Κολοκάσι η υπερτροφή της Ικαρίας και της Κύπρου. Τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το Κολοκάσι είναι ποώδες φυτό το υπέργειο τμήμα του οποίου φθάνει σε ύψος τα 1,50 – 2,00 μέτρα. Το ριζικό σύστημα είναι θυσανώδες (δηλαδή δεν υπάρχει κεντρική ρίζα) και ο κύριος όγκος του συναντάται περίπου μέχρι ένα μέτρο κάτω από το έδαφος. Στην ουσία πρόκειται για ένα βολβό αντίστοιχο της φημισμένης σελινόριζας ή ακόμη και της πατάτας. Ευδοκιμεί για 14 ολόκληρους μήνες μέσα στο χώμα σε υγρά και ζεστά κλίματα. Είναι πλούσιο σε άμυλο και η γεύση του θυμίζει εκείνη της γλυκοπατάτας.
“Τα φύλλα του φυτού (που είναι και το μόνο μέρος του φυτού πάνω από το έδαφος) αποτελούνται από τον μίσχο και το έλασμα. Ο μίσχος έχει σπογγώδη υφή εσωτερικά ενώ το έλασμα του φύλλου είναι γυαλιστερό και παχύ”. “Τα μεσογονάτια διαστήματα του κορμού έχουν δακτυλιοειδές σχήμα, ο δε κορμός στη διάρκεια της ανάπτυξης του εκπτύσσει θυγατρικούς κορμούς.

Το φυτό που είναι γνωστό στη Κύπρο με την ονομασία Κολοκάσι, ταξινομικά ανήκει στην Οικογένεια Araceae (μονοκοτυλήδονα φυτά) και στο γένος Colocasia. Το γένος περιλαμβάνει το είδος Colocasia esculenta και το οποίο απαντάται σε πολλά μέρη του κόσμου, περιλαμβανομένης και της Κύπρου.

Η ονομασία του φυτού (κολοκάσι), σχετίζεται με το λατινικό του όνομα (Colocasia esculenta).

Στην Ινδία, είναι γνωστό ως “gaderi”, με τα μικρότερα να ονομάζονται “arbi” ή “arvi” και να είναι πιο κοινά και πιο δημοφιλή. Στην Ινδονησία, ονομάζεται “talas” ή “keladi”.

Στην Αυστραλία, η Κολοκασία η εδώδιμος ποικ. η υδρόβιος (Colocasia esculenta var. aquatilis) είναι ιθαγενής στην περιοχή Κίμπερλι της Δυτικής Αυστραλίας, η ποικιλία esculenta έχει εγκλιματισθεί στη Δυτική Αυστραλία, τη Βόρεια Επικράτεια, το Κουίνσλαντ και τη Νέα Νότια Ουαλία.

Στην Τουρκία, η Κολοκασία η εδώδιμος είναι τοπικά γνωστή ως “golevez” και καλλιεργείται κυρίως στις Μεσογειακές ακτές, όπως στην Αλάγια, η οποία είναι μια περιοχή της Αττάλειας.

Αν και τροπικό φυτό, φαίνεται πως τα είδη που έχουν προσαρμοστεί στις συνθήκες της Κύπρου (καθώς επίσης τη Συρία και την Αίγυπτο) αρέσκονται σε ξηρό κλίμα με ψηλές όμως αρδευτικές ανάγκες.

Το κολοκάσι καλλιεργείται στην Κύπρο για τους εδώδιμους κορμούς του, δηλαδή τις μάππες και τις πούλλες, που είναι πλούσιες σε άμυλο, πρωτεΐνες και βιταμίνες. Τόσο οι “μάππες” όσο και οι “πούλλες” αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Η λέξη “μάππα” αναφέρεται στο κεντρικό κόρμο, ο οποίος βρίσκεται αμέσως κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι Σωτήρας”. Η λέξη “πούλλα” αναφέρεται σε κορμίδια τα οποία αποτελούν τις δευτερεύοντες ή θυγατρικούς κορμούς και οι οποίοι αναπτύσσονται προς τα πλάγια και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι-Πούλλες Σωτήρας”.

Ικαρία και Κολοκάσι

Το Κολοκάσι καλλιεργείται και στην Ικαρία. Το νησί που έγινε γνωστό για τη μακροζωία των κατοίκων του, πέρα από τις ομορφιές του. Οι Ικαριώτες ξέρουν να επιλέγουν σωστά. Ένα από τα μυστικά τους ως γνωστόν για τα υψηλότατα ποσοστά μακροζωίας στο νησί είναι η μεσογειακού τύπου διατροφή που ακολουθούν. Γνωρίζουν καλά πως ότι και να συμβεί εκείνοι θα έχουν εξασφαλίσει τις δικές τους καλλιέργειες. Χαρακτηριστικό είναι πως όταν ξέσπασε ο Β Παγκόσμιος πόλεμος οι Ικαριώτες δεν πέρασαν δύσκολα τουλάχιστον όσον αφορά το φαγητό, αφού έτρωγαν τους βολβούς από τα κολοκάσια που ήταν σε αφθονία στο νησί. Σε βάθος χρόνου θα λέγαμε ότι και στην Ικαρία έχουν λιγοστέψει αρκετά λόγω και της ανεξέλεγκτης συλλογής τους. Όσον αφορά το ψήσιμο του, στην Ικαρία τουλάχιστον συνηθίζεται να το βράζουν για δύο ώρες και στη συνέχεια να το κάνουν σαλάτα παντρεύοντας το με διάφορα μυρωδικά, φρέσκο κρεμμύδι, λάδι και ξίδι. Μία ακόμη Ικαριώτική επιλογή είναι η Σκορδαλιά με Κολοκάσι.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Τόσο το ίδιο το κολοκάσι όσο και τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά καθώς εκτός από τις ευεργετικές τους ιδιότητες, δυστυχώς διαθέτουν και μία εξαιρετικά τοξική ουσία, το οξαλικό ασβέστιο. Ουσία βεβαίως που χάνεται κατά την διάρκεια της βράσης.

Για τον λόγο αυτό, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας και φροντίζουμε πάντοτε να φοράμε γάντια.

Αντί για να το πλύνουμε, το καθαρίζουμε καλά με χαρτί ή με βρεγμένη πετσέτα και στη συνέχεια αφαιρούμε τη φλούδα κόβοντάς τη με το μαχαίρι.

Μπορούμε επίσης να το βράσουμε όπως είναι και μετά να αφαιρέσουμε την φλούδα του.

Δεν το τρώμε ποτέ ωμό γιατί περιέχει τοξίνες που αδρανοποιούνται με το βράσιμο.

Αποτελέσματα μελετών υποστηρίζουν πως η κατανάλωση ρίζας κολοκάσι που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα όπως πέτρες στα νεφρά, ουρική αρθρίτιδα κ.α.

Διατροφική αξία του κολοκάσι

Το Κολοκάσι περιέχει πρεβιοτικές ίνες και συγκεκριμένα είναι πολύ πλούσια σε ινουλίνη, έναν υδατάνθρακα που συνδέεται με την καλή υγεία του εντέρου, ενώ τα υψηλά επίπεδα της φρουκτόζης, το καθιστούν μια ελκυστική εναλλακτική λύση για σακχαρόζη, δεδομένου ότι η φρουκτόζη εξάγεται εύκολα από τους βολβούς.

Το κολοκάσι περιέχει επίσης βιταμίνη C, φώσφορο, Θειαμίνη, κάλιο και είναι πολύ καλή πηγή σιδήρου.

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	594 kJ (142 kcal)
Υδατάνθρακες	34,6 g
- Σάκχαρα	0.49
- Οι φυτικές ίνες	5,1 g
Λίπος	0,11 g
Πρωτεΐνη	0,52 g
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.107 mg (9%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0,028 mg (2%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	0,51 mg (3%)
Παντοθενικό οξύ (Β 5)	0.336 mg (7%)
Η βιταμίνη Β 6	0.331 mg (25%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	19 μ § (5%)
Βιταμίνη C	5 mg (6%)
Βιταμίνη Ε	2,93 mg (20%)
Ασβέστιο	18 mg (2%)
Σίδερο	0,72 mg (6%)
Μαγνήσιο	30 mg (8%)
Μαγγάνιο	0.449 mg (21%)
Φώσφορος	76 mg (11%)
Κάλιο	484 mg (10%)
Ψευδάργυρος	0,27 mg (3%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

φύλλα, οι πρώτες

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	177 kJ (42 kcal)
Υδατάνθρακες	6,7 g
- Σάκχαρα	3 g
- Οι φυτικές ίνες	3,7 g
Λίπος	0,74 g
Πρωτεΐνη	5 g
Η βιταμίνη Α ισοδύναμα.	241 μ § (30%)
- β-καροτένιο	2895 μ § (27%)
- η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη	1932 μg
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.209 mg (18%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0.456 mg (38%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	1.513 mg (10%)
Η βιταμίνη Β 6	0.146 mg (11%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	126 μ § (32%)
Βιταμίνη C	52 mg (63%)
Βιταμίνη Ε	2,02 mg (13%)
Βιταμίνη Κ	108,6 μg (103%)
Ασβέστιο	107 mg (11%)
Σίδερο	2,25 mg (17%)
Μαγνήσιο	45 mg (13%)
Μαγγάνιο	0.714 mg (34%)
Φώσφορος	60 mg (9%)
Κάλιο	648 mg (14%)
Ψευδάργυρος	0,41 mg (4%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

Προάγει την υγεία του πεπτικού συστήματος

Οι φυτικές ίνες πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής μας, αφού έχουν την ικανότητα να καθαρίζουν το παχύ έντερο και να προάγουν την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος.

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικά ποσοστά φυτικών ινών με αποτέλεσμα η τακτική κατανάλωση να βοηθά στη σωστή λειτουργία του παχέος εντέρου και να συμβάλλει στην αποτροπή δυσάρεστων καταστάσεων, όπως το φούσκωμα, τα αέρια στο στομάχι, οι στομαχικές κράμπες, η δυσκοιλιότητα, ακόμη και η διάρροια.

Διαθέτει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Είναι γνωστό πως οι ελεύθερες ρίζες είναι επικίνδυνα υποπροϊόντα του κυτταρικού μεταβολισμού, τα οποία επιτίθενται στα υγιή κύτταρα του οργανισμού και τα μετατρέπουν σε καρκινικά. Συνεπώς, εάν θέλουμε να παραμείνουμε υγιής θα πρέπει να προστατεύσουμε τον οργανισμό μας από την επιβλαβή δράση τους.

Τα υψηλά επίπεδα βιταμινών Α και C, καθώς και άλλων φαινολικών αντιοξειδωτικών, συμπεριλαμβανομένης της κρυπτοξανθίνης, που απαντώνται στη ρίζα κολοκάσι, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στην αποτελεσματική καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών μειώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και του στόματος.

Βοηθά στη διαχείριση του διαβήτη

Ακόμη ένας σπουδαίος ρόλος των φυτικών ινών που περιέχονται στη ρίζα του φυτού, είναι η ικανότητα να ρυθμίζουν τα επίπεδα ινσουλίνης και γλυκόζης στο αίμα.

Ως εκ τούτου η τακτική κατανάλωση κολοκάσι, βοηθά τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη να διαχειριστούν την ασθένεια και κατά συνέπεια να προστατευτούν από τα δυσάρεστα συμπτώματα, ενώ ταυτόχρονα συμβάλει στη πρόληψη εμφάνισης διαβήτη σε υγιή άτομα.

Βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικό ποσοστό καλίου. Πρόκειται για ένα μέταλλο που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία του οργανισμού, καθώς βοηθά στη σωστή λειτουργία μεταφοράς υγρών σε όλο το σώμα και ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες.

Επίσης συμβάλλει, τόσο στην άμεση ανακούφιση του στρες και της πίεσης από τα αιμοφόρα αγγεία, όσο και από τις αρτηρίες, προάγοντας την συνολική υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Συμβάλλει στη διατήρηση της υγεία του δέρματος
Δύο βιταμίνες που αποτελούν ισχυρό σύμμαχο της υγείας του δέρματος είναι η βιταμίνη Ε και Α.

Συνεπώς, η κατανάλωση τροφίμων (όπως το κολοκάσι), που περιέχουν στην σύνθεση τους τα δύο πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά, συνιστούν έναν εξαιρετικό τρόπο για να προστατεύσουμε την επιδερμίδα μας από τις βλάβες που προκαλούν οι υπεριώδεις ακτινοβολίες.

Οι βιταμίνες Α και Ε, βοηθούν επίσης να προστατευτούμε από τα σημεία πρόωρης γήρανσης συμπεριλαμβανομένου των λεπτών γραμμών και ρυτίδων και να επαναφέρουμε τη χαμένη λάμψη της επιδερμίδας.

Φαίνεται επίσης πως επιταχύνουν τη διαδικασία επούλωσης των τραυμάτων.

Δημιουργεί ισχυρό ανοσοποιητικό

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της ρίζας κολοκάσι για την υγεία είναι ο ρόλος του στο ανοσοποιητικό σύστημα. Αναλυτικότερα, περιέχει ένα πολύ υψηλό ποσοστό βιταμίνης C, που διεγείρει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία του οργανισμούς από σοβαρές ασθένειες που προκαλούν διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί.

Διεγείρουν την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
Η παρουσία σιδήρου και χαλκού στη ρίζα του κολοκάσι το καθιστά μια σημαντική τροφή κατάλληλη για την πρόληψη της αναιμίας και την ενίσχυση του κυκλοφορικού συστήματος.

Στην πραγματικότητα, τα δύο πολύτιμα μέταλλα είναι απαραίτητα για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία βοηθούν στην αύξηση της μεταβολικής δραστηριότητας, στην ανάπτυξη νέων κυττάρων και στη γενική οξυγόνωση του σώματος, με αποτέλεσμα τα όργανα του οργανισμού να λειτουργούν σε βέλτιστα επίπεδα.

Χρήσεις και μαγείρεμα

Το κολοκάσι έχει και καλλωπιστική χρήση λόγω της μορφής των μεγάλων φύλλων του. Το άμυλό του είναι εύπεπτο και χρησιμοποιείται συχνά και για βρεφικές τροφές.

Τρώγεται συνήθως ψητό, βραστό ή γιαχνί και ταιριάζει πολύ με χοιρινό ή βοδινό κρέας αλλά και με ψάρια. Μαγειρεύεται ως κυρίως πιάτο αλλά και μόνο του ως συνοδευτικό. Καλό θα είναι να αποφύγετε το πλύσιμό του πριν το μαγειρέψετε γιατί μετά στο ψήσιμο κολλάει και λιώνει. Αν όμως πρέπει οπωσδήποτε να πλυθεί, στεγνώστε το καλά με μια πετσέτα.

Οι Ικαριώτες το βράζουν για δύο ώρες και το κάνουν σαλάτα με μπόλικο φρέσκο κρεμμύδι και διάφορα μυρωδικά, λάδι και ξύδι ή μαγειρευτό με φασόλια.

Διαβάστε επίσης

• Η υπερτροφή που καλλιεργείται στην Ικαρία και θεωρείται ένα από τα μυστικά της μακροζωίας των Ικαριωτών
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)

Ρόφημα με ρόδι και πράσινο τσάι: συνταγή με τζίντζερ και κανέλα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Ο χυμός του ροδιού είναι ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά σε όλο τον κόσμο.  Μελέτες δείχνουν ότι ο χυμός ροδιού περιέχει τρεις διαφορετικές αντιοξειδωτικές ουσίες όπως τανίνες, ανθοκυανίνες, ελλαγικό οξύ από ό,τι άλλα γνωστά αντιοξειδωτικά ροφήματα. 

Επίσης είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α, βιταμίνη C, βιταμίνη Ε, φυλλικό οξύ, σίδηρο, φυτικές ίνες και κάλιο. Το ρόδι περιέχει ισχυρά αντιοξειδωτικά που βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, στη καταπολέμηση των ασθενειών, στην πρόληψη του καρκίνου και στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης. Το ρόφημα με ρόδι βοηθάει στη αποτοξίνωση του οργανισμού και στη μείωση του σωματικού βάρους. 

Μελέτες έχουν δείξει ότι το τσάι μπορεί να βοηθήσει έναντι του καρκίνου, των καρδιακών παθήσεων, του διαβήτη, της μείωσης της χοληστερόλης, να «ενθαρρύνει» την απώλεια βάρους, να επιφέρει πνευματική εγρήγορση.
Δε φαίνεται να υπάρχουν κάποια μειονεκτήματα στο τσάι. Αποτελεί μια εξαιρετική εναλλακτική ή κύρια λύση για ρόφημα. Έχει λιγότερη καφεΐνη από τον καφέ και ταυτόχρονα τα φλαβονοειδή που περιέχει λειτουργούν καρδιοπροστατευτικά και αντικαρκινικά.

Το ρόφημα με ρόδι και πράσινο τσάι βοηθάει στη αποτοξίνωση του οργανισμού και στη μείωση του σωματικού βάρους. Το ρόφημα μπορείτε να το πίνετε συνοδευτικά σε κάθε δίαιτα που ακολουθείτε.
Αν επίσης προσθέσετε πιπερόριζα και κανέλα. Το τζίντζερ ταιριάζει καλά σε μια δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες και θα σας βοηθήσει να αισθάνεστε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, βοηθώντας να ξεπεραστούν τα ισχυρά συναισθήματα της πείνας που προέρχονται από τις δίαιτες με λίγους υδατάνθρακες. H κανέλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά οπότε θεωρείται πολύ καλή για την υγεία της επιδερμίδας. Σύμφωνα με έρευνες επίσης μειώνει τη χοληστερίνη, ρυθμίζει το σάκχαρο και συμβάλει στην καλή λειτουργία του εγκεφάλου.  Η κανέλα μειώνει το σωματικό λίπος.

Το ρόφημα από ρόδι και πράσινο τσάι, πιπερόριζα, κανέλα

 - Βράζουμε το νερό και προσθέτουμε το πράσινο τσάι, την κανέλα και την πιπερόριζα. 

 - Αφαιρούμε τα φακελάκια τσαγιού ή αν έχουμε προσθέσει αποξηραμένο το στραγγίζουμε, σε μια τσαγιέρα και 

 - στη συνέχεια προσθέτουμε το χυμό ρόδι και ανακατεύουμε.

 - Σερβίρουμε ζεστό ή κρύο. 

 - Μπορούμε να προσθέσουμε αν θέλουμε 1 κουταλιά μέλι και ανακατεύουμε

Το αντιοξειδωτικό ρόφημα με ρόδι διατηρείται στο ψυγείο μέχρι και 3 ημέρες. 

Διαβάστε επίσης

• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Τι πρέπει να προσέχουμε πίνοντας χυμό από λεμόνι
• Ρόφημα κουρκουμά με λεμόνι για απώλεια βάρους, αποτοξίνωση και με πράσινο τσάι για αντιγήρανση και λάμψη
• Ο χυμός από λεμόνι όπλο κατά του καρκίνου. Σε τι άλλο ωφελεί η λεμονάδα;
• Το λεμόνι, οι ευεργετικές του ιδιότητες κατά του καρκίνου, της πίεσης, το αναπνευστικό, την χοληστερίνη, την δυσπεψία αλλά και την ομορφιά.
• Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες

Πρώτη δημοσίευση: Σεπτέμβριος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026

Tαχίνι. Kάνει καλό σε καρδιά, χοληστερίνη, διαβήτη, αντιγήρανση.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το ταχίνι (tahini) είναι φυσικό προϊόν και παράγεται από σπέρματα διαλεγμένων σπόρων του σησαμιού (Sesamun Indicum), περνώντας από τη διαδικασία της αποφλοίωσης και της ξήρανσης. 

Το σησάμι είναι φυτό με ύψος 100-120cm, το οποίο αναπτύσσει απλά ή διακλαδισμένα στελέχη. Τα φύλλα του φύονται στους κόμβους εναλλάξ ή αντικριστά. Ένα σε κάθε τρία άνθη, μήκους 4-5 cm, γονιμοποιείται και αργότερα αναπτύσσεται ο υποδοχέας που φέρει τους σπόρους.

Το ταχίνι το παρασκευάζουν από φρυγμένα στο φούρνο σπόρια σουσαμιού. Εμφανίζεται ως πολτός, ως ελαιώδης κρέμα, αλεσμένου σησαμιού. Η ρίζα της λέξης βρίσκεται στην τουρκική γλώσσα και σημαίνει σησαμόπολτος.

Το ταχίνι είναι 100% αλεσμένο σουσάμι και για τις ιδιαίτερες γεύσεις του προστίθεται  κακάο, πορτοκάλι ή μέλι. Περιέχει σημαντικές ποσότητες μικροστοιχείων απαραίτητων στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου. 

Το ταχίνι καταφέρνει και συνδυάζει όλα αυτά τα θρεπτικά συστατικά, που είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Καταρχάς, αποτελείται από μία σημαντική ποσότητα φυτικών πρωτεϊνών, υψηλής βιολογικής αξίας. Θα μπορούσε να γίνει υποκατάστατο των ζωικών πρωτεϊνών, ειδικά αν συνδυαστεί με όσπρια ή ξηρούς καρπούς.

Είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες. Ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορος, σίδηρος, ψευδάργυρος, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε και άλλες αντιοξειδωτικές ουσίες είναι μερικά από τα ευεργετικά του συστατικά.

Η θρεπτική αξία μίας κουταλιάς ταχινιού

- Ενέργεια 89 θερμίδες

- Πρωτεΐνη 2,55 γρ.

- Ολικά λιπαρά 8,06 γρ.

- Υδατάνθρακες 3,18 γρ.

- Φυτικές ίνες 1,4 γρ.

- Απλά σάκχαρα 0,07 γρ.

- Ασβέστιο 64 mg

- Σίδηρος 1,34 mg

- Μαγνήσιο 14 mg

- Φώσφορος 110 mg

- Κάλιο 62 mg

- Νάτριο 17 mg

- Ψευδάργυρος 0,69 mg

- Χαλκός 0,242 mg

- Μαγγάνιο 0,218 mg

- Σελήνιο 0,3 μg

- Θειαμίνη 0,183 mg

- Ριβοφλαβίνη 0,071 mg

- Νιασίνη 0,818 mg

- Παντοθενικό οξύ 0,104 mg

- Βιταμίνη Β6 0,022 mg

- Φυλλικό οξύ 15 μg

- Βιταμίνη E 0,04 mg

Είναι άριστη πηγή ωφέλιμων λιπαρών οξέων, μονοακόρεστων και πολυακόρεστων(ω3 και ω6). Το μεγαλύτερο ποσοστό της θερμιδικής του αξίας προέρχεται από τα λιπαρά του, γι’ αυτό και μία πολύ μικρή ποσότητα αποτελεί συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας, δηλαδή θερμίδων.

Η καθημερινή κατανάλωσή του αυξάνει την πρόσληψη φυτοστερολών. Οι φυτοστερόλες είναι στοιχεία με δομή παρόμοια της χοληστερόλης, που μειώνουν όμως την απορρόφηση της στο πεπτικό σύστημα. Μάλιστα χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό άλλων τροφίμων, με σκοπό την μείωση της χοληστερόλης. Το σουσάμι, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό, είναι ο ξηρός καρπός με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτοστερόλες. 

Η κατανάλωση του έχει συσχετιστεί όχι μόνο με την προστασία του οργανισμού από τη βλαβερή δράση των ελευθέρων ριζών αλλά και με την προστασία από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα αγγεία, η δημιουργία των οποίων έχει ως κύριο αιτιολογικό παράγοντα την οξείδωση των λιποπρωτεϊνών (κυρίως της LDL). Η κατανάλωση του σουσαμιού αποτελεί ασπίδα προστασίας των αγγείων, αφού έχει συσχετιστεί με μειωμένη ευαισθησία των λιποπρωτεϊνών του αίματος στην οξείδωση μέσω της δράσης της σησαμινόλης.

Επιστημονικώς αποδεδειγμένα το σουσάμι βοηθά στην πρόληψη της υπερχοληστερολαιμίας, στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην πρόληψη του καταρράκτη και στην αντιμετώπιση του διαβήτη. Το ταχίνι αποτελεί εξαιρετική επιλογή για όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή έχουν σχετικά υψηλό σάκχαρο αίματος, καθώς ανήκει στις τροφές με σχετικά χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, που όμως ικανοποιούν το αίσθημα της γλυκιάς γεύσης. 

Επιπρόσθετα το ιχνοστοιχείο σελήνιο που περιέχεται σε σημαντικά ποσά στο σουσάμι, έχει τα τελευταία χρόνια συσχετιστεί με σημαντική αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό, καθώς αποτελεί συστατικό ενός σημαντικού αντιοξειδωτικού συστήματος- της οξειδάσης της γλουταθειόνης- το οποίο αποτελεί ένα από τα κυριότερα αμυντικά συστήματα του οργανισμού έναντι της δράσης των ελευθέρων ριζών.

Απ’ την άλλη η κατανάλωση του σουσαμιού από αθλητές που ασκούνται συστηματικά, μειώνει τον κίνδυνο πρόκλησης μυϊκών τραυματισμών, βασική αιτία των οποίων είναι το οξειδωτικό στρες, το οποίο εμφανίζεται εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ριζών.

Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι το σουσάμι εμφανίζει σημαντικές αντιγηραντικές ιδιότητες λόγω της μεγάλης του περιεκτικότητας σε βιταμίνη Ε και της δράσης των λιγνανών, δηλαδή της σησαμινόλης και της σησαμίνης.

Στην Ελλάδα, είμαστε τυχεροί γιατί διαθέτουμε ταχίνι εξαιρετικής ποιότητας και τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα και περισσότερο τη θέση του στην καθημερινότητά μας.

Ταιριάζει και αναμιγνύεται υπέροχα, τόσο με το μέλι, το κακάο ή τη σοκολάτα, όσο και με το λεμόνι, το σκόρδο, το κόκκινο πιπέρι, τα όσπρια και τις σαλάτες. Τα αποτελέσματα είναι κρεμώδη και σούπερ γευστικά- το χούμους, σαν σάλτσα αλλά και σκέτο,  ντρέσινγκ για σαλάτες και λαχανικά, πικάντικα ντιπ, αλλά και ταχινόμελο αντί για βούτυρο πάνω σε ψωμί.

Αποτελεί βασικό συστατικό της γνωστής ταχινόσουπας, του χαλβά και νηστίσιμων αρτοσκευασμάτων, όπως οι ταχινόπιτες, το ταχινόψωμο, τα ταχινοκουλουράκια και διάφορα κέικ. 

Πώς μπορείτε να φάτε το ταχίνι;

    Ως προϊόν επάλειψης σε ψωμί, φρυγανιές ή σε ψωμάκι σαν τοστ μόνο του ή με λίγο μέλι, που μπορεί να αποτελέσει ένα χορταστικό πρωινό ή ένα νόστιμο νηστίσιμο σνακ για το γραφείο. 
Απολαύστε ένα υγιεινό και λαχταριστό σνακ στο σχολείο, στο γραφείο, στην εκδρομή.

Με μέλι και μπανάνα

Παίρνουμε δύο φέτες ψωμί ολικής αλέσεως και τις αλείφουμε με Ταχίνι με Μέλι. Κόβουμε μία καθαρισμένη μπανάνα σε λεπτές φέτες και τις στρώνουμε πάνω στη μία φέτα. Βάζουμε από επάνω και την άλλη φέτα και κόβουμε το σάντουϊτς στη μέση.

    Ντιπ: για ένα υγιεινό σνακ προσθέστε σε λίγο ταχίνι, χυμό λεμονιού, αλάτι και πιπέρι και συνοδεύστε το με ωμά λαχανικά π.χ. καρότα, αγγουράκια, πιπεριές κομμένα σε στικς.

    Νοστιμέψτε τις νηστίσιμες σαλάτες σας προσθέτοντας αυτή τη σως: βάλτε στο μίξερ 3 κουταλιές ταχίνι, 3 κουταλιές ελαιόλαδο και 2 κουταλάκια μηλόξυδο, 2 κουταλάκια χυμό λεμονιού και 2 κουταλάκια τζίντζερ.

    Σαν συστατικό σε σπιτικά γλυκά όπως το κέικ και τα μπισκότα.

    Σαν γλυκό σνακ: ανακατέψτε 2 κουταλάκια αβοκάντο, 1 κουταλάκι ταχίνι, ½ κουταλιά πίτυρο βρώμης, ½ κουταλάκι λιναρόσπορο.

    Επίσης, ‘δένει’ πολύ καλά με αβοκάντο, πατάτες, πιπεριές, ρεβίθια. Δοκιμάστε σαν κυρίως γεύμα, την συνταγή ‘πουρές με ταχίνι’, που μπορείτε να συνοδεύσετε με ελιές και σαλάτα.

Διαβάστε επίσης

• ΣΟΥΣΑΜΙ, ΤΑΧΙΝΙ, ΧΑΛΒΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
• Το σουσάμι με αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
• Σελήνιο για τον καρκίνο, την κατάθλιψη, τον θυρεοειδή, την αρθρίτιδα, προστασία από ιώσεις. (selenium)
• Στερόλες και στανόλες. Τι είναι, πώς και πότε μπορούν να ρίξουν την χοληστερίνη. Ποια τρόφιμα τις περιέχουν;
• Έχετε αναιμία; Βάλτε μέλι στην διατροφή σας.

Τσάι μασάλα για το κρύο, ρόφημα που τονώνει, ανακουφίζει το βήχα, αποσυμφορεί το αναπνευστικό.

της Θάλειας Γούτου, medlabnews.gr iatrikanea

Το τσάι Μασάλα είναι ένα ρόφημα διαδεδομένο στην Ινδία, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ασίας, το οποίο φτιάχνεται από μίγμα αρωματικών μπαχαρικών και βοτάνων.

Το τσάι μασάλα είναι κατάλληλο όταν κάποιος νιώθει ότι πάει να αρρωστήσει. Είναι τονωτικό λόγω της καφείνης που περιέχει το μαύρο τσάι και θερμαντικό για τον οργανισμό με αυτό τον δυνατό συνδυασμό των μπαχαρικών. Καθαρίζει τη βλέννα, ανακουφίζει το βήχα και αποσυμφορεί την αναπνευστική οδό. Δεν υπάρχει καλύτερο ρόφημα για το κρύο!

Το μασάλα τσάι σημαίνει τσάι με μίξη μπαχαρικών. Είναι ένα αρωματισμένο τσάι που γίνεται από τη ζύμωση μαύρου τσαγιού με μείγμα αρωματικών ινδικών μπαχαρικών και βοτάνων. Με καταγωγή από την Ινδία, το ποτό έχει κερδίσει παγκόσμια δημοτικότητα, αποτελώντας ένα χαρακτηριστικό σε πολλά καταστήματα πώλησης καφέ και τσαγιού. Παρόλο που παραδοσιακά παρασκευάζεται με ένα αφέψημα από πράσινο λοβό κάρδαμου, κανέλλα, γαρύφαλλο, αλεσμένη πιπερόριζα, και μαύρο πιπέρι μαζί με φύλλα μαύρου τσαγιού, οι εκδόσεις που κυκλοφορούν στο εμπόριο περιλαμβάνουν φακελάκια τσαγιού για έγχυση, στιγμιαία μείγματα σε σκόνη, και συμπυκνώματα. Σε πολλά σημεία, υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη ότι το ίδιο το τσάι γίνεται με κάρδαμο, τζίντζερ, και άλλα κοινά μπαχαρικά.

Για παράδειγμα, τα περισσότερα τσάι μασάλα που φτιάχνονται ενσωματώνουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα μαζί με το τζίντζερ και το κάρδαμο, δηλαδή: κανέλα, γλυκάνισος και / ή σπόροι μάραθου, πιπεριά, μοσχοκάρυδο και γαρίφαλο. Στο δυτικό κόσμο, χρησιμοποιούν το μπαχάρι, είτε για να αντικαταστήσουν είτε για να συμπληρώσουν την κανέλα και το γαρίφαλο.

Παραδοσιακά, το κάρδαμο είναι η κυρίαρχη νότα, και συμπληρώνεται από άλλα μπαχαρικά, όπως το γαρίφαλο, η πιπερόριζα, ή το μαύρο πιπέρι, με τα δύο τελευταία να προσθέτουν θερμότητα στη γεύση. Η παραδοσιακή σύνθεση των μπαχαρικών διαφέρει συχνά από το κλίμα και την περιοχή της Νότιας και Νοτιοδυτικής Ασία. Παραδοσιακά στην Ινδία, χρησιμοποιείται βουβαλίσιο γάλα για να γίνει το τσάι.

Πώς θα φτιάξετε το τσάι μασάλα

Θρυμματίζουμε σε ένα γουδί ένα ξυλάκι κανέλας, ένα καρφάκι γαρίφαλο, 5-6 κόκκους από μαύρο πιπέρι και 6-8 κάψουλες κακουλέ (κάρδαμο). Τα ρίχνουμε σε μια κατσαρόλα, προσθέτουμε δύο κούπες νερό και ένα κουταλάκι του γλυκού τζίντζερ τριμμένο και τα ζεσταίνουμε σε μέτρια προς δυνατή φωτιά. Όταν το νερό πάρει βράση, αποσύρουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά και προσθέτουμε 4 κουταλάκια του γλυκού μαύρο δυνατό τσάι (σε φύλλα). Σκεπάζουμε με το καπάκι και αφήνουμε το τσάι να εκχυλιστεί για 3 - 5 λεπτά, ανάλογα με το πόσο «δυνατό» θέλουμε να είναι το ρόφημα. Επαναφέρουμε την κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά, προσθέτουμε δύο κούπες γάλα πλήρες και δύο κουταλιές της σούπας ζάχαρη (ή γλυκαντικό της αρεσκείας μας), ανακατεύουμε και αφήνουμε το μείγμα να «δέσει» για 3 - 4 λεπτά. Σουρώνουμε και σερβίρουμε το τσάι Μασάλα σε κούπες ή σε φλιτζάνια του τσαγιού.

Διαβάστε επίσης

• Ποια η κατάλληλη διατροφή για το κρυολόγημα, την γρίπη, τον βήχα, το συνάχι;
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.
• Mοσχοκάρυδο, ένα μπαχαρικό φάρμακο για το στομάχι, την ναυτία, την δυσπεψία, την διάρροια, τον διαβήτη, την κατάθλιψη. Πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνο;
• Τα μπαχαρικά και τα σημαντικά οφέλη που προσφέρουν στην υγεία μας
• Λινάρι, λιναρόσπορος, πλούσιος σε Ω3 λιπαρά, κατά της χοληστερίνης, της πίεσης, του διαβήτη, του καρκίνου, της δυσκοιλιότητας και των φλεγμονών
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες