Τσάι: είδη, αντιοξειδωτικά, οφέλη για την υγεία και Διεθνής Ημέρα Τσαγιού

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

“Tea for Two”-

Nanette & Tom

Το “Tea for Two” πρωτοτραγουδήθηκε το 1925 σε ένα μιούζικαλ (“No No Nanette”). Eίναι χιλιοτραγουδισμένο. Το έχουν τραγουδήσει οι Φρανκ Σινάτρα, Ντόρις Ντέι, Έλλα Φίτζεραλντ κα, έχει διασκευαστεί από τον μεγάλο Sostacovich, έφτασε να είναι κομμάτι-πρότυπο τζαζ, υπάρχει και σε cha cha version, ακουγόταν συχνά στο Muppet Show, ακούστηκε πρόσφατα και σε διαφήμιση μπισκότων κα κα...

____________________________

..τσάι για δύο, για τον έρωτα.. 

..τσάι για όλους, για την υγεία..

Το τσάι είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα ροφήματα στον κόσμο και συνδέεται με μακρά πολιτιστική, κοινωνική και διατροφική ιστορία. Πράσινο, μαύρο, λευκό και oolong τσάι προέρχονται από το φυτό Camellia sinensis και περιέχουν φλαβονοειδή, καφεΐνη και θεανίνη, ουσίες που έχουν μελετηθεί για αντιοξειδωτική δράση, πνευματική εγρήγορση και καρδιαγγειακή υγεία. Το άρθρο παρουσιάζει τα βασικά είδη τσαγιού, τη σημασία της Διεθνούς Ημέρας Τσαγιού στις 21 Μαΐου και τι χρειάζεται προσοχή ώστε το τσάι να μην παρουσιάζεται ως θεραπεία για σοβαρές νόσους. Αναγνωρίζοντας τη μακρά ιστορία και τη βαθιά πολιτιστική και οικονομική σημασία του τσαγιού σε όλο τον κόσμο, η γενική συνέλευση του ΟΗΕ κήρυξε την 21η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Τσαγιού (International Tea Day), με το ψήφισμα A/RES/74/241 της 19ης Δεκεμβρίου 2019.

Ο εορτασμός προωθεί τη βιώσιμη παραγωγή, κατανάλωση και το εμπόριο τσαγιού. Προσφέρει επίσης την ευκαιρία να διασφαλιστεί ότι ο τομέας του τσαγιού θα συνεχίσει να παίζει ρόλο στη μείωση της ακραίας φτώχειας, στην καταπολέμηση της πείνας και στη διαφύλαξη των φυσικών πόρων. 

Στην Ανατολή χιλιάδες χρόνια ήταν γνωστό ότι το τσάι  αποτελεί κλειδί για την καλή υγεία, την ευτυχία, τη σοφία. Πλέον και η Δύση ερευνά και κάθε μέρα ανακαλύπτει το μυστικά του τσαγιού και των ειδών του.

Μελέτες έχουν δείξει ότι το τσάι μπορεί να βοηθήσει έναντι του καρκίνου, των καρδιακών παθήσεων, του διαβήτη, της μείωσης της χοληστερόλης, να «ενθαρρύνει» την απώλεια βάρους, να επιφέρει πνευματική εγρήγορση.

Δε φαίνεται να υπάρχουν κάποια μειονεκτήματα στο τσάι. Αποτελεί μια εξαιρετική εναλλακτική ή κύρια λύση για ρόφημα. Έχει λιγότερη καφεΐνη από τον καφέ και ταυτόχρονα τα φλαβονοειδή που περιέχει λειτουργούν καρδιοπροστατευτικά και αντικαρκινικά. Τα ερωτήματα παραμένουν βέβαια σχετικά με το πόσο τσάι προσφέρει τα μέγιστα οφέλη και πόσο θα πρέπει να πίνουν οι καταναλωτές. Αυτό που μπορεί να απαντηθεί με ευκολία είναι «πίνετε πληθυντικό αριθμό με κούπες τσάι, οποιοδήποτε τσάι είναι καλό τσάι και προτιμάτε το ΄’φρέσκο’ τσάι σε σχέση με τα έτοιμα».
Το τσάι δίνεται ως ονομασία για πολλά αφεψήματα. Οι λάτρεις ξεχωρίζουν κυρίως το πράσινο, το μαύρο, το άσπρο, το oolong τσάι. Προέρχονται από το φυτό Camellia sinensis και περιέχουν  μοναδικές αντιοξειδωτικές ουσίες (φλαβονοειδή). Η πιο ισχυρή από αυτές, γνωστή ως ECGC, μπορεί να βοηθήσει ενάντια στις ελεύθερες ρίζες (αντικαρκινικά, καρδιοπροστατευτικά κα). Όλα τα τσάγια έχουν καφεΐνη και θειαμίνη , οι οποίες επηρεάζουν τον εγκέφαλο και φαίνεται να αυξάνουν την πνευματική εγρήγορση. Όσο πιο επεξεργασμένα είναι τα φύλλα του τσαγιού, τόσο λιγότερη περιεκτικότητα σε φλαβονοειδή έχουν.

Πράσινο Τσάι:  

έχει υψηλή συγκέντρωση EGCG και έχει μελετηθεί ευρέως. Τα αντιοξειδωτικά του μπορεί να παρεμβαίνουν προστατευτικά έναντι της ανάπτυξης καρκίνων της ουροδόχου κύστης, του μαστού, του πνεύμονα, του στομάχου, του παγκρέατος, π. εντέρου. Επίσης, εμποδίζουν την απόφραξη των αρτηριών, βοηθούν στην καύση λίπους, εξουδετερώνουν το οξειδωτικό στρες, μειώνουν τον κίνδυνο νευρολογικών διαταραχών (ν. Alzheimer, ν. Πάρκινσον), βελτιώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης.

Μαύρο τσάι: 

έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα σε καφεΐνη και αποτελεί τη βάση για αρωματισμένα & στιγμιαία τσάγια. Φαίνεται να προστατεύει τους πνεύμονες από βλάβες που προκαλούνται από την έκθεση στον καπνό του τσιγάρου και να μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου .

Λευκό τσάι : 

μελέτη έδειξε ότι έχει τα πιο ισχυρά αντικαρκινικές ιδιότητες σε σύγκριση με περισσότερο επεξεργασμένα τσάγια.

Ροφήματα από βότανα 
Φτιαγμένα από βότανα, φρούτα, σπόρους ή ρίζες βυθίζονται σε ζεστό νερό και προκύπτουν εξαιρετικά αφεψήματα ποικίλων χημικών συνθέσεων.
Περιορισμένη έρευνα έχει γίνει σχετικά με τα οφέλη για την υγεία των αφεψημάτων, αλλά έχουν ‘εξορκίσει’ κρυολογήματα και έχουν φέρει άνετο ύπνο για γενιές και γενιές!
Χαμομήλι: τα αντιοξειδωτικά του μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη των επιπλοκών από το διαβήτη, στη λειτουργία των νεφρών, να εμποδίσουν την ανάπτυξη των καρκιν. κυττάρων .
Echinacea: είναι αποτελεσματική στην καταπολέμηση του κοινού κρυολογήματος και έναντι των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων.
Υπάρχουν κι άλλα εξαιρετικά βότανα ..θα επανέλθουμε στο ζήτημα, εδώ δε χωράει !

Οι οδηγίες δίνονται εύηχα μέσω του παρακάτω λινκ:

Μπερτζελέτος Π. Δημήτρης
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Διεύθυνση: Γρηγορίου Ε' 29, Τρίπολη

τηλ: +30 2710232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

e-mail: info@bertzeletos.gr

site: www.bertzeletos.gr

Διαβάστε επίσης
Τσάι για δύο για τον έρωτα, τσάι για όλους για την υγεία...

Χαμομήλι για το κρυολόγημα, την χώνεψη, τον ύπνο, το στρες, την φαγούρα, τους μαύρους κύκλους. Τι προκαλεί η υπερκατανάλωση;

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Κείμενο: Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος, Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 21 Μαΐου 2026

Βλήτα: διατροφική αξία, οφέλη, παρενέργειες και γιατί δεν τα ξαναβράζουμε

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα βλήτα ή βλίτα είναι από τα πιο χαρακτηριστικά καλοκαιρινά χόρτα της ελληνικής διατροφής, με λίγες θερμίδες, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Το άρθρο εξηγεί τη διατροφική τους αξία, τα πιθανά οφέλη τους για το βάρος, τη χοληστερίνη, το έντερο και την αναιμία, αλλά και τι πρέπει να προσέχουμε σε παρενέργειες, οξαλικά, νιτρικά και τοξικά χόρτα που μπορεί να μπερδευτούν μαζί τους. Περιλαμβάνει επίσης την εξήγηση της φράσης «είσαι βλίτο» και μια κλασική καλοκαιρινή συνταγή. 

 Τα χόρτα βλήτα ή βλίτα ανήκουν στο γένος Amaranthus viridis και χαρακτηρίζονται ως ζιζάνια διάφορων καλλιεργειών.  Αυτό σημαίνει ότι πολλαπλασιάζονται εύκολα κι επομένως αν φυτέψουμε μερικά στον κήπο μας, θα τρώμε βλήτα κάθε χρόνο. Είναι φυλλώδη λαχανικά με πολλές ευεργετικές ιδιότητες, μεγάλη διατροφική αξία και λίγες θερμίδες.

Τα βλήτα έχουν κυρίαρχη θέση στο ελληνικό καλοκαιρινό τραπέζι καθώς είναι αναμφισβήτητα τα χόρτα της καλοκαιρινής περιόδου. Φυτρώνουν μόνα τους και πολλαπλασιάζονται εύκολα οπότε αν φυτέψουμε μερικά στον κήπο μας, θα τρώμε βλίτα κάθε χρόνο. Τα βλήτα μπορούν να αποτελέσουν βραστά μία εξαιρετική καλοκαιρινή σαλάτα (με λεμόνι ή ξύδι) ενώ συνδυάζονται περίφημα με το σκόρδο. Επίσης μπορούν να μαγειρευτούν τσιγαριστά καθώς και να συνοδεύσουν θαυμάσια κρέας και κυρίως ψάρια.

Στην Ελλάδα σταματάει η συγκομιδή των βλήτων (συνήθως άγρια) όταν αρχίζουν να ανθίζουν στα τέλη του Αυγούστου. Στην Ανατολική Αφρική, τα βλήτα συνιστώνται από ορισμένους γιατρούς σε άτομα που έχουν χαμηλό αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων. Στην αρχαία Ελλάδα, τα άνθη από τα βλήτα, ο αμάραντος (ονομάζεται επίσης χρυσάνθεμο και ελίχρυσο) ήταν ιερό της Εφεσίας Αρτέμιδος. Για τους αρχαίους Έλληνες ο αμάραντος είχε ειδικές θεραπευτικές ιδιότητες, ήταν σύμβολο της αθανασίας και χρησιμοποιούνταν για τη διακόσμηση των τάφων. Επίσης χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή αγιουβέρδικη ιατρική σαν φάρμακο.

Παρά τη χαμηλή τιμή και την αφθονία στην οποία το βρίσκουμε, το ταπεινό βλίτο είναι ένας αληθινός διατροφικός θησαυρός. 

Βλήτα διατροφική αξία ανά 100 γρ. βρασμένης τροφής :

Τα βλήτα και η διατροφική τους αξία:

• Θερμίδες: 20

• Πρωτεΐνες: 2 γρ.

• Υδατάνθρακες: 4 γρ

• Λιπαρά: 0 γρ.

• Φυτικές ίνες: 2 γρ.

Επίσης,  είναι πολύ καλή πηγή :

• Βιταμίνης C

• Βιταμίνης Α

• Βιταμινών του συμπλέγματος Β (Φυλλικό οξύ, Νιασίνη, Ριβοφλαβίνη & Πυριδοξίνη)

• Ασβέστιου, σίδηρου, Νάτριου, Κάλιου, Μαγνήσιου, Φώσφορου, Ψευδάργυρου, Χαλκού & Μαγγάνιου. 

Πώς μας ωφελούν τα βλήτα

• Μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα

• Εχουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση

• Μπορούν να βοηθήσουν στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, στην αποτροπή της εμφάνισης της οστεοπόρωσης και καρδιακών παθήσεων. Τα βλήτα είναι μια εξαιρετική διαιτητική πηγή σε φυτοστερόλες, οι οποίες μειώνουν την πίεση του αίματος και προλαμβάνουν τις καρδιακές παθήσεις και τα εγκεφαλικά επεισόδια.

• Αποτελούν καλή τροφή για όσους θέλουν να διατηρήσουν ή να μειώσουν το βάρος τους αλλά και για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα δυσκοιλιότητας. 

• Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των βλήτων είναι η ικανότητα τους να μειώνουν την LDL-κακή χοληστερόλη στο αίμα λόγω της τοκοτριενόλης, ένα είδος βιταμίνης Ε, και των φυτικών ινών που περιέχει. 

• Καλύπτουν το 90% το ημερήσιων αναγκών μας σε βιταμίνη C και το 73% σε βιταμίνη Α,το 57% των σε μαγγάνιο και το 19% σε φυλικό οξύ. Ακόμα είναι πηγή ασβεστίου, σιδήρου, φυτικών ινών, μαγνησίου, φωσφόρου και καλίου.

• Ιδανικά για άτομα με αναιμία, διότι είναι πλούσια σε σίδηρο. Μια μερίδα 132 γρ. βραστά βλήτα παρέχουν το 17% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε σίδηρο. 

• Περιέχουν λυσίνη (απαραίτητο αμινοξύ) σε συνδυασμό με βιταμίνη Ε, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο και κάλιο και βιταμίνη C, βοηθούν στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τη γήρανση και το σχηματισμό των κακοηθών κυττάρων.

• Είναι ιδανικά για δίαιτα ελεύθερης γλουτένης. Τα άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη ή που πάσχουν από κοιλιοκάκη μπορούν να καταναλώνουν βλήτα. Επιπλέον, μια μερίδα 132 γρ. βραστά βλήτα παρέχουν το 6% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε πρωτεΐνες.

• Με 28 θερμίδες/100 γρ. και χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη είναι ιδανικά για δίαιτα!

• Κάποιες ποικιλίες καλλιεργούνται για τους σπόρους τους και το αλεύρι τους έχει αρχίσει  να χρησιμοποιείται στην Αυστραλία και την Β. Αμερική σαν πιο θρεπτική εναλλακτική στο σταρένιο αλεύρι.

Παρενέργειες

Τα βλήτα περιέχουν υψηλές ποσότητες οξαλικού οξέος και θα πρέπει να αποφεύγονται από άτομα που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα ή ασθένειες των νεφρών. 

Τα βραστά βλήτα καλό είναι να μην αναθερμαίνονται μετά το μαγείρεμα, διότι τα νιτρικά άλατα που περιέχουν μετατρέπονται σε νιτρώδη, τα οποία είναι βλαβερά για την υγεία και ειδικά για τα παιδιά.

Προσοχή!

Στην ίδια οικογένεια των σολανιδών (Solanaceae) ανήκουν τα δυο χόρτα ο τάτουλας και η αγριοντοματιά, τα οποία θέλουν πολλή προσοχή μια και είναι δηλητηριώδη και θα τα βρείτε στις ίδιες ακριβώς περιοχές που αναπτύσσεται και το βλήτο.

Οι γιαγιάδες συμβουλεύουν:

Τα χόρτα που τρώγονται έχουν γάλα στη ρίζα τους.

Ότι είναι καθιστό τρώγεται.

Να προτιμάτε τα καθιστά χόρτα και όχι τα όρθια.

Κάποια είδη χόρτων είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο.

Αν μαζι με τα βλήτα υπάρχει και το λεγόμενο λαϊκά « διαβολόχορτο », και καταναλωθεί μπορεί να προκαλέσει ατροπικό φαινόμενο δρώντας πάνω στο νευρικό σύστημα. Το διαβολόχορτο είναι όρθιο χόρτο με άσπρο λουλούδι και φύλλο που μοιάζει με πλατανόφυλλο σε αντίθεση με το βλήτο που έχει φύλλωμα λείο στα άκρα του και όχι δαντελωτό. Συνήθως μαζί με τα βλίτα μαζεύουν ένα χόρτο που λέγεται στίφνος και τα μαγειρεύουν μαζί. 

Διαβολόχορτο

Κουτόχορτο έφαγες; 

Συνηθισμένη και η βρισιά. Α ρε Βλίτο! 

Για ποιο λόγο όμως το βλήτο έχει ταυτιστεί με την αποχαύνωση και τη βλακεία;

Οφείλεται στο γεγονός ότι αν από το αφέψημα που προέρχεται από το σπόρο του, πιεις και δεύτερη κούπα, τότε έχει παρενέργειες στην αντίληψη. Σύμφωνα με ανεπίσημες πηγές τα χόρτα αυτά και ιδιαίτερα το ζουμί τους περιέχουν απροσδιόριστες προς το παρόν ουσίες που προκαλούν παροδική μείωση της αντίληψης, εξ ου και ο χαρακτηρισμός « βλήτο» για κάποιους ανθρώπους. Ο χαρακτηρισμός «δεν τρώω κουτόχορτο», στο βλήτο αναφέρεται. Επίσης είναι τοξικό για πολλά ζώα όπως πρόβατα, γουρούνια κ.α.

Καλό είναι να αποφεύγουμε να καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες και ειδικά το ζουμί.

Συνταγές

Η ''κλασική συνταγή'' για μία υπέροχη καλοκαιρινή σαλάτα:

ΥΛΙΚΑ:

-1 κιλό βλίτα καθαρισμένα,

-2 μέτριες πατάτες,

-3 μικρά κολοκυθάκια,

-Λάδι,

-Λεμόνι,

-Αλάτι.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

Καθαρίζουμε τα βλίτα από τα σκληρά κοτσάνια και πετάμε τα κίτρινα φύλλα.

Βάζουμε σε κατσαρόλα νερό να βράσει και ρίχνουμε τις πατάτες κομμένες κυδωνάτες (αν έχουμε μικρές ακόμα καλύτερα) και τα κολοκυθάκια κομμένα στη μέση (αν είναι μικρά – ολόκληρα).

Μόλις μαλακώσουν λίγο, ρίχνουμε τα βλίτα. Ανακατεύουμε ελαφρά,  ρίχνουμε αλάτι και αφήνουμε τα βλίτα να βράσουν έως ότου να μαλακώσουν καλά.

Αφήνουμε να κρυώσουν και σερβίρουμε περιχύνοντας τα με λάδι και λεμόνι (εναλλακτικά, εάν θέλουμε, μπορούμε να προσθέσουμε αντί για λεμόνι, ξύδι).

Τρώγονται ακόμα πιο ωραία όταν είναι κρύα (από το ψυγείο).

Διαβάστε επίσης

• Βρούβες, βρούβα, σινάπι και η διατροφική τους αξία. Τι σημαίνει η γνωστή φράση;
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)

Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή
MSc

Πρώτη δημοσίευση: [ακριβής ημερομηνία] — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 6 Μαΐου 2026

Μαγειρίτσα με μανιτάρια. Πολύ νόστιμη και θρεπτική, για όλο το χρόνο

της Ευαγγελίας Βλασσοπούλου, medlabnews.gr iatrikanea

Αυτή την πεντανόστιμη "μεγειρίτσα" από μανιτάρια πορτομπέλο, μπορείτε να την φτιάχνετε όλο το χρόνο, όχι μόνο το Πάσχα. Γίνεται πάρα πολύ εύκολα, σε 20 λεπτά, είναι πολύ-πολύ-πολύ νόστιμη και θρεπτική. Σας παρακαλώ πολύ, να ακολουθήσετε ακριβώς τι οδηγίες. Σας τα λέω τόσο αναλυτικά ώστε να έχετε το καλύτερο, δυνατό αποτέλεσμα. 

Ακόμα και αν δεν τη φτιάξετε το Πάσχα, φτιάξτε τη σας παρακαλώ τις επόμενες μέρες που θα χρειαστείτε αποτοξίνωση!

Υλικά:
- 300- 500 γρ μανιτάρια πορτομπέλο ΟΧΙ άλλη ποικιλία
- 100 γρ φρέσκα κρεμμυδάκια
- 250 γρ ξερό κρεμμύδι
- 150 γρ ρύζι καρολίνα
- αλάτι (χρησιμοποίησα θαλασσινό)
- 30- 50 ml λευκό κρασί  
- 500 - 600 γρ μαρούλια
- 100 γρ ελαιόλαδο
- 1 κ.σ μουστάρδα απαλή
- 1 κ.σ μουστάρδα πικάντικη
- 2 κ.σ ταχίνι 
- άνηθο ψιλοκομμένο
- πιπέρι
- λεμόνι
- βραστό νερό

Εκτέλεση:

1. Πλένουμε και καθαρίζουμε τα λαχανικά μας (εκτός από τα μανιτάρια) ώστε να είναι έτοιμα όταν τα χρειαστούμε

2. Σε μια μεγάλη κατσαρόλα τοποθετούμε ελαιόλαδο, τα ψιλοκομμένα φρέσκα κρεμμυδάκια, το ψιλοκομμένο ξερό κρεμμύδι, αλάτι και το ρύζι και σοτάρουμε

3. Μετά από 2-3 λεπτά, αφού έχουν σοταριστεί, σβήνουμε με το λευκό κρασί. Περιμένουμε να εξατμιστεί το αλκοόλ και προσθέτουμε βραστό νερό. Όχι πάρα πολύ, περίπου 300 ml. Τόσο ώστε να καλύψει το φαγητό μας. 

4. Κόβουμε τα πορτομπέλο σε χοντρά κομμάτια

5. Βάζουμε ένα τηγάνι να κάψει καλά, θέλουμε να αρχίσει να βγάζει καπνό και τότε, χωρίς να προσθέσουμε λάδι ή κάτι άλλο, τοποθετούμε τα μανιτάρια μας. Επειδή είναι πολύ σημαντική αυτή η διαδικασία, αν χρησιμοποιήσετε μικρό τηγάνι (πχ 20 εκ.) θα πρέπει να το κάνετε σε 2- 3 δόσεις. Θέλουμε να καψαλιστούν τα μανιτάρια. Αν τα βάλετε όλα μαζί θα πέσει η θερμοκρασία και θα βράσουν και αυτό δεν το θέλουμε.  

6. Μετά από 2-3 λεπτά που θα είναι έτσι τα βγάζουμε από τη φωτιά

7. Κόβουμε τα μαρούλια μας και τα τοποθετούμε στην κατσαρόλα. Προσθέτουμε τη μουστάρδα, ανακατεύουμε και προσθέτουμε λίγο βραστό νερό εάν χρειάζεται

8. Έχουν περάσει περίπου 15 λεπτά οπότε δοκιμάσουμε το φαγητό μας. Θα είναι έτοιμο όταν θα έχει βράσει το ρύζι. Προσθέτουμε τα μανιτάρια και το ταχίνι. Ανακατεύουμε καλά και προσθέτουμε λίγο βραστό νερό αν χρειάζεται  

9. Ψιλοκόβουμε τον άνηθο και τον προσθέτουμε 

10. Σερβίρουμε με μπόλικο φρέσκο πιπέρι και χυμό λεμονιού

Η συνταγή, μας δόθηκε από το blog Νοστιμες και Υγιεινές Συνταγές , της Ευαγγελία Βλασσοπούλου. Όλες οι συνταγές, που θα δημοσιεύουμε, είναι υγιεινές, χωρίς βούτυρο, κρέμα γάλακτος, ζάχαρη, αυγά, αλλαντικά κλπ. 

Διαβάστε επίσης

• Προσέχουμε τον ήλιο το Πάσχα βάζοντας αντηλιακό.
• Αρνί, αρνάκι γάλακτος ή κατσίκι;Ποια η διατροφική τους αξία; Ποιο είναι καλύτερο για την υγεία;
• Ευχαριστηθείτε το Πασχαλινό τραπέζι και αποφύγετε την βαρυστομαχιά
• Πόσο ωφέλιμα είναι τα αυγά; Πόσα αυγά επιτρέπεται να τρώμε καθημερινά;
• Οδηγίες για το μεθύσι και το hangover
• Οδηγίες για την δυσπεψία και την βαρυστομαχιά
• Θα ταξιδέψετε; Ποια φάρμακα και τι άλλο πρέπει να έχετε, μαζί σας, καλού - κακού;

Κολοκάσι η υπερτροφή της Ικαρίας και της Κύπρου. Τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το Κολοκάσι είναι ποώδες φυτό το υπέργειο τμήμα του οποίου φθάνει σε ύψος τα 1,50 – 2,00 μέτρα. Το ριζικό σύστημα είναι θυσανώδες (δηλαδή δεν υπάρχει κεντρική ρίζα) και ο κύριος όγκος του συναντάται περίπου μέχρι ένα μέτρο κάτω από το έδαφος. Στην ουσία πρόκειται για ένα βολβό αντίστοιχο της φημισμένης σελινόριζας ή ακόμη και της πατάτας. Ευδοκιμεί για 14 ολόκληρους μήνες μέσα στο χώμα σε υγρά και ζεστά κλίματα. Είναι πλούσιο σε άμυλο και η γεύση του θυμίζει εκείνη της γλυκοπατάτας.
“Τα φύλλα του φυτού (που είναι και το μόνο μέρος του φυτού πάνω από το έδαφος) αποτελούνται από τον μίσχο και το έλασμα. Ο μίσχος έχει σπογγώδη υφή εσωτερικά ενώ το έλασμα του φύλλου είναι γυαλιστερό και παχύ”. “Τα μεσογονάτια διαστήματα του κορμού έχουν δακτυλιοειδές σχήμα, ο δε κορμός στη διάρκεια της ανάπτυξης του εκπτύσσει θυγατρικούς κορμούς.

Το φυτό που είναι γνωστό στη Κύπρο με την ονομασία Κολοκάσι, ταξινομικά ανήκει στην Οικογένεια Araceae (μονοκοτυλήδονα φυτά) και στο γένος Colocasia. Το γένος περιλαμβάνει το είδος Colocasia esculenta και το οποίο απαντάται σε πολλά μέρη του κόσμου, περιλαμβανομένης και της Κύπρου.

Η ονομασία του φυτού (κολοκάσι), σχετίζεται με το λατινικό του όνομα (Colocasia esculenta).

Στην Ινδία, είναι γνωστό ως “gaderi”, με τα μικρότερα να ονομάζονται “arbi” ή “arvi” και να είναι πιο κοινά και πιο δημοφιλή. Στην Ινδονησία, ονομάζεται “talas” ή “keladi”.

Στην Αυστραλία, η Κολοκασία η εδώδιμος ποικ. η υδρόβιος (Colocasia esculenta var. aquatilis) είναι ιθαγενής στην περιοχή Κίμπερλι της Δυτικής Αυστραλίας, η ποικιλία esculenta έχει εγκλιματισθεί στη Δυτική Αυστραλία, τη Βόρεια Επικράτεια, το Κουίνσλαντ και τη Νέα Νότια Ουαλία.

Στην Τουρκία, η Κολοκασία η εδώδιμος είναι τοπικά γνωστή ως “golevez” και καλλιεργείται κυρίως στις Μεσογειακές ακτές, όπως στην Αλάγια, η οποία είναι μια περιοχή της Αττάλειας.

Αν και τροπικό φυτό, φαίνεται πως τα είδη που έχουν προσαρμοστεί στις συνθήκες της Κύπρου (καθώς επίσης τη Συρία και την Αίγυπτο) αρέσκονται σε ξηρό κλίμα με ψηλές όμως αρδευτικές ανάγκες.

Το κολοκάσι καλλιεργείται στην Κύπρο για τους εδώδιμους κορμούς του, δηλαδή τις μάππες και τις πούλλες, που είναι πλούσιες σε άμυλο, πρωτεΐνες και βιταμίνες. Τόσο οι “μάππες” όσο και οι “πούλλες” αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Η λέξη “μάππα” αναφέρεται στο κεντρικό κόρμο, ο οποίος βρίσκεται αμέσως κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι Σωτήρας”. Η λέξη “πούλλα” αναφέρεται σε κορμίδια τα οποία αποτελούν τις δευτερεύοντες ή θυγατρικούς κορμούς και οι οποίοι αναπτύσσονται προς τα πλάγια και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι-Πούλλες Σωτήρας”.

Ικαρία και Κολοκάσι

Το Κολοκάσι καλλιεργείται και στην Ικαρία. Το νησί που έγινε γνωστό για τη μακροζωία των κατοίκων του, πέρα από τις ομορφιές του. Οι Ικαριώτες ξέρουν να επιλέγουν σωστά. Ένα από τα μυστικά τους ως γνωστόν για τα υψηλότατα ποσοστά μακροζωίας στο νησί είναι η μεσογειακού τύπου διατροφή που ακολουθούν. Γνωρίζουν καλά πως ότι και να συμβεί εκείνοι θα έχουν εξασφαλίσει τις δικές τους καλλιέργειες. Χαρακτηριστικό είναι πως όταν ξέσπασε ο Β Παγκόσμιος πόλεμος οι Ικαριώτες δεν πέρασαν δύσκολα τουλάχιστον όσον αφορά το φαγητό, αφού έτρωγαν τους βολβούς από τα κολοκάσια που ήταν σε αφθονία στο νησί. Σε βάθος χρόνου θα λέγαμε ότι και στην Ικαρία έχουν λιγοστέψει αρκετά λόγω και της ανεξέλεγκτης συλλογής τους. Όσον αφορά το ψήσιμο του, στην Ικαρία τουλάχιστον συνηθίζεται να το βράζουν για δύο ώρες και στη συνέχεια να το κάνουν σαλάτα παντρεύοντας το με διάφορα μυρωδικά, φρέσκο κρεμμύδι, λάδι και ξίδι. Μία ακόμη Ικαριώτική επιλογή είναι η Σκορδαλιά με Κολοκάσι.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Τόσο το ίδιο το κολοκάσι όσο και τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά καθώς εκτός από τις ευεργετικές τους ιδιότητες, δυστυχώς διαθέτουν και μία εξαιρετικά τοξική ουσία, το οξαλικό ασβέστιο. Ουσία βεβαίως που χάνεται κατά την διάρκεια της βράσης.

Για τον λόγο αυτό, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας και φροντίζουμε πάντοτε να φοράμε γάντια.

Αντί για να το πλύνουμε, το καθαρίζουμε καλά με χαρτί ή με βρεγμένη πετσέτα και στη συνέχεια αφαιρούμε τη φλούδα κόβοντάς τη με το μαχαίρι.

Μπορούμε επίσης να το βράσουμε όπως είναι και μετά να αφαιρέσουμε την φλούδα του.

Δεν το τρώμε ποτέ ωμό γιατί περιέχει τοξίνες που αδρανοποιούνται με το βράσιμο.

Αποτελέσματα μελετών υποστηρίζουν πως η κατανάλωση ρίζας κολοκάσι που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα όπως πέτρες στα νεφρά, ουρική αρθρίτιδα κ.α.

Διατροφική αξία του κολοκάσι

Το Κολοκάσι περιέχει πρεβιοτικές ίνες και συγκεκριμένα είναι πολύ πλούσια σε ινουλίνη, έναν υδατάνθρακα που συνδέεται με την καλή υγεία του εντέρου, ενώ τα υψηλά επίπεδα της φρουκτόζης, το καθιστούν μια ελκυστική εναλλακτική λύση για σακχαρόζη, δεδομένου ότι η φρουκτόζη εξάγεται εύκολα από τους βολβούς.

Το κολοκάσι περιέχει επίσης βιταμίνη C, φώσφορο, Θειαμίνη, κάλιο και είναι πολύ καλή πηγή σιδήρου.

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	594 kJ (142 kcal)
Υδατάνθρακες	34,6 g
- Σάκχαρα	0.49
- Οι φυτικές ίνες	5,1 g
Λίπος	0,11 g
Πρωτεΐνη	0,52 g
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.107 mg (9%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0,028 mg (2%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	0,51 mg (3%)
Παντοθενικό οξύ (Β 5)	0.336 mg (7%)
Η βιταμίνη Β 6	0.331 mg (25%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	19 μ § (5%)
Βιταμίνη C	5 mg (6%)
Βιταμίνη Ε	2,93 mg (20%)
Ασβέστιο	18 mg (2%)
Σίδερο	0,72 mg (6%)
Μαγνήσιο	30 mg (8%)
Μαγγάνιο	0.449 mg (21%)
Φώσφορος	76 mg (11%)
Κάλιο	484 mg (10%)
Ψευδάργυρος	0,27 mg (3%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

φύλλα, οι πρώτες

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	177 kJ (42 kcal)
Υδατάνθρακες	6,7 g
- Σάκχαρα	3 g
- Οι φυτικές ίνες	3,7 g
Λίπος	0,74 g
Πρωτεΐνη	5 g
Η βιταμίνη Α ισοδύναμα.	241 μ § (30%)
- β-καροτένιο	2895 μ § (27%)
- η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη	1932 μg
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.209 mg (18%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0.456 mg (38%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	1.513 mg (10%)
Η βιταμίνη Β 6	0.146 mg (11%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	126 μ § (32%)
Βιταμίνη C	52 mg (63%)
Βιταμίνη Ε	2,02 mg (13%)
Βιταμίνη Κ	108,6 μg (103%)
Ασβέστιο	107 mg (11%)
Σίδερο	2,25 mg (17%)
Μαγνήσιο	45 mg (13%)
Μαγγάνιο	0.714 mg (34%)
Φώσφορος	60 mg (9%)
Κάλιο	648 mg (14%)
Ψευδάργυρος	0,41 mg (4%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

Προάγει την υγεία του πεπτικού συστήματος

Οι φυτικές ίνες πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής μας, αφού έχουν την ικανότητα να καθαρίζουν το παχύ έντερο και να προάγουν την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος.

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικά ποσοστά φυτικών ινών με αποτέλεσμα η τακτική κατανάλωση να βοηθά στη σωστή λειτουργία του παχέος εντέρου και να συμβάλλει στην αποτροπή δυσάρεστων καταστάσεων, όπως το φούσκωμα, τα αέρια στο στομάχι, οι στομαχικές κράμπες, η δυσκοιλιότητα, ακόμη και η διάρροια.

Διαθέτει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Είναι γνωστό πως οι ελεύθερες ρίζες είναι επικίνδυνα υποπροϊόντα του κυτταρικού μεταβολισμού, τα οποία επιτίθενται στα υγιή κύτταρα του οργανισμού και τα μετατρέπουν σε καρκινικά. Συνεπώς, εάν θέλουμε να παραμείνουμε υγιής θα πρέπει να προστατεύσουμε τον οργανισμό μας από την επιβλαβή δράση τους.

Τα υψηλά επίπεδα βιταμινών Α και C, καθώς και άλλων φαινολικών αντιοξειδωτικών, συμπεριλαμβανομένης της κρυπτοξανθίνης, που απαντώνται στη ρίζα κολοκάσι, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στην αποτελεσματική καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών μειώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και του στόματος.

Βοηθά στη διαχείριση του διαβήτη

Ακόμη ένας σπουδαίος ρόλος των φυτικών ινών που περιέχονται στη ρίζα του φυτού, είναι η ικανότητα να ρυθμίζουν τα επίπεδα ινσουλίνης και γλυκόζης στο αίμα.

Ως εκ τούτου η τακτική κατανάλωση κολοκάσι, βοηθά τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη να διαχειριστούν την ασθένεια και κατά συνέπεια να προστατευτούν από τα δυσάρεστα συμπτώματα, ενώ ταυτόχρονα συμβάλει στη πρόληψη εμφάνισης διαβήτη σε υγιή άτομα.

Βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικό ποσοστό καλίου. Πρόκειται για ένα μέταλλο που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία του οργανισμού, καθώς βοηθά στη σωστή λειτουργία μεταφοράς υγρών σε όλο το σώμα και ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες.

Επίσης συμβάλλει, τόσο στην άμεση ανακούφιση του στρες και της πίεσης από τα αιμοφόρα αγγεία, όσο και από τις αρτηρίες, προάγοντας την συνολική υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Συμβάλλει στη διατήρηση της υγεία του δέρματος
Δύο βιταμίνες που αποτελούν ισχυρό σύμμαχο της υγείας του δέρματος είναι η βιταμίνη Ε και Α.

Συνεπώς, η κατανάλωση τροφίμων (όπως το κολοκάσι), που περιέχουν στην σύνθεση τους τα δύο πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά, συνιστούν έναν εξαιρετικό τρόπο για να προστατεύσουμε την επιδερμίδα μας από τις βλάβες που προκαλούν οι υπεριώδεις ακτινοβολίες.

Οι βιταμίνες Α και Ε, βοηθούν επίσης να προστατευτούμε από τα σημεία πρόωρης γήρανσης συμπεριλαμβανομένου των λεπτών γραμμών και ρυτίδων και να επαναφέρουμε τη χαμένη λάμψη της επιδερμίδας.

Φαίνεται επίσης πως επιταχύνουν τη διαδικασία επούλωσης των τραυμάτων.

Δημιουργεί ισχυρό ανοσοποιητικό

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της ρίζας κολοκάσι για την υγεία είναι ο ρόλος του στο ανοσοποιητικό σύστημα. Αναλυτικότερα, περιέχει ένα πολύ υψηλό ποσοστό βιταμίνης C, που διεγείρει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία του οργανισμούς από σοβαρές ασθένειες που προκαλούν διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί.

Διεγείρουν την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
Η παρουσία σιδήρου και χαλκού στη ρίζα του κολοκάσι το καθιστά μια σημαντική τροφή κατάλληλη για την πρόληψη της αναιμίας και την ενίσχυση του κυκλοφορικού συστήματος.

Στην πραγματικότητα, τα δύο πολύτιμα μέταλλα είναι απαραίτητα για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία βοηθούν στην αύξηση της μεταβολικής δραστηριότητας, στην ανάπτυξη νέων κυττάρων και στη γενική οξυγόνωση του σώματος, με αποτέλεσμα τα όργανα του οργανισμού να λειτουργούν σε βέλτιστα επίπεδα.

Χρήσεις και μαγείρεμα

Το κολοκάσι έχει και καλλωπιστική χρήση λόγω της μορφής των μεγάλων φύλλων του. Το άμυλό του είναι εύπεπτο και χρησιμοποιείται συχνά και για βρεφικές τροφές.

Τρώγεται συνήθως ψητό, βραστό ή γιαχνί και ταιριάζει πολύ με χοιρινό ή βοδινό κρέας αλλά και με ψάρια. Μαγειρεύεται ως κυρίως πιάτο αλλά και μόνο του ως συνοδευτικό. Καλό θα είναι να αποφύγετε το πλύσιμό του πριν το μαγειρέψετε γιατί μετά στο ψήσιμο κολλάει και λιώνει. Αν όμως πρέπει οπωσδήποτε να πλυθεί, στεγνώστε το καλά με μια πετσέτα.

Οι Ικαριώτες το βράζουν για δύο ώρες και το κάνουν σαλάτα με μπόλικο φρέσκο κρεμμύδι και διάφορα μυρωδικά, λάδι και ξύδι ή μαγειρευτό με φασόλια.

Διαβάστε επίσης

• Η υπερτροφή που καλλιεργείται στην Ικαρία και θεωρείται ένα από τα μυστικά της μακροζωίας των Ικαριωτών
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)