Καρκίνος πνεύμονα: Οι νέες θεραπείες που ξεχώρισαν στο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας (ASCO) 2026.

medlabnews.gr iatrikanea 

 

Μελέτες που αλλάζουν το θεραπευτικό τοπίο του καρκίνου του πνεύμονα

Σημαντικές μελέτες για τον καρκίνο του πνεύμονα ανακοινώθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, ASCO 2026, φέρνοντας νέα δεδομένα τόσο στην πρώιμη όσο και στην προχωρημένη νόσο.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις: η επικουρική στοχευμένη θεραπεία με selpercatinib σε ασθενείς με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα με αναδιάταξη του γονιδίου RET, και ο συνδυασμός του νέου διειδικού αντισώματος ivonescimab με χημειοθεραπεία σε ασθενείς με προχωρημένο πλακώδες μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Τα στοιχεία προέρχονται από τις μελέτες LIBRETTO-432 και HARMONi-6, οι οποίες παρουσιάστηκαν στο ASCO 2026 και θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για την κλινική πράξη.

Selpercatinib: Μείωση του κινδύνου υποτροπής στον πρώιμο RET-θετικό καρκίνο πνεύμονα

Η μελέτη LIBRETTO-432 αξιολόγησε το selpercatinib ως επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα σταδίου IB–IIIA, των οποίων ο όγκος έφερε αναδιάταξη του γονιδίου RET.

Το selpercatinib είναι εκλεκτικός αναστολέας της κινάσης RET. Στοχεύει την παθολογικά ενεργοποιημένη RET σηματοδότηση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ογκογένεση και ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν, η επικουρική θεραπεία με selpercatinib μετά από χειρουργική εκτομή ή/και ριζική ακτινοθεραπεία μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής, εξέλιξης ή θανάτου κατά 83% σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Στα δύο χρόνια, το 94% των ασθενών που έλαβαν selpercatinib παρέμεναν χωρίς υποτροπή, έναντι 70% στην ομάδα που δεν έλαβε το φάρμακο. Τα δεδομένα αυτά δημοσιεύθηκαν και στο New England Journal of Medicine.

Η σημασία της μελέτης είναι μεγάλη, διότι πρόκειται για την πρώτη θετική μελέτη φάσης III επικουρικής θεραπείας με εκλεκτικό αναστολέα RET στον πρώιμο RET-θετικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Γιατί είναι σημαντικός ο μοριακός έλεγχος

Οι αναδιατάξεις του γονιδίου RET αφορούν μικρό ποσοστό των ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, περίπου 1–2%, αλλά έχουν ιδιαίτερη κλινική σημασία. Συχνότερα παρατηρούνται σε νεότερους ασθενείς, μη καπνιστές και σε αδενοκαρκινώματα.

Τα νέα δεδομένα ενισχύουν ακόμη περισσότερο την ανάγκη για πλήρη μοριακό έλεγχο, ιδανικά με τεχνολογίες νέας γενιάς, όπως το NGS, όχι μόνο στη μεταστατική νόσο αλλά και κατά τη διάγνωση της πρώιμης νόσου, όταν υπάρχει δυνατότητα ριζικής θεραπείας.

Μέχρι σήμερα, το selpercatinib είχε ήδη ένδειξη για προχωρημένο ή μεταστατικό RET fusion-positive μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Ο EMA έχει αναρτήσει επικαιροποιημένη ένδειξη για το Retsevmo σε προχωρημένο RET fusion-positive NSCLC, με επιλογή ασθενών βάσει βιοδείκτη.

Ivonescimab: Νέο διειδικό αντίσωμα στον προχωρημένο πλακώδη καρκίνο πνεύμονα

Η δεύτερη σημαντική μελέτη αφορά το ivonescimab, ένα νέο διειδικό αντίσωμα που στοχεύει ταυτόχρονα δύο κρίσιμους μηχανισμούς: τον άξονα PD-1, που σχετίζεται με τη διαφυγή του όγκου από το ανοσοποιητικό σύστημα, και τον VEGF, που σχετίζεται με την αγγειογένεση.

Στη μελέτη HARMONi-6, το ivonescimab σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία συγκρίθηκε με tislelizumab και χημειοθεραπεία σε ασθενείς με προχωρημένο πλακώδες μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Η ASCO αναφέρει ότι ο συνδυασμός ivonescimab και χημειοθεραπείας βελτίωσε τη συνολική επιβίωση και την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου σε σχέση με τον συγκριτικό βραχίονα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το ivonescimab μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου κατά περίπου 40% και τον κίνδυνο θανάτου κατά 34%. Στα δύο χρόνια, το 65% των ασθενών που έλαβαν ivonescimab παρέμεναν εν ζωή, έναντι 49% στην ομάδα σύγκρισης.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι ασθενείς

Τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι όλοι οι ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα θα λάβουν τις ίδιες θεραπείες. Δείχνουν όμως ότι η θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα γίνεται ολοένα και περισσότερο εξατομικευμένη.

Για τους ασθενείς με RET-θετική νόσο, η αναγνώριση της μοριακής αλλοίωσης μπορεί να καθορίσει την επιλογή μιας στοχευμένης θεραπείας. Για τους ασθενείς με πλακώδη μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, τα δεδομένα για το ivonescimab ανοίγουν έναν νέο δρόμο στην ανοσοθεραπεία, με ταυτόχρονη στόχευση ανοσολογικής διαφυγής και αγγειογένεσης.

Ωστόσο, το ivonescimab δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή σε όλες τις χώρες. Η HARMONi-6 πραγματοποιήθηκε στην Κίνα και η διεθνής αξιολόγηση των δεδομένων, καθώς και οι εγκρίσεις από ρυθμιστικές αρχές όπως FDA και EMA, είναι κρίσιμα βήματα πριν από την ευρεία εφαρμογή του στην καθημερινή κλινική πράξη.

Συμπέρασμα

Οι μελέτες που παρουσιάστηκαν στο ASCO 2026 δείχνουν ότι ο καρκίνος του πνεύμονα περνά σε μια νέα φάση θεραπευτικής ακρίβειας.

Η μελέτη LIBRETTO-432 φέρνει τη στοχευμένη θεραπεία με selpercatinib στην πρώιμη RET-θετική νόσο, μειώνοντας εντυπωσιακά τον κίνδυνο υποτροπής. Παράλληλα, η HARMONi-6 δείχνει ότι τα διειδικά αντισώματα, όπως το ivonescimab, μπορεί να βελτιώσουν την επιβίωση στον προχωρημένο πλακώδη μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: ο μοριακός έλεγχος και η εξατομικευμένη θεραπεία δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά αναγκαίο εργαλείο στη σύγχρονη ογκολογία.

Δωρεά 840.000 ευρώ από τη Δήμητρα Κατσαφάδου στους «Αγίους Αναργύρους»: Δύο νέοι αξονικοί τομογράφοι στο ογκολογικό νοσοκομείο

 medlabnews.gr iatrikanea

Σε νέα σημαντική κίνηση προσφοράς προς το Εθνικό Σύστημα Υγείας προχώρησε η Δήμητρα Κατσαφάδου, μέσω της εταιρείας LA VIE MARKETING, συμβάλλοντας στη δωρεά συνολικού ύψους 840.000 ευρώ για το Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Οι Άγιοι Ανάργυροι».

Η δωρεά αφορά την εγκατάσταση δύο νέων αξονικών τομογράφων και την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών του νοσοκομείου, με στόχο την ταχύτερη διάγνωση, την καλύτερη διαχείριση επειγόντων περιστατικών και τον ακριβέστερο θεραπευτικό σχεδιασμό για τους ογκολογικούς ασθενείς.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, στο νοσοκομείο εγκαταστάθηκε νέος αξονικός τομογράφος 128 τομών στον χώρο των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, μαζί με σύγχρονο σύστημα έγχυσης σκιαγραφικού. Η αναβάθμιση αυτή ενισχύει τις δυνατότητες άμεσης διάγνωσης, ιδιαίτερα σε περιστατικά που απαιτούν γρήγορη απεικονιστική εκτίμηση.

Παράλληλα, στο Ακτινοθεραπευτικό Τμήμα τοποθετήθηκε νέος αξονικός τομογράφος σχεδιασμού θεραπείας, με εξειδικευμένο εξοπλισμό επεξεργασίας εικόνων και συστήματα laser, ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια και η ποιότητα του θεραπευτικού σχεδιασμού για τους ασθενείς με καρκίνο.

Η δωρεά συνέβαλε επίσης σε παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού υποδομών, μεταξύ των οποίων η διαμόρφωση δεύτερης αίθουσας στη Μονάδα Μελέτης Ύπνου και η δημιουργία νέας Μονάδας Εμφραγμάτων στην Καρδιολογική Κλινική, μέσω ανακαίνισης και ενοποίησης δύο θαλάμων.

Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ο Διοικητής του ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Θεόδωρος Τσουρούλας, ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, ο Δήμαρχος Αχαρνών Σπύρος Βρεττός και ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης. Παρόντες ήταν και οι δωρητές της εταιρείας, Δήμητρα Κατσαφάδου, Νίκος Μαλακοδήμος και Κυριάκος Μαλακοδήμος.

Ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε ότι το νοσοκομείο πραγματοποιεί σχεδόν 9.000 αξονικές τομογραφίες τον χρόνο και εξυπηρετεί χιλιάδες πολίτες στις εφημερίες του, επισημαίνοντας ότι κάθε νέα υποδομή μεταφράζεται σε ταχύτερη διάγνωση, καλύτερη θεραπεία και ποιοτικότερες υπηρεσίες υγείας.

Η δωρεά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά ένα ογκολογικό νοσοκομείο όπου η ταχύτητα και η ακρίβεια της απεικόνισης επηρεάζουν άμεσα τη διαγνωστική και θεραπευτική πορεία των ασθενών.

EPF Barometer 2026: Η συμμετοχή των ασθενών στη χάραξη πολιτικής υγείας

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελλάδα ανήκει στις ευρωπαϊκές χώρες όπου η συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών διαθέτει θεσμική και νομική κατοχύρωση, σύμφωνα με το EPF Barometer on the Involvement of Patient Organisations in Health Policy, την πρώτη συγκριτική έκθεση του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ασθενών (EPF) που χαρτογραφεί τη συμμετοχή ασθενών στη χάραξη πολιτικής υγείας σε 23 ευρωπαϊκές χώρες. Η έκθεση παρουσιάστηκε επίσημα στο Patient Engagement Open Forum (PEOF) στη Σεβίλλη με τη συμμετοχή εκπροσώπων κυβερνήσεων, οργανώσεων ασθενών και φορέων δημόσιας υγείας από όλη την Ευρώπη.

Η έκθεση καταγράφει ότι η Ελλάδα διαθέτει θεσμικές προβλέψεις για τη συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών και περιλαμβάνεται μεταξύ των χωρών όπου η εμπειρία και η ανατροφοδότηση των ασθενών λαμβάνονται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υπόψη κατά τη διαμόρφωση και αξιολόγηση πολιτικών υγείας.

Η Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα, δήλωσε: «Το EPF Barometer προσφέρει μια πολύτιμη συγκριτική εικόνα για τη συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στην Ευρώπη. Τα ευρήματά του αναδεικνύουν τη σημασία της συστηματικής συμμετοχής των ασθενών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καθώς και την ανάγκη ύπαρξης των κατάλληλων προϋποθέσεων ώστε οι οργανώσεις να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στον θεσμικό και ουσιαστικό τους ρόλο. Στην Ελλάδα έχουν γίνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Η περαιτέρω ενίσχυση των μηχανισμών διαλόγου και συμμετοχής μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πολιτικών που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών και του συστήματος υγείας».

Σύμφωνα με την έκθεση, η έλλειψη επαρκών πόρων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ουσιαστική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στις ολοένα πιο σύνθετες διαδικασίες χάραξης πολιτικής. Το εύρημα αυτό καταγράφεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και αναδεικνύει τη σημασία της βιωσιμότητας των οργανώσεων ασθενών ως προϋπόθεση για την αποτελεσματική εκπροσώπηση των ασθενών και την ενίσχυση των δράσεων τους.

Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας συμμετέχει διαχρονικά στον διάλογο για την ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών στη διαμόρφωση πολιτικών υγείας, μέσω της παρουσίας της σε θεσμικές διαδικασίες, επιτροπές και ομάδες εργασίας, καθώς και μέσα από πρωτοβουλίες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και τεκμηρίωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμβολή της στον σχεδιασμό του Εθνικού Ερωτηματολογίου Αξιολόγησης των Νοσοκομείων, το οποίο αξιοποιεί συστηματικά την εμπειρία των ασθενών ως δείκτη ποιότητας των υπηρεσιών υγείας.
Τι αποκαλύπτει η έκθεση για την Ευρώπη

Με βάση την ανατροφοδότηση 27 εθνικών συνομοσπονδιών από 23 χώρες, το EPF Barometer καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τον βαθμό θεσμικής συμμετοχής των ασθενών στην Ευρώπη. Οι χώρες της Βόρειας και Βορειοδυτικής Ευρώπης εμφανίζουν γενικά πιο δομημένους μηχανισμούς συμμετοχής, ενώ σε αρκετές χώρες της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις.



Τα ευρήματα αποκαλύπτουν επίσης σοβαρές αδυναμίες στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο:

• Μόνο 4 χώρες διαθέτουν επίσημο νομικό ορισμό των οργανώσεων ασθενών

• Περισσότερο από το 1/3 των χωρών δεν διαθέτουν επίσημο πλαίσιο συμμετοχής ασθενών

• Η συμμετοχή στη χάραξη πολιτικής παραμένει συχνά αποσπασματική

• Τα κριτήρια διαφάνειας και εκπροσώπησης είναι συχνά ασαφή ή ανομοιογενή

Ταυτόχρονα, η έκθεση καταδεικνύει την ουσιαστική αξία που προσφέρουν οι οργανώσεις ασθενών: ενισχύουν τα δικαιώματα ασθενών, την ψηφιακή εγγραμματοσύνη, τις εκστρατείες πρόληψης και την ικανότητα των συστημάτων υγείας να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών. Περισσότερα από 30 παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών παρουσιάζονται στην έκθεση. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι η ουσιαστική συμμετοχή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς επαρκή υποστήριξη.

Ο Marco Greco, Πρόεδρος του EPF, τόνισε: «Οι ασθενείς δεν μπορούν να συμμετέχουν συμβολικά στις διαδικασίες ούτε να συμμετέχουν μόνο στις διαβουλεύσεις τελευταίου σταδίου. Το Barometer αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι η ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών βελτιώνει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη σύνδεση των πολιτικών υγείας με τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών. Οι οργανώσεις ασθενών πρέπει να αναγνωριστούν ως στρατηγικοί εταίροι».
Τι ζητά το EPF από τους φορείς χάραξης πολιτικής

Με βάση τα ευρήματα, το EPF καλεί ευρωπαϊκούς, εθνικούς και περιφερειακούς φορείς να:

• Αναγνωρίσουν τη συμμετοχή των ασθενών ως δημοκρατική αρχή

• Ενσωματώσουν δομικά τις οργανώσεις ασθενών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων

• Διασφαλίσουν έγκαιρη και ουσιαστική συμμετοχή σε όλες τις πολιτικές και κανονιστικές διαδικασίες

• Αναγνωρίσουν τις οργανώσεις ασθενών ως εταίρους για την ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας και της επικοινωνίας με το κοινό

• Παράσχουν βιώσιμη και ανεξάρτητη υποστήριξη και ευκαιρίες ανάπτυξης ικανοτήτων στις οργανώσεις ασθενών

• Ενισχύσουν το ρόλο των οργανώσεων ασθενών πέρα από το στενό τομέα της υγείας

Το EPF Barometer καλεί, τελικά, σε μια μακροπρόθεσμη πολιτική δέσμευση για την προστασία και την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων στον τομέα της υγείας.

Γιάννης Πάριος: Η προσωπική δοκιμασία που τον οδήγησε στη δωρεά στο «Μεταξά»

 medlabnews.gr iatrikanea

Μια συγκινητική, άγνωστη μέχρι σήμερα πτυχή πίσω από τη δωρεά του Γιάννη Πάριου στο αντικαρκινικό νοσοκομείο «Μεταξά» αποκάλυψε ο διοικητής του νοσοκομείου, Σαράντος Ευσταθόπουλος.

Η δωρεά είχε γίνει το 2021, μέσα στην πανδημία, όταν οι ανάγκες του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ειδικά των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας ήταν ιδιαίτερα αυξημένες. Ο Γιάννης Πάριος είχε διαθέσει τα έσοδα από τον δίσκο του «Αχ Αγάπη... Αχ Ερώτα» για την ενίσχυση του νοσοκομείου με δύο κλίνες ΜΕΘ.

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο κ. Ευσταθόπουλος, η απόφαση του τραγουδιστή δεν ήταν μια τυπική φιλανθρωπική κίνηση. Προήλθε από μια προσωπική δοκιμασία αγαπημένου του προσώπου, που τον έκανε ακόμη πιο ευαίσθητο στα θέματα υγείας. Ο διοικητής ανέφερε ότι ο Γιάννης Πάριος είχε επισκεφθεί τότε το νοσοκομείο με μεγάλη διακριτικότητα και σεμνότητα, χωρίς να επιθυμεί ιδιαίτερη δημοσιότητα γύρω από την πράξη του.

Η δωρεά αφορούσε δύο κρεβάτια Μονάδας Εντατικής Θεραπείας, σε μια περίοδο που κάθε νέα κλίνη ΜΕΘ μπορούσε να κάνει ουσιαστική διαφορά για ασθενείς και γιατρούς. Ο ίδιος ο Γιάννης Πάριος είχε δηλώσει τότε ότι ευχόταν τα κρεβάτια αυτά να μένουν πάντα άδεια, ως ευχή υγείας για όλους.

Η ιστορία επανήλθε στη δημοσιότητα μέσα από την εκπομπή «Super Κατερίνα», όπου ο διοικητής του νοσοκομείου περιέγραψε τις δύσκολες στιγμές της πανδημίας και την ανθρώπινη πλευρά της πρωτοβουλίας του καλλιτέχνη.

Η πράξη του Γιάννη Πάριου δείχνει πώς μια προσωπική εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική προσφορά προς το δημόσιο σύστημα υγείας, ειδικά σε περιόδους κρίσης.

Σοκ στο Ίλιον: Οδηγός γρονθοκόπησε γυναίκα μπροστά στο παιδί της για την προτεραιότητα

medlabnews.gr iatrikanea 

Σοκ προκαλεί περιστατικό βίας στο Ίλιον, όπου άνδρας οδηγός φέρεται να γρονθοκόπησε γυναίκα μέσα στο αυτοκίνητό της, μπροστά στο ανήλικο παιδί της, μετά από διαφωνία για την προτεραιότητα σε στενό δρόμο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το επεισόδιο σημειώθηκε το μεσημέρι της Τρίτης, 9 Ιουνίου 2026, σε στενό δρόμο διπλής κατεύθυνσης στα όρια Ιλίου και Καματερού. Δύο αυτοκίνητα βρέθηκαν αντικριστά και η κυκλοφορία μπλόκαρε, καθώς έπρεπε ένας από τους δύο οδηγούς να κάνει όπισθεν για να περάσει ο άλλος.

Η ένταση φέρεται να ξεκίνησε όταν η γυναίκα ζήτησε από τον άνδρα οδηγό να κάνει πίσω. Εκείνος, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, εξοργίστηκε, κατέβηκε από το αυτοκίνητό του, πλησίασε το παράθυρο της γυναίκας και τη γρονθοκόπησε στο πρόσωπο, τραυματίζοντάς την στο μάτι.

Την ώρα της επίθεσης, στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου βρισκόταν το ανήλικο παιδί της γυναίκας, το οποίο έγινε μάρτυρας του περιστατικού. Παρά τις φωνές περιοίκων, ο άνδρας φέρεται να επέστρεψε στο όχημά του, να έκανε τελικά όπισθεν και να αποχώρησε από το σημείο.

Το περιστατικό έχει καταγραφεί σε βίντεο, το οποίο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η Αστυνομία αναζητεί τον οδηγό προκειμένου να συλληφθεί στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας.

Το συμβάν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της βίας στον δρόμο και της ανεξέλεγκτης επιθετικότητας με αφορμή απλές κυκλοφοριακές διαφωνίες. Η υπόθεση είναι ακόμη υπό διερεύνηση και τα ακριβή πραγματικά περιστατικά θα κριθούν από τις αρμόδιες αρχές.

Πέτρα Καλαμποκά: ο καρκίνος, το οστεοσάρκωμα και ο ακρωτηριασμός που της έσωσε τη ζωή

medlabnews.gr iatrikanea 

10 χρόνια μετά τη διάγνωση με οστεοσάρκωμα και την επιστροφή στη νέα της καθημερινότητα, η Πέτρα Καλαμπόκα – η νέα μας muse of the week – δεν θέλει να μιλά πια μόνο για την ασθένεια που τη σημάδεψε. Θέλει να μιλά και για τη ζωή που έχτισε μετά από αυτήν. Για την επάνοδο στην εργασία, το δικαίωμα στις ίσες ευκαιρίες, αλλά και για το τι σημαίνει πραγματική συμπερίληψη στην Ελλάδα του 2026. Η Πέτρα Καλαμποκά μοιράστηκε σε εκπομπή την ιστορία της ζωής της και τον δύσκολο αγώνα που έκανε, όταν το 2016 της ανακοίνωσαν ότι έχει καρκίνο.

Καλεσμένη σε εκπομπή παλαιότερα η Πέτρα Καλαμποκά, μίλησε για τη μάχη της με τον καρκίνο, όταν στα 29 της διαγνώστηκε με οστεοσάρκωμα, αλλά και για την απόφαση ακρωτηριασμού του ποδιού της, προκειμένου να σώσει τη ζωή της. 

Η ιστορία της ξεκινά με ένα τραγικό γεγονός που χώρισε τη ζωή της στο πριν και το μετά. Συνεχίζεται όμως με χαμόγελο και μεγάλα όνειρα. Μαθήματα αισιοδοξίας από τη γυναίκα που στα δύσκολα αποφάσισε να ξαναγεννηθεί - και να εμφανιστεί ακόμα και σε ταινία, με την ίδια άνεση που εμψυχώνει το κοινό της σε κατάμεστες αίθουσες και social media 

Η ζωή της έχει μέσα όλες εκείνες τις εμπειρίες που χρειάζονται για το επόμενο πιο δυνατό limited series του Netflix. Είναι ένα παραμύθι με τα όλα του. Ειδυλλιακά τοπία, ανεμελιά, μια όμορφη πριγκίπισσα, δράκους, ανατροπές, περιπέτειες, δάκρυα κι ένας ήλιος που ανατέλλει ξανά. Ομως εκείνη δεν αφήνει κανέναν άλλον να γράψει την ιστορία της ζωής της. Ισως γιατί κινδύνεψε να τη χάσει. Της δόθηκε μια δεύτερη ευκαιρία και αποφάσισε να τη ζήσει στο έπακρο. Το είδα στα μάτια της, το αναγνώρισα στη δύναμή της και, όπως μου είπε και η ίδια, είναι ένα είδος σκοπού απέναντι στην ύπαρξή της. 

 Η Πέτρα Καλαμπόκα γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Καστανιώτισσα, στην Εύβοια. Η παιδική ηλικία της ήταν γεμάτη παιχνίδι. Ζούσε μέσα στη φύση. Το προνόμιο του να μεγαλώνεις έτσι σήμερα αναγνωρίζει πως είναι κάτι το ανεκτίμητο. «Η Καστανιώτισσα είναι το ησυχαστήριό μου και κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί αισθάνομαι αυτή τη σύνδεση με τον εαυτό μου, με το παιδί που κρύβεται μέσα μου». Στα 17 της βρέθηκε στην Αθήνα για σπουδές. Σπούδασε Φιλολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικεύτηκε στη Γλωσσολογία. Ο προφορικός λόγος της είναι πράγματι σπουδαίος, μιλάει χωρίς να μονολογεί. 

Έπειτα, ασχολήθηκε με τα social media και το digital marketing: «Είχα αναλάβει την επικοινωνία ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που έχει κοινωνικό χαρακτήρα, με δράσεις που έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στις ζωές των ανθρώπων. Δεν σταματώ να πειραματίζομαι και να εξελίσσομαι».

"Ήμουν ανθεκτική"

«Νομίζω ότι ήμουν ανθεκτική, όχι δυνατή. Όλα ξεκίνησαν το 2016 όταν μου ανακοίνωσαν ότι έχω καρκίνο. Ήμουν στο νοσοκομείο "‘Άγιος Σάββας" έναν χρόνο και μέσα στο διάστημα αυτό, 6 μήνες στο κρεβάτι. Ο καρκίνος είχε μετατρέψει το μηριαίο μου οστό σε φλοίδα», ανέφερε η Πέτρα Καλαμποκά.

«Όταν βρίσκεσαι εκεί, ο θάνατος είναι κοντά σου, ωστόσο υπήρχε και ένα είδος ελπίδας. Δεν έφυγε κάποιος άνθρωπος από κοντά μου αντίθετα ήρθαν πολλοί».

Όπως είπε η ίδια, η απόφαση για ακρωτηριασμό του ποδιού της ήρθε προκειμένου να σώσει τη ζωή της.

«Μετά του 6 μήνες πήραμε την απόφαση με τους γιατρούς να ακρωτηριαστεί το πόδι μου για να σωθεί η ζωή μου. Ήταν η πιο γενναία και σοφή απόφαση της ζωής μου. Πήραμε μεγάλη ευθύνη, υπήρξαν αμφιβολίες και σκέψεις και σκέφτεσαι ‘αν θυσιάσω κάτι δικό μου θα κερδίσω τη ζωή μου, θα δώσω το τίμημα αλλά τι θα γίνει μετά;'», εξομολογήθηκε η νεαρή γυναίκα.

"Πρέπει να κάνουμε βήματα για τη συμπερίληψη"

«Στην αρχή με επηρέαζαν τα βλέμματα. Ως ένα σημείο το δικαιολογώ, αλλά δεν μπορώ να ζω με τα βλέμματα των άλλων. Πρέπει να γίνει μεγάλη αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Δεν μπορείς να ζεις τη ζωή σκεπτόμενος το πώς σε βλέπουν οι άλλοι», σημείωσε για τις άβολες στιγμές που έχει βιώσει.

«Δεν ήξερα ότι είχα τόσο μεγάλη δύναμη. Ανακάλυψα τον εαυτό μου, ήμουν και τυχερή. Ήδη είχε υποστεί το σώμα μου μεγάλη ταλαιπωρία, φτάνοντας σε οριακές καταστάσεις. Για 20 μέρες ήμουν σε τόσο οριακή κατάσταση που με περίμεναν από ώρα σε ώρα», είπε.

Πλέον, η Πέτρα είναι υγιής και δημιουργική. Εργάζεται σε μια εταιρεία παραγωγής, ενώ κάνει συνεργασίες και με διάσημα brands. Αν μου έλεγε κάποιος τότε ότι 10 χρόνια μετά θα εργάζομαι σε δύο διαφορετικούς τομείς, θα αθλούμαι, θα ταξιδεύω, θα μιλάω δημόσια για την εμπειρία μου και θα εμπνέω άλλους ανθρώπους, πιθανότατα δεν θα τον πίστευα. Σήμερα νιώθω ευγνωμοσύνη. Όχι γιατί όλα είναι εύκολα, αλλά γιατί συνεχίζω να ζω μια γεμάτη ζωή. Όταν δεν χρειάζεται να ζητάς ειδική μεταχείριση για πράγματα που θα έπρεπε ήδη να υπάρχουν. Όταν η προσβασιμότητα, η ευελιξία και ο σεβασμός είναι ενσωματωμένα στην κουλτούρα του οργανισμού. Η ευγένεια είναι σημαντική, αλλά η συμπερίληψη είναι δομή, πολιτική και καθημερινή πρακτική. Γίνονται βήματα, αλλά έχουμε ακόμη δρόμο. Βλέπω μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση από ό,τι πριν 10 χρόνια, όμως συχνά μένουμε στη θεωρία. Η πραγματική συμπερίληψη φαίνεται στις προσλήψεις, στις ευκαιρίες εξέλιξης, στην προσβασιμότητα και στην εκπροσώπηση. Η συμπερίληψη δεν αφορά μόνο τα άτομα με αναπηρία. Αφορά κάθε άνθρωπο που κινδυνεύει να μείνει εκτός. Είναι μια στάση ζωής και όχι μια λέξη της μόδας.

Διαβάστε επίσης

Καρκίνος των οστών. Το οστεοσάρκωμα, ο συχνότερος όγκος των οστών, το σάρκωμα Ewing και το χονδροσάρκωμα

Τι κι αν έχω καρκίνο; Εγώ πάντα θα χαμογελάω

Πρώτη δημοσίευση: 31 Μαρτίου 2023 — MEDLABNEWS.GR | Συντάκτης: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Ιουνίου 2026

Καρκίνος των Οστών, Οστεοσάρκωμα, Σάρκωμα Ewing, Χονδροσάρκωμα. Ποια τα συμπτώματα, του καρκίνου των οστών;

Αλέξανδρου Γιατζίδη

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Οι καρκίνοι που ξεκινούν απ’ τα οστά λέγονται πρωτογενείς καρκίνοι των οστών. Παρουσιάζονται κυρίως στα άνω και κάτω άκρα αλλά μπορούν να εμφανιστούν σ’ οποιοδήποτε οστούν του σώματος. Τα παιδιά και οι νέοι εμφανίζουν πιο συχνά καρκίνο των οστών σε σύγκριση με τους ενήλικες.  

Οι περισσότεροι όγκοι των οστών είναι καλοήθεις. Σε μερικές όμως σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να είναι κακοήθεις.

Οι πρωτογενείς καρκίνοι των οστών λέγονται σαρκώματα. Υπάρχουν διάφοροι τύποι σαρκωμάτων. Καθένα εμφανίζεται σε διαφορετικό είδος οστίτη ιστού. Τα πιο συνηθισμένα είναι το οστεοσάρκωμα, το σάρκωμα Ewing και το χονδροσάρκωμα.  

• Το οστεοσάρκωμα είναι ο συχνότερος πρωτοπαθής κακοήθης όγκος των οστών στα παιδιά. Το 75% των οστεοσαρκωμάτων απαντούν σε ηλικίες μεταξύ 10-25 ετών και το 86% αφορά τα μακρά οστά. Οι άνδρες προσβάλλονται πιο συχνά απ’ τις γυναίκες. Το οστεοσάρκωμα ξεκινά συχνά στα άκρα των οστών απ’ όπου παράγεται νέος οστίτης ιστός καθώς μεγαλώνει το νεαρό άτομο. Συνήθως προσβάλει τα μακρά οστά των άνω και κάτω άκρων. 
• Το σάρκωμα Ewing. Ο καρκίνος αυτός προσβάλλει παιδιά και έφηβους. εκδηλώνεται συνήθως στις ηλικίες μεταξύ 10 και 20 ετών. Είναι πιθανόν ότι ο καρκίνος αυτός αρχίζει από ανώριμα κύτταρα του μυελού των οστών. Εντοπίζεται συνήθως στο μέσο τμήμα (διάφυση) των μακρών οστών. Συνήθως προσβάλει οστά της λεκάνης, και τα μακρά οστά του μηρού και του βραχίονα. Επίσης εμφανίζεται στις πλευρές.
• Το χονδροσάρκωμα απαντάται κυρίως στους ενήλικες. Αυτό το είδος όγκου σχηματίζεται στους χόνδρους, στον ελαστικό ιστό πλησίον των αρθρώσεων.
• Άλλοι τύποι καρκίνου των οστών είναι τα ινοσαρκώματα, σι γιγαντοκυτταρικοί όγκοι των οστών και τα χονδρώματα. Αυτές οι σπάνιες περιπτώσεις καρκίνου συνήθως προσβάλουν άτομα ηλικίας άνω των 30 ετών. 

Περίπου 15-20% των παιδιών με οστεοσάρκωμα έχουν μεταστάσεις τη στιγμή της διάγνωσης – συνήθως στους πνεύμονες και τα οστά. Τα σαρκώματα Ewing είναι δυνατόν να δώσουν μεταστάσεις και στο μυελό των οστών.

Οι καρκίνοι που ξεκινούν απ’ τα οστά είναι αρκετά σπάνιοι. Αντίθετα, δεν είναι ασυνήθιστο να εξαπλωθεί καρκίνος από άλλα μέρη του σώματος στα οστά. Όταν συμβεί αυτό, η ασθένεια δεν λέγεται πλέον καρκίνος των οστών. Κάθε τύπος καρκίνου παίρνει το όνομά του απ’ το όργανο ή τον ιστό του σώματος από τον οποίο ξεκίνησε. Η θεραπεία του καρκίνου που έχει εξαπλωθεί στα οστά εξαρτάται από το σημείο στο οποίο πρωτοεμφανίστηκε και απ’ το βαθμό της επέκτασής του. 

Οι καρκίνοι που εμφανίζονται στους μυς, στο λιπώδη ιστό, στα νεύρα, αγγεία και σ’ άλλους τύπους συνδετικού και ερειστικού ιστού του σώματος λέγονται σαρκώματα των μαλακών μορίων. Μπορούν να προσβάλουν και παιδιά και ενήλικες. 

Λευχαιμία, πολλαπλούν μυέλωμα και λέμφωμα είναι καρκίνοι που προέρχονται από κύτταρα που παράγονται στο μυελό των οστών. Είναι διαφορετικού είδους ασθένειες, και όχι καρκίνοι των οστών.  

Οι πρωτογενείς όγκοι που ”δίνουν” μεταστάσεις στα οστά είναι κατά κύριο λόγο πέντε: προστάτης, μαστός, πνεύμονες, νεφροί και θυρεοειδής αδένας. Οι κυριότερες περιοχές του οστικού συστήματος που προτιμώνται από τους πρωτογενείς όγκους για μεταστάσεις είναι η σπονδυλική στήλη, η πύελος, οι πλευρές, το μηριαίο και το βραχιόνιο οστό. Στη σπονδυλική στήλη, το 94% των μεταστάσεων βρίσκεται εκτός του νωτιαίου μυελού, ενώ μόλις το 6% βρίσκεται εντός του σπονδυλικού σωλήνα και εντός του νωτιαίου μυελού.

Οι μεταστάσεις των οστών έχουν δυστυχώς μία πλειάδα επιπλοκών για τον οργανισμό. Οι βασικότερες είναι ο πόνος, τα παθολογικά κατάγματα, η υπερασβεστιαιμία, η νευρολογική βλάβη και η αναιμία, συνήθως σε συνδυασμό με θρομβοπενία. 

Ποια τα συμπτώματα του καρκίνου των οστών;

Τα συμπτώματα του καρκίνου των οστών συνήθως εξελίσσονται αργά. Εξαρτώνται απ’ το είδος, τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Ο πόνος είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του καρκίνου των οστών. Πολλές φορές ένα σκληρό, ελαφρά ευαίσθητο εξόγκωμα στο οστό μπορεί να ψηλαφηθεί κάτω απ’ το δέρμα. 

Κάποτε, ο καρκίνος των οστών παρεμποδίζει τις φυσιολογικές κινήσεις των αρθρώσεων. Ο καρκίνος των οστών μπορεί να προκαλέσει κατάγματα στα οστά.  

Τα παραπάνω συμπτώματα δεν είναι σίγουρα σημεία καρκίνου. Μπορεί να προκαλούνται από άλλα, λιγότερο σοβαρά προβλήματα. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να διαγνώσει με σιγουριά.  

Άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με όγκους των οστών είναι:

• Πυρετός

• Ιδρώτες

• Ασυνήθιστο πρήξιμο γύρω από ένα κόκκαλο

• Χωλότητα

Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου των οστών;

Η κλινική εξέταση θα συμπληρωθεί από απεικονιστικές εξετάσεις όπως ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Οι αναλύσεις αίματος και ούρων μπορούν να δώσουν πληροφορίες σε σχέση με μια γενικευμένη νόσο που έχει επηρεάσει και τα οστά. Επίσης μπορεί να δώσει ενδείξεις κατά πόσο ο καρκίνος των οστών έχει επηρεάσει άλλα συστήματα του οργανισμού. Οι ακτινογραφίες μπορούν να δείξουν η θέση, το μέγεθος και το περίγραμμα ενός όγκου των οστών. Στις ακτίνες-Χ, οι καλοήθεις όγκοι συνήθως μοιάζουν στρογγυλοί και λείοι, με ομαλά όρια. Οι καρκίνοι των οστών συνήθως έχουν παράξενα σχήματα με ασαφή όρια.  

Εάν οι ακτίνες - Χ δείξουν έναν πιθανό καρκίνο, τότε μπορούν να γίνουν μερικές απ’ τις ακόλουθες εξετάσεις. Αυτές οι εξετάσεις θα δείξουν εάν ο όγκος έχει ήδη αρχίσει να εξαπλώνεται.  Σπινθηρογράφημα οστών: περιγράφει το μέγεθος, το σχήμα και τη θέση των παθολογικών περιοχών στα οστά. Ένα μικρό ποσό ραδιενεργού υλικού εισάγεται στην κυκλοφορία και ανιχνεύεται με τη βοήθεια ενός ειδικού οργάνου που ονομάζεται scanner (= ανιχνευτής).

Αξονική τομογραφία (CT ή CAT scan): είναι μια εξέταση βασιζόμενη στις ακτίνες-Χ η οποία δίδει λεπτομερείς εικόνες εγκάρσιων τομών του σώματος. Οι εικόνες αυτές συντίθενται με τη βοήθεια ηλεκτρ. υπολογιστή.

Η Μαγνητική Τομογραφία (MRI) επίσης συνθέτει λεπτομερείς εικόνες εγκάρσιων και επιμήκων τομών του σώματος. Η Μαγνητική Τομογραφία χρησιμοποιεί έναν ισχυρότατο μαγνήτη συνδεδεμένο με ηλεκτρ. υπολογιστή.

Οι αγγειογραφίες είναι ειδικές ακτινογραφίες των αγγείων. Μια χρωστική που ανιχνεύεται με ακτίνες-Χ εισάγεται στην κυκλοφορία του αίματος, οπότε τα αγγεία διαγράφονται λεπτομερέστερα. Η εξέταση αυτή βοηθά και στη μελέτη της διαδικασίας της χειρουργικής επέμβασης.

Η βιοψία είναι σημαντικότατο βήμα για τη διάγνωση και σχεδόν πάντα πρέπει να προηγείται της θεραπείας.  Κατά τη βιοψία λαμβάνονται μικρά τεμάχια από τον όγκο. Αυτό μπορεί να γίνει με βελόνα ή με χειρουργική επέμβαση. Εάν βρεθεί καρκίνος, ο παθολογοανατόμος μπορεί να διαγνώσει τον τύπο του καρκίνου (σαρκώματος) και να κρίνει εάν θα αναπτυχθεί αργά ή γρήγορα. Η εμπειρία του Ιατρού δεν είναι αρκετά σημαντικός λόγος έτσι ώστε να μην διενεργηθεί. Η βιοψία μπορεί να είναι είτε ανοικτή είτε κλειστή με την τελευταία να κερδίζει συνεχώς έδαφος. Σαν κλειστή θεωρείται η βιοψία που διενεργείται με ειδική βελόνη βιοψίας η οποία έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει ιστοτεμάχιο το οποίο συλλέγεται σε ειδικό δοχείο φορμόλης. Η βιοψία με βελόνη (needle biopsy) μπορεί να κατευθύνεται με τη βοήθεια φορητού ακτινοσκοπικού μηχανήματος (C-ARM guided), με καθοδήγηση από αξονικό τομογράφο (CT – guided) ενώ στα μαλακά μόρια μπορεί να χρησιμοποιηθεί η καθοδήγηση από υπερηχογάφο (U.S. – guided). Δεν συνιστώνται οι τυφλές βιοψίες, οι βιοψίες σε εξωτερικά ιατρεία και βέβαια βιοψίες που δεν ακολουθούν τις γραμμές των χειρουργικών προσπελάσεων έτσι ώστε να ενέχεται κίνδυνος παραμονής μολυσμένης περιοχής μετά την χειρουργική αφαίρεση του όγκου. 

Η ιστολογική εξέταση του δείγματος της βιοψίας, επιτρέπει την αναγνώριση του είδους του συγκεκριμένου όγκου. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που παρουσιάζονται δυσκολίες στην κατάταξη των όγκων των οστών και για το λόγο αυτό συχνά χρειάζονται και δεύτερες γνώμες από άλλα εξειδικευμένα κέντρα.

Εάν τεθεί διάγνωση καρκίνου των οστών, είναι αναγκαίο να γνωρίζει ο γιατρός ακριβώς το σημείο που βρίσκεται και εάν έχει εξαπλωθεί απ’ το αρχικό του σημείο εμφάνισης. Αυτή η πληροφορία είναι πολύ αναγκαία για τον προγραμματισμό της θεραπείας. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων, ακτινογραφιών, τομογραφιών και της βιοψίας χρησιμοποιούνται στη σταδιοποίηση του καρκίνου. Το στάδιο του καρκίνου δείχνει εάν η ασθένεια έχει εξαπλωθεί και την ποσότητα του ιστού που έχει προσβληθεί.  

Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου των οστών;

  

Οι γιατροί συνυπολογίζουν έναν αριθμό παραγόντων για ν’ αποφασίσουν την καλύτερη θεραπεία για τον καρκίνο των οστών. Ανάμεσα σ’ αυτούς είναι ο τύπος, η θέση το μέγεθος και η έκταση του όγκου, όπως επίσης και η ηλικία του ασθενούς και η κατάσταση της υγείας του. Ο γιατρός θα δημιουργήσει ένα σχέδιο θεραπείας που να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ασθενούς.  

Η θεραπεία των οστικών όγκων είναι κυρίως χειρουργική. Σε αρκετές όμως περιπτώσεις η χειρουργική συνδυάζεται τόσο με χημειοθεραπεία όσο και ακτινοθεραπεία ανάλογα με το είδος του όγκου.

Υπάρχουν διάφοροι συνδυασμοί χημειοθεραπευτικών φαρμάκων τα οποία συνεχώς εμπλουτίζονται και μπαίνουν στη φαρέτρα του ογκολόγου σαρκωμάτων με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας αλλά και συνδυασμοί της ίδιας της χημειοθεραπείας με τη χειρουργική.

Η χημειοθεραπεία μπορεί να είναι είτε προεγχειρητική, είτε μετεγχειρητική ή όπως συνήθως και τα δύο. Η ακτινοθεραπεία επίσης μπορεί να συνδυαστεί με τις άλλες δύο θεραπείες.

Η χειρουργική θεραπεία έχει αναπτυχθεί πολύ τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Παλαιότερα οι εγχειρήσεις ακρωτηριασμού ήταν το διεθνές standard. Πλέον η χειρουργική διάσωσης άκρων είναι αυτή που έχει επικρατήσει παγκοσμίως. Υπάρχουν πλέον διαθέσιμες πολλές τεχνικές αφαίρεσης του οστικού τμήματος στο οποίο αναπτύσσεται ο όγκος και αντικατάστασής του με μόσχευμα ή με πρόθεση έτσι ώστε να μη χάνεται η λειτουργικότητα του άκρου που υποβάλλεται στην επέμβαση και ο ασθενής να παραμένει δραστήριος και λειτουργικός. Επίσης έχουν αναπτυχθεί κλίμακες βαθμολόγησης (scores) των αποτελεσμάτων αυτών των χειρουργικών επεμβάσεων όπως το TESS και το MSTS scores.

Διαβάστε επίσης

• Σε ποιες παθήσεις αυξάνεται και σε ποιες μειώνεται η αλκαλική φωσφατάση; Πόσο σημαντική είναι η παρακολούθησή της;
• Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο αφού φτάσει σε προχωρημένο στάδιο
• Σε ποιες παθήσειςs διογκώνονται οι λεμφαδένες; Πότε και γιατί θα πρέπει να αφαιρούνται;
  

Πρώτη δημοσίευση: 20 Ιουνίου 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Ιουνίου 2026