Υπερπαραθυρεοειδισμός: συμπτώματα, ασβέστιο, παραθορμόνη, οστεοπόρωση και νεφρολιθίαση

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο υπερπαραθυρεοειδισμός είναι κατάσταση κατά την οποία ένας ή περισσότεροι παραθυρεοειδείς αδένες παράγουν υπερβολική παραθορμόνη (PTH), με αποτέλεσμα διαταραχή του μεταβολισμού του ασβεστίου. Η αυξημένη PTH μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία, απώλεια ασβεστίου από τα οστά, οστεοπενία ή οστεοπόρωση, υποτροπιάζουσα νεφρολιθίαση, κόπωση, μυϊκή αδυναμία, ψυχολογικές διαταραχές, πεπτικά ενοχλήματα και υπέρταση. Το άρθρο εξηγεί τον ρόλο των παραθυρεοειδών, τα συμπτώματα, τις εξετάσεις διάγνωσης και τις θεραπευτικές επιλογές. 

Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι 4 μικροί αδένες στο μέγεθος "φακής" που βρίσκονται πίσω από το θυρεοειδή αδένα. Οι αδένες αυτοί παράγουν μια ορμόνη που λέγεται παραθορμόνη και ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.

Παρουσιάζονται αρκετές ανατομικές παραλλαγές, τόσο σε σχέση με τον αριθμό τους, όσο και με την εντόπισή τους. Μπορούν να διακριθούν από τη διαφορετική χροιά που έχουν σε σχέση με το γειτονικό παρέγχυμα του θυρεοειδούς.
Οι παραθυρεοειδείς αδένες εκκρίνουν την παραθορμόνη (PTH), μια πεπτιδική ορμόνη, που συμμετέχει στο μεταβολισμό του ασβεστίου μαζί με την καλσιτονίνη και τη βιταμίνη D.

Σπάνια σε μερικούς ανθρώπους κάποιος από αυτούς τους αδένες μπορεί να υπερτραφεί. Αυτό σημαίνει ότι παράγει περισσότερη παραθορμόνη από ότι χρειάζεται ο οργανισμός.

Ποια είναι η δράση της παραθορμόνης (PTH) στον οργανισμό;

Ερέθισμα για την έκκριση παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς αδένες είναι η πτώση της τιμής του ασβεστίου στο αίμα. Όταν λοιπόν το ασβέστιο του αίματος μειωθεί τότε ενεργοποιούνται οι παραθυρεοειδείς και εκκρίνουν την παραθορμόνη. Με την δράση της, η παραθορμόνη οδηγεί σε αύξηση του ασβέστιου του πλάσματος. 
Η αυξημένη ποσότητα παραθορμόνης που κυκλοφορεί στο σώμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως:

• Οστεοπόρωση: όσο πιο πολύ παραθορμόνη παράγεται τόσο περισσότερο ασβέστιο χάνουν τα οστά, με αποτέλεσμα να γίνονται αδύναμα, εύθραυστα, με αυξημένη πιθανότητα καταγμάτων. Σε μεγάλες συγκεντρώσεις της ορμόνης, διεγείρεται η δράση των οστεοκλαστών, δηλαδή των κυττάρων εκείνων του οστίτη ιστού, που απορροφούν τις οστικές δοκίδες, στα πλαίσια της οστικής αναδόμησης. Το αποτέλεσμα είναι η απελευθέρωση ασβεστίου στην κυκλοφορία, που προέρχεται από την αποδόμηση του οστού. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο τα ερεθίσματα για την έκκριση της παραθορμόνης, όσο και η δράση της είναι ακριβώς τα αντίθετα, απ'ό,τι ισχύει για την καλσιτονίνη. Αυτός είναι και ο λόγος που η καλσιτονίνη χρησιμοποιείται κατά της οστεοπόρωσης.

• Νεφρολιθίαση: ο οργανισμός προσπαθεί αποβάλει το επιπλέον ασβέστιο με τα ούρα με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για δημιουργία νεφρολιθίασης. Διεγείρει την επαναρρόφηση του ασβεστίου, ενώ αναστέλλει την επαναρρόφηση του φωσφόρου. Στους νεφρούς, επίσης, διεγείρει τη σύνθεση της δραστικής μορφής της βιταμίνης D (1,25-διυδροξυχοληκαλσιφερόλη ή καλσιτριόλη), και με τον τρόπο αυτό αυξάνει την εντερική απορρόφηση του ασβεστίου, που εξαρτάται από τη βιταμίνη D
• Πεπτικό έλκος: τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου διεγείρουν την έκκριση υδροχλωρικού οξέος.
• Αρτηριακή υπέρταση: αυξημένος κίνδυνος για αρτηριακή υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια πιθανόν λόγω αγγειοσύσπασης και βλάβης των νεφρών.
• Ψυχολογικές διαταραχές: κατάθλιψη, αλλαγή συμπεριφοράς, συναισθηματική αστάθεια κ.α.

Υπερπαραθυρεοειδισμός

Η υπερλειτουργία (υπερπαραθυρεοειδισμός) διακρίνεται σε πρωτοπαθή, σε δευτεροπαθή και τριτοπαθή.
Ο δευτεροπαθής και ο τριτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός παρατηρείται σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια που υποβάλλονται σε κάθαρση και σε ορισμένες περιπτώσεις (ειδικά πριν τη μεταμόσχευση νεφρού) θα πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά.

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός διακρίνεται σε σποραδικό, κληρονομούμενο και τον καρκίνο του παραθυρεοειδούς.

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός οφείλεται συνήθως σε ένα καλοήθες αδένωμα (90% των περιπτώσεων) και σπανιότερα σε αύξηση μεγέθους των όλων παραθυρεοειδών αδένων (υπερπλασία). Εξαιρετικά σπάνια οφείλεται σε καρκίνο σε κάποιον από τους αυτούς τους αδένες. Ο καρκίνος των παραθυρεοειδών αφορά σε λιγότερο του 1% των ασθενών που έχουν πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό παρατηρείται ανεξέλεγκτη παραγωγή παραθορμόνης, με αποτέλεσμα την υπερασβεστιαιμία και την οστεοπενία. Σε εγχειρήσεις του θυρεοειδούς αδένα είναι δυνατόν να εξαιρεθούν μαζί και οι παραθυρεοειδείς αδένες (μετεγχειρητικός υποπαραθυρεοειδισμός). Αυτό προκαλεί την πτώση του ασβεστίου του αίματος και την κλινική εμφάνιση της τετανίας (ανεξέλεγκτες μυϊκές συσπάσεις συνοδευόμενες από παραισθησίες).

Ποια είναι τα συμπτώματα του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Τα συμπτώματα του υπερπαραθυρεοειδισμού είναι ήπια και έτσι δεν γίνονται άμεσα αντιληπτά από τον πάσχοντα. Στα αρχικά στάδια, μπορεί κάποιος να παραπονείται για αδυναμία, εύκολη κόπωση και μυϊκή εξασθένιση. Σε ποιο προχωρημένο στάδιο, αναφέρονται άτυπα κοιλιακά άλγη, ατονία, τάση απομόνωσης και κατάθλιψη. Με την πάροδο των χρόνων παρουσιάζονται υποτροπιάζουσες νεφρολιθιάσεις, αναίτια κατάγματα λόγω οστεοπόρωσης, πεπτικό έλκος λόγω υπερέκκρισης υδροχλωρικού οξέως, αρτηριακή υπέρταση, δίψα, απώλεια όρεξης, εμετοί, διαταραχές μνήμης, και σύγχυση.

Πως γίνεται η διάγνωση του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Η διάγνωση του υπερπαραθυρεοειδισμού γίνεται με ακόλουθες εξετάσεις:

Αιματολογικές εξετάσεις. Για την μέτρηση των τιμών του ολικού ασβεστίου, του ιονισμένου ασβεστίου, του φωσφόρου και της αλκαλικής φωσφατάσης.
Μέτρηση οστικής πυκνότητας, για έλεγχο της αντοχής των οστών και της οστεοπόρωσης.

Απεικονιστικός έλεγχος για να διαπιστωθεί η θέση του πάσχοντος παραθυρεοειδούς. 
Ο υπέρηχος μπορεί να εντοπίσει έναν υπερτροφικό παραθυρεοειδή ή το αδένωμα του παραθυρεοειδούς και να βοηθήσει σε ενδεχόμενη χειρουργική αφαίρεσή του.

Το σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών με Sestamibi. Στο ειδικό αυτό Σπινθηρογράφημα με sestamibi ο ασθενής λαμβάνει μια πολύ μικρή ποσότητα μιας ραδιενεργούς ουσίας, η οποία απορροφάται μόνο από τον υπερλειτουργούντα παραθυρεοειδή αδένα και μας οδηγεί στον εντοπισμό του. 
Να σημειωθεί ότι, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία τραχήλου έχουν μικρότερη αξιοπιστία από τις προαναφερόμενες εξετάσεις.

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση του υπερπαραθυρεοειδισμού;

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η μέθοδος εκλογής του πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμού και περιλαμβάνει την ανεύρεση και τη χειρουργική αφαίρεση του παθολογικού αδένα. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση που εφαρμόζεται το τελευταία χρόνια σε ορισμένα κέντρα, δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα παρά το υψηλό της κόστος. Ενώ η αποτελεσματικότητα της χειρουργικής θεραπείας, όταν διενεργείται από εξειδικευμένο χειρουργό, ανέρχεται σε ποσοστό 95-99%.

Υποπαραθυρεοειδισμός

Πρόκειται για κατάσταση στην οποία υπάρχουν μειωμένα επίπεδα παραθορμόνης, παρά την ύπαρξη χαμηλών επιπέδων ασβεστίου αίματος. Η συχνότερη αιτία είναι μετά από χειρουργείο στον τράχηλο (θυρεοειδεκτομή, ή παραθυρεοειδεκτομή), ενώ άλλες είναι η ακτινοβολία τραχήλου, διηθητικά νοσήματα (σαρκοείδωση, αιμοχρωμάτωση), αυτοάνοσες και  συγγενείς παθήσεις, καθώς και η υπομαγνησιαιμία.

Καρκίνος παραθυρεοειδών

Είναι σπάνιος, και εκδηλώνεται με υπερασβεστιαιμία, με ψηλαφητή  μάζα στον τράχηλο και αρκετά συχνά με νεφρολιθίαση (λόγω αυξημένων επιπέδων ασβεστίου) και οστικές διαταραχές. Δίνει μεταστάσεις  τοπικά στις γύρω ανατομικές δομές, αλλά και λεμφογενώς και αιματογενώς σε οστά – πνεύμονες – ήπαρ – επινεφρίδια

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Στη θεραπεία τόσο του αδενώματος όσο και της υπερτροφίας των παραθυρεοειδών αδένων, οδηγεί η χειρουργική αφαίρεση. Η επέμβαση είναι σχετικά απλή, αρκεί να έχει προηγηθεί σωστή μελέτη εντοπισμού των παθολογικών παραθυρεοειδών με υπερηχογράφημα και σπινθηρογράφημα. Πριν ολοκληρωθεί η επέμβαση, θα ζητηθεί ταχεία βιοψία του αδένα ή των αδένων που αφαιρέθηκαν, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για παθολογικούς παραθυρεοειδείς. Υπάρχει η πιθανότητα, ο ασθενής να νοσηλευθεί και για δεύτερο 24ωρο, προκειμένου να λάβει ενδοφλέβια αγωγή, καθώς το ασβέστιο στο αίμα μπορεί να πέσει σε επικίνδυνα επίπεδα μετά την αφαίρεση των παθολογικών παραθυρεοειδών. Μακροπρόθεσμα, οι υπόλοιποι παραθυρεοειδείς θα ανακάμψουν και το ασβέστιο θα επανέλθει στα φυσιολογικά του επίπεδα.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ
Η πρόγνωση της νόσου αφού αντιμετωπισθεί είναι εξαιρετική.

Διαβάστε επίσης

• Οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα. Τι προκαλούν, πώς ανιχνεύονται και πώς αντιμετωπίζονται
• Πότε πρέπει να γίνεται ο υπέρηχος του θυρεοειδούς; Τι δείχνει και τι προετοιμασία απαιτείται;
• Η χαμηλή τιμή του ασβεστίου του ορού (υπασβεστιαιμία) σε τι μπορεί οφείλεται και πώς αντιμετωπίζεται;
• Νιώθετε συνεχώς κούραση, δυσφορία, υπνηλία; Κοινά αίτια, που μπορεί να οφείλεται αυτό.
• Η υπερβολική λήψη ασβεστίου, μπορεί να προκαλέσει ναυτία, αδυναμία, κόπωση και να γίνει επικίνδυνη;

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 22 Μαΐου 2026

Βλήτα: διατροφική αξία, οφέλη, παρενέργειες και γιατί δεν τα ξαναβράζουμε

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα βλήτα ή βλίτα είναι από τα πιο χαρακτηριστικά καλοκαιρινά χόρτα της ελληνικής διατροφής, με λίγες θερμίδες, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Το άρθρο εξηγεί τη διατροφική τους αξία, τα πιθανά οφέλη τους για το βάρος, τη χοληστερίνη, το έντερο και την αναιμία, αλλά και τι πρέπει να προσέχουμε σε παρενέργειες, οξαλικά, νιτρικά και τοξικά χόρτα που μπορεί να μπερδευτούν μαζί τους. Περιλαμβάνει επίσης την εξήγηση της φράσης «είσαι βλίτο» και μια κλασική καλοκαιρινή συνταγή. 

 Τα χόρτα βλήτα ή βλίτα ανήκουν στο γένος Amaranthus viridis και χαρακτηρίζονται ως ζιζάνια διάφορων καλλιεργειών.  Αυτό σημαίνει ότι πολλαπλασιάζονται εύκολα κι επομένως αν φυτέψουμε μερικά στον κήπο μας, θα τρώμε βλήτα κάθε χρόνο. Είναι φυλλώδη λαχανικά με πολλές ευεργετικές ιδιότητες, μεγάλη διατροφική αξία και λίγες θερμίδες.

Τα βλήτα έχουν κυρίαρχη θέση στο ελληνικό καλοκαιρινό τραπέζι καθώς είναι αναμφισβήτητα τα χόρτα της καλοκαιρινής περιόδου. Φυτρώνουν μόνα τους και πολλαπλασιάζονται εύκολα οπότε αν φυτέψουμε μερικά στον κήπο μας, θα τρώμε βλίτα κάθε χρόνο. Τα βλήτα μπορούν να αποτελέσουν βραστά μία εξαιρετική καλοκαιρινή σαλάτα (με λεμόνι ή ξύδι) ενώ συνδυάζονται περίφημα με το σκόρδο. Επίσης μπορούν να μαγειρευτούν τσιγαριστά καθώς και να συνοδεύσουν θαυμάσια κρέας και κυρίως ψάρια.

Στην Ελλάδα σταματάει η συγκομιδή των βλήτων (συνήθως άγρια) όταν αρχίζουν να ανθίζουν στα τέλη του Αυγούστου. Στην Ανατολική Αφρική, τα βλήτα συνιστώνται από ορισμένους γιατρούς σε άτομα που έχουν χαμηλό αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων. Στην αρχαία Ελλάδα, τα άνθη από τα βλήτα, ο αμάραντος (ονομάζεται επίσης χρυσάνθεμο και ελίχρυσο) ήταν ιερό της Εφεσίας Αρτέμιδος. Για τους αρχαίους Έλληνες ο αμάραντος είχε ειδικές θεραπευτικές ιδιότητες, ήταν σύμβολο της αθανασίας και χρησιμοποιούνταν για τη διακόσμηση των τάφων. Επίσης χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή αγιουβέρδικη ιατρική σαν φάρμακο.

Παρά τη χαμηλή τιμή και την αφθονία στην οποία το βρίσκουμε, το ταπεινό βλίτο είναι ένας αληθινός διατροφικός θησαυρός. 

Βλήτα διατροφική αξία ανά 100 γρ. βρασμένης τροφής :

Τα βλήτα και η διατροφική τους αξία:

• Θερμίδες: 20

• Πρωτεΐνες: 2 γρ.

• Υδατάνθρακες: 4 γρ

• Λιπαρά: 0 γρ.

• Φυτικές ίνες: 2 γρ.

Επίσης,  είναι πολύ καλή πηγή :

• Βιταμίνης C

• Βιταμίνης Α

• Βιταμινών του συμπλέγματος Β (Φυλλικό οξύ, Νιασίνη, Ριβοφλαβίνη & Πυριδοξίνη)

• Ασβέστιου, σίδηρου, Νάτριου, Κάλιου, Μαγνήσιου, Φώσφορου, Ψευδάργυρου, Χαλκού & Μαγγάνιου. 

Πώς μας ωφελούν τα βλήτα

• Μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα

• Εχουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση

• Μπορούν να βοηθήσουν στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, στην αποτροπή της εμφάνισης της οστεοπόρωσης και καρδιακών παθήσεων. Τα βλήτα είναι μια εξαιρετική διαιτητική πηγή σε φυτοστερόλες, οι οποίες μειώνουν την πίεση του αίματος και προλαμβάνουν τις καρδιακές παθήσεις και τα εγκεφαλικά επεισόδια.

• Αποτελούν καλή τροφή για όσους θέλουν να διατηρήσουν ή να μειώσουν το βάρος τους αλλά και για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα δυσκοιλιότητας. 

• Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των βλήτων είναι η ικανότητα τους να μειώνουν την LDL-κακή χοληστερόλη στο αίμα λόγω της τοκοτριενόλης, ένα είδος βιταμίνης Ε, και των φυτικών ινών που περιέχει. 

• Καλύπτουν το 90% το ημερήσιων αναγκών μας σε βιταμίνη C και το 73% σε βιταμίνη Α,το 57% των σε μαγγάνιο και το 19% σε φυλικό οξύ. Ακόμα είναι πηγή ασβεστίου, σιδήρου, φυτικών ινών, μαγνησίου, φωσφόρου και καλίου.

• Ιδανικά για άτομα με αναιμία, διότι είναι πλούσια σε σίδηρο. Μια μερίδα 132 γρ. βραστά βλήτα παρέχουν το 17% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε σίδηρο. 

• Περιέχουν λυσίνη (απαραίτητο αμινοξύ) σε συνδυασμό με βιταμίνη Ε, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο και κάλιο και βιταμίνη C, βοηθούν στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τη γήρανση και το σχηματισμό των κακοηθών κυττάρων.

• Είναι ιδανικά για δίαιτα ελεύθερης γλουτένης. Τα άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη ή που πάσχουν από κοιλιοκάκη μπορούν να καταναλώνουν βλήτα. Επιπλέον, μια μερίδα 132 γρ. βραστά βλήτα παρέχουν το 6% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε πρωτεΐνες.

• Με 28 θερμίδες/100 γρ. και χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη είναι ιδανικά για δίαιτα!

• Κάποιες ποικιλίες καλλιεργούνται για τους σπόρους τους και το αλεύρι τους έχει αρχίσει  να χρησιμοποιείται στην Αυστραλία και την Β. Αμερική σαν πιο θρεπτική εναλλακτική στο σταρένιο αλεύρι.

Παρενέργειες

Τα βλήτα περιέχουν υψηλές ποσότητες οξαλικού οξέος και θα πρέπει να αποφεύγονται από άτομα που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα ή ασθένειες των νεφρών. 

Τα βραστά βλήτα καλό είναι να μην αναθερμαίνονται μετά το μαγείρεμα, διότι τα νιτρικά άλατα που περιέχουν μετατρέπονται σε νιτρώδη, τα οποία είναι βλαβερά για την υγεία και ειδικά για τα παιδιά.

Προσοχή!

Στην ίδια οικογένεια των σολανιδών (Solanaceae) ανήκουν τα δυο χόρτα ο τάτουλας και η αγριοντοματιά, τα οποία θέλουν πολλή προσοχή μια και είναι δηλητηριώδη και θα τα βρείτε στις ίδιες ακριβώς περιοχές που αναπτύσσεται και το βλήτο.

Οι γιαγιάδες συμβουλεύουν:

Τα χόρτα που τρώγονται έχουν γάλα στη ρίζα τους.

Ότι είναι καθιστό τρώγεται.

Να προτιμάτε τα καθιστά χόρτα και όχι τα όρθια.

Κάποια είδη χόρτων είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο.

Αν μαζι με τα βλήτα υπάρχει και το λεγόμενο λαϊκά « διαβολόχορτο », και καταναλωθεί μπορεί να προκαλέσει ατροπικό φαινόμενο δρώντας πάνω στο νευρικό σύστημα. Το διαβολόχορτο είναι όρθιο χόρτο με άσπρο λουλούδι και φύλλο που μοιάζει με πλατανόφυλλο σε αντίθεση με το βλήτο που έχει φύλλωμα λείο στα άκρα του και όχι δαντελωτό. Συνήθως μαζί με τα βλίτα μαζεύουν ένα χόρτο που λέγεται στίφνος και τα μαγειρεύουν μαζί. 

Διαβολόχορτο

Κουτόχορτο έφαγες; 

Συνηθισμένη και η βρισιά. Α ρε Βλίτο! 

Για ποιο λόγο όμως το βλήτο έχει ταυτιστεί με την αποχαύνωση και τη βλακεία;

Οφείλεται στο γεγονός ότι αν από το αφέψημα που προέρχεται από το σπόρο του, πιεις και δεύτερη κούπα, τότε έχει παρενέργειες στην αντίληψη. Σύμφωνα με ανεπίσημες πηγές τα χόρτα αυτά και ιδιαίτερα το ζουμί τους περιέχουν απροσδιόριστες προς το παρόν ουσίες που προκαλούν παροδική μείωση της αντίληψης, εξ ου και ο χαρακτηρισμός « βλήτο» για κάποιους ανθρώπους. Ο χαρακτηρισμός «δεν τρώω κουτόχορτο», στο βλήτο αναφέρεται. Επίσης είναι τοξικό για πολλά ζώα όπως πρόβατα, γουρούνια κ.α.

Καλό είναι να αποφεύγουμε να καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες και ειδικά το ζουμί.

Συνταγές

Η ''κλασική συνταγή'' για μία υπέροχη καλοκαιρινή σαλάτα:

ΥΛΙΚΑ:

-1 κιλό βλίτα καθαρισμένα,

-2 μέτριες πατάτες,

-3 μικρά κολοκυθάκια,

-Λάδι,

-Λεμόνι,

-Αλάτι.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

Καθαρίζουμε τα βλίτα από τα σκληρά κοτσάνια και πετάμε τα κίτρινα φύλλα.

Βάζουμε σε κατσαρόλα νερό να βράσει και ρίχνουμε τις πατάτες κομμένες κυδωνάτες (αν έχουμε μικρές ακόμα καλύτερα) και τα κολοκυθάκια κομμένα στη μέση (αν είναι μικρά – ολόκληρα).

Μόλις μαλακώσουν λίγο, ρίχνουμε τα βλίτα. Ανακατεύουμε ελαφρά,  ρίχνουμε αλάτι και αφήνουμε τα βλίτα να βράσουν έως ότου να μαλακώσουν καλά.

Αφήνουμε να κρυώσουν και σερβίρουμε περιχύνοντας τα με λάδι και λεμόνι (εναλλακτικά, εάν θέλουμε, μπορούμε να προσθέσουμε αντί για λεμόνι, ξύδι).

Τρώγονται ακόμα πιο ωραία όταν είναι κρύα (από το ψυγείο).

Διαβάστε επίσης

• Βρούβες, βρούβα, σινάπι και η διατροφική τους αξία. Τι σημαίνει η γνωστή φράση;
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)

Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή
MSc

Πρώτη δημοσίευση: [ακριβής ημερομηνία] — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 6 Μαΐου 2026

«Γερά οστά, καλύτερη ζωή!»: Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η εβδομάδα Πρόληψης για την οστεοπόρωση

medlabnews.gr iatrikanea

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά ο Σύλλογος Πεταλούδα σε συνεργασία με τον Δήμο Περιστερίου, το ΚΕΠ Υγείας, το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και το δίκτυο φαρμακείων Green Pharmacy του ομίλου ΠΡΟ.ΣΥ.Φ.Α.Π.Ε και πραγματοποίησε τη δράση «ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ για την Οστεοπόρωση «Γερά οστά, καλύτερη ζωή!».

Κύριος στόχος της δράσης ήταν η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού γύρω από την οστεοπόρωση, την πρόληψη και την αντιμετώπισή της.

Από τις 20/4 έως και τις 25/5/26 προσφέρθηκαν δωρεάν εξετάσεις οστικής πυκνότητας, λιπομετρήσεις και προσωπική συμβουλευτική στους χώρους του Δημαρχείου του Περιστερίου, εξυπηρετώντας συνολικά 460 άτομα.

Η εκδήλωση σε νούμερα:

Ö 460 άτομα προσήλθαν να εξεταστούν

Ö 286 ασθενείς διαγνώστηκαν με οστεοπενία

Ö 109 ασθενείς διαγνώστηκαν με οστεοπόρωση

Ö 33 ασθενείς διαγνώστηκαν με επιπρόσθετο βάρος που επηρεάζει άλλα χρόνια προβλήματα υγείας

Ö 8 ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων

Ö 15 εθελοντές

Ö Άπειρη αγάπη!

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους γιατρούς και στους επιστήμονες που πλαισίωσαν την δράση και συγκεκριμένα στους: κα Στάλ Μεστάνα, Διαιτολόγο-Διατροφολόγο, Ηλιάνα Ροίλού, Χειρ. Ορθοπαιδικό, Εμμανουήλ Μυριοκεφαλιτάκη, Χειρ. Ορθοπαιδικό, Κωνσταντίνο Τσίρκα, Γενικό Οικ. Ιατρό, Χαράλαμπο Μασούρα, Ενδοκρινολόγο-Διαβητολόγο και κα Φανή Γουμένου, Διαιτολόγο-Διατροφολόγο.

Η κα Τσεκούρα, Πρόεδρος του Συλλόγου Πεταλούδα και Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος δήλωσε: «Είναι βέβαιο πως τέτοιες δράσεις πρόληψης καταφέρνουν να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν μεγάλη μερίδα πολιτών για χρόνια προβλήματα υγείας και έχουν αποδειχτεί πως μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην βελτίωση της δημόσιας υγείας γενικότερα. Ως Σύλλογος Ασθενών θεωρούμε υποχρέωσή μας να υλοποιούμε προγράμματα πρόληψης σε όλη την ελληνική επικράτεια».

Ο κος Αντάκης, Υπεύθυνος του δικτύου Green Pharmacy δήλωσε «Μέσα από αυτές τις δράσεις, στόχος του δικτύου Green Pharmacy είναι να αποτελεί το φαρμακείο της γειτονιάς χώρο αναφοράς για την υγεία των πολιτών, μέσα από την παροχή υπηρεσιών φροντίδας και πρόληψης σε συνεργασία με άλλους φορείς υγείας».

Η Αντιδήμαρχος Υγείας του Δήμου Περιστερίου, κα Παρασκευή Αρσενοπούλου – Κιαγιά δήλωσε:

«Ο Δήμος Περιστερίου βρίσκεται πάντα στο πλευρό των πολιτών του, και αυτή η δράση το αποδεικνύει περίτρανα. Τετρακόσιοι εξήντα συμπολίτες μας επέλεξαν να φροντίσουν τον εαυτό τους και αυτό είναι το πιο δυνατό μήνυμα που θα μπορούσαμε να λάβουμε. Η οστεοπόρωση είναι μια "σιωπηλή" ασθένεια — εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα και εντοπίζεται συχνά όταν πλέον έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Ευχαριστώ τον Σύλλογο Πεταλούδα, το δίκτυο Green Pharmacy και το ΕΔΔΥΠΠΥ για την πολύτιμη συνεργασία τους και συγχαίρω κάθε πολίτη που ήρθε να εξεταστεί. Θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε τέτοιες ευκαιρίες, γιατί η υγεία των κατοίκων μας είναι η πρώτη μας προτεραιότητα.»

Ο Πρόεδρος του ΕΔΔΥΠΠΥ, Δρ. Γιώργος Πατούλης, τόνισε τη σημασία της πρόληψης και του προσυμπτωματικού ελέγχου, δηλώνοντας:

«Η προαγωγή της υγείας αποτελεί σταθερή προτεραιότητα για το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων. Η οστεοπόρωση είναι μια νόσος που συχνά εξελίσσεται αθόρυβα και γίνεται αντιληπτή μόνο μετά την πρόκληση σοβαρών καταγμάτων, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής και την αυτονομία των ασθενών. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω προληπτικών εξετάσεων είναι καθοριστική για την αποτροπή αυτών των συνεπειών. Σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, υλοποιούμε στοχευμένα προγράμματα που ενισχύουν την πρόληψη και ενθαρρύνουν την υπεύθυνη στάση απέναντι στην υγεία.

Η μαζική συμμετοχή των πολιτών του Δήμου Αθηναίων αποδεικνύει ότι η κοινωνία ανταποκρίνεται θετικά και υιοθετεί την πρόληψη ως καθημερινή πρακτική. Αυτή η ανταπόκριση μας δίνει τη δύναμη να συνεχίσουμε με συνέπεια το έργο μας για ένα υγιές και ασφαλές μέλλον.»

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με το πρόγραμμα των επόμενων επισκέψεων της κινητής μονάδας μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Σύλλογο Πεταλούδα στο: info@osteocare.gr και στα τηλέφωνα 213 2086698, 6979 25 25 70, 6979 25 10 25, www.osteocare.gr

Άσπρα μούρα λευκής μουριάς: τι περιέχουν και ποια είναι τα βασικά οφέλη τους

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η Morus alba, γνωστή ως λευκή μουριά, είναι είδος μουριάς που χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως τρόφιμο αλλά και ως φυτό με φαρμακολογικό ενδιαφέρον, κυρίως μέσω των φύλλων και των καρπών της. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η λευκή μουριά, ποιες χρήσεις της έχουν περιγραφεί και τι δείχνουν οι σύγχρονες μελέτες για τα πιθανά οφέλη της. Η μουριά ανήκει στο γένος Morus της οικογένειας Moracae (Μορεωδών). 

Υπάρχουν πολλά είδη μουριάς, που φύονται σε διάφορα μέρη της γης.

Η άσπρη μουριά (Morus alba) κατάγεται πολύ πιθανό από την Κίνα και οφείλει το όνομα της στους άσπρους καρπούς της.

Έχει λευκούς και μερικές φορές κόκκινους καρπούς. Καλλιεργείται σε μεγάλες εκτάσεις στην Κίνα κυρίως για τα φύλλα της που δίνονται τροφή στους μεταξοσκώληκες και για την καλή ποιότητας ξυλεία που παράγει. Αξιοσημείωτο είναι ότι σπάνια βρίσκεις αυλή εκεί, χωρίς μια μουριά. Φτάνει στο ύψος τα 15 μέτρα, τα κλαδιά της απλώνονται και ο φλοιός της είναι χρώματος γκρίζου. Εγκλιματίστηκε στην Ευρώπη, όπου έφτασε το 12ο αιώνα μ.Χ., και υπάρχει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Είναι καλλωπιστικό δέντρο και δίνει πολύ πλούσια σκιά.

Τα άγρια λευκά μούρα, οι καρποί της Μορέας της λευκής, συναντώνται πια πιο σπάνια από ότι τα άγρια κόκκινα μούρα. Τα παλαιότερα χρόνια κάθε επαρχιακό σπίτι είχε και μία λευκή μουριά στην αυλή του για να εξασφαλίζει σκιά κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.

Στη διάρκεια των δύο τελευταίων χιλιετηρίδων διαδόθηκε από τον άνθρωπο σε όλη την Ασία, την Ευρώπη, σε μερικές περιοχές της Αφρικής και στη Β. Αμερική. Στη χώρα μας ήλθε στα βυζαντινά χρόνια μαζί με αυγά μεταξοσκώληκα από την Κίνα (όπως αναφέρει ο Προκόπιος). 

Στην Ελλάδα η μουριά καλλιεργείται εδώ και 3000 χρόνια. Από τα παλαιά χρόνια τόσο η λευκή όσο και η μαύρη μουριά ήταν σεβαστά ως σύμβολο σοφίας.

Η λευκή μουριά χρησιμοποιείται ευρύτατα στην κινέζικη ιατρική εδώ και αιώνες. Αυτό το είδος το καλλιεργούσαν οι Κινέζοι από το 2960π.Χ. για την εκτροφή μεταξοσκωλήκων (τρώνε τα φύλλα). 

Τα φύλλα της μαύρης μουριάς έκαναν τραχύτερο το μετάξι και δεν τα προτιμούσαν. Στην Ευρώπη χρησιμοποιούσαν το φλοιό και τα φύλλα της μαύρης μουριάς για θεραπευτικούς σκοπούς από τον 16ο αιώνα.

Ανάμεσα σε αυτά μερικά από τα πιο σπουδαία είναι τα εξής : 

Όπως όλα τα μούρα, έτσι και τα άγρια λευκά μούρα είναι πολύ θρεπτικά. Έχουν γλυκιά γεύση και είναι πλούσια σε βιταμίνη C και Ε, σίδηρο, ασβέστιο και φυτικές ίνες. Είναι  πλούσια σε ανθοκυανίνες, φυτοχημικά, που ευθύνονται   για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τους. Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και πρωτεΐνες. Τα λευκά μούρα έχουν περισσότερη περιεκτικότητα σε κάλιο από μια μπανάνα (776mg ανά 100γρ). Μια μικρή ποσότητα αποξηραμένων λευκών μούρων καλύπτει σχεδόν το 10% των ημερησίων αναγκών του οργανισμού σε ασβέστιο.

Βοηθούν στην πρόληψη νευρικών δυσλειτουργιών όπως της νόσου του Alzheimer και του Πάρκινσον. Ένα άλλο αντιοξειδωτικό που βρέθηκε στα λευκά μούρα είναι η ρεσβερατρόλη (παρούσα σε κόκκινο κρασί). Η ρεσβερατρόλη, επιδεικνύει παρόμοιες προστατευτικές ιδιότητες με την ανθοκυανίνη, αλλά επίσης ενεργοποιεί τη μείωση της γλυκόζης στο αίμα και της κακή χοληστερόλης (LDL). -


Μπορούν επίσης να αυξήσουν μέχρι και κατά 73% την ικανότητα λιπόλυσης, δηλαδή τη διάσπαση του σωματικού λίπους. 

Μια σημαντική έρευνα υποστηρίζει πως η ρεσβερατρόλη μειώνει την αποθήκευση λίπους στο ήπαρ και καταπολεμάει τους όγκους στο σώμα.


Βελτιώνουν τη λειτουργία του έντερου. Τα μούρα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες τα οποία βοηθούν στη καλύτερη κίνηση του εντέρου αλλά και προστατεύουν από την εμφάνιση του καρκίνου στο παχύ έντερο. Συγκεκριμένα το ένα φλιτζάνι μούρα δίνει 8γρ φυτικών ινών.

Τα άγρια λευκά μούρα έχουν μια ιδιαίτερη φυσική γλυκιά γεύση με τραγανή υφή. Συλλέγονται όταν είναι ώριμα και μαλακά και μετατρέπονται σε ένα εξαιρετικής ποιότητας και εκλεκτής γεύσης γλυκό του κουταλιού. Κάθε κουταλιά είναι μια ανάμνηση της γλυκιάς και ανέμελης παιδικής μας ηλικίας!

Τα λευκά μούρα μπορούν να καταναλωθούν μόνα τους ως ένα υγιεινό σνακ, σε μούσλι με δημητριακά ή γιαούρτι με μέλι. 

Διαβάστε επίσης

• Μύρτιλα (blueberries) και άγρια μύρτιλα (bilberries) για το μεταβολικό σύνδρομο, την παχυσαρκία, τον διαβήτη, την καρδιά, τον καρκίνο, τα μάτια, την αντιγήρανση.
• Κρανιά - κράνα μια ελληνική υπερτροφή, φάρμακο για την καρδιά, τον διαβήτη, το έντερο, την διάρροια, αντιπυρετικό. Οι διαφορές με τα κράνμπερι
• Κεράσια, χρήσιμα και απαραίτητα για την υγεία. Κατάλληλα ακόμα και για τους μαθητές για τις εξετάσεις
• Βερίκοκο για την υγεία, την αναιμία, την δυσκοιλιότητα, την όραση, την ομορφιά και τα κουκούτσια τους για τον καρκίνο.
• ΚΕΡΑΣΙ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΧΥΜΟΣ ΑΠΟ ΚΕΡΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΠΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΥΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΣΚΗΣΗ.

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2016 — MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Φράουλες: πόσες θερμίδες έχουν και ποια είναι τα οφέλη τους για καρδιά, μάτια και αρθρίτιδα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η φράουλα είναι από τα πιο δημοφιλή φρούτα της άνοιξης και ξεχωρίζει για τη χαμηλή θερμιδική της αξία, τη μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό και τα πολλά αντιοξειδωτικά και μικροθρεπτικά συστατικά που προσφέρει. Το άρθρο εξηγεί πόσες θερμίδες έχουν οι φράουλες, ποια είναι η διατροφική τους αξία και ποια οφέλη συνδέονται με την καρδιά, τα μάτια, το πεπτικό και τις φλεγμονώδεις καταστάσεις. 

Η φράουλα από τα πιο νόστιμα φρούτα της άνοιξης έχει διανύσει πολλά βήματα για να καταλήξει να καλλιεργείται από τα δάση σε κήπους και θερμοκήπια και αυτό γιατί, εκτός από νόστιμη, είναι ωφελιμότατη.  Πρόκειται για φρούτο που καλλιεργείται στην Ελλάδα από πολύ παλιά. Τις βρίσκουμε όλο το χρόνο ωστόσο η κορύφωση της παραγωγής τους είναι από τον Απρίλη μέχρι τον Ιούλιο.  Υπάρχουν περισσότερες από 600 ποικιλίες φράουλας, κάθε μια από τις οποίες διαφέρει σε γεύση, μέγεθος και υφή. 

Πολύ φτωχή σε θερμίδες (35/100 γρ.), έχει σχετικά λίγα σάκχαρα, πολύ νερό (90%), ενώ διαθέτει πολλές βιταμίνες και ποικιλία θρεπτικών στοιχείων. Η φράουλα έχει πλούσια αντιοξειδωτική δράση, αρκεί να σκεφτεί κανείς μόλις 100γρ φράουλας (5-8 φράουλες) προσφέρουν περισσότερη από την ποσότητα βιταμίνης C που χρειαζόμαστε την ημέρα. ‘Όπως όλα τα φρούτα, έτσι και η φράουλα, περιέχει πολύ νερό (περίπου 90%), κάτι πολύ ευεργετικό για την ουροποιητική μας λειτουργία.

Η μεγάλη περιεκτικότητα σε φαινόλες (πχ ανθοκυανίνη), οι οποίες παρέα με τις βιταμίνες A,C προσδίδουν στη φράουλα αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και ευεργετικές για την καρδιά  ιδιότητες! 

Οι φράουλες περιέχουν πολλές φυτικές ίνες, οπότε θεωρούνται κατεξοχήν τρόφιμο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. 

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η θρεπτική αξία της φράουλας:

Διατροφική Αξία μιας κούπας (240ml) φράουλες:

  

	Ποσότητα	Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση (%)
Θερμίδες (1 κούπα)	43kcal
Βιταμίνη C	81,65mg	136,1%
Βιταμίνη Κ	20,16mcg	25,2%
Μαγγάνιο	0,42mg	21,0%
Φυτικές Ίνες	3,31γρ	13,2%

Δρουν θεραπευτικά:

• Σε παθήσεις της όρασης όπως η ξηρότητα, η εκφύλιση των οπτικών νεύρων και της ωχράς κηλίδας, δυσκολίας στη όραση και βοηθάνε στη διατήρηση της σωστής πίεσης των ματιών.
• Σε ρευματισμούς και αρθρίτιδα.
• Σε παθήσεις της χολής.
• Στην υπέρταση  (ευεργετικές επιδράσεις στην ισορροπία των υγρών του σώματος και στην αρτηριακή πίεση).
• Στην αναιμία.
• Στη δυσκοιλιότητα.
• Σε καρδιαγγειακές παθήσεις (εμποδίζοντας την οξείδωση- καταστροφή της LDL (κακής) χοληστερόλης).
• Σε δυσπεψία.
• Προστατεύει από την οστεοπόρωση.
• Έχει διουρητική και καθαρτική δράση.
• Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης κάποιων μορφών καρκίνου.
• Καλλυντικές δράσεις  

Πώς τις τρώμε; 

ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΥ ΕΧΕΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΕΊΝΑΙ ΝΑ ΤΡΩΤΕ ΤΙΣ ΦΡΑΟΥΛΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥΣ, ΤΟΤΕ ΑΥΞΑΝΕΤΕ ΤΗΝ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΤΡΩΤΕ ΠΡΟΪΟΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΕΓΕΡΘΕΙ ..ΤΕΧΝΗΤΑ

Πρόκειται για αρκετά ευαίσθητο φρούτο, λίγες ώρες εκτός ψυγείου αρκούν να κάνουν τη ..ζημιά. Αν θέλετε να τις έχετε 2-3 ημέρες καλό είναι να τις έχετε στο ψυγείο μαζί με το κοτσανάκι τους—άπλυτες σε αεροστεγές δοχείο. 

Τρώγονται ωμές, ενώ πολλοί προτιμούν να τους ρίχνουν ζάχαρη ή/και σαντιγύ ή/και κονιάκ για να ανεβάσουν τη γλυκύτητα. Οι μαρμελάδες φράουλας γίνονται ανάρπαστες λόγω της γλυκιάς οξύτητας!  

Είναι «ευαίσθητες», γι’ αυτό βάλτε τις σε σουρωτήρι, ρίχτε άφθονο νερό και καταναλώστε τις αμέσως, έχοντας αφαιρέσει το κοτσανάκι.

Διαβάστε επίσης

• Εποχή για φράουλες, φρούτο μεγάλης διατροφικής αξίας με σημαντικά οφέλη στην υγεία μας.

• Φράουλες για τον καρκίνο του οισοφάγου. Η χρησιμότητά τους για την πίεση, την καρδιά, τα μάτια, την αρθρίτιδα
• Κεράσια, βύσσινα, ροδάκινα, καρπούζι, πεπόνι, τι μας προσφέρουν και πως θα τα διαλέξουμε.

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026