανησυχία, να αυξήσει την αίσθηση της ευημερίας, της συνειδητοποίησης και της δημιουργικότητας, να αυξήσει τη δυνατότητα του σώματος να ελέγξει τον πόνο και να ισορροπήσει την ενέργεια του σώματος ώστε να μειώσει το συναισθηματικό τραύμα, να βελτιώσει τη δύναμη της θέλησης, να τονώσει την αυτοεικόνα, να ανορθώσει την αυτοεκτίμηση.

Η ύπαρξη ενός υποστηρικτικού δικτύου γύρω απο το άτομο (οικογένεια , φίλοι , σύνδεσμοι, ομάδες υποστήριξης και ενημέρωσης) όπως και η αναζήτηση ενός ειδικού της ψυχικής υγείας μπορούν να συμβάλλουν θετικά στην διαχείριση των ψυχολογικών ζητημάτων που σχετίζονται με μια χρόνια ασθένεια όπως η νόσος του Crohn

Παγκόσμια Ημέρα για τις Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (νόσο του Crohn και ελκώδη κολίτιδα)

Η Παγκόσμια Ημέρα ΙΦΝΕ “εορτάζεται” τη 19η Μαΐου κάθε έτους από οργανώσεις ασθενών από όλο τον κόσμο με κύριο στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τα ΙΦΝΕ. 
Πέντε εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με τη νόσο του Crohn και την ελκώδη κολίτιδα, παθήσεις που είναι γνωστές ως Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ).

Διαβάστε επίσης

• Τι πρέπει να τρώτε και τι δεν πρέπει αν έχετε ελκώδη κολίτιδα. Η σημασία του άγχους και της άσκησης
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει;
• Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης. Μόδα της εποχής ή μια κρυφή νόσος η κοιλιοκάκη; Η γνωστή άγνωστη γλουτένη
• Τι είναι η κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη; Τι προκαλεί, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η σωστή διατροφή για τους ασθενείς;
  

Αλέξανδρου Γιατζίδη
Dr.
PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πήγαν όλα λάθος, έπαθα περιτονίτιδα και κόντεψα να πεθάνω καταγγέλλοντας γυναίκα την γιατρό της

 medlabnews.gr iatrikanea

Για γαστρικό μανίκι μπήκε στο χειρουργείο μια γυναίκα, πριν 4 χρόνια, η οποία δεν μπορούσε να φανταστεί αυτό που την περίμενε μετά την επέμβαση. Η 45χρονη ανέφερε ότι είχε κάνει και στο παρελθόν άλλη επέμβαση στην ίδια γιατρό, ωστόσο την δεύτερη φορά πήγαν όλα λάθος.

Η 45χρονη γυναίκα μίλησε στις «Εξελίξεις τώρα» για τον Γολγοθά που ξεκίνησε το 2022. Μετά την επέμβαση επέστρεψε στο σπίτι της, όμως έβλεπε τον εαυτό της να καταρρέει μέρα με την ημέρα. «Και την ήξερα πάρα πολλά χρόνια. Το BMI μου, τότε, δεν επέτρεπε να κάνω αυτό το χειρουργείο γιατί ήμουνα περίπου στα 90 κιλά. Μπήκα μέσα, η γιατρός δεν μου έκανε προεγχειρητικό έλεγχο όπως έπρεπε, δηλαδή απ’ την αρχή ξεκίνησε στραβά», είπε η 45χρονη.

«Θεώρησε σωστό να ανοίξει μία πολύ μεγάλη τομή, να βάλει το συρραπτικό μέσα και να συρράψει το στομάχι μου χωρίς να βλέπει. Γύρισα σπίτι μου κανονικά. Απ’ το πρώτο βράδυ πίνοντας μόνο την βίωση, εγώ είχα περιτονίτιδα. Έκανα κάθε βράδυ πυρετό. Το τρίτο βράδυ σηκώθηκα απ’ το κρεβάτι μου και λιποθύμησα. Ξύπνησα την άλλη μέρα, μου λέει «κοιτάξτε να δείτε έχουνε μια πολύ μικρή διαφυγή, θα πρέπει να σε κρατήσω μέσα». Αυτό είναι, σε όλα τα χειρουργεία το 90% έχουν διαφυγή», συνέχισε η ασθενής.

Η γυναίκα στη συνέχεια διαπίστωσε μόνη της ότι η κατάσταση της υγείας της χειροτέρευε και αποφάσισε να ζητήσει αλλού βοήθεια. Όπως αποκάλυψε η 45χρονη: «Μια μέρα βρέθηκαν στα χέρια μου εξετάσεις η οποία έδειχνε το CRP μου ήταν κοντά στα 700. Σημαίνει ότι κάτι σάπιζε. Αυτή όμως περίμενε, περίμενε, περίμενε, περίμενε, και από όσο έχω καταλάβει πρέπει να περίμενε να τελειώσω κιόλας. Τηλεφώνησα σε άλλο γιατρό στην Αθήνα, του είπα τι μου συμβαίνει και μου είπε «κορίτσι μου έλα και ό,τι μπορώ να σώσω, θα σώσω».

Όπως η ίδια περιέγραψε οι επεμβάσεις που ακολούθησαν ήταν ιδιαίτερα βαριές και άλλαξαν ριζικά τη ζωή της γιατί δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς: «Μου αφαιρέθηκε όλο μου το στομάχι, όλο μου το έντερο, το λεπτό έντερο, μου έχει αφαιρεθεί χολή και έχει ενωθεί ο οισοφάγος με το υπόλοιπο έντερο. Επίσης μέσα στο χειρουργείο της, επειδή έπρεπε να βγάλει το πλέγμα, το πλέγμα που μου ‘χε κάνει η ίδια πριν πάρα πολλά χρόνια, δεν το έβγαλε όλο. Το άφησε μέσα το μισό. Στην αρχή ήταν πάρα πολύ επίπονο για περίπου ενάμιση χρόνο. Δηλαδή έπρεπε όλα αυτά, ε, μέσα στην κοιλιακή μου χώρα να συναρμολογηθούν».

Και συμπλήρωσε: «Δεν μπορούσα να καθίσω. Ήμουνα πάντα ξαπλωμένη. Έπαθα ατροφία, στα πόδια μου, στα χέρια μου. Δεν είχα δύναμη να σηκωθώ να πάω στο μπάνιο, δεν είχα δύναμη να σηκωθώ να πάω να γυρίσω στο δωμάτιο. Έβγαινα έξω και έπεφτα, λόγω ατροφίας. Είχα διάρροιες, έχω μετρήσει μία μέρα 28 διάρροιες. Δηλαδή έφτασα σε απόγνωση, έφτασα σε σημείο τρέλας. Που έπαιρνα φάρμακα αλλά δεν με πιάνανε. Η ζωή μου είναι ρομποτική πια. Δεν ζω φυσιολογικά», σημείωσε για τον Γολγοθά που βιώνει.

Τώρα πια ασθενής και γιατρός βρίσκονται σε δικαστική διαμάχη, με τη γυναίκα να μη ζητάει κάτι περισσότερο από δικαίωση. «Κάθε φορά φτιάχνω κάτι και κάθε φορά κάτι χαλάει. Τώρα είναι πάρα πολύ αργά για να μου ζητήσει συγγνώμη. Η κατάληξή μου θα ήταν μία και μοναδική. Θα πέθαινα», είπε χαρακτηριστικά.

Διαβάστε επίσης

Πρώτη αιτία θανάτου το σηπτικό σύνδρομο. Τι είναι η σήψη, ποιοι κινδυνεύουν και πώς μπορεί να προληφθεί; Μύθοι και αλήθειες (video)

Ιερέας έχασε την 14χρονη κόρη του μετά από επέμβαση γαστρικού δακτυλίου.

medlabnews.gr iatrikanea

 Συγκλονίζει ο ιερέας από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος έχασε τη 14χρονη κόρη του – η οποία προσπαθούσε να απαλλαγεί από την παχυσαρκία – από ιατρικό λάθος, όπως καταγγέλλει, μετά από χειρουργική επέμβαση σε ιδιωτική κλινική.

Η έφηβη είχε μεταφερθεί εκεί προκειμένου να της τοποθετήσουν γαστρικό δακτύλιο, ώστε να χάσει βάρος. Όπως υποστηρίζει ο πατέρας της, ο γιατρός που διενέργησε την επέμβαση έκανε πιθανόν κάποιο ιατρικό λάθος, αφού η 14χρονη πέθανε δύο ημέρες μετά.

Μέσα στον αβάσταχτο πόνο του, ο χαροκαμένος πατέρας ζητάει την παραδειγματική τιμωρία όσων ευθύνονται και ετοιμάζεται να κινηθεί νομικά.

«Το μόνο που ήθελα ήταν να σώσω το παιδί μου»

Με την εξέταση μαρτύρων άρχισε η δίκη για τον θάνατο της 14χρονης Γεωργίας από την Επανομή Θεσσαλονίκης, έπειτα από χειρουργική επέμβαση για αδυνάτισμα. Κατηγορούμενος είναι ο χειρουργός ο οποίος της τοποθέτησε γαστρικό δακτύλιο τον Ιούνιο του 2021. Ο γιατρός διώκεται μεταξύ άλλων για θανατηφόρο έκθεση.

Η δίκη διεξάγεται στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Γιαννιτσών. Στο βήμα τού μάρτυρα ανέβηκε ο πατέρας της 14χρονης, ο οποίος είναι ιερέας. Απευθυνόμενος προς τους δικαστές ζήτησε να απονεμηθεί δικαιοσύνη.

Ο χειρουργός έχει δύο προηγούμενες καταδίκες για ανάλογα περιστατικά, έπειτα από παρόμοιο χειρουργείο. Η πρώτη κατέστη αμετάκλητη, ενώ η δεύτερη τελεσιδίκησε. Γι’ αυτό τον λόγο, μετά την ολοκλήρωση της ανάκρισης και έως ότου ολοκληρωθεί η παρούσα δίκη, το αρμόδιο Δικαστικό Συμβούλιο απαγόρευσε στον γιατρό να συμμετέχει σε χειρουργικές επεμβάσεις.

Εκτός από την κατηγορία της θανατηφόρου εκθέσεως, ο χειρουργός αντιμετωπίζει τις πράξεις της πλαστογραφίας και της υπεξαγωγής εγγράφου, σε βαθμό πλημμελήματος.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φέρεται να πλαστογράφησε την υπογραφή της ανήλικης εν όψει του χειρουργείου. Η υπεξαγωγή εγγράφου σχετίζεται με το οπτικό υλικό (βίντεο) από την επέμβαση, όταν αυτό ζητήθηκε από τους γονείς της ενόψει της προσφυγής τους στην Ποινική Δικαιοσύνη.

Κοιλιοκάκη δυσανεξία στη γλουτένη. Τι είναι η ερπητοειδής δερματίτιδα; Ποια η σωστή διατροφή;.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η κοιλιοκάκη είναι μια  ασθένεια  του πεπτικού συστήματος που καταστρέφει το λεπτό έντερο και παρεμβαίνει στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών των τροφίμων. Οι άνθρωποι που έχουν κοιλιοκάκη δεν μπορούν να ανεχθούν την γλουτένη, μια πρωτεΐνη του σιταριού, της σίκαλης, και του κριθαριού.
Γι' αυτό και ονομάζεται επίσης δυσανεξία στη γλουτένη ή εντεροπάθεια από ευαισθησία στη γλουτένη Η γλουτένη είναι μια φυσική πρωτεΐνη σε πολλά δημητριακά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και βρώμη. Βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα, αλλά μπορεί επίσης να βρεθεί σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως στα φάρμακα, στις βιταμίνες, και στα βάλσαμα για τα χείλη.

Όταν οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη καταναλώσουν τρόφιμα ή διάφορα προϊόντα που χρησιμοποιούν και περιέχουν γλουτένη, το ανοσοποιητικό τους σύστημα ανταποκρίνεται με βλάβη ή καταστροφή των εντερικών λαχνών, που είναι  μικρές, στενόμακρες προεξοχές της επιφανειακής επένδυσης του λεπτού εντέρου. Οι λάχνες κανονικά επιτρέπουν  τις θρεπτικές ουσίες των τροφίμων να απορροφηθούν από τα τοιχώματα του λεπτού εντέρου στην κυκλοφορία του αίματος. Έτσι όταν οι λάχνες έχουν υποστεί ζημιά, το έντερο δεν μπορεί να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά σωστά οπότε τότε ο οργανισμός μπορεί να υποστεί υποθρεψίες.
 Χωρίς υγιείς λάχνες, ένα άτομο  υποσιτίζεται  ανεξαρτήτως από τα πόσα τρόφιμα τρώει. Υπάρχει γενετική (κληρονομική) σύνδεση για την ανάπτυξη κοιλιοκάκης. Η κοιλιοκάκη είναι πιο συχνή σε βορειοευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με έρευνες 1 στα 100 άτομα πάσχει από κοιλιοκάκη και πολλές φορές το αγνοεί. Η κοιλιοκάκη δεν αναγνωρίζεται πάντα, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και μπορεί να αντιμετωπισθεί λανθασμένα στη ‘βάση’ άλλων εντερικών προβλημάτων. 
Η κοιλιοκάκη μπορεί να διαγνωσθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Άτομα με κοιλιοκάκη, είναι πιθανό να αναπτύξουν κι άλλες αυτοάνοσες ασθένειες (νόσος του θυρεοειδούς, σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι κα).

Η  κοιλιοκάκη είναι μια ασθένεια τόσο  δυσαπορρόφησης-με την έννοια  ότι οι θρεπτικές ουσίες δεν απορροφώνται σωστά-και μιας παθολογικής  ανοσοποιητικής αντίδρασης στην γλουτένη. Η κοιλιοκάκη είναι επίσης γνωστή και ως  εντερική άφθα, μη τροπική άφθα, η ως  εντεροπάθεια στην γλουτένη. Είναι μια  γενετική πάθηση  , κάτι που σημαίνει ότι περνά από οικογένεια σε οικογένεια. Μερικές φορές η νόσος προκαλείται ή ενεργοποιείται για πρώτη φορά μετά  από μια  εγχείρηση, μια εγκυμοσύνη, έναν τοκετό, μια  ιογενή  λοίμωξη, ή κάποιες σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης;

Τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί να εμφανιστούν στο πεπτικό σύστημα ή σε άλλα μέρη του σώματος. Τα παιδιά αναπτύσσουν γενικά συμπτώματα μόνο αφού αρχίσουν να τρώνε τροφές που περιέχουν γλουτένη. Τα συμπτώματα από το πεπτικό είναι πιο συχνά σε βρέφη και σε μικρά παιδιά και μπορεί να περιλαμβάνουν

• Στομαχικές διαταραχές
• Κοιλιακό άλγος και φούσκωμα
• Χρόνια ή επαναλαμβανόμενη διάρροια
• Εμετό 
• Δυσκοιλιότητα
• Χλωμάδα, 
• δύσοσμα  ή λιπαρά κόπρανα
• Απώλεια βάρους
• Ευερεθιστότητα

Η ευερεθιστότητα είναι ένα άλλο κοινό σύμπτωμα στα παιδιά. Η δυσαπορρόφηση των θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια των ετών, όταν η διατροφή είναι κρίσιμη για τη φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη ενός παιδιού μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, όπως την αποτυχία για ευδοκίμηση  στα βρέφη, καθυστέρηση της ανάπτυξης και χαμηλό ανάστημα, καθυστερημένη εφηβεία, και  ελαττώματα των μόνιμων δοντιών.

Οι ενήλικες είναι λιγότερο πιθανό να έχουν συμπτώματα από το πεπτικό και μπορεί να έχουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

• Ανεξήγητη σιδηροπενική αναιμία
• Κούραση
• Συμπτώματα από τα οστά ή τις αρθρώσεις
• Οστικούς πόνους
• Αρθρίτιδα
• Απώλεια οστού ή οστεοπόρωση
• Κατάθλιψη ή άγχος
• Νευρολογικά προβλήματα, όπως αδυναμία, κακή ισορροπία, επιληπτικές κρίσεις, πονοκεφάλους, ή μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια
• Σπασμούς
• Διαταραχές της εμμήνου  ρύσης
• Υπογονιμότητα, έλλειψη της εμμήνου ρύσεως
• Στειρότητα ή υποτροπιάζουσες αποβολές
• Αποχρωματισμό των δοντιών ή η απώλεια της αδαμαντίνης, πληγές στα χείλη ή τη γλώσσα
• Φαγούρα, επώδυνη δερματικό εξάνθημα (ερπητοειδή δερματίτιδα)

Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη μπορεί να μην έχουν  συμπτώματα, αλλά  να αναπτύξουν ακόμη και  επιπλοκές της νόσου με την πάροδο του χρόνου. Μακροπρόθεσμες επιπλοκές μπορεί να είναι ο υποσιτισμός, που μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, οστεοπόρωση και αποβολή, μεταξύ άλλων, σε ασθένειες του ήπατος και καρκίνο στο έντερο.

Γιατί  τα κοιλιακά συμπτώματα της κοιλιοκάκης είναι τόσο ποικίλα;

Οι ερευνητές μελετούν τους λόγους γιατί η κοιλιοκάκη επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο. Το χρονικό διάστημα που ένα άτομο  θηλάζει, η ηλικία ενός ατόμου όταν άρχισε να τρώει τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη , καθώς και το ποσό της γλουτένης που περιέχουν τα τρόφιμα που τρώει είναι  τρεις παράγοντες που  πιστεύεται ότι παίζουν ρόλο στο πότε και πώς εμφανίζεται η κοιλιοκάκη. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι όσο περισσότερο ένα άτομο  θηλάζει, τόσο αργότερα  εμφανίζονται τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης.

Τα συμπτώματα διαφέρουν επίσης ανάλογα με την ηλικία του ατόμου και το βαθμό της βλάβης του λεπτού εντέρου. Πολλοί ενήλικες έχουν την ασθένεια για μια δεκαετία ή και περισσότερο πριν από την διάγνωση. Όσο περισσότερο ένα άτομο βαίνει αδιάγνωστος και αθεράπευτος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ανάπτυξης μακροπρόθεσμων επιπλοκών.

Ποια είναι τα άλλα προβλήματα υγείας που οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη έχουν;

Οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη, τείνουν να έχουν και  άλλες ασθένειες στις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα υγιή κύτταρα και τους ιστούς του σώματος. Η σχέση μεταξύ κοιλιοκάκης και των ασθενειών αυτών μπορεί να είναι γενετική. Οι ασθένειες αυτές μπορεί να είναι:

• Ο διαβήτης τύπου 1
• Η αυτοάνοση  νόσος του θυρεοειδούς
• Η αυτοάνοση νόσος του ήπατος
• Η ρευματοειδή αρθρίτιδα
• Η νόσος του Addison, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν κρίσιμες ορμόνες είναι κατεστραμμένοι
• Το σύνδρομο Sjogren, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν τα δάκρυα και το σάλιο καταστρέφονται

Πόσο συχνή είναι η κοιλιοκάκη;

Η κοιλιοκάκη προσβάλλει  τους ανθρώπους σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αρχικά  θεωρήθηκε ότι είναι ένα σπάνιο σύνδρομο της παιδικής ηλικίας, είναι όμως  πλέον γνωστό ότι είναι μια κοινή γενετική διαταραχή. Περισσότερα από 2 εκατομμύρια άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ασθένεια, ή περίπου 1 στους 133 κατοίκους. Εάν μεταξύ των ατόμων που έχουν πρώτου βαθμού συγγένεια- γονέας, αδελφός, ή  παιδιά ένας διαγνωστεί με κοιλιοκάκη, τότε υπάρχει πιθανότητα μία  στις  22 να υπάρχει η νόσος και σε άλλο συγγενή

Η κοιλιοκάκη είναι επίσης πιο κοινή μεταξύ των ανθρώπων με άλλες γενετικές διαταραχές όπως το σύνδρομο Down και το σύνδρομο Turner, μία κατάσταση που επηρεάζει την ανάπτυξη των κοριτσιών.

Πώς γίνεται διάγνωση της κοιλιοκάκης;

Η διάγνωση της  κοιλιοκάκης μπορεί να είναι δύσκολη, διότι ορισμένα  από τα συμπτώματά της είναι παρόμοια με εκείνων  άλλων ασθενειών.  Η κοιλιοκάκη μπορεί να συγχέεται με το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, της σιδηροπενικής αναιμίας που προκαλείται από  απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση, τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, την  εκκολπωματίτιδα, τις εντερικές λοιμώξεις, και το  σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να είναι για  καιρό υποδιαγνωσμένη  η μη διαγνωσμένη. Δεδομένου ότι οι γιατροί είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι στα διάφορα πολλαπλά συμπτώματα της νόσου και  αξιόπιστες αναλύσεις αίματος καθίστανται διαρκώς περισσότερο διαθέσιμες, τα ποσοστά διάγνωσης συνεχώς  αυξάνονται.

The patient previously had a colonoscopy and endoscopy

Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται να γίνουν;

Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη έχουν υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα ορισμένων πρωτεϊνών-αυτοαντισωμάτων που αντιδρούν κατά των ίδιων των κυττάρων του σώματος ή των ιστών-στο αίμα τους. Για τη διάγνωση της κοιλιοκάκης, οι γιατροί θα κάνουν εξέταση αίματος για τα υψηλά επίπεδα των   αντισωμάτων  τρανσγλουταμινάσης (tTGA) ή  των αντισωμάτων αντι-ενδομυσίου (EMA). Εάν τα αποτελέσματα των εξετάσεων  είναι αρνητικά, αλλά η κοιλιοκάκη είναι ακόμα ύποπτη, χρειάζονται πρόσθετες εξετάσεις.

Πριν από τη εξέταση , ο ασθενής θα  πρέπει να συνεχίσει να τρώει μια  διατροφή που να περιλαμβάνει τρόφιμα με γλουτένη, όπως το ψωμί και τα ζυμαρικά. Εάν ένα άτομο σταματήσει να τρώει  τρόφιμα με γλουτένη πριν από την εξέταση , τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αρνητικά για την κοιλιοκάκη, ακόμη και αν η ασθένεια είναι παρούσα.

Χρειάζεται να γίνει εντερική βιοψία;

Αν οι εξετάσεις αίματος και τα συμπτώματα υποδεικνύουν κοιλιοκάκη, εκτελείται  μια βιοψία του λεπτού εντέρου ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Κατά τη διάρκεια της βιοψίας, ο γιατρός αφαιρεί μικροσκοπικά κομμάτια του ιστού του λεπτού εντέρου για να ελέγξει για βλάβες  στις λάχνες. Για να αποκτήσει το δείγμα  του  ιστού, ο γιατρός εισάγει  ένα μακρύ και λεπτό σωλήνα που λέγεται ενδοσκόπιο μέσα από το στόμα διαμέσου του οισοφάγου στο στομάχι και  στο λεπτό έντερο του ασθενούς. Ο γιατρός παίρνει  τα δείγματα χρησιμοποιώντας μια λαβίδα που διέρχεται διαμέσων του ενδοσκοπίου.

Τι είναι η  ερπητοειδής δερματίτιδα;

Η  ερπητοειδής δερματίτιδα   είναι  ένα έντονα κνησμώδες, εξάνθημα  με φυσαλίδες και επηρεάζει 15 - 25 τοις εκατό των ανθρώπων με κοιλιοκάκη.  Το εξάνθημα εμφανίζεται συνήθως στους αγκώνες, τα γόνατα, και τους γλουτούς. Οι περισσότεροι άνθρωποι με  ερπητοειδή δερματίτιδα δεν έχουν συμπτώματα της κοιλιοκάκης  από το πεπτικό σύστημα .

Η ερπητοειδής δερματίτιδα  διαγιγνώσκεται τόσο με εξετάσεις αίματος όσο και με  βιοψία δέρματος. Εάν οι  εξετάσεις αντισωμάτων είναι θετικές και το δέρμα έχει τα τυπικά  χαρακτηριστικά της ερπητοειδούς δερματίτιδας, οι ασθενείς δεν χρειάζεται να κάνουν   εντερική βιοψία. Τόσο η νόσος του δέρματος  όσο και η εντερική νόσος ανταποκρίνεται σε μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης και φυσικά υποτροπιάζουν σε περίπτωση  που η γλουτένη προστεθεί ξανά πίσω στο δίαιτα. Τα συμπτώματα του εξανθήματος  μπορούν να ελεγχθούν με αντιβιοτικά όπως η Δαψόνη. Επειδή η Δαψόνη δεν θεραπεύει την εντερική όρο, τα άτομα με ερπητοειδή δερματίτιδα πρέπει να διατηρήσουν μια δίαιτα χωρίς γλουτένη.

Ποιος πρέπει να είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος;

Ο έλεγχος για την κοιλιοκάκη  γίνεται μέσω εξετάσεων για τυχόν  παρουσία αυτοαντισωμάτων στο αίμα σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Οι Έλληνες δεν  ελέγχονται συνήθως για την κοιλιοκάκη. Ωστόσο, επειδή η κοιλιοκάκη είναι κληρονομική, τα μέλη της οικογένειας ενός προσώπου με την ασθένεια μπορεί έαν επιθυμεί να εξεταστεί. 4 έως 12 τοις εκατό από τους συγγενείς πρώτου βαθμού ενός ατόμου που πάσχει  θα έχει επίσης την νόσο.

Πως αντιμετωπίζεται η κοιλιοκάκη;

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση ακούγεται απλή:
«πλήρης εξάλειψη γλουτένης από τη διατροφή σας, η εντερική βλάβη θα θεραπευτεί με την πάροδο του χρόνου, και τα συμπτώματά σας θα βαθμιαία μπορεί και να εξαφανιστούν».
 Αυτό είναι πιο εύκολο στα λόγια παρά στην πράξη, όμως.
 Πολλά προϊόντα περιέχουν γλουτένη. Ορισμένα προϊόντα, ειδικά τα συσκευασμένα μπορεί να περιέχουν γλουτένη, χωρίς να την αναφέρουν ως συστατικό. Σήμερα ευτυχώς υπάρχουν πολλές διαδικτυακές και έντυπες εκδόσεις που βοηθούν τα άτομα με κοιλιοκάκη να αποφεύγουν τη γλουτένη στη διατροφή τους  Οι γιατροί μπορεί να ζητήσουν από το  νεοδιαγνωσθέντα άτομο να συνεργαστεί με έναν διαιτολόγο για ένα καλύτερο  σχέδιο διατροφής ελεύθερης γλουτένης.

Για τους περισσότερους ασθενείς, μετά την εν λόγω δίαιτα θα σταματήσουν τα συμπτώματα, θα θεραπευτούν οι υπάρχουσες εντερικές βλάβες, καθώς  επίσης  θα  αποτραπούν περαιτέρω βλάβες. Η βελτίωση ξεκινά, εντός δέκα ημερών από την έναρξη της δίαιτας. Το λεπτό έντερο θεραπεύεται συνήθως  μέσα σε 3 έως 6 μήνες στα παιδιά αλλά μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια στους ενήλικες. Ένα θεραπευμένο  έντερο,   μπορεί  πλέον να απορροφήσει τις θρεπτικές ουσίες από τα τρόφιμα στην κυκλοφορία του αίματος.

Για να παραμείνουν σε σταθερή κατάσταση, τα άτομα με κοιλιοκάκη πρέπει να αποφύγουν τα τρόφιμα με  γλουτένη  για το υπόλοιπο της ζωής τους. Τρώγοντας ακόμη και μια μικρή ποσότητα γλουτένης μπορεί να βλάψει το λεπτό έντερο τους. Οι  βλάβες θα εμφανιστούν σε οποιοδήποτε που πάσχει από   τη νόσο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που δεν έχουν ιδιαίτερα εμφανή συμπτώματα. Ανάλογα με την ηλικία του ατόμου κατά τη διάγνωση, ορισμένα προβλήματα δεν πρόκειται να βελτιωθούν, όπως το  κοντό ανάστημα και οι οδοντιατρικές βλάβες.

Μερικοί  ασθενείς με κοιλιοκάκη δεν παρουσιάζουν βελτίωση της νόσου   με μια δίαιτα χωρίς γλουτένη. Η πιο συνηθισμένη αιτία για την μικρή ανταπόκριση στη δίαιτα είναι ότι  συνεχίζουν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες γλουτένης. Κρυφές πηγές γλουτένης  μπορεί να βρίσκονται σε πρόσθετα τροφίμων , όπως το τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, τα συντηρητικά και σταθεροποιητές  που γίνονται με το σιτάρι. Και επειδή πολλά προϊόντα  καλαμποκιού και ρυζιού παράγονται σε εργοστάσια που κατασκευάζουν και τα προϊόντα σίτου, μπορούν να μολυνθούν με γλουτένη σίτου.

Σπάνια, η εντερική ζημία θα συνεχιστεί, παρά την αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη. Στους  ασθενείς με αυτήν τη κατάσταση, γνωστή και ως ανθεκτική κοιλιοκάκη,  το εντερικό επιθήλιο  έχει καταστραφεί σημαντικά και  δεν μπορεί να επουλωθεί. Επειδή το έντερο τους δεν μπορεί να απορροφήσει  αρκετά  θρεπτικά συστατικά, μπορεί να χρειαστεί να πάρουν θρεπτικές ουσίες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματός τους ενδοφλεβίως. Οι ερευνητές αξιολογούν φαρμακευτικές αγωγές για την ανθεκτική κοιλιοκάκη.

Ποια είναι η δίαιτα χωρίς γλουτένη;

Μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης  είναι εκείνη που αποτελείται από τρόφιμα που δεν  περιέχουν σιτάρι, σίκαλη και κριθάρι. Τα τρόφιμα και τα προϊόντα που παράγονται από αυτούς τους σπόρους θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται. Με άλλα λόγια, ένα άτομο με κοιλιοκάκη δεν θα πρέπει να τρώει τα περισσότερα σιτηρά, ζυμαρικά, δημητριακά, και πολλά άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Παρά τους περιορισμούς αυτούς, τα άτομα με κοιλιοκάκη μπορεί να έχουν μια καλά ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφών. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν πατάτα, ρύζι, σόγια, φασόλια . Μπορούν να αγοράσουν  ψωμί χωρίς γλουτένη , ζυμαρικά, και άλλα προϊόντα από τα καταστήματα που έχουν βιολογικά τρόφιμα, ή να παραγγείλουν προϊόντα  από ειδικές εταιρείες τροφίμων. Όλο και περισσότερα καταστήματα περιέχουν προϊόντα χωρίς γλουτένη.

• Αποφύγετε δημητριακά, ψωμί ή άλλα προϊόντα δημητριακών που περιλαμβάνουν σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βύνη ή βρώμη (μπισκότα, κράκερς, κέικ, σιμιγδάλι, κουσκούς, φρυγανιές, τα περισσότερα ζυμαρικά και τη και τα άλλα παρεμφερή που περιέχουν αλεύρι λευκό ή ολικής αλέσεως)

• Αποφύγετε πολλά από τα επεξεργασμένα προϊόντα – εδώ είναι το δύσκολο. Χρειάζεται καλή εκπαίδευση διαβάσματος της ετικέτας, επάρκεια του ασθενούς να αναγνωρίζει τους κινδύνους.
 Τέτοια προϊόντα είναι: μίγματα τυριών χαμηλής συνήθως περιεκτικότητας σε λιπαρά, γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γιαούρτι ή κρέμα παγωτό που περιέχουν υλικά πληρώσεως ή πρόσθετα, κονσερβοποιημένες σούπες, προϊόντα που περιέχουν τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, άμυλο τροφίμων, υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη, σταθεροποιητές, ή υποκατάστατα λίπους ή υποκατάστατα, επεξεργασμένα ή μεταποιημένα κρέατα (πχ αλλαντικά), μπίρα, τζιν, ουίσκι, καφές με γεύσεις κα..
• 
Γενικά ψάξτε για προϊόντα που φέρουν την ένδειξη "χωρίς γλουτένη". Καθώς όλο και περισσότερη προσοχή δίνεται σε αυτή την ασθένεια, περισσότερα προϊόντα γίνονται διαθέσιμα. Έχει τεθεί σε ισχύ η υποχρεωτική αναγραφή ύπαρξης γλουτένης σε όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Ο ισχυρισμός «ελεύθερο γλουτένης» μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για τρόφιμα των οποίων η περιεκτικότητα σε γλουτένη δεν ξεπερνά τα 20ppm σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς της Ε.Ε.
 Τα τρόφιμα που δεν περιέχουν γλουτένη περιλαμβάνουν τα προϊόντα που παρασκευάζονται από σόγια, ρύζι, καλαμπόκι, φαγόπυρο, πατάτες, ταπιόκα. 
• 
Άλλα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι οι ξηροί καρποί (σκέτοι και απλοί), το φρέσκο ψάρι, το νωπό κρέας και πουλερικά, τα φρέσκα, κατεψυγμένα ή κονσερβοποιημένα λαχανικά χωρίς σάλτσες, το κρασί, τα απλά, φυσικά τυριά και το γιαούρτι.

• Τα υφιστάμενα στοιχεία δείχνουν ότι 50 γρ καθαρής βρώμης κάθε μέρα μπορεί να είναι καλά ανεκτή από άτομα με κοιλιοκάκη.
 
• Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν παρά τον περιορισμό/ αποκλεισμό της γλουτένης ή εάν η φλεγμονή στο έντερο εξακολουθεί να είναι σοβαρή επισκεφτείτε το συντομότερο το γιατρό σας!

Η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης απαιτεί μια εντελώς νέα προσέγγιση στο φαγητό. Νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς  και οι οικογένειές τους μπορούν να βρουν χρήσιμες τις ομάδες υποστήριξης καθώς μαθαίνουν να προσαρμόζονται  σε ένα νέο τρόπο ζωής. Οι  ασθενείς  με κοιλιοκάκη πρέπει να είναι προσεκτικοί για το τι αγοράζουν   στο σχολείο ή την εργασία τους, τι αγοράζουν στο κατάστημα της γειτονιάς τους, τι τρώνε σε εστιατόρια ή  σε διάφορα πάρτι, και αυτό που τρώνε ως  σνακ.  Το φαγητό έξω μπορεί να είναι μια πρόκληση. Όταν αμφιβάλλετε για ένα συστατικό του μενού, θα πρέπει να ζητήσετε από τον σερβιτόρο ή τον σεφ για τα συστατικά και την προετοιμασία ή αν υπάρχει  διαθέσιμο ένα μενού  χωρίς γλουτένη.

Η γλουτένη χρησιμοποιείται επίσης σε μερικά φάρμακα. Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη θα πρέπει να ρωτήσουν τον φαρμακοποιό  τους εάν  τα   φάρμακα τους  περιέχουν γλουτένη. Επειδή  η γλουτένη   χρησιμοποιείται  μερικές φορές ως πρόσθετο σε  απίθανα  προϊόντα, όπως τα κραγιόν  το να διαβάζει κανείς τις ετικέτες είναι πολύ σημαντικό.   Αν   τα συστατικά δεν  αναγράφονται στην ετικέτα, ο κατασκευαστής  μπορεί  να παρέχει έναν κατάλογο κατόπιν αιτήματος. Με την πρόοδο του χρόνου και τον συνεχή πρακτική ο έλεγχος για τη γλουτένη γίνεται δεύτερη φύση.

Διαβάστε επίσης

• Να τρώμε ή να μην τρώμε γλουτένη; Τι είναι και πόσο απαραίτητη είναι για τον οργανισμό μας; (gluten)
• Τι είναι το φούσκωμα στην κοιλιά; Που οφείλεται ο τυμπανισμός και ποια η κατάλληλη δίαιτα για πρόληψη της πρησμένης κοιλιάς;
• Ζέα για εύπεπτο και εύγευστο ψωμί και με μεγάλη διατροφική αξία.
• Κινόα (Quinoa), το πιο θρεπτικό τρόφιμο στον πλανήτη. Διατροφική αξία και πως θα την αξιοποιήσετε (video)
• Τι πρέπει να τρώτε και τι δεν πρέπει αν έχετε ελκώδη κολίτιδα. Η σημασία του άγχους και της άσκησης