Τα φάρμακα για την πίεση είναι καλύτερο να λαμβάνονται το βράδυ

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η λήψη φαρμάκων για την αρτηριακή πίεση πριν τον ύπνο παρά κατά την πρωινή αφύπνιση περιορίζει τον κίνδυνο καρδιακού και εγκεφαλικού επεισοδίου, σύμφωνα με νέα μελέτη που επικαλείται η εφημερίδα Guardian.

Η έρευνα αυτή, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «European Heart Journal», είναι η πρώτη που διερεύνησε την επίδραση που έχει η χρονική στιγμή της ημέρας κατά την οποία ο ασθενής παίρνει το αντιυπερτασικό του φάρμακο στον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Ο καθηγητής Ραμόν Ερμίδα, βασικός συντάκτης της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Βίγκο στην Ισπανία, είπε ότι η επίδραση του χρόνου εξηγείται από το εσωτερικό ρολόι του σώματος, καθώς οι χημικές διεργασίες μέσα στο σώμα μας ποικίλουν κατά τη διάρκεια ενός 24ωρου.

Αυτό σημαίνει, κατά τον καθηγητή, ότι το ίδιο φάρμακο μπορεί να έχει διαφορετικά αποτελέσματα αν χορηγηθεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές μέσα στην ημέρα, πράγμα που ονομάζεται «χρονοθεραπεία».

Ο Ερμίδα εξήγησε ότι το ίδιο αντιυπερτασικό, στην ίδια δόση χορηγούμενο δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, έχει τελείως διαφορετική φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική και έτσι συμπεριφέρεται σαν δύο διαφορετικά φάρμακα.

Τι ξέραμε μέχρι τώρα

Προηγούμενη έρευνα έχει δείξει ότι η υπέρταση κατά τον ύπνο και οι μικρές διαφορές μεταξύ της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της ημέρας και κατά τη διάρκεια της νύχτας, είναι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Έχουν επίσης διεξαχθεί μελέτες που δείχνουν ότι η φαρμακευτική αγωγή για την αρτηριακή πίεση όταν λαμβάνεται το βράδυ έχει καλύτερη δράση και κατά συνέπεια μπορεί να μειώνει τον αριθμό εγκεφαλικών και των καρδιακών επεισοδίων.

Η παρούσα μελέτη επιδίωξε να διερευνήσει την μακροπρόθεσμη επίδραση πρόσληψης αυτού του φαρμάκου πριν από τον ύπνο ή κατά την πρωινή αφύπνιση.

Η έρευνα

Η ερευνητική ομάδα χώρισε περισσότερους από 19.000 ενήλικες με υπέρταση σε δύο ομάδες. Στη μία ζήτησε από τους ασθενείς να παίρνουν την αγωγή πριν κοιμηθούν και στην άλλη κατά την πρωινή αφύπνιση.

Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν από τους ερευνητές για μια περίοδο από τέσσερα έως οκτώ χρόνια με την αρτηριακή πίεση να μετράται μια φορά το χρόνο επί 48 ώρες. Συνολικά, καταγράφηκαν 1.752 καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό, θάνατος από καρδιαγγειακή νόσο και καρδιακή ανεπάρκεια.

Αν και η δράση του φαρμάκου στην αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια της ημέρας ήταν παρόμοια και για τις δύο ομάδες, αυτοί που έπαιρναν το φάρμακο πριν κοιμηθούν παρουσίασαν σημαντική μείωση στην αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια της νύχτας, όπως και σημαντική διαφορά στην αρτηριακή τους πίεση όταν κοιμούνταν σε σχέση με όταν ήταν ξύπνιοι.

Τι συμβαίνει όταν κοιμόμαστε

Ο Ερμίδα εξηγεί ότι ήταν γνωστό ότι η δραστηριότητα του ορμονικού συστήματος που ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση κορυφώνεται όταν κοιμόμαστε, αυτό σημαίνει ίσως ότι τα φάρμακα που αλληλεπιδρούν με αυτό το σύστημα έχουν καλύτερα αποτελέσματα όταν λαμβάνονται πριν από τον ύπνο.

Διαπιστώθηκε ότι αυτοί που έπαιρναν τα φάρμακα πριν κοιμηθούν διέτρεχαν 56% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές νόσους, 49% χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και 44% μικρότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής συγκριτικά με την άλλη ομάδα.

Η ερευνητική ομάδα υποστηρίζει ότι τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε ένα μεγαλύτερο φάσμα εθνοτήτων και εργαζομένων.

Οι βιολογικές διεργασίες

Ο καθηγητής Στέφαν Μακ Μάχον, διευθυντής του Ινστιτούτου George για την Παγκόσμια Υγεία του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι μια τέτοια επίδραση στα καρδιαγγειακά επεισόδια δείχνει εκπληκτική, δεδομένων των πολύ μικρών διαφορών στην αρτηριακή πίεση.

Ωστόσο, ο Ερμίδα είπε ότι τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση μπορεί να παίζουν ρόλο σε πολλές διαφορετικές βιολογικές διεργασίες των οποίων η δραστηριότητα ποικίλλει κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Εκτός από την επίδραση στην αρτηριακή πίεση, η ομάδα διαπίστωσε ότι όσοι έλαβαν το φάρμακο πριν κοιμηθούν παρουσίασαν επίσης καλύτερη λειτουργία των νεφρών και καλύτερα επίπεδα χοληστερόλης, σημαντικοί παράγοντες που παίζουν ρόλο στις καρδιαγγειακές παθήσεις.

«Η μελέτη αυτή έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο συνταγογραφούμε φάρμακα για την αρτηριακή πίεση», είπε ο Πολ Λίσον, καθηγητής καρδιοαγγειακής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Πηγή: European Society of Cardiology, The Guardian

Διαβάστε επίσης

• Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση λιποθυμίας, λιποθυμικού ή συγκοπτικού επεισοδίου; Πρώτες βοήθειες.
• Χρήσιμες οδηγίες για σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης;
• Γιατί ματώνει η μύτη; Τι πρέπει να κάνουμε στην ρινορραγία;
• Καρδιακή αρρυθμία. Τι είναι; Πόσο επικίνδυνη είναι; Πώς αντιμετωπίζεται; Πώς προλαμβάνεται;
• Διατροφική αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης

Ψώρα ιδιαίτερα μεταδοτική δερματική νόσος. ΔΕΝ έχει καμία σχέση με ψωρίαση (φωτο)

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψώρα, μια επικίνδυνη δερματική νόσος, ιδιαίτερα μεταδοτική που προκαλείται από ένα παρασιτικό, που λέγεται άκαρι της ψώρας.

Το παράσιτο Sarcoptes scabiei παρασιτεί στον άνθρωπο εδώ και τουλάχιστον 2,500 χρόνια, το οποίο ζει και αναπαράγεται στο δέρμα του ανθρώπου, η ονομαζόμενη ψώρα (scabies), μια άκρως μεταδοτική νόσος.  Είναι μικροσκοπικό αραχνοειδές παρασιτικό, συχνά δύσκολο να βρεθεί και προκαλεί μια νόσο με πολύ κνησμό (φαγούρα) που λέγεται ψώρα. Η ψώρα δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με την ψωρίαση. Η σύγχυση ίσως οφείλεται στο παρεμφερές όνομα, την φαγούρα και τις δερματικές

Yπολογίζεται ότι πάνω από 300.000.000 περιπτώσεις ψώρας συμβαίνουν κάθε χρόνο παγκοσμίως. 

Προσβάλλεται οποιαδήποτε φυλή ή ηλικία ανεξαρτήτως από συνθήκες προσωπικής υγιεινής. Αν και για πολλά χρόνια είχε σταματήσει να ακούγεται, με την εξάπλωση και στην Ελλάδα αυτής της ξεχασμένης νόσου, ξαναμπαίνει στη ζωή των σημερινών σύγχρονων κοινωνιών. Στους πρόσφυγες και στους καταυλισμούς που διαμένουν έχουν εμφανιστεί κρούσματα ψώρας αλλά και άλλων μεταδιδόμενων ασθενειών.

Το μικροσκοπικό άκαρι που προκαλεί τη ψώρα έχει μήκος περίπου 0.4 χιλιοστά και δεν είναι ορατό με το μάτι. Έχει στρογγυλό σώμα και 8 πόδια και σκάβει το δέρμα δημιουργώντας μια αλλεργική αντίδραση. Η συνέπεια είναι έντονη φαγούρα, μερικές φορές τόσο δυνατή κατά τη νύκτα, που κρατάει άγρυπνο τον πάσχοντα.

Συχνά το ξύσιμο οδηγεί δε δευτερογενή επιμόλυνση. Από την έντονη φαγούρα, προκαλείται τοπική φλεγμονή, με σοβαρές βλάβες στο δέρμα από το ξύσιμο άλλα και είσοδο βακτηριδίων που οδηγούν στην μορφή του Μολυσματικού κηρίου (του Κέλσου), μια πολύ φλεγμονώδης μυκητιακή λοίμωξη.

Η ψώρα μεταδίδεται σχεδόν πάντα από άνθρωπο σε άνθρωπο με στενή επαφή. Μπορεί να είναι ένα παιδί, ένας φίλος ή άλλο μέλος της οικογένειας. Το θηλυκό άκαρι ελκύεται από τη θερμότητα και την οσμή του δέρματος, σκάβει μια σήραγγα μέσα στην οποία εναποθέτει τα αυγά του και παράγει εκκρίσεις που προκαλούν αλλεργική αντίδραση. Οι νύμφες εκκολάπτονται από τα αυγά, προχωράνε στην επιφάνεια του δέρματος και ενηλικιώνονται μέσα σ' αυτό. Ο χρόνος επώασης είναι περίπου 20 ημέρες κι έτσι μπορεί να περάσει και ένας μήνα μέχρι ένα άτομο που έχει "κολλήσει" να αρχίσει να έχει κνησμό. Χωρίς ξενιστή μπορεί να ζήσει από 5 ημέρες έως 2 εβδομάδες. Αντιθέτως στον ανθρώπινο οργανισμό επιζεί επί περίπου ένα μήνα και μπορούν να βαδίσουν σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι τα συμπτώματα της ψώρας μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια.

Μεταδίδεται η ψώρα με το σεξ;

Η νόσος μπορεί να μεταδοθεί με σεξουαλική επαφή όταν το ζευγάρι περάσει πολύ ώρα μαζί (για παράδειγμα όλη τη νύχτα).

Συμπτώματα 

Η πρώτη και η πιο συχνή ένδειξη της νόσου, είναι ο κνησμός, ιδίως τις νυκτερινές ώρες. Το εξάνθημα μπορεί να αποτελείται από μικρά σπυράκια στην αρχή ενώ αργότερα μπορεί εκζεματοποιηθεί να εμφανιστεί δηλαδή απολέπιση ή εφελκίδες.

Συνήθως αρχίζουν από τις πτυχές και ιδίως ανάμεσα στα δάκτυλα των χεριών, στους αγκώνες ή στη περιοχή των καρπών, στους γοφούς ή στην περιοχή της ζώνης, γύρω από τις θηλές στις γυναίκες ή στα γεννητικά όργανα στους άνδρες. Τα ακάρεα έχουν την τάση επίσης να κρύβονται μέσα ή και πάνω στο δέρμα που βρίσκεται κάτω από δακτυλίδια, βραχιόλια, ρολόγια ή και κάτω από τα νύχια. 

Στα παιδιά υπάρχει μια πιο γενικευμένη φαγούρα και η μόλυνση μπορεί να συμπεριλάβει όλο το σώμα συμπεριλαμβανομένων των παλαμών - πελμάτων και το τριχωτό της κεφαλής. Το παιδί μπορεί να είναι κουρασμένο και ευερέθιστο λόγω της αϋπνίας από την έντονη φαγούρα.

Η δευτερογενής μικροβιακή επιμόλυνση συχνά αποτελεί ένα επιπρόσθετο πρόβλημα, ιδίως στα ζεστά κλίματα. Είναι πιο συχνή σε κοινότητες ή οικογένειες με φτωχές συνθήκες υγιεινής.

Εφελκιδοποιημένη ή "Νορβηγική Ψώρα"

Η Νορβηγική ψώρα (πρωτοπεριγράφτηκε σε λεπρούς στην Νορβηγία), είναι μια μορφή ψώρας που εμφανίζεται κυρίως σε ηλικιωμένους και σε άτομα με αδύναμο ανοσολογικό σύστημα (π.χ. ασθενείς με AIDS).

Εδώ τα συμπτώματα είναι πολύ πιο σοβαρά. Οι προσβεβλημένες εκτάσεις δέρματος είναι μεγάλες, έχουν εφελκίδες και είναι λεπιδώδεις. Κάτω από αυτές κρύβονται πολλές χιλιάδες παράσιτα με τα αυγά τους και είναι περιπτώσεις εξαιρετικά μεταδοτικές.

Η θεραπεία στην μορφή αυτή της ψώρας είναι δύσκολη διότι τα συνήθως χρησιμοποιούμενα σε υγρή μορφή φάρμακα, δεν διαπερνούν το παχύ και ξεραμένο δέρμα ώστε να φθάσουν στα ακάρεα και να τα σκοτώσουν.

Είναι εξαιρετικά μεταδοτικές περιπτώσεις.

Διάγνωση

Τη διάγνωση θα την θέσει σχετικά εύκολα με μια κλινική εξέταση ο δερματολόγος. Μερικές φορές μπορεί να χρησιμοποιηθούν και ανώδυνες, απλές εξετάσεις.

Θεραπεία

Με την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας στον χώρο διαμονής, εκτός από τα κλινοσκεπάσματα και ρούχα, πρέπει υποχρεωτικά να γίνουν  εφαρμογές απορρύπανσης με αναζωογόνηση και εξυγίανση του περιβάλλοντα χώρου, διοτι θα μπορούσε να αποφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην εκτελεσθείσα θεραπευτική αγωγή.

Το βενζοϊκό βενζύλιο (ένα φτηνό γαλάκτωμα) είναι παγιωμένη από χρόνια θεραπεία που συνδυάζει την χαμηλή τιμή με την αποτελεσματικότητα.

Μαζί με τον ασθενή πρέπει να υποβάλλονται σε ταυτόχρονη θεραπεία όλα τα μέλη της οικογένειας του. Επίσης άτομα που συγκατοικούν ή είχαν σεξουαλική επαφή με τον ασθενή, όχι μόνο πρόσφατα, αλλά και 1-2 μήνες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος, ακόμη και όταν δεν παρουσιάζουν κλινικά σημεία ψώρας. Δεν είναι απαραίτητο να υποβληθούν σε θεραπεία άτομα που είχαν οποιαδήποτε τυχαία επαφή (π.χ. χειραψία) με τον ψωρικό ασθενή.                                                                      

Η θεραπεία πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση βραδινές ώρες, ούτως ώστε να παραμείνει  το  φάρμακο  για  να δράσει όλη  τη νύχτα (12 ώρες). Η  χρήση  του   να γίνεται  σε   καλά  αεριζόμενο  χώρο  μακριά  από φλόγες ή  άλλη  πηγή  θερμότητας (π.χ. ηλεκτρική συσκευή σε λειτουργία, τσιγάρο). Να εφαρμόζεται σε όλο το σώμα εκτός από το πρόσωπο και το τριχωτό της κεφαλής από απόσταση 20 εκατοστών, με κατεύθυνση από πάνω προς τα κάτω. Πρώτα απλώνεται στον κορμό του σώματος και μετά στα άκρα, κατά τρόπο ώστε να καλύπτονται όλες οι επιφάνειες, συμπεριλαμβανομένων και των γεννητικών οργάνων, χωρίς δηλαδή να μένει κάποια έκταση ακάλυπτη. Οι περιοχές ανάμεσα στα δάκτυλα, ακόμη και κάτω από τα νύχια(αφού κοπούν προηγούμενα με νυχοκόπτη), οι πτυχώσεις του δέρματος και οι επιφάνειες του δέρματος όπου τα συμπτώματα είναι πιο έντονα πρέπει να ψεκάζονται (εάν χρησιμοποιείται το Spregal) ή να επαλείφονται (εάν έχει συνταγογραφηθεί το Benzyl Benzoate) περισσότερο (μασχάλες, αγκώνες, περιοχή κοιλιάς, γεννητικές περιοχές, γόνατα). Ο ψεκασμός ή η επάλειψη δεν πρέπει να γίνεται σε υγρό δέρμα ή σε δέρμα με εκτεταμένες διαβρώσεις ή επιμολύνσεις, γιατί όλοι αυτοί οι παράγοντες διευκολύνουν την απορρόφηση του φαρμάκου.    

Το φάρμακο θα πρέπει να παραμείνει σε επαφή με το δέρμα για 12 ώρες. Μην πλύνετε ακόμη και τα χέρια σας εάν δεν περάσουν τουλάχιστον 12 ώρες. Εάν από απροσεξία πλυθεί με νερό κάποια περιοχή(π.χ. χέρια) θα πρέπει να επαναληφθεί η εφαρμογή του φαρμάκου. Μετά από πάροδο 12 ωρών, το σώμα ξεπλένεται με σαπούνι και άφθονο νερό. 

Ειδικές προφυλάξεις και προειδοποιήσεις

Στα βρέφη και τα μικρά παιδιά, η μύτη, το στόμα και τα μάτια πρέπει να προφυλάσσονται κατά την διάρκεια της χρήσης του φαρμάκου με ένα μαντήλι, προκειμένου να αποφευχθεί πιθανός ερεθισμός των βλεννογόνων

Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων της ασθένειας στο πρόσωπο, επαλείφεται η προσβεβλημένη περιοχή με ένα βαμβάκι εμποτισμένο με το φάρμακο.

Η χρήση μεγάλων ποσοτήτων φαρμάκου, η μη έγκαιρη απομάκρυνση του με λουτρό και η χρήση του για περισσότερες φορές από τις προβλεπόμενες, μπορεί να προκαλέσουν δερματίτιδα και ενδεχόμενα τοξικά συμβάματα.

Παρά την σωστή θεραπεία, μπορεί να επιμένει ο κνησμός και η ανησυχία του ασθενή είτε από χημικό ερεθισμό του φαρμάκου είτε από μια κατάσταση υπερευαισθησίας που οφείλεται σε παρατεταμένη αλλεργική αντίδραση. Στην περίπτωση αυτή να ζητηθεί η βοήθεια του δερματολόγου. Γενικά, ενδέχεται να επιμένει βέβαια ο κνησμός για μερικές μέρες, αλλά εξαφανίζεται πλήρως σε 2 βδομάδες. Σε μερικές περιπτώσεις δημιουργούνται  τα λεγόμενα κοκκιώματα της ψώρας (σαν τσιμπήματα από κουνούπια), τα οποία προκαλούν κνησμό, επιμένουν για μερικούς μήνες, αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, άρα δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από ψώρα;

Η ψώρα προσβάλλει πλούσιους και φτωχούς, νέους και γέρους. Παρ' όλα αυτά είναι συχνότερη σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Είναι πιο συχνή σε αυτούς που έχουν στενότερη φυσική επαφή με άλλους, ιδίως παιδιά, μητέρες βρεφών και ηλικιωμένοι σε διάφορα ιδρύματα.

Μέσα στην οικογένεια: τα παιδιά ηλικίας < 2 ετών έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ακολουθούν οι μητέρες και τα μεγαλύτερα θήλεα αδέλφια και τέλος τα άλλα μέλη της οικογένειας. Η ψώρα είναι λιγότερο συχνή στους ενήλικες άρρενες, ίσως γιατί ξοδεύουν λιγότερη ώρα στην επαφή τους με τα προσβεβλημένα παιδιά.

Πρόσφυγες, στρατιώτες και τρόφιμοι ιδρυμάτων (φυλακές, hot spot κλπ), λόγω συνθηκών διαβίωσης είναι ομάδες υψηλού κινδύνου.

Οι ηλικιωμένοι τρόφιμοι ιδρυμάτων είναι υψηλή ομάδα και για άλλους λόγους:

Χαμηλή ανοσολογική άμυνα

Συχνή, στενή φυσική επαφή μέσω των καθημερινών συνηθειών φροντίδας (πλύσιμο, ντύσιμο κ.ά.) που τους παρέχει το προσωπικό του ιδρύματος.

Καθυστερημένη διάγνωση, γιατί η ψώρα μοιάζει συχνότατα με άλλες δερματοπάθειες όπως η ξηροδερμία, το έκζεμα, η δερματίτις εξ' επαφής, το μολυσματικό κηρίο, το φαρμακευτικό εξάνθημα ή άλλες καταστάσεις συχνές σε ηλικιωμένους.

Σταθερή θεραπεία εδώ και χρόνια, είναι το βενζοϊκό βενζύλιο, ένα πολύ φτηνό γαλάκτωμα που τις οδηγίες χρήσεως θα σας τις πει ο δερματολόγος σας.

Άλλες θεραπείες είναι η κρέμα με crotamiton 10% και η αλοιφή με θείο, μοναδική θεραπεία που μπορούμε να εφαρμόσουμε σε εγκύους.

Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία σε οικογένειες και κοινότητες, είναι η ταυτόχρονη θεραπεία όλων όσων συγχρωτίζονται στον ίδιο χώρο, ανεξαρτήτως αν έχουν φαγούρα ή όχι.

Διαβάστε επίσης

• Ακάρεα βρίσκονται παντού στο σπίτι, στην σκόνη, στο στρώμα. Προκαλούν άσθμα, ρινίτιδα, καταρροή, φαγούρα, επιπεφυκίτιδα, αναπνευστικά προβλήματα
• Ψείρες και κόνιδα. Τι είναι, πώς προλαμβάνονται και πώς αντιμετωπίζονται;
• Ψύξη, ρινίτιδα, κατάπτωση, πονοκέφαλο, βήχα μπορεί να προκαλέσει η κακή χρήση των κλιματιστικών.
• Τι είναι η αλλεργία; Με ποιόν τρόπο εκδηλώνεται μια αλλεργική αντίδραση και πώς αντιμετωπίζεται;
• Κοριός. Που και πώς βρίσκεται το έντομο και τι προκαλεί στον άνθρωπο το τσίμπημα του; Φυσικά απωθητικά και τρόποι αντιμετώπισης του

Aλλεργία τι είναι; Πώς εκδηλώνεται η αλλεργική αντίδραση; Πώς αντιμετωπίζεται;

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Στην αλλεργία παθολογικές καταστάσεις όπως το άσθμα, η ρινίτιδα, η κνίδωση, η αναφυλαξία, εκδηλώνονται ως αποτέλεσμα υπερευαισθησίας του οργανισμού σε ουσίες του περιβάλλοντος που ονομάζονται αλλεργιογόνα.

Ομοιοπαθητική: Μια άλλη προσέγγιση στην αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας (κι όχι μόνο αυτής),

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, ομοιοπαθητικός ιατρός, medlabnews.gr iatrikanea

   Στις 21 Μαρτίου είναι  ο εορτασμός της Ελληνικής Ημέρας Αλλεργίας και Ευαισθησίας για το Περιβάλλον. Το γεγονός αυτό απετέλεσε αφορμή για να ακολουθήσουν οι παρακάτω απόψεις σε σχέση με την αλλεργική ρινίτιδα και τον εναλλακτικό τρόπο αντιμετώπισής  της με την ομοιοπαθητική  θεραπευτική.

    Ας δούμε κατ’   αρχήν  τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα.

Αποτελεί ένα συχνό χρόνιο νόσημα που εμφανίζεται με φλεγμονή στον βλεννογόνο της  μύτης, όχι εξ αιτίας ιογενούς προσβολής, αλλά λόγω υπερευαισθησίας σε αλλεργιογόνους παράγοντες. Τέτοιοι  είναι οι γύρεις φυτών και δέντρων, τα αγρωστώδη, τα ζιζάνια, τα ακάρεα της οικιακής  σκόνης, τα επιθήλια των ζώων (πχ τρίχωμα σκύλου, γάτας), οι μύκητες κά.

Τα συνηθέστερα  συμπτώματα  που εκδηλώνονται από τη μύτη είναι 

• η καταρροή, 
• η  συμφόρηση ή  
• η απόφραξη (κοινώς μπούκωμα), 
• ο κνησμός (φαγούρα), 
• παροξυντικά φταρνίσματα. 

Συχνά μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα κι από τα μάτια όπως 

• φαγούρα, 
• κάψιμο, 
• δακρύρροια , 
• ερυθρότητα (δηλαδή αλλεργική επιπεφυκίτιδα). 
• Φαγούρα από το εσωτερικό των αυτιών ( ευσταχιανή σάλπιγγα) ή κι από  τον ουρανίσκο (υπερώα ). 

Αλλά  δεν αποκλείεται κι η εμφάνιση γενικών συμπτωμάτων που συνοδεύουν τα ειδικά, όπως 

• διαταραχές ύπνου, 
• κόπωση , 
• κεφαλαλγία (πονοκέφαλος), 
• ανοσμία κά.

    Αν αυτή δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα, υπάρχει η πιθανότητα να εξελιχθεί προς το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα  ως αλλεργικό άσθμα. Ακόμα μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές, όπως  παραρινοκολπίτιδα  (αυτό που ονομάζεται κοινώς ιγμορίτιδα) ή ορώδης μέση ωτίτιδα ή  έκφυση ρινικών  πολυπόδων.

    Η εκδήλωσή της έχει εποχική κατανομή και εμφανίζεται συχνότερα την άνοιξη, αλλά και το φθινόπωρο.

    Η διάγνωσή της στηρίζεται στο  ιστορικό , την συμπτωματολογία, την κυτταρολογική εξέταση του ρινικού εκκρίματος, έλεγχος αιματολογικός  και από τις δερματικές δοκιμασίες (test) σε αλλεργικές ουσίες.

    Η θεραπεία είναι κυρίως συμπτωματική και δίνεται πριν ή κατά την φάση εκδήλωσης των συμπτωμάτων. Προληπτικά, όταν είναι δυνατόν, απομακρύνονται οι αλλεργικοί παράγοντες πχ γάτα ή σκύλος, χρησιμοποιούνται μηχανήματα καθαρισμού της ατμόσφαιρας από τα αλλεργιογόνα.

    Τα συνήθη φάρμακα που χορηγούνται είναι  α) τα αντισταμινικά, β)  τα κορτικοειδή spray για τον ψεκασμό του βλεννογόνου της μύτης, ώστε να επέλθει ελάφρυνση των συμπτωμάτων. Σε βαριές  περιπτώσεις γίνεται συστηματική λήψη κορτικοστεροειδών από το στόμα ή ενέσιμα ενδομυϊκώς. Τέλος, με την ανοσοθεραπεία, δηλαδή με την χορήγηση εμβολίων που απευαισθητοποιούν τον ασθενή ως προς τον αλλεργικό παράγοντα  στον οποίο  είναι  ευαίσθητος πχ το φυτό parietaria (περδικάκι),ο ανθός της ελιάς κά, έχουμε σημαντικά θεραπευτικά αποτελέσματα .

   Ο μηχανισμός πρόκλησης των αλλεργικών συμπτωμάτων είναι γνωστός και θα αναφερθούμε επιγραμματικά σ’  αυτόν. Το αλλεργιογόνο συνδέεται με την ειδική ΙgE ανοσοσφαιρίνη. Απελευθερώνονται τόσο προσχηματισμένοι όσο και νεοσχηματισμένοι  μεσολαβητές πχ ισταμίνη,     πρωτεολυτικά ένζυμα, προσταγλανδίνες  κά. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για την πρόκληση άμεσων ή επιβραδυνομένων αντιδράσεων υπερευαισθησίας.

    Αφού είδαμε τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα και πως αντιμετωπίζεται με τη συμβατική ιατρική , πριν αναφερθούμε στην ομοιοπαθητική θεραπευτική , θα θέσουμε μερικά ερωτήματα και θα προσεγγίσουμε κάποιες έννοιες  που θα μας βοηθήσουν να αντιληφθούμε πως λειτουργεί αυτό το θεραπευτικό σύστημα.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν αλλεργικές αντιδράσεις και άλλοι που διαβιούν κάτω από τις ίδιες συνθήκες δεν έχουν κανένα σύμπτωμα;

Γιατί ενώ ήταν υγιείς, ξαφνικά σε κάποια ηλικία αρχίζουν ν’ αναπτύσσουν αλλεργική συμπτωματολογία;

Προφανώς έχουμε να κάνουμε με άτομα που μπορεί να διαθέτουν  ανάλογο κληρονομικό ιστορικό και φέρουν σχετικές γονιδιακές καταβολές. Έτσι ενεργοποιείται κάποια στιγμή ο μηχανισμός που αναφέραμε ανωτέρω και αρχίζει η εκδήλωση των συμπτωμάτων. Όμως γιατί μέχρι να προκύψει η δράση αντίδραση μεταξύ του  αλλεργιογόνου και του οργανισμού, το άτομο δεν είχε κανένα αλλεργικό σύμπτωμα;  Μέχρι τότε δεν κυκλοφορούσε κάτω από τα πεύκα, τις ελιές και τις λεύκες;  Δεν ζούσε με τον ίδιο σκύλο ή την ίδια γάτα;  Το περδικάκι δεν φύτρωνε στη γειτονιά του, χωρίς να του δημιουργεί κανένα πρόβλημα;   Ναι , αλλά φαίνεται ότι λειτουργούσε ένα ισχυρό προστατευτικό τείχος που δεν επέτρεπε την  πρόκληση αντιδράσεων υπερευαισθησίας.

Αυτό  το ονομάζουμε αμυντικό μηχανισμό του οργανισμού. Διευκρινίζουμε πως δεν περιορίζουμε την έννοια του αμυντικού μηχανισμού στις γνωστές βιοχημικές αντιδράσεις ειδικού ή μη ειδικού τύπου , που συντελούνται στον οργανισμό όταν θεωρήσει έναν εξωγενή ή έναν ενδογενή παράγοντα ως εχθρικό. Θέτουμε μία ευρύτερη προσέγγιση , με την προσθήκη στο φάσμα αυτού του μηχανισμού και την ασπίδα των ψυχοδιανοητικών  παραμέτρων προστασίας.

    Ο  Κ. Δ. Γαρδίκας   στο σύγγραμμά του « Ειδική Νοσολογία » εκδ. Γ. Παρισιάνος, στο κεφάλαιο Βρογχικό Άσθμα, σελ. 179, στην αιτιολόγησή του , μεταξύ άλλων αναφέρει: « Συγκινησιακοί  παράγοντες. Είναι γνωστό ότι τα ασθματικά άτομα –παιδιά ή ενήλικες – είναι τεταμένα και ευσυγκίνητα . Είναι όμως δύσκολο να συμπεράνει τις εάν η ψυχική κατάστασις ηυνόησε το άσθμα ή αντιστρόφως  το άσθμα ηυνόησε την ψυχικήν κατάστασιν. Οικογένειαι ασθματικών έχουν μεγαλυτέραν συχνότητα νευρώσεων ή ψυχικών παθήσεων  ή οικογένειαι μη ασθματικών . Πολλοί ασθματικοί έχουν ψυχολογικά προβλήματα, πολλάκις  δε η λύσις του προβλήματος δρα ευνοϊκώς  επί του άσθματος».

   Θεωρούμε ότι ολιστικότερη προσέγγιση της εκδήλωσης της νόσου   από κλασικό ιατρό, μέσω της έννοιας του αμυντικού μηχανισμού  που θέσαμε ανωτέρω,  δεν θα μπορούσε να γίνει.

   Πιστεύουμε λοιπόν, πως ο αμυντικός μηχανισμός του οργανισμού , σε κάποια στιγμή της ζωής του ανθρώπου, κάτω  από συνθήκες ενδογενών ή εξωγενών πιέσεων, υφίσταται πτώση και δεν έχει τη δύναμη να περιχαρακώσει τους  παθογόνους παράγοντες που τον προσβάλλουν και αρχίζει η  εμφάνιση των συμπτωμάτων. Ουσιαστικά ο οργανισμός έχει αλλάξει επίπεδο υγείας. Στις  πιεστικές συνθήκες που το προκαλούν μπορεί να περιλάβουμε τις κλιματικές, την υγιεινή που επικρατεί στο περιβάλλον  , τις ψυχικές επιδράσεις, τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους (ειδικά αυτή την περίοδο στην χώρα μας παίζουν πολύ σημαντικό  ρόλο) κά.

      Η αρχή αυτή έχει γενική ισχύ ως προς την υγεία και την αρρώστια. Σχετίζεται με κάθε ασθένεια , είτε πρόκειται για σωματική πχ δερματοπάθεια, λοίμωξη  κά, είτε  για  ψυχική. Όσο ο  αμυντικός μηχανισμός βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα λειτουργικότητας, ο άνθρωπος είναι υγιής ή αν νοσήσει επανέρχεται γρήγορα στην πρότερη ευσταθή ισορροπία του. Αν όμως έχει χάσει την δυναμικότητά του ή επανέρχεται πολύ δύσκολα ή εγκαθίσταται η ασθένεια ως χρόνιο πρόβλημα, ενίοτε δε κι ως ανίατο. 

    Μέσω του πρίσματος αυτού, μπορούμε τώρα να αντιληφθούμε, γιατί ένας μέχρι χθες υγιής άνθρωπος αρχίζει να εμφανίζει  αλλεργική συμπτωματολογία και ειδικά αλλεργική ρινίτιδα που είναι το θέμα μας.

    Πώς όμως  θα αντιμετωπισθεί ο ασθενής αυτός; Όπως αναφέραμε εισαγωγικά στο θέμα μας , δίνονται συγκεκριμένα φάρμακα τα οποία θα μειώσουν ή θα εξαλείψουν τα συμπτώματα πχ αντισταμινικά, κορτικοστεροειδή κα ή θα ακολουθηθεί κάποια μέθοδος απευαισθητοποίησης του οργανισμού ως προς το ενοχοποιούμενο αλλεργιογόνο.

    Όμως , υπάρχουν κι άλλες μέθοδοι , εναλλακτικές , για την αντιμετώπιση των αλλεργικών εκδηλώσεων. Μία από αυτές είναι η ομοιοπαθητική , που μπορεί και έχει σημαντικά αποτελέσματα ως προς τον χειρισμό αυτών .

     Πώς επιτυγχάνεται αυτό μέσω της ομοιοπαθητικής;

Με τη χρήση των ομοιοπαθητικών  φαρμάκων, που παράγονται από φυσικές πρώτες ύλες και είναι ακίνδυνα για τον οργανισμό, γιατί στερούνται ανεπιθύμητων παρενεργειών. Για παράδειγμα, μπορεί να ληφθούν από εγκυμονούσες χωρίς να δημιουργούν προβλήματα ούτε στις ίδιες , ούτε στο έμβρυο. Τα σκευάσματα αυτά δεν έχουν απλή συμπτωματική δράση . Η λειτουργία τους στοχεύει στην ισχυροποίηση του αμυντικού μηχανισμού . Έτσι επέρχεται ένα υψηλό επίπεδο υγείας, ώστε ο οργανισμός  δεν επηρεάζεται σημαντικά κατά την δράση επ’ αυτού των νοσογόνων παραγόντων.

    Η δράση της ομοιοπαθητικής μπορεί να έχει είτε προληπτικό, είτε θεραπευτικό χαρακτήρα. Η προληπτική αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας είναι καλό να ξεκινάει αρκετούς μήνες πριν την εκδήλωση των συμπτωμάτων  ( ανάλογα με την βαρύτητα της κάθε περίπτωσης). Έτσι επιτυγχάνεται ενδυνάμωση του οργανισμού και κατά την περίοδο της άνοιξης, που  αρχίζει η εμφάνιση των συμπτωμάτων ή δεν εκδηλώνονται ή είναι πολύ ήπιας έντασης. Άλλα και κατά την διάρκεια της έξαρσης υπάρχουν ομοιοπαθητικά φάρμακα που μπορούν να επιφέρουν εξάλειψη ή ελάττωση αυτών. Αν πάλι είναι αναγκαίο, ο ασθενής  θα κάνει παράλληλα την μικρότερη χρήση αλλοπαθητικών φαρμάκων.

      Βλέπουμε λοιπόν πως υπάρχουν κι άλλες θεραπευτικές μέθοδοι, ήπιες  κι αποτελεσματικές, που μπορούν να συμβάλλουν στην επίλυση προβλημάτων υγείας, πολλές φορές με βαθύ και ριζικό τρόπο.     

      Γνωρίζουμε, πως αν κι εφαρμογή της ομοιοπαθητικής στην Ελλάδα, με πολύ καλά αποτελέσματα, ξεπερνάει τα 40 χρόνια, ακόμα δεν έχει την αναγνώριση που της αξίζει. Όμως η πορεία της είναι ανοδική. Ο αριθμός των γιατρών που την ασκούν και των ασθενών που την ακολουθούν βαίνει συνεχώς αυξανόμενος . Αυτό συμβαίνει γιατί, η καλύτερη διαφήμισή της  είναι τα θετικά της αποτελέσματα, τα οποία  είναι οφθαλμοφανή και αδιάσειστα επί των ασθενών που την εμπιστεύονται και την ακολουθούν.

      Οι αλλεργικές ρινίτιδες απετέλεσαν μία αφορμή για να αναφερθούμε ακροθιγώς στην ομοιοπαθητική. Η   εφαρμογή της  κι η βοήθεια που μπορεί να προσφέρει στο χώρο της υγείας είναι πολύ μεγάλη. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε σε ειδικές ιστοσελίδες, όπως αυτή της Ελληνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής. 

* Ο Ξενοφών Τσούκαλης είναι Ομοιπαθητικός Ιατρός, μέλος της Ελληνική Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής, Παπαδιαμαντοπούλου 4, Αθήνα 11528, τηλ 2107213311
             

Κοιλιοκάκη δυσανεξία στη γλουτένη. Τι είναι η ερπητοειδής δερματίτιδα; Ποια η σωστή διατροφή;.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η κοιλιοκάκη είναι μια  ασθένεια  του πεπτικού συστήματος που καταστρέφει το λεπτό έντερο και παρεμβαίνει στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών των τροφίμων. Οι άνθρωποι που έχουν κοιλιοκάκη δεν μπορούν να ανεχθούν την γλουτένη, μια πρωτεΐνη του σιταριού, της σίκαλης, και του κριθαριού.
Γι' αυτό και ονομάζεται επίσης δυσανεξία στη γλουτένη ή εντεροπάθεια από ευαισθησία στη γλουτένη Η γλουτένη είναι μια φυσική πρωτεΐνη σε πολλά δημητριακά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και βρώμη. Βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα, αλλά μπορεί επίσης να βρεθεί σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως στα φάρμακα, στις βιταμίνες, και στα βάλσαμα για τα χείλη.

Όταν οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη καταναλώσουν τρόφιμα ή διάφορα προϊόντα που χρησιμοποιούν και περιέχουν γλουτένη, το ανοσοποιητικό τους σύστημα ανταποκρίνεται με βλάβη ή καταστροφή των εντερικών λαχνών, που είναι  μικρές, στενόμακρες προεξοχές της επιφανειακής επένδυσης του λεπτού εντέρου. Οι λάχνες κανονικά επιτρέπουν  τις θρεπτικές ουσίες των τροφίμων να απορροφηθούν από τα τοιχώματα του λεπτού εντέρου στην κυκλοφορία του αίματος. Έτσι όταν οι λάχνες έχουν υποστεί ζημιά, το έντερο δεν μπορεί να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά σωστά οπότε τότε ο οργανισμός μπορεί να υποστεί υποθρεψίες.
 Χωρίς υγιείς λάχνες, ένα άτομο  υποσιτίζεται  ανεξαρτήτως από τα πόσα τρόφιμα τρώει. Υπάρχει γενετική (κληρονομική) σύνδεση για την ανάπτυξη κοιλιοκάκης. Η κοιλιοκάκη είναι πιο συχνή σε βορειοευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με έρευνες 1 στα 100 άτομα πάσχει από κοιλιοκάκη και πολλές φορές το αγνοεί. Η κοιλιοκάκη δεν αναγνωρίζεται πάντα, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και μπορεί να αντιμετωπισθεί λανθασμένα στη ‘βάση’ άλλων εντερικών προβλημάτων. 
Η κοιλιοκάκη μπορεί να διαγνωσθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Άτομα με κοιλιοκάκη, είναι πιθανό να αναπτύξουν κι άλλες αυτοάνοσες ασθένειες (νόσος του θυρεοειδούς, σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι κα).

Η  κοιλιοκάκη είναι μια ασθένεια τόσο  δυσαπορρόφησης-με την έννοια  ότι οι θρεπτικές ουσίες δεν απορροφώνται σωστά-και μιας παθολογικής  ανοσοποιητικής αντίδρασης στην γλουτένη. Η κοιλιοκάκη είναι επίσης γνωστή και ως  εντερική άφθα, μη τροπική άφθα, η ως  εντεροπάθεια στην γλουτένη. Είναι μια  γενετική πάθηση  , κάτι που σημαίνει ότι περνά από οικογένεια σε οικογένεια. Μερικές φορές η νόσος προκαλείται ή ενεργοποιείται για πρώτη φορά μετά  από μια  εγχείρηση, μια εγκυμοσύνη, έναν τοκετό, μια  ιογενή  λοίμωξη, ή κάποιες σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης;

Τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί να εμφανιστούν στο πεπτικό σύστημα ή σε άλλα μέρη του σώματος. Τα παιδιά αναπτύσσουν γενικά συμπτώματα μόνο αφού αρχίσουν να τρώνε τροφές που περιέχουν γλουτένη. Τα συμπτώματα από το πεπτικό είναι πιο συχνά σε βρέφη και σε μικρά παιδιά και μπορεί να περιλαμβάνουν

• Στομαχικές διαταραχές
• Κοιλιακό άλγος και φούσκωμα
• Χρόνια ή επαναλαμβανόμενη διάρροια
• Εμετό 
• Δυσκοιλιότητα
• Χλωμάδα, 
• δύσοσμα  ή λιπαρά κόπρανα
• Απώλεια βάρους
• Ευερεθιστότητα

Η ευερεθιστότητα είναι ένα άλλο κοινό σύμπτωμα στα παιδιά. Η δυσαπορρόφηση των θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια των ετών, όταν η διατροφή είναι κρίσιμη για τη φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη ενός παιδιού μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, όπως την αποτυχία για ευδοκίμηση  στα βρέφη, καθυστέρηση της ανάπτυξης και χαμηλό ανάστημα, καθυστερημένη εφηβεία, και  ελαττώματα των μόνιμων δοντιών.

Οι ενήλικες είναι λιγότερο πιθανό να έχουν συμπτώματα από το πεπτικό και μπορεί να έχουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

• Ανεξήγητη σιδηροπενική αναιμία
• Κούραση
• Συμπτώματα από τα οστά ή τις αρθρώσεις
• Οστικούς πόνους
• Αρθρίτιδα
• Απώλεια οστού ή οστεοπόρωση
• Κατάθλιψη ή άγχος
• Νευρολογικά προβλήματα, όπως αδυναμία, κακή ισορροπία, επιληπτικές κρίσεις, πονοκεφάλους, ή μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια
• Σπασμούς
• Διαταραχές της εμμήνου  ρύσης
• Υπογονιμότητα, έλλειψη της εμμήνου ρύσεως
• Στειρότητα ή υποτροπιάζουσες αποβολές
• Αποχρωματισμό των δοντιών ή η απώλεια της αδαμαντίνης, πληγές στα χείλη ή τη γλώσσα
• Φαγούρα, επώδυνη δερματικό εξάνθημα (ερπητοειδή δερματίτιδα)

Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη μπορεί να μην έχουν  συμπτώματα, αλλά  να αναπτύξουν ακόμη και  επιπλοκές της νόσου με την πάροδο του χρόνου. Μακροπρόθεσμες επιπλοκές μπορεί να είναι ο υποσιτισμός, που μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, οστεοπόρωση και αποβολή, μεταξύ άλλων, σε ασθένειες του ήπατος και καρκίνο στο έντερο.

Γιατί  τα κοιλιακά συμπτώματα της κοιλιοκάκης είναι τόσο ποικίλα;

Οι ερευνητές μελετούν τους λόγους γιατί η κοιλιοκάκη επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο. Το χρονικό διάστημα που ένα άτομο  θηλάζει, η ηλικία ενός ατόμου όταν άρχισε να τρώει τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη , καθώς και το ποσό της γλουτένης που περιέχουν τα τρόφιμα που τρώει είναι  τρεις παράγοντες που  πιστεύεται ότι παίζουν ρόλο στο πότε και πώς εμφανίζεται η κοιλιοκάκη. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι όσο περισσότερο ένα άτομο  θηλάζει, τόσο αργότερα  εμφανίζονται τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης.

Τα συμπτώματα διαφέρουν επίσης ανάλογα με την ηλικία του ατόμου και το βαθμό της βλάβης του λεπτού εντέρου. Πολλοί ενήλικες έχουν την ασθένεια για μια δεκαετία ή και περισσότερο πριν από την διάγνωση. Όσο περισσότερο ένα άτομο βαίνει αδιάγνωστος και αθεράπευτος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ανάπτυξης μακροπρόθεσμων επιπλοκών.

Ποια είναι τα άλλα προβλήματα υγείας που οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη έχουν;

Οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη, τείνουν να έχουν και  άλλες ασθένειες στις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα υγιή κύτταρα και τους ιστούς του σώματος. Η σχέση μεταξύ κοιλιοκάκης και των ασθενειών αυτών μπορεί να είναι γενετική. Οι ασθένειες αυτές μπορεί να είναι:

• Ο διαβήτης τύπου 1
• Η αυτοάνοση  νόσος του θυρεοειδούς
• Η αυτοάνοση νόσος του ήπατος
• Η ρευματοειδή αρθρίτιδα
• Η νόσος του Addison, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν κρίσιμες ορμόνες είναι κατεστραμμένοι
• Το σύνδρομο Sjogren, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν τα δάκρυα και το σάλιο καταστρέφονται

Πόσο συχνή είναι η κοιλιοκάκη;

Η κοιλιοκάκη προσβάλλει  τους ανθρώπους σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αρχικά  θεωρήθηκε ότι είναι ένα σπάνιο σύνδρομο της παιδικής ηλικίας, είναι όμως  πλέον γνωστό ότι είναι μια κοινή γενετική διαταραχή. Περισσότερα από 2 εκατομμύρια άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ασθένεια, ή περίπου 1 στους 133 κατοίκους. Εάν μεταξύ των ατόμων που έχουν πρώτου βαθμού συγγένεια- γονέας, αδελφός, ή  παιδιά ένας διαγνωστεί με κοιλιοκάκη, τότε υπάρχει πιθανότητα μία  στις  22 να υπάρχει η νόσος και σε άλλο συγγενή

Η κοιλιοκάκη είναι επίσης πιο κοινή μεταξύ των ανθρώπων με άλλες γενετικές διαταραχές όπως το σύνδρομο Down και το σύνδρομο Turner, μία κατάσταση που επηρεάζει την ανάπτυξη των κοριτσιών.

Πώς γίνεται διάγνωση της κοιλιοκάκης;

Η διάγνωση της  κοιλιοκάκης μπορεί να είναι δύσκολη, διότι ορισμένα  από τα συμπτώματά της είναι παρόμοια με εκείνων  άλλων ασθενειών.  Η κοιλιοκάκη μπορεί να συγχέεται με το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, της σιδηροπενικής αναιμίας που προκαλείται από  απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση, τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, την  εκκολπωματίτιδα, τις εντερικές λοιμώξεις, και το  σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να είναι για  καιρό υποδιαγνωσμένη  η μη διαγνωσμένη. Δεδομένου ότι οι γιατροί είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι στα διάφορα πολλαπλά συμπτώματα της νόσου και  αξιόπιστες αναλύσεις αίματος καθίστανται διαρκώς περισσότερο διαθέσιμες, τα ποσοστά διάγνωσης συνεχώς  αυξάνονται.

The patient previously had a colonoscopy and endoscopy

Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται να γίνουν;

Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη έχουν υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα ορισμένων πρωτεϊνών-αυτοαντισωμάτων που αντιδρούν κατά των ίδιων των κυττάρων του σώματος ή των ιστών-στο αίμα τους. Για τη διάγνωση της κοιλιοκάκης, οι γιατροί θα κάνουν εξέταση αίματος για τα υψηλά επίπεδα των   αντισωμάτων  τρανσγλουταμινάσης (tTGA) ή  των αντισωμάτων αντι-ενδομυσίου (EMA). Εάν τα αποτελέσματα των εξετάσεων  είναι αρνητικά, αλλά η κοιλιοκάκη είναι ακόμα ύποπτη, χρειάζονται πρόσθετες εξετάσεις.

Πριν από τη εξέταση , ο ασθενής θα  πρέπει να συνεχίσει να τρώει μια  διατροφή που να περιλαμβάνει τρόφιμα με γλουτένη, όπως το ψωμί και τα ζυμαρικά. Εάν ένα άτομο σταματήσει να τρώει  τρόφιμα με γλουτένη πριν από την εξέταση , τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αρνητικά για την κοιλιοκάκη, ακόμη και αν η ασθένεια είναι παρούσα.

Χρειάζεται να γίνει εντερική βιοψία;

Αν οι εξετάσεις αίματος και τα συμπτώματα υποδεικνύουν κοιλιοκάκη, εκτελείται  μια βιοψία του λεπτού εντέρου ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Κατά τη διάρκεια της βιοψίας, ο γιατρός αφαιρεί μικροσκοπικά κομμάτια του ιστού του λεπτού εντέρου για να ελέγξει για βλάβες  στις λάχνες. Για να αποκτήσει το δείγμα  του  ιστού, ο γιατρός εισάγει  ένα μακρύ και λεπτό σωλήνα που λέγεται ενδοσκόπιο μέσα από το στόμα διαμέσου του οισοφάγου στο στομάχι και  στο λεπτό έντερο του ασθενούς. Ο γιατρός παίρνει  τα δείγματα χρησιμοποιώντας μια λαβίδα που διέρχεται διαμέσων του ενδοσκοπίου.

Τι είναι η  ερπητοειδής δερματίτιδα;

Η  ερπητοειδής δερματίτιδα   είναι  ένα έντονα κνησμώδες, εξάνθημα  με φυσαλίδες και επηρεάζει 15 - 25 τοις εκατό των ανθρώπων με κοιλιοκάκη.  Το εξάνθημα εμφανίζεται συνήθως στους αγκώνες, τα γόνατα, και τους γλουτούς. Οι περισσότεροι άνθρωποι με  ερπητοειδή δερματίτιδα δεν έχουν συμπτώματα της κοιλιοκάκης  από το πεπτικό σύστημα .

Η ερπητοειδής δερματίτιδα  διαγιγνώσκεται τόσο με εξετάσεις αίματος όσο και με  βιοψία δέρματος. Εάν οι  εξετάσεις αντισωμάτων είναι θετικές και το δέρμα έχει τα τυπικά  χαρακτηριστικά της ερπητοειδούς δερματίτιδας, οι ασθενείς δεν χρειάζεται να κάνουν   εντερική βιοψία. Τόσο η νόσος του δέρματος  όσο και η εντερική νόσος ανταποκρίνεται σε μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης και φυσικά υποτροπιάζουν σε περίπτωση  που η γλουτένη προστεθεί ξανά πίσω στο δίαιτα. Τα συμπτώματα του εξανθήματος  μπορούν να ελεγχθούν με αντιβιοτικά όπως η Δαψόνη. Επειδή η Δαψόνη δεν θεραπεύει την εντερική όρο, τα άτομα με ερπητοειδή δερματίτιδα πρέπει να διατηρήσουν μια δίαιτα χωρίς γλουτένη.

Ποιος πρέπει να είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος;

Ο έλεγχος για την κοιλιοκάκη  γίνεται μέσω εξετάσεων για τυχόν  παρουσία αυτοαντισωμάτων στο αίμα σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Οι Έλληνες δεν  ελέγχονται συνήθως για την κοιλιοκάκη. Ωστόσο, επειδή η κοιλιοκάκη είναι κληρονομική, τα μέλη της οικογένειας ενός προσώπου με την ασθένεια μπορεί έαν επιθυμεί να εξεταστεί. 4 έως 12 τοις εκατό από τους συγγενείς πρώτου βαθμού ενός ατόμου που πάσχει  θα έχει επίσης την νόσο.

Πως αντιμετωπίζεται η κοιλιοκάκη;

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση ακούγεται απλή:
«πλήρης εξάλειψη γλουτένης από τη διατροφή σας, η εντερική βλάβη θα θεραπευτεί με την πάροδο του χρόνου, και τα συμπτώματά σας θα βαθμιαία μπορεί και να εξαφανιστούν».
 Αυτό είναι πιο εύκολο στα λόγια παρά στην πράξη, όμως.
 Πολλά προϊόντα περιέχουν γλουτένη. Ορισμένα προϊόντα, ειδικά τα συσκευασμένα μπορεί να περιέχουν γλουτένη, χωρίς να την αναφέρουν ως συστατικό. Σήμερα ευτυχώς υπάρχουν πολλές διαδικτυακές και έντυπες εκδόσεις που βοηθούν τα άτομα με κοιλιοκάκη να αποφεύγουν τη γλουτένη στη διατροφή τους  Οι γιατροί μπορεί να ζητήσουν από το  νεοδιαγνωσθέντα άτομο να συνεργαστεί με έναν διαιτολόγο για ένα καλύτερο  σχέδιο διατροφής ελεύθερης γλουτένης.

Για τους περισσότερους ασθενείς, μετά την εν λόγω δίαιτα θα σταματήσουν τα συμπτώματα, θα θεραπευτούν οι υπάρχουσες εντερικές βλάβες, καθώς  επίσης  θα  αποτραπούν περαιτέρω βλάβες. Η βελτίωση ξεκινά, εντός δέκα ημερών από την έναρξη της δίαιτας. Το λεπτό έντερο θεραπεύεται συνήθως  μέσα σε 3 έως 6 μήνες στα παιδιά αλλά μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια στους ενήλικες. Ένα θεραπευμένο  έντερο,   μπορεί  πλέον να απορροφήσει τις θρεπτικές ουσίες από τα τρόφιμα στην κυκλοφορία του αίματος.

Για να παραμείνουν σε σταθερή κατάσταση, τα άτομα με κοιλιοκάκη πρέπει να αποφύγουν τα τρόφιμα με  γλουτένη  για το υπόλοιπο της ζωής τους. Τρώγοντας ακόμη και μια μικρή ποσότητα γλουτένης μπορεί να βλάψει το λεπτό έντερο τους. Οι  βλάβες θα εμφανιστούν σε οποιοδήποτε που πάσχει από   τη νόσο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που δεν έχουν ιδιαίτερα εμφανή συμπτώματα. Ανάλογα με την ηλικία του ατόμου κατά τη διάγνωση, ορισμένα προβλήματα δεν πρόκειται να βελτιωθούν, όπως το  κοντό ανάστημα και οι οδοντιατρικές βλάβες.

Μερικοί  ασθενείς με κοιλιοκάκη δεν παρουσιάζουν βελτίωση της νόσου   με μια δίαιτα χωρίς γλουτένη. Η πιο συνηθισμένη αιτία για την μικρή ανταπόκριση στη δίαιτα είναι ότι  συνεχίζουν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες γλουτένης. Κρυφές πηγές γλουτένης  μπορεί να βρίσκονται σε πρόσθετα τροφίμων , όπως το τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, τα συντηρητικά και σταθεροποιητές  που γίνονται με το σιτάρι. Και επειδή πολλά προϊόντα  καλαμποκιού και ρυζιού παράγονται σε εργοστάσια που κατασκευάζουν και τα προϊόντα σίτου, μπορούν να μολυνθούν με γλουτένη σίτου.

Σπάνια, η εντερική ζημία θα συνεχιστεί, παρά την αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη. Στους  ασθενείς με αυτήν τη κατάσταση, γνωστή και ως ανθεκτική κοιλιοκάκη,  το εντερικό επιθήλιο  έχει καταστραφεί σημαντικά και  δεν μπορεί να επουλωθεί. Επειδή το έντερο τους δεν μπορεί να απορροφήσει  αρκετά  θρεπτικά συστατικά, μπορεί να χρειαστεί να πάρουν θρεπτικές ουσίες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματός τους ενδοφλεβίως. Οι ερευνητές αξιολογούν φαρμακευτικές αγωγές για την ανθεκτική κοιλιοκάκη.

Ποια είναι η δίαιτα χωρίς γλουτένη;

Μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης  είναι εκείνη που αποτελείται από τρόφιμα που δεν  περιέχουν σιτάρι, σίκαλη και κριθάρι. Τα τρόφιμα και τα προϊόντα που παράγονται από αυτούς τους σπόρους θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται. Με άλλα λόγια, ένα άτομο με κοιλιοκάκη δεν θα πρέπει να τρώει τα περισσότερα σιτηρά, ζυμαρικά, δημητριακά, και πολλά άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Παρά τους περιορισμούς αυτούς, τα άτομα με κοιλιοκάκη μπορεί να έχουν μια καλά ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφών. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν πατάτα, ρύζι, σόγια, φασόλια . Μπορούν να αγοράσουν  ψωμί χωρίς γλουτένη , ζυμαρικά, και άλλα προϊόντα από τα καταστήματα που έχουν βιολογικά τρόφιμα, ή να παραγγείλουν προϊόντα  από ειδικές εταιρείες τροφίμων. Όλο και περισσότερα καταστήματα περιέχουν προϊόντα χωρίς γλουτένη.

• Αποφύγετε δημητριακά, ψωμί ή άλλα προϊόντα δημητριακών που περιλαμβάνουν σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βύνη ή βρώμη (μπισκότα, κράκερς, κέικ, σιμιγδάλι, κουσκούς, φρυγανιές, τα περισσότερα ζυμαρικά και τη και τα άλλα παρεμφερή που περιέχουν αλεύρι λευκό ή ολικής αλέσεως)

• Αποφύγετε πολλά από τα επεξεργασμένα προϊόντα – εδώ είναι το δύσκολο. Χρειάζεται καλή εκπαίδευση διαβάσματος της ετικέτας, επάρκεια του ασθενούς να αναγνωρίζει τους κινδύνους.
 Τέτοια προϊόντα είναι: μίγματα τυριών χαμηλής συνήθως περιεκτικότητας σε λιπαρά, γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γιαούρτι ή κρέμα παγωτό που περιέχουν υλικά πληρώσεως ή πρόσθετα, κονσερβοποιημένες σούπες, προϊόντα που περιέχουν τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, άμυλο τροφίμων, υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη, σταθεροποιητές, ή υποκατάστατα λίπους ή υποκατάστατα, επεξεργασμένα ή μεταποιημένα κρέατα (πχ αλλαντικά), μπίρα, τζιν, ουίσκι, καφές με γεύσεις κα..
• 
Γενικά ψάξτε για προϊόντα που φέρουν την ένδειξη "χωρίς γλουτένη". Καθώς όλο και περισσότερη προσοχή δίνεται σε αυτή την ασθένεια, περισσότερα προϊόντα γίνονται διαθέσιμα. Έχει τεθεί σε ισχύ η υποχρεωτική αναγραφή ύπαρξης γλουτένης σε όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Ο ισχυρισμός «ελεύθερο γλουτένης» μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για τρόφιμα των οποίων η περιεκτικότητα σε γλουτένη δεν ξεπερνά τα 20ppm σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς της Ε.Ε.
 Τα τρόφιμα που δεν περιέχουν γλουτένη περιλαμβάνουν τα προϊόντα που παρασκευάζονται από σόγια, ρύζι, καλαμπόκι, φαγόπυρο, πατάτες, ταπιόκα. 
• 
Άλλα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι οι ξηροί καρποί (σκέτοι και απλοί), το φρέσκο ψάρι, το νωπό κρέας και πουλερικά, τα φρέσκα, κατεψυγμένα ή κονσερβοποιημένα λαχανικά χωρίς σάλτσες, το κρασί, τα απλά, φυσικά τυριά και το γιαούρτι.

• Τα υφιστάμενα στοιχεία δείχνουν ότι 50 γρ καθαρής βρώμης κάθε μέρα μπορεί να είναι καλά ανεκτή από άτομα με κοιλιοκάκη.
 
• Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν παρά τον περιορισμό/ αποκλεισμό της γλουτένης ή εάν η φλεγμονή στο έντερο εξακολουθεί να είναι σοβαρή επισκεφτείτε το συντομότερο το γιατρό σας!

Η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης απαιτεί μια εντελώς νέα προσέγγιση στο φαγητό. Νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς  και οι οικογένειές τους μπορούν να βρουν χρήσιμες τις ομάδες υποστήριξης καθώς μαθαίνουν να προσαρμόζονται  σε ένα νέο τρόπο ζωής. Οι  ασθενείς  με κοιλιοκάκη πρέπει να είναι προσεκτικοί για το τι αγοράζουν   στο σχολείο ή την εργασία τους, τι αγοράζουν στο κατάστημα της γειτονιάς τους, τι τρώνε σε εστιατόρια ή  σε διάφορα πάρτι, και αυτό που τρώνε ως  σνακ.  Το φαγητό έξω μπορεί να είναι μια πρόκληση. Όταν αμφιβάλλετε για ένα συστατικό του μενού, θα πρέπει να ζητήσετε από τον σερβιτόρο ή τον σεφ για τα συστατικά και την προετοιμασία ή αν υπάρχει  διαθέσιμο ένα μενού  χωρίς γλουτένη.

Η γλουτένη χρησιμοποιείται επίσης σε μερικά φάρμακα. Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη θα πρέπει να ρωτήσουν τον φαρμακοποιό  τους εάν  τα   φάρμακα τους  περιέχουν γλουτένη. Επειδή  η γλουτένη   χρησιμοποιείται  μερικές φορές ως πρόσθετο σε  απίθανα  προϊόντα, όπως τα κραγιόν  το να διαβάζει κανείς τις ετικέτες είναι πολύ σημαντικό.   Αν   τα συστατικά δεν  αναγράφονται στην ετικέτα, ο κατασκευαστής  μπορεί  να παρέχει έναν κατάλογο κατόπιν αιτήματος. Με την πρόοδο του χρόνου και τον συνεχή πρακτική ο έλεγχος για τη γλουτένη γίνεται δεύτερη φύση.

Διαβάστε επίσης

• Να τρώμε ή να μην τρώμε γλουτένη; Τι είναι και πόσο απαραίτητη είναι για τον οργανισμό μας; (gluten)
• Τι είναι το φούσκωμα στην κοιλιά; Που οφείλεται ο τυμπανισμός και ποια η κατάλληλη δίαιτα για πρόληψη της πρησμένης κοιλιάς;
• Ζέα για εύπεπτο και εύγευστο ψωμί και με μεγάλη διατροφική αξία.
• Κινόα (Quinoa), το πιο θρεπτικό τρόφιμο στον πλανήτη. Διατροφική αξία και πως θα την αξιοποιήσετε (video)
• Τι πρέπει να τρώτε και τι δεν πρέπει αν έχετε ελκώδη κολίτιδα. Η σημασία του άγχους και της άσκησης