Η αϋπνία συνδέεται με προβλήματα υγείας όπως εγκεφαλικό, καρδιά, αλτσχάιμερ, πίεση, διαβήτη, παχυσαρκία, προβλήματα με τα μάτια

της Βικτωρίας Πολύζου, συμβούλου ψυχικής υγείας, medlabnews.gr iatrikanea

Η αϋπνία αποτελεί ένα σύνηθες ιατρικό πρόβλημα, που απασχολεί ένα μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Ως χρόνια αϋπνία ορίζονται οι διαταραχές ύπνου που συμβαίνουν τουλάχιστον 3 βραδιές την εβδομάδα και διαρκούν τουλάχιστον 3 μήνες.

Τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα αϋπνίας αργούν να αποκοιμηθούν το βράδυ, ξυπνάνε κατά τη διάρκεια της νύχτας, χωρίς να μπορούν να αποκοιμηθούν ξανά ή ξυπνάνε πολύ νωρίς το πρωί.

Εκείνοι οι οποίοι υποφέρουν από αϋπνία για τουλάχιστον έξι χρόνια, αντιμετωπίζουν 58% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους πρόωρα.

Ο λόγος είναι ότι η επίμονη αϋπνία αυξάνει τα επίπεδα μίας ουσίας στο αίμα, που λέγεται C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP). Η ουσία αυτή αποτελεί δείκτη φλεγμονής στο σώμα και συνδέεται με την εκδήλωση σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως είναι οι καρδιαγγειακές και πνευμονικές παθήσεις, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, ο καρκίνος, η άνοια και η κατάθλιψη.

Οι νύχτες χωρίς ύπνο, οδηγούν σε πολλά και ποικίλα προβλήματα υγείας, πέρα από τη γκρίνια της επόμενης ημέρας. Διαβάστε παρακάτω τις συνέπειες του ανεπαρκούς ύπνου και αντιληφθείτε καλύτερα τη σημασία του 8ωρου ύπνου και της σωστής ξεκούρασης που χρειάζεται ο οργανισμός.

Εγκεφαλικό

Ο ύπνος, που διαρκεί λιγότερο από 6 ώρες τη νύχτα, τετραπλασιάζει τις πιθανότητες να πάθετε εγκεφαλικό.

Αλτσχάιμερ

Η έλλειψη ύπνου  είναι η αιτία της νόσου του Αλτσχάιμερ και αυξάνει την ταχύτητα εξέλιξης της νόσου. Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τον εγκέφαλο για να απαλλαγούμε από τα άχρηστα εγκεφαλικά ερεθίσματα που προκαλούν άνοια. Ο κακός ύπνος προάγει την εναπόθεση μεγαλύτερης ποσότητας βήτα-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, όπως αποδεικνύεται από την τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων. Αυτή η ένωση είναι δείκτης της νόσου του Alzheimer και η έλλειψη ύπνου εμποδίζει τον εγκέφαλο από την αποβολή αυτής της ουσίας.

Διαβήτη

Ο διαβήτης έχει από καιρό συνδεθεί με τον κακό ύπνο. Όταν δε λαμβάνετε την απαραίτητη ξεκούραση με έναν 8ωρο ύπνο, μειώνετε την ευαισθησία του οργανισμού στην ινσουλίνη, αυξάνοντας το ρίσκο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Ο κακός ύπνος μπορεί ενδεχομένως να προκαλέσει παχυσαρκία, και σε τελική ανάλυση, να οδηγήσει σε διαβήτη. Γνωρίζοντας ότι τα επίπεδα των λιπαρών οξέων μέσα στο αίμα μπορεί να επηρεάσουν την ταχύτητα του μεταβολισμού και την ικανότητα της ινσουλίνης να ρυθμίζει το σάκχαρο του αίματος, οι ερευνητές εξέτασαν τις επιδράσεις που είχε ο ύπνος στην συσσώρευση λιπαρών οξέων. Όσοι κοιμούνται μόνο τέσσερις ώρες έχουν υψηλά επίπεδα λιπαρών οξέων στο αίμα και αυτή είναι μια αύξηση κατά 15 έως 30 τοις εκατό σε σχέση με όσους κοιμούνται 8,5 ώρες ύπνου κάθε βράδυ. Η αύξηση των επιπέδων των λιπαρών οξέων προκαλείται από τον υψηλότερο βαθμό αντίστασης στην ινσουλίνη, από τον προδιαβήτη. Εκείνοι που κοιμούνται περισσότερο δεν παρουσιάζουν τους ίδιους δείκτες λιπαρών οξέων, όπως στην παχυσαρκία ή στον προδιαβήτη.

Παχυσαρκία


Η έλλειψη ύπνου έχει συνδεθεί με την αύξηση του βάρους Ο ελλειμματικός ύπνος ανεβάζει τις πιθανότητες παχυσαρκίας κατά 30%, ενώ σχετική έρευνα έδειξε πως γυναίκες που κοιμούνταν για λιγότερο από πέντε ώρες καθημερινά, κατανάλωναν 329 θερμίδες περισσότερες την ημέρα. 

Μειωμένη όραση. 

Όσο περισσότερο μένετε ξύπνιοι, τόσο χειροτερεύει η όραση.

Αλλοιώσεις στα γονίδια

Η έλλειψη ύπνου αλλοιώνει τη  λειτουργία τουλάχιστον 700 γονιδίων συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που σχετίζονται με τη διαχείριση του στρες, το ανοσοποιητικό σύστημα και το μεταβολισμό.

Αρτηριακή πίεση


Η έλλειψη ύπνου έχει συνδεθεί με αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Ο λίγος ύπνος, οδηγεί σε αυξημένο, κατά 20%, ενδεχόμενο ανάπτυξης θεμάτων αρτηριακής πίεσης.

Καρδιά


Η έλλειψη ύπνου έχει συνδεθεί με αύξηση με καρδιακές ασθένειες. Η συστηματική στέρηση  του ύπνου αυξάνει τις πιθανότητες να αναπτύξετε, ακόμα και να πεθάνετε από καρδιά, κατά 48%. Η καρδιακή προσβολή συνδέεται με τις διαταραχές του ύπνου. Οι άνδρες με διαταραχές του ύπνου έχουν ένα 2,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου και καρδιακής προσβολής και 1,5 έως τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.

Δέρμα


Όσοι και όσες δεν κοιμούνται σωστά, εμφανίζουν σημάδια πρόωρης γήρανσης στο δέρμα τους.

Ετοιμότητα

Ακόμα και ο ύπνος κατά 1,5 ώρα λιγότερο, επηρεάζει αρνητικά και άμεσα την ετοιμότητα, που έχετε μέσα στην ημέρα, κατά 32%.

Ανοσοποιητικό σύστημα


Έχει επίσης αποδειχτεί ότι οι άνθρωποι που δεν κοιμούνται αρκετά είναι πιο επιρρεπείς στις μολύνσεις Τα άτομα που κοιμούνται λιγότερο από 7 ώρες τη νύχτα, έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να κολλήσουν το ρινοϊό (τον ιό του κοινού κρυολογήματος), λόγω αποδυναμωμένου ανοσοποιητικού.

Θνησιμότητα


Ο ύπνος κάτω από 5 ώρες τη νύχτα αυξάνει τις πιθανότητες θανάτου, από οιαδήποτε αιτία κατά 26%. εκείνοι οι οποίοι υποφέρουν από αϋπνία για τουλάχιστον έξι χρόνια, αντιμετωπίζουν 58% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους πρόωρα.

Διαβάστε επίσης

• Χρήσιμα και απλά, για να κοιμάστε καλύτερα την νύχτα
• Νιώθετε συνεχώς κούραση, δυσφορία, υπνηλία; Κοινά αίτια, που μπορεί να οφείλεται αυτό.
• Οι διαταραχές ύπνου, συνδέονται με καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία, διαβήτη, κατάθλιψη. Πώς να κάνετε καλό και ποιοτικό ύπνο
• 10 απλές συμβουλές για να ρυθμίσετε ξανά τον κύκλο του ύπνου σας (το βιολογικό σας ρολόι)!
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάσχετε από αϋπνία και έλλειψη ύπνου;
• Ανήσυχος ύπνος ή αίσθημα πίεσης και θλίψης μπορεί να οφείλονται στο Γεωπαθητικό και Ηλεκτρομαγνητικό (EMF) στρες
• Οι σωστές και λάθος στάσεις στον ύπνο για να ξυπνάτε χωρίς πόνους και στομαχικά προβλήματα

«Ασπίδα» του εγκεφάλου η άσκηση, προστατεύει τη μνήμη όσο μεγαλώνουμε

medlabnews.gr iatrikanea

Η γήρανση του εγκεφάλου είναι μια φυσιολογική διαδικασία που ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ όσο φανταζόμαστε. Από την τρίτη κιόλας δεκαετία της ζωής μας, ορισμένες νοητικές λειτουργίες –όπως η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών– αρχίζουν σταδιακά να μειώνονται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πνευματική παρακμή είναι αναπόφευκτη. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι ο τρόπος ζωής μας, και ιδιαίτερα η σωματική άσκηση, μπορεί να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πώς γερνά ο εγκέφαλός μας.

Η άνοια και ειδικότερα η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελούν σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Παρότι η ηλικία είναι ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου, δεν είναι ο μόνος. Η καθιστική ζωή, τα καρδιομεταβολικά νοσήματα, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης και η χρόνια φλεγμονή επιταχύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου. Αντίθετα, η τακτική φυσική δραστηριότητα φαίνεται να δρα προστατευτικά, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.

Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) αναφέρουν ότι σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η συστηματική σωματική άσκηση και η καλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου και τη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο της ηλικίας.

Ιδιαίτερη σημασία δεν έχει μόνο το πόσο συχνά κινούμαστε, αλλά και η καρδιοαναπνευστική μας ικανότητα – δηλαδή η ικανότητα της καρδιάς και των πνευμόνων να τροφοδοτούν το σώμα και τον εγκέφαλο με οξυγόνο. Η καλή φυσική κατάσταση αποτελεί ισχυρό δείκτη μακροζωίας και υγείας του εγκεφάλου. Μελέτες δείχνουν ότι άτομα που διατηρούν ή βελτιώνουν τη φυσική τους κατάσταση στη μέση και τρίτη ηλικία έχουν έως και 40% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η άσκηση προστατεύει τον εγκέφαλο είναι η βελτίωση της εγκεφαλικής αιμάτωσης. Ο εγκέφαλος χρειάζεται συνεχή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών για να λειτουργεί σωστά. Η αερόβια άσκηση –όπως το γρήγορο περπάτημα, το ποδήλατο ή το κολύμπι– αυξάνει τη ροή αίματος σε κρίσιμες περιοχές, όπως ο ιππόκαμπος, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη μνήμη και τη μάθηση. Ακόμη και λίγες εβδομάδες συστηματικής άσκησης μπορούν να επιφέρουν μετρήσιμες αλλαγές στον όγκο και τη λειτουργικότητα αυτών των περιοχών.

Παράλληλα, η ανασκόπηση του The Lancet υπογραμμίζει ότι η σωματική άσκηση δρα αντιφλεγμονωδώς, περιορίζοντας τη χρόνια φλεγμονή που συνοδεύει τη γήρανση και ευνοεί τις νευροεκφυλιστικές νόσους.Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται μια σταδιακή ενίσχυση της χρόνιας, χαμηλού βαθμού νευροφλεγμονής, αποτέλεσμα αλλαγών στη λειτουργία των ανοσοκυττάρων του εγκεφάλου. Αυτή η κατάσταση σχετίζεται με αυξημένη ευαλωτότητα των νευρικών κυττάρων και επιτάχυνση των μηχανισμών γνωστικής γήρανσης. Η μέτρια, τακτική άσκηση συμβάλλει στην εξισορρόπηση αυτής της κατάστασης, περιορίζοντας τις φλεγμονώδεις διεργασίες και ενισχύοντας τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας.

Ένα ακόμη εντυπωσιακό εύρημα της σύγχρονης έρευνας αφορά τη νευροπλαστικότητα – την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να αναδιοργανώνεται. Η άσκηση διεγείρει την παραγωγή νευροτροφικών παραγόντων, όπως ο Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF), οι οποίοι ενισχύουν τις συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων και υποστηρίζουν τη δημιουργία νέων. Σε πειραματικά μοντέλα, η φυσική δραστηριότητα αυξάνει ακόμη και τη νευρογένεση στον ιππόκαμπο, δηλαδή τη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων – ένα φαινόμενο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδύνατο στον ενήλικο εγκέφαλο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι λεγόμενες «exerkines»: ουσίες που απελευθερώνονται στο αίμα κατά τη διάρκεια της άσκησης από τους μύες, το ήπαρ, τον λιπώδη ιστό και τα αιμοπετάλια. Αυτές οι ουσίες δρουν σαν χημικοί αγγελιοφόροι, μεταφέροντας τα οφέλη της άσκησης στον εγκέφαλο και ενισχύοντας τη μνήμη, τη μάθηση και τη γνωστική ανθεκτικότητα.

Το πιο αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι ποτέ δεν είναι αργά. Αν και η άσκηση από νεαρή ηλικία προσφέρει τα μεγαλύτερα μακροπρόθεσμα οφέλη, ακόμη και η έναρξη φυσικής δραστηριότητας στη μέση ή τρίτη ηλικία μπορεί να επιβραδύνει τη γνωστική φθορά και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής. Το κλειδί δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στη συνέπεια: λίγη κίνηση, συχνά και με ευχαρίστηση.

Εκτός από τα άμεσα βιολογικά οφέλη, η άσκηση φαίνεται να ενισχύει και αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «γνωστικό απόθεμα». Πρόκειται για την ικανότητα του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τις φθορές της ηλικίας ή ακόμη και τις πρώιμες παθολογικές αλλοιώσεις, διατηρώντας τη λειτουργικότητά του. Άτομα με υψηλό γνωστικό απόθεμα μπορεί να εμφανίζουν λιγότερα συμπτώματα μνήμης ή σύγχυσης, ακόμη και όταν υπάρχουν αλλοιώσεις στον εγκέφαλο. Η σωματική άσκηση, μαζί με την πνευματική δραστηριότητα και την κοινωνική συμμετοχή, συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση και διατήρηση του γνωστικού αποθέματος.

Επιπλέον, η φυσική δραστηριότητα επηρεάζει θετικά και τη διάθεση, μειώνοντας το άγχος και την κατάθλιψη – παράγοντες που συχνά επιδεινώνουν τη γνωστική λειτουργία και αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Η κίνηση ρυθμίζει ορμόνες και νευροδιαβιβαστές που συνδέονται με το αίσθημα ευεξίας, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο: καλύτερη διάθεση, περισσότερη δραστηριότητα, καλύτερη υγεία του εγκεφάλου.

Atefe R Tari, et al.: Neuroprotective mechanisms of exercise and the importance of fitness for healthy brain ageing. The Lancet 405: 10484, 2025. DOI: 10.1016/S0140-6736(25)00184-9

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η νόσος Alzheimer; Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε την άνοια;
• 10 μυστικά για την πρόληψη της άνοιας. Τι είναι η άνοια και ποιές οι συνηθέστερες μορφές της.
• Ξεχνάτε, χάνετε τις λέξεις, χάνετε πράγματα; Μήπως πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό για Alzheimer;
• Η νόσος του Πάρκινσον τι είναι; Ποια τα συμπτώματα και πώς γίνεται η διάγνωση; Μάθετε να φροντίζετε τον εαυτό σας και πώς να κινήστε χωρίς να πέφτετε.
• Έχετε τρέμουλο στα χέρια, αργείτε να δέσετε τα κορδόνια σας, προβλήματα στην ισορροπία και την ομιλία; Μπορεί να έχετε νόσο του Πάρκινσον

Νευρολογική Αποκατάσταση με χρήση AI: Ευφυής τεχνολογία με επίκεντρο τον ασθενή!

medlabnews.gr iatrikanea

«Όταν ένας άνθρωπος παθαίνει ένα σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, μια βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, όταν εμφανίζει προοδευτική νευρολογική νόσο ή άνοια, δεν αλλάζει απλώς η απεικόνιση του εγκεφάλου του. Αλλάζει όλη η ζωή του. Αλλάζει η καθημερινότητά του, η οικογένειά του, η σχέση του με τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει.

Η νευρολογική αποκατάσταση δεν είναι «πολυτέλεια μετά το νοσοκομείο». Είναι οργανωμένη, συντονισμένη και εντατική επιστημονική προσπάθεια, με στόχο να κερδηθούν ξανά, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, η λειτουργικότητα, η αυτονομία και η αξιοπρέπεια του ασθενούς. Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν έρχεται ως «μαγική λύση», ούτε ως απρόσωπο «ρομπότ» που αντικαθιστά τον ιατρό και τους θεραπευτές. Έρχεται ως ισχυρό εργαλείο που, όταν χρησιμοποιείται με γνώση, ήθος και μέτρο, ενισχύει την κλινική κρίση, βελτιώνει την ασφάλεια και υποστηρίζει την εξατομίκευση της θεραπείας».

Τα παραπάνω επισημαίνει ο διεθνούς φήμης νευροχειρουργός Δρ Χρήστος Ε. Γεωργόπουλος, διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ, με αφορμή τις όλο και αυξανόμενες επιστημονικές συζητήσεις σε σχέση με το ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στη Νευρολογική Αποκατάσταση.

Όπως εξηγεί ο κ. Γεωργόπουλος, «στη σύγχρονη αποκατάσταση, η ΤΝ μπορεί να επεξεργάζεται μεγάλο όγκο δεδομένων — κλινικά στοιχεία, απεικονίσεις (αξονική και μαγνητική τομογραφία), λειτουργικές κλίμακες (όπως FIM, Barthel, mRS), αλλά και δείκτες από φορητούς αισθητήρες. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να συμβάλει σε πιο τεκμηριωμένες εκτιμήσεις για τον κίνδυνο επιπλοκών, την πιθανότητα ανάκτησης βάδισης ή αυτοεξυπηρέτησης και την ορθότερη κατανομή της έντασης και διάρκειας της θεραπείας.

Είναι όμως σημαντικό να καταλάβουμε ότι οι εκτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν «ετυμηγορία», πολλώ δε μάλλον «θέσφατο» τονίζει ο κ. Γεωργόπουλος και συνεχίζει: «Η τεχνητή νοημοσύνη χαρτογραφεί την κατάσταση του ασθενούς με ακρίβεια και ενισχύει τον σχεδιασμό, αλλά η τελική απόφαση ανήκει πάντοτε στον ιατρό και στη Διεπιστημονική Ομάδα, με πλήρη επίγνωση της προσωπικότητας και των αναγκών του συγκεκριμένου ανθρώπου».

«Η ρομποτική αποκατάσταση είναι πλέον πραγματικότητα, αναφέρει ο κ. Γεωργόπουλος. «Εξωσκελετοί για το βάδισμα, ρομποτικοί βραχίονες για το άνω άκρο, πλατφόρμες ισορροπίας, καθώς και περιβάλλοντα εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας. Η βασική διαφορά με τις κλασικές θεραπευτικές ασκήσεις είναι η δυνατότητα ασφαλούς, εντατικής και επαναλαμβανόμενης άσκησης — εκατοντάδες επαναλήψεις με συνεχή παρακολούθηση».

Η ΤΝ προσδίδει σε αυτά τα συστήματα «ευφυΐα»: αναλύει την ποιότητα της κίνησης, τη συμμετρία, την κόπωση και την αστάθεια και προσαρμόζει σε πραγματικό χρόνο την υποστήριξη, την αντίσταση και τις παραμέτρους άσκησης. Έτσι, το σύστημα δεν εκτελεί απλώς ένα άκαμπτο πρωτόκολλο, αλλά λειτουργεί δυναμικά, πάντα υπό την ευθύνη και επίβλεψη της θεραπευτικής ομάδας. Το ίδιο σημαντική είναι και η Αποκατάσταση στο σπίτι με τη βοήθεια της ΤΝ. Γνωρίζουμε ότι, μετά την κλειστή νοσηλεία αποκατάστασης, ο ασθενής ζει στο σπίτι, μέσα σε ένα δίκτυο φροντιστών που συχνά αισθάνονται μόνοι, εξουθενωμένοι και γεμάτοι ενοχές. Η ΤΝ μπορεί να στηρίξει ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα μέσω τηλε-αποκατάστασης και «έξυπνων» συστημάτων στο σπίτι: παρακολούθηση δραστηριότητας, ύπνου και μετακινήσεων, έγκαιρη ανίχνευση πτώσεων ή νυχτερινής περιπλάνησης στην άνοια, υπενθυμίσεις φαρμάκων και ραντεβού προσαρμοσμένες στο γνωστικό προφίλ του ασθενούς, καθώς και παροχή πρακτικών οδηγιών ασφάλειας στους φροντιστές.

Η Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης αποκτά πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, ώστε να παρεμβαίνει έγκαιρα και να τροποποιεί το πρόγραμμα, μειώνοντας κινδύνους και ενισχύοντας τη συνέχεια της φροντίδας.

Η ΤΝ εφαρμόζεται και για την εξέλιξη άλλων καινοτόμων τεχνολογιών κομβικής σημασίας, όταν αυτές εντάσσονται με ορθό τρόπο σε κλινικά πρωτόκολλα:

· Χαρτογράφηση του εγκεφάλου με νευροπλοηγούμενο διακρανιακό μαγνητικό ερεθισμό εγκεφάλου (nTMS) και εστιασμένη, με κατάλληλα πρωτόκολλα ερεθισμού, διέγερση ή καταστολή συγκεκριμένων περιοχών και δικτύων του εγκεφάλου με επαναλαμβανόμενο μαγνητικό ερεθισμό (rTMS), επιτυγχάνοντας έτσι νευροπλαστικότητα και την αποκατάσταση κίνησης και λόγου μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή μια τραυματική βλάβη εγκεφάλου.

· Διεπαφές εγκεφάλου–υπολογιστή (BCI) για ενίσχυση κίνησης και επικοινωνίας σε βαριές νευρολογικές καταστάσεις, όπως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, Νόσο του Κινητικού Νευρώνα, ή βαριά τετραπληγία.

· Ψηφιακή υποστήριξη του λόγου, της γνωστικής αποκατάστασης και της ασφάλειας κατάποσης (σε Κέντρα Αποκατάστασης που είναι διαθέσιμη ενδοσκοπική μελέτη κατάποσης – FEES).

· Ψηφιακός ουροδυναμικός έλεγχος σε ασθενείς με νευρογενή κύστη.

Όλα αυτά όμως αποτελούν εργαλεία που δεν υποκαθιστούν, αλλά υπηρετούν στο έργο της τη Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης.

Ιδιαίτερη αναφορά στην προσοχή που πρέπει να επιδεικνύουμε με τα δεδομένα υγείας του κάθε ασθενούς κάνει ο κ. Γεωργόπουλος. Όπως υπογραμμίζει, «τα δεδομένα υγείας δεν είναι εμπορεύσιμο προϊόν. Είναι εξ ορισμού συστατικό στοιχείο της πιο ευαίσθητης ανθρώπινης ιδιωτικότητας. Οι αλγόριθμοι δεν έχουν συνείδηση, ούτε ανθρώπινες προκαταλήψεις. Μπορούν όμως να αναπαράγουν και να ενισχύουν τις προκαταλήψεις, όθεν τις δομικές και λειτουργικές στρεβλώσεις που ενυπάρχουν στα δεδομένα και στα συστήματα από τα οποία προέρχονται και τα οποία είναι ανθρώπινο δημιούργημα.

Αυτό οφείλουμε να το γνωρίζουμε, να το ελέγχουμε και να το διορθώνουμε.

Η ευθύνη της απόφασης πρέπει να παραμένει στον ιατρό, στη Διεπιστημονική Ομάδα και ποτέ σε ένα απρόσωπο «μαύρο κουτί».

Η πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι προνόμιο ολίγων.

Πρέπει να ενσωματωθούν σε εθνικές στρατηγικές υγείας, σε κατευθυντήριες οδηγίες, σε δίκαια συστήματα αποζημίωσης, ώστε να μη δημιουργήσουν νέα φαινόμενα ανισότητας».

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Γεωργόπουλος καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει θέση στη νευρολογική αποκατάσταση μόνο στο μέτρο που υπηρετεί τον ασθενή. Αν δεν υπηρετεί τον άνθρωπο που πάσχει, τότε είναι απλώς ένας ψηφιακός αποπροσανατολισμός, μια περίπλοκη τεχνολογία για το θεαθήναι. Αν όμως βοηθά τους ασθενείς να κερδίσουν περισσότερη λειτουργικότητα, περισσότερη αυτονομία και περισσότερη αξιοπρέπεια — μαζί με τους αγαπημένους τους — τότε αξίζει να την υιοθετήσουμε, να την εξελίξουμε και να τη διεκδικήσουμε με επιστημονική τεκμηρίωση και ηθική ευθύνη».

 Δρ Χρήστος Ε. Γεωργόπουλος, διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ

Αντιστεκόμαστε στην άνοια: Μοναδικό στην Ελλάδα πρόγραμμα διάγνωσης και φροντίδας, από το Κέντρο Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ

medlabnews.gr iatrikanea

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή ενός ανθρώπου που όλα αλλάζουν αθόρυβα και συνήθως σταδιακά. Στην αρχή είναι μια μικρή δυσκολία στη μνήμη, ένα όνομα που δεν έρχεται, μια διαδρομή που μπερδεύεται, μια καθημερινή συνήθεια που “ξεχνιέται”. Ο ίδιος ο ασθενής το αντιλαμβάνεται, μα στην αρχή το απωθεί, το κρύβει. Μετά αρχίζουν να το παρατηρούν και οι δικοί του, αλλά όχι μόνον. Και τότε πονάει ο νους, βαραίνει η ψυχή.

Η οικογένεια αρχίζει να ανησυχεί:

«Μήπως είναι άνοια;»

«Μήπως δεν τον προσέξαμε;»

«Μήπως φταίμε εμείς;»

Ο φόβος εισβάλλει στο σπίτι. Ο ασθενής αισθάνεται ντροπή, αβεβαιότητα, θυμό. Οι αγαπημένοι του νιώθουν ενοχές. Κι έτσι, σιγά-σιγά και ανεπαίσθητα εγκαθίσταται η πιο επικίνδυνη σκέψη, αυτή της παραίτησης: «Τελείωσε. Δεν υπάρχει τίποτα να γίνει. Έτσι θα χάνεται σιγά-σιγά ο άνθρωπός μας».

Είναι όμως έτσι; «ΟΧΙ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΤΣΙ!», απαντά ο πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ, διεθνώς καταξιωμένος νευροχειρουργός Δρ Χρήστος Γεωργόπουλος και συνεχίζει:

«Στην Αθήνα υπάρχει ένας χώρος που δεν αντιμετωπίζει την άνοια ψυχρά, ως διάγνωση.

Το Κέντρο Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ εστιάζει στον άνθρωπο που πάσχει, είτε είναι μόνος του, είτε είναι μέλος μιας οικογένειας που επίσης υποφέρει.

Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ, με Γνώση – Εμπειρία – Ολική Προσέγγιση – Ολική Φροντίδα – Ολική Ποιότητα στις υπηρεσίες υγείας και αποκατάστασης, παρουσιάζει το μοναδικό, διεπιστημονικό πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ για ασθενείς με άνοια, Alzheimer και συναφείς νευροεκφυλιστικές παθήσεις (αγγειακές βλάβες, μετωποκροταφικές παθήσεις, Lewy bodies, νόσο Parkinson, τραύματα, όγκους εγκεφάλου, υδροκέφαλο φυσιολογικής πιέσεως, μεταβολικούς παράγοντες).

Το πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ σημαίνει “αντίσταση στη λήθη” και κατά συνέπεια αντίσταση στις σοβαρές επιπτώσεις των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων. Εξού και στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ αντιμετωπίζουμε την άνοια και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις όχι ως “κατάληξη”, αλλά ως πρόκληση για παρέμβαση και ανάκαμψη της συνολικής λειτουργικότητας του πάσχοντος».

Το διαγνωστικό και θεραπευτικό πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ είναι μοναδικό στην Ελλάδα και από τα πλέον προηγμένα διεθνώς. Εφαρμόζεται από Διεπιστημονική ομάδα κορυφαίων ειδικών που αποτελείται από Νευρολόγους, Νευροχειρουργούς, Φυσιάτρους, Ψυχιάτρους, Γηριάτρους, Νευροψυχολόγους, Κλινικούς Ψυχολόγους, Φυσικοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Λογοθεραπευτές, Κλινικούς Διαιτολόγους, Κοινωνικούς Λειτουργούς, εξειδικευμένους νοσηλευτές.

Η διεπιστημονική ομάδα της ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ:

· Επιδιώκει ολιστική διαγνωστική προσέγγιση, η οποία συνδυάζει τη νευρολογική αξιολόγηση, με την προσθήκη εξειδικευμένων βιοδεικτών, προηγμένων απεικονιστικών εξετάσεων, σύγχρονων νευροψυχολογικών και κλινικών ψυχολογικών δοκιμασιών, καθώς και ενδελεχούς λειτουργικής χαρτογράφησης.

· Εφαρμόζει εξατομικευμένα θεραπευτικά προγράμματα που σχεδιάζονται για τον συγκεκριμένο άνθρωπο – όχι αφηρημένα για τη «νόσο».

· Προωθεί τη συνεχή, ενεργό υποστήριξη της οικογένειας και των φροντιστών: Εκπαίδευση, καθοδήγηση, ψυχική ενίσχυση, πρακτικές οδηγίες για την καθημερινότητα.

· Παρέχει φροντίδα με ευγένεια, υπομονή και αξιοπρέπεια.

«Η θεραπεία των ασθενών με άνοια δεν είναι μόνο περιστασιακή, ή και επαναλαμβανόμενη ιατρική πράξη. Είναι αέναη ανθρώπινη σχέση που αναπτύσσεται με συνέπεια, σεβασμό και ενσυναίσθηση», επισημαίνει ο Χρήστος Γεωργόπουλος και συνεχίζει:

Μέσα από το θεραπευτικό πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ:

1. Αντιλαμβανόμαστε τα πραγματικά προβλήματα του ασθενούς και της οικογένειας.
Δεν αρκούμαστε μόνο σε προηγμένες διαγνωστικές εξετάσεις και στη χορήγηση της πλέον σύγχρονης φαρμακευτικής αγωγής. Ασκούμε τη μνήμη, τη σκέψη, την κίνηση, την ομιλία, βελτιώνουμε τη διάθεση, ενισχύουμε τη λειτουργία στην καθημερινή ζωή. Στηρίζουμε τον φροντιστή και την οικογένεια του πάσχοντος. Ενισχύουμε το συναίσθημα αποδοχής, τη συναισθηματική σταθερότητα, την ψυχική ηρεμία, την αμοιβαία εμπιστοσύνη.

2. Πραγματοποιούμε ταυτόχρονες και παράλληλες θεραπείες.
Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ μοναδικά ο ασθενής μπορεί να ασκείται στο γυμναστήριο ή στη θεραπευτική πισίνα και ταυτόχρονα να τον υποστηρίζει ο νευροψυχολόγος, ο κλινικός ψυχολόγος, ο λογοθεραπευτής. Όλη η διεπιστημονική ομάδα επικεντρώνεται στον ίδιο στόχο, την ίδια στιγμή.

3. Εφαρμόζουμε ιατρική αποκατάσταση υψηλού επιπέδου: Συσχετίζουμε τα ευρήματα από τις απεικονιστικές εξετάσεις(MRI, CT, PET) με τα ευρήματα των θεραπευτών. Δηλαδή εντοπίζουμε τη βλάβη και προσαρμόζουμε τη θεραπεία αναλόγως. Έτσι η αποκατάσταση δεν γίνεται στα τυφλά, αλλά αποκτά νόημα και αποτελεσματικότητα.

4. Εντάσσουμε στη διάγνωση και θεραπεία την νευροτροποποίηση με πλοηγούμενο διακρανιακό μαγνητικό ερεθισμό εγκεφάλου (nTMS).
Με την πιο σύγχρονη, ασφαλή, μη επεμβατική διαγνωστική και θεραπευτική τεχνική που υπάρχει παγκοσμίως “ξυπνάμε” περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, την προσοχή, το λόγο και αμέσως μετά, την ίδια μέρα, προχωρούμε σε στοχευμένη νευροψυχολογική ή/και λογοθεραπευτική παρέμβαση. Έτσι αξιοποιούμε στο έπακρο το «παράθυρο» νευροπλαστικότητας που ανοίγουμε, χάρη στην επιστήμη και την προηγμένη ρομποτική τεχνολογία.

5. Συνεχίζουμε τη φροντίδα και στο σπίτι.
Μετά από 6 εβδομάδες εντατικών θεραπειών, εφοδιάζουμε τον ασθενή με πρόγραμμα ασκήσεων κατ’ οίκον και τον επαναξιολογούμε κάθε μήνα. Δεν τον αφήνουμε αβοήθητο του όπως δεν αφήνουμε αβοήθητους τον φροντιστή του ή την οικογένειά του. Συνεχίζουμε να τους φροντίζουμε εφόρου ζωής.

Και ο κ. Γεωργόπουλος καταλήγει: «Η μνήμη, η σκέψη και η προσωπικότητα κάθε ανθρώπου είναι θησαυρός, και αξίζει να προστατεύεται. Η μάχη για τη διατήρηση της μνήμης, της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής δεν είναι υπόθεση τύχης. Είναι υπόθεση επιστήμης, φροντίδας και αξιοπρέπειας.

Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ, με το διεπιστημονικό πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ ενώνουμε τις πιο σύγχρονες νευροεπιστημονικές μεθόδους με την ουσιαστική ανθρώπινη επαφή, προσφέροντας εξατομικευ

μένη πρόληψη, ενδυνάμωση και αποκατάσταση. Ακυρώνουμε την δυσοίωνη φράση “η Ζωή τελείωσε” και την αντικαθιστούμε με αισιοδοξία και προοπτική: “Η Ζωή άλλαξε. Η ανάγκη για αγάπη, χαρά και τρυφερότητα δεν τελειώνει ποτέ ”.

Γι' αυτό και στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ υποσχόμαστε ότι θα είμαστε δίπλα σε κάθε ασθενή με άνοια και σε κάθε οικογένεια που τον πλαισιώνει, σε κάθε βήμα και σε κάθε σταθμό στο δύσκολο και ενίοτε επώδυνο αυτό ταξίδι, με συνέπεια, επιστημονική τεκμηρίωση και ανθρώπινη προσέγγιση με απόλυτη δέσμευση, στοργή, σεβασμό και αγάπη, διατηρώντας την ελπίδα στο σωστό δρόμο».

Το Κέντρο Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ (www.anaplasi-rehab.gr), στη Νέα Ιωνία Αττικής, αποτελεί επίσημο Κέντρο Αριστείας στην Αποκατάσταση. Παρέχει οξεία αποκατάσταση σε ασθενείς με νευρολογικές και μυοσκελετικές παθήσεις και πλέον ανοίγει οργανωμένα τις πόρτες του και στην τόσο ευαίσθητη ομάδα των ασθενών με νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Με το υψηλής ποιότητας Διεπιστημονικό πρόγραμμα ΑΝΑΜΝΗΣΙΑ, η ΑΝΑΠΛΑΣΗ θέτει στο επίκεντρο την ποιότητα ζωής και την αξιοπρέπεια των πασχόντων και των αγαπημένων τους.

Εγκαινιάστηκε ο ο Δημοτικός Συμβουλευτικός Σταθμός για την Άνοια στην Ν. Σμύρνη

medlabnews.gr iatrikanea

Εγκαινιάστηκε στα Δημοτικά Ιατρεία του Δήμου Αγίου Δημητρίου ο Δημοτικός Συμβουλευτικός Σταθμός για την Άνοια. Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων χαιρετισμό απηύθυναν ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθήνας και Πρόεδρος του ΕΔΔΥΠΠΥ κ. ΠΑΤΟΥΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ και ο Δήμαρχος Αγίου Δημητρίου κ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΜΑΜΑΛΑΚΗΣ. Επίσης ο Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Νέας Σμύρνης κ. ΓΙΑΤΖΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ έκανε σύντομο χαιρετισμό εκπροσωπώντας τον Δήμαρχο Ν.Σμύρνης κ. ΚΟΥΤΕΛΑΚΗ ΓΙΩΡΓΟ.

Παρουσία του πολυπληθούς κοινού έγινε αναφορά στο σκοπό και στις προσφερόμενες Υπηρεσίες του Σταθμού από τον Αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής και ευάλωτων ομάδων του Δήμου Αγ. Δημητρίου κ. ΜΠΑΜΠΑΝΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, καθώς και ενημέρωση από την Δρ. ΣΑΚΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Νευρολόγο –Ψυχίατρο και Πρόεδρο της Εταιρείας Alzheimer Aθηνών πάνω σε θέματα πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και υποστήριξης των ατόμων με άνοια και των οικογενειών τους.

Συγχαρητήρια στον Δήμαρχο Αγ. Δημητρίου κ. ΜΑΜΑΛΑΚΗ ΣΤΥΛΙΑΝΟ και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο κ. ΜΠΑΜΠΑΝΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟ για την αξιέπαινη προσπάθειά τους στα πλαίσια της διαρκούς μέριμνας για την προαγωγή της υγείας και τη στήριξη των δημοτών.

Στο ΔΗΜΟ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ στα Δημοτικά Ιατρεία ( ΑΡΤΑΚΗΣ 135) λειτουργεί Συμβουλευτικός Σταθμός Άνοιας από το 2019 και οι ενδιαφερόμενοι πολίτες του Δήμου μπορούν να κάνουν χρήση της Δομής κατόπιν ραντεβού ( τηλ. 213 2025 941)

Μελέτη του ΑΠΘ δείχνει ότι το αγουρέλαιο προστατεύει από την νόσο Alzheimer. Πόσο καλό κάνει;

medlabnews.gr iatrikanea 

Η μακροχρόνια δίαιτα που περιέχει τρεις κουταλιές της σούπας καλής ποιότητας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ημερησίως, ξεκινώντας ίσως από νεαρή ηλικία, προστατεύει από την νόσο Alzheimer και από την εγκεφαλική αμυλοειδική αγγειοπάθεια, όπως έδειξαν τα αποτελέσματα της πιλοτικής τυχαιοποιημένης μελέτης MICOIL.

   Στο πλαίσιο της μελέτης, επιστήμονες από το ΑΠΘ και την Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, διερεύνησαν για πρώτη φορά την επίδραση του ελληνικού, υψηλής περιεκτικότητας φαινολών πρόωρης συγκομιδής εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου (αγουρελαίου) έναντι του μέτριας περιεκτικότητας φαινολών εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου -και της μεσογειακής διατροφής ως φυσική θεραπεία για την αμνησιακού τύπου ήπια νοητική διαταραχή, η οποία είναι συνήθως μια πρόδρομη κατάσταση της νόσου Alzheimer και χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης και αδυναμία εκτέλεσης πολύπλοκων δραστηριοτήτων της καθημερινότητας. Επιπλέον, εξετάστηκε η γενετική προδιάθεση (APOE ε4) για τη νόσο Alzheimer και πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες νευροψυχολογικές εκτιμήσεις κατά την έναρξη της μελέτης και μετά από 12 μήνες.

   Σημειώνεται ότι ενώ δεν υπάρχει θεραπεία για την ήπια νοητική διαταραχή και τη νόσο Alzheimer,(εκτός από τη συμπτωματική θεραπεία της Alzheimer), η παγκόσμια προσπάθεια κατά των νοητικών διαταραχών εστιάζεται στην έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση της νόσου στο στάδιο της αμνησιακού τύπου ήπιας νοητικής διαταραχής.

   Η μελέτη έδειξε ότι μια μακροχρόνια παρέμβαση με μεσογειακή διατροφή πλούσια σε έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, σε 285 συμμετέχοντες, με υψηλό αγγειακό κίνδυνο, είχε ως αποτέλεσμα την καλύτερη νοητική λειτουργία σε σύγκριση με την ομάδα ελεγχόμενης δίαιτας. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, οι οποίες ακολούθησαν μεσογειακή διατροφή. Στη διατροφή της μίας ομάδας προστέθηκε ποσότητα 50ml (τρεις κουταλιές της σούπας) αγουρελαίου υψηλής περιεκτικότητας σε φαινόλες, στη διατροφή της δεύτερης ομάδας προστέθηκαν 50ml έξτρα παρθένου ελαιολάδου μέτριας περιεκτικότητας σε φαινόλες ενώ η τρίτη ομάδα ακολούθησε μόνο μεσογειακή διατροφή χωρίς επιπλέον ποσότητα ελαιολάδου.

   «Η μελέτη MICOIL έδειξε ότι η μακροχρόνια παρέμβαση με το υψηλής περιεκτικότητας φαινολών αγουρέλαιο ή με μέτριας περιεκτικότητας φαινολών έξτρα παρθένο ελαιόλαδο συσχετίστηκε με σημαντική βελτίωση στις νοητικές λειτουργίες συγκριτικά με τηνμεσογειακή διατροφή, ανεξάρτητα από την παρουσία του APOE ε4, δηλαδή ανεξάρτητα από τη γενετική προδιάθεση. Οι φαινόλες είναι ουσίες οι οποίες μπλοκάρουν την παραγωγή των ελευθέρων ριζών, οι οποίες είναι αποτέλεσμα του οξειδωτικού στρες και καταστρέφουν τις μεμβράνες των κυττάρων. Στη δεύτερη αξιολόγηση, μετά από 12 μήνες παρακολούθησης, η μελέτη αποκάλυψε καλύτερη επίδοση στην ομάδα θεραπείας συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει άλλη μελέτη που να έχει εξετάσει με τόσο λεπτομερή τρόπο τις επιδράσεις του ελληνικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου σε ηλικιωμένους με ήπια νοητική διαταραχή ως αποτελεσματική λύση για την νοητική εξασθένηση», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη της έρευνας, καθηγήτρια του Ιατρικού Τμήματος του ΑΠΘ, Μάγδα Τσολάκη.

   Η επιστημονική ομάδα αποτελείται από την καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, Μάγδα Τσολάκη, και τους ερευνητές: Ευτυχία Λαζάρου, Μάχη Κοζώρη, Νίκη Πετρίδου, Ειρήνη Ταμπάκη, Ιουλιέττα Λαζάρου, Μαρία Καρακώτα, Ιορδάνη Σαουλίδη, Ελένη Μέλλιου, καθώς και τον αναπληρωτή. καθηγητή του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, Προκόπιο Μαγιάτη.

Διαβάστε επισης

Το παρθένο ελαιόλαδο μπλοκάρει την άνοια

Αμύγδαλα για χοληστερίνη, οστεοπόρωση, κρυολόγημα, μνήμη, δίαιτα, καρδιακών παθήσεων. Αμυγδαλέλαιο. Αμυγδαλόγαλο

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η αμυγδαλιά, Prunus amygdalus

Καρποφόρο δένδρο φυλλοβόλο της οικογένειας ροδιδών (Rosaceae) που περιλαμβάνει επίσης το μήλο, το αχλάδι, το ροδάκινο, το κεράσι, το δαμάσκηνο, το νεκταρίνι, το βερίκοκο, και τη φράουλα.

 Το δένδρο αυτό, παρόλο το μικρό μέγεθος του καρπού του, αποτελεί σύμβολο Αναγέννησης, υγείας, ελπίδας, καλοτυχίας. Συμβολίζει ακόμα τον πλούτο, την ευμάρεια, τη σοφία, τη γονιμότητα αλλά και βίο ανθόσπαρτο. Γι’ αυτό και το αμύγδαλο προσφέρεται σε γάμους με μέλι ή ζάχαρη. Οι Ρωμαίοι ξεκίνησαν το έθιμο της ρίψης αμυγδάλων στις νύφες, για να ευλογηθούν με πολλούς απογόνους, ένα έθιμο που συνεχίζεται σε διάφορα μέρη της Ευρώπης. Τα άνθη του εκπτύσσονται πριν από τα φύλλα, είναι εντυπωσιακά, λευκά με ευχάριστη οσμή και με πέταλα ελαφρά ρόδινα. 


Η αμυγδαλιά κατάγεται από την Δυτική Ασία. Σήμερα η αμυγδαλιά καλλιεργείται σε 44 χώρες ενώ τα 10 τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση των καλλιεργούμενων στρεμμάτων.  Είναι ένα δέντρο που φθάνει τα 3—8 μέτρα ύψος. Είναι φυλλοβόλο δέντρο. Έχει φύλλα απλά, λογχοειδή, οδοντωτά, γυαλιστερά. Οι οφθαλμοί της διακρίνονται σε ξυλοφόρους και ανθοφόρους. Τα άνθη της έχουν χρώμα  άσπρο ή ροζ ανοιχτό. Ο καρπός της είναι δρύπη και αποτελείται από το εξωκάρπιο, το μεσοκάρπιο και το ενδοκάρπιο που περικλείει το σπέρμα.


Η αμυγδαλιά είναι ένα από τα ανθεκτικότερα δένδρα στην ξηρασία, αντέχει στους δυνατούς ανέμους, αναπτύσσεται σε ασβεστώδη εδάφη, ακόμα και σε πετρώδη εδάφη και με μεγάλη κλίση. Αγαπά τα πολύ ζεστά κλίματα, μπορούν όμως μερικές ποικιλίες γλυκοπύρηνων αμυγδάλων να καλλιεργηθούν και σε βορειότερες περιοχές. Έχει μεγάλη σπουδαιότητα στη μελισσοκομία, δίνει άφθονη γεύση και νέκταρ.

Η θρεπτική αξία του αμύγδαλου είναι σημαντική, όχι τόσο σε θεραπευτικό επίπεδο, όσο για την πρόληψη σημαντικών ασθενειών, πρόωρης γήρανσης του οργανισμού από τοξίνες και έλλειψη βιταμινών και τη διατήρηση της υγιούς λειτουργίας του καρδιαγγειακού, γαστρεντερικού και αναπνευστικού συστήματος. Η θρεπτική τους αξία, λοιπόν, είναι σημαντική και η δράση του απλώνεται σε ένα μεγάλο πεδίο καταστάσεων, από τις οποίες ακολουθούν οι 10 σημαντικότερες.

1. Eπιδρούν θετικά στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα και μειώνουν την «κακή»


2. Μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων


3. Βοηθούν στην οικοδόμηση γερών δοντιών και οστών


4. Βοηθούν τον εγκέφαλο να λειτουργεί σωστά


5. Σας προστατεύουν από την οστεοπόρωση


6. Βοηθούν στην απώλεια βάρους


7. Χαρίζουν στον οργανισμό σας καλά λίπη 


8. Εμποδίζουν την αύξηση του σακχάρου στο αίμα


9. Μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ


10. Ενισχύουν την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος

Διατροφική αξία στα 100γρ περιέχονται

Ενέργεια	755 θερμίδες
Πρωτεΐνη	7,1 γραμμάρια
Υδατάνθρακές	23,3 γραμμάρια
Ολικό Λίπος	52,1 γραμμάρια
Κορεσμένα	8,6%
Μονοακόρεστα	59,7%
Πολυακόρεστα	31,7%
ω-3	0,5%
ω-6	31,2%
Νερό	5,2 γραμμάρια
Ασβέστιο	405 mg
Κάλλιο	4,7 mg
Μαγνήσιο	720 mg
Νάτριο	2,5 mg
Σίδηρος	3,0 mg
Φώσφορος	1235 mg
Χρώμιο	14,3 mg
Βιταμίνη E	25.87 mg
Φυλλικό οξύ	29 mcg

Το αμύγδαλο έχει σημαντικές αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και προστατευτικές ιδιότητες, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του σε βιταμίνη Ε. Προστατεύει από εκφυλιστικές ασθένειες τον οργανισμό και προλαμβάνει την γήρανση των ιστών και των κυττάρων. Η βιταμίνη Ε είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό διαλυτό σε λιπαρά, που απαιτείται για τη διατήρηση της ακεραιότητας της κυτταρικής μεμβράνης, των βλεννογόνων των μεμβρανών και του δέρματος και συμβάλλει στην προστασία από τις επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Περιέχουν επίσης πολλές σημαντικές βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως ριβοφλαβίνη, νιασίνη, θειαμίνη, παντοθενικό οξύ, βιταμίνη Β-6, και φυλλικό οξύ. Αυτές οι βιταμίνες λειτουργούν ως συν-παράγοντες ενζύμων, που εμπλέκονται στον κυτταρικό μεταβολισμό .

Τα αμύγδαλα, δεν περιέχουν γλουτένη και χρησιμοποιούνται πολύ για την παραγωγή τροφίμων «ελευθέρων γλουτένης». Όπως είναι ευνόητο, είναι μια εξαιρετική επιλογή για τα άτομα με αλλεργία ή δυσανεξία στη γλουτένη , άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη. Περιέχουν αρκετά μέταλλα, όπως μαγγάνιο, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και σελήνιο

Περιέχουν επίσης ασβέστιο, πρωτεΐνες, κάλιο, φώσφορο, σίδηρο και μαγνήσιο. Στοιχεία τα οποία συντελούν στη διατήρηση της καλής υγείας. 

Μια σημαντική ιδιότητα των αμυγδάλων, είναι η μείωση των επιπέδων της κακής χοληστερίνης, της λεγόμενης LDL, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη συνολική χοληστερίνη. Αποτέλεσμα είναι η προστασία της καρδιάς από καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, οι φυτικές ίνες που περιέχονται, συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος.

Επίσης από ορισμένες μελέτες φαίνεται ότι υπάρχει κάποια προστατευτική δράση σε περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η συστηματική βρώση αμυγδαλών, προστατεύει τον οργανισμό από ιώσεις και κρυολογήματα, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Ενώ παράλληλα καταπολεμά τα συμπτώματα κρυολογήματος και συμβάλλει στη γρήγορη ανάρρωση κατά τη διάρκεια κρυολογήματος.

Τα μονοακόρεστα λίπη που περιέχει το αμύγδαλο, συμβάλλουν στη ρύθμιση και σταθεροποίηση του βάρους, ενώ παράλληλα η περιεκτικότητα του σε πρωτεΐνη, προστατεύει και ενισχύει τη δομή των μυών όπως επίσης το ασβέστιο που περιέχει συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι να αμύγδαλα έχουν αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές ιδιότητες, αν και υπάρχουν βότανα στην ελληνική φύση που έχουν τις ίδιες ιδιότητες με πολύ καλύτερα αποτελέσματα.

Η πυκνότητα σε θρεπτικά στοιχεία στα αμύγδαλα, όπως είναι οι φυτικές ίνες, οι πρωτεΐνες και τα μονοακόρεστα λιπαρά, τα κάνουν πολύ καλή τροφή για τους διαιτούντες, καθώς προκαλούν εύκολα το αίσθημα του κορεσμού και της ικανοποίησης, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται λιγότερες τάσεις για λαιμαργία. Τέλος, η περιεκτικότητά τους σε Β βιταμίνες και ψευδάργυρο, μειώνει σημαντικά τις λιγούρες για κάτι γλυκό, βοηθώντας έτσι σημαντικά στην απώλεια κιλών

Αμυγδαλέλαιο

Τo αμυγδαλέλαιο – το λάδι που παραλαμβάνεται από τα αμύγδαλα - θεωρείται εξαιρετικά μαλακτικό. Βοηθά το δέρμα να διατηρεί την απαλή υφή του και προστατεύει από την ξηρότητα. Χρησιμοποιείται στη μαγειρική, αλλά και ως "φορέας ή έλαιο βάσης" τόσο για παραδοσιακά όσο και για σύγχρονα φάρμακα, στην αρωματοθεραπεία, στην βιομηχανία καλλυντικών.

Αμυγδαλόγαλο

Το αμυγδαλόγαλο είναι ένα πολύ θρεπτικό και εύπεπτο φυτικό γάλα που περιέχει 50% περισσότερο ασβέστιο από τα ζωικά γάλατα με καλύτερη απορρόφηση από το σώμα μας και χωρίς καθόλου τοξίνες. 

Τα αμύγδαλα είναι καλύτερα ωμά από ψητά


Όταν αγοράζετε συσκευασμένα αμύγδαλα να προτιμάτε αυτά που είναι ωμά γιατί τα ψητά μπορεί να έχουν ψηθεί σε ανθυγιεινά λίπη.

Τα ωμά αμύγδαλα δεν είναι «ακριβώς ωμά»


Δεδομένου ότι έχουν παρουσιαστεί κάποια δείγματα σαλμονέλας, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ο FDA έχει εγκρίνει διάφορες μεθόδους παστερίωσης που να είναι αποτελεσματικοί στην επίτευξη της μείωσης πιθανής μόλυνσης των αμυγδάλων, ενώ παράλληλα δεν επηρεάζει την ποιότητα τους.

Αλλεργία στα Αμύγδαλα

Τα αμύγδαλα μπορεί να προκαλούν αλλεργία σε ορισμένα άτομα. Αναφέρεται ότι η αλλεργία στα αμύγδαλα δεν είναι τόσο κοινή, όπως αυτή σε άλλους ξηρούς καρπούς, όπως το καρύδι, το κάσιους, το φιστίκι κλπ. Ο τύπος και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων μπορεί να ποικίλει από άτομο σε άτομο. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν έμετο, διάρροια, πόνο στην κοιλιά, πρήξιμο στα χείλη, πρήξιμο στο λαιμό που ίσως οδηγεί σε δυσκολία στην αναπνοή, αίσθηση δυσφορίας και άλλα πιο σοβαρά προβλήματα. Ως εκ τούτου, πρέπει να δίνεται προσοχή σε άτομα με αλλεργία στο καρύδι ή στους ξηρούς καρπούς γενικότερα κατά τη χρήση παρασκευασμάτων διατροφής που πιθανόν περιέχουν αμύγδαλο ή προϊόντα τους.  Η δριμύτητα των αλλεργικών αντιδράσεων εξαρτάται από ποια πρωτεΐνη του αμυγδάλού ο ασθενής έχει γίνει αλλεργικός.

Διαβάστε επίσης

• Καρύδια για την υγεία των αγγείων, την καρδιά, την μνήμη, την χοληστερίνη, τον διαβήτη, τον καρκίνο, τον ύπνο και την αντρική γονιμότητα.
• Τα κάστανα, ρίχνουν την χοληστερίνη, κάνουν καλό στην καρδιά, στο γαστρεντερικό, περιέχουν πολλές βιταμίνες και μέταλλα

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Τα πολύ καλά του καφέ στην υγεία μας. Η καφεΐνη μειώνει τον κίνδυνο Alzheimer, Parkinson, διαβήτη, κατάθλιψης. Oι βλαβερές συνέπειες σε υπερκατανάλωση;.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο καφές είναι ίσως η μεγαλύτερη πηγή αντιοξειδωτικών στην παγκόσμια διατροφή

Όταν αναφερόμαστε στην κατανάλωση καφέ, οι περισσότεροι την ταυτίζουμε με τη λήψη καφεΐνης. Όμως έχει βρεθεί ότι στον καφέ υπάρχουν γύρω στις χίλιες ουσίες και πολλές από αυτές τις ουσίες είναι οι υπεύθυνες για τις ευεργετικές δράσεις του καφέ και όχι μόνο η καφεΐνη. Η κυριότερη βιολογικά δραστική ομάδα ουσιών που περιέχονται στον καφέ και έχουν ωφέλιμη δράση στην υγεία είναι αυτή των πολυφαινολών. Οι πολυφαινόλες είναι ουσίες με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Χάρη στην ικανότητα τους να αποτρέπουν βλαβερές οξειδώσεις δομικών συστατικών του οργανισμού αδρανοποιώντας τοξικές ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, καθώς και να καταστέλλουν χρόνιες φλεγμονές σε διάφορους ιστούς επιτυγχάνουν την πρόληψη των νοσημάτων στα οποία θα αναφερθούμε, συνεπικουρούμενες σε μερικές περιπτώσεις από την καφεΐνη. Η ισχυρότερη πολυφαινόλη του καφέ, η κορυφαία από άποψη αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης, είναι το χλωρογενικό οξύ.

Το ενεργό συστατικό στον καφέ, είναι η καφεΐνη, η οποία είναι διεγερτική και το ψυχοδραστικό συστατικό με την μεγαλύτερη κατανάλωση στον κόσμο. Ο κύριος μηχανισμός της καφεΐνης στον εγκέφαλο μπλοκάρει τα αποτελέσματα ενός ανασταλτικού διαβιβαστή που καλείται αδενοσίνη.

Εμποδίζοντας τα ανασταλτικά αποτελέσματα της αδενοσίνης, η καφεΐνη αυξάνει την πυροδότηση των νευρώνων στον εγκέφαλο και την απελευθέρωση άλλων ουσιών όπως η ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη. Πολλές ελεγχόμενες μελέτες έχουν εξετάσει τα αποτελέσματα της καφεΐνης στον εγκέφαλο, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να βελτιώσει την διάθεση, τα αντανακλαστικά, την μνήμη, την εγρήγορση και την γενική γνωστική λειτουργία.

Ο καφές μπορεί να σε βοηθήσει να κάψεις περισσότερο λίπος και βελτιώνει την φυσική απόδοση.

Υπάρχει ένας καλός λόγος για τον οποίο βρίσκουμε καφεΐνη μέσα στα περισσότερα εμπορικά προϊόντα καταπολέμησης του λίπους.

Η καφεΐνη, μερικώς λόγω του διεγερτικού αποτελέσματός που έχει στο κεντρικό νευρικό σύστημα, αυξάνει τον μεταβολισμό αλλά και την οξείδωση των λιπαρών οξέων.

Μπορεί επίσης να βελτιώσει και την αθλητική απόδοση κατά 11 – 12% με αρκετούς μηχανισμούς περιλαμβάνοντας την κίνηση των λιπωδών οξέων από τους λιπώδεις ιστούς.

Η καφεΐνη μπορεί να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο Διαβήτη τύπου ΙΙ

Η κατανάλωση καφέ έχει προστατευτική δράση και στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 (των ενηλίκων), σύμφωνα με πολλές μελέτες. Μία από αυτές έδειξε συνεχώς αυξανόμενη μείωση του κινδύνου για εμφάνιση διαβήτη με την αύξηση της κατανάλωσης καφέ, είτε κανονικού, είτε ντεκαφεϊνέ, από 8% μείωση (για κατανάλωση ενός φλυτζανιού καφέ την ημέρα) έως 33% μείωση (για 6 φλυτζάνια την ημέρα).

Ο συγκεκριμένος τύπος διαβήτη σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο ζωής του ατόμου και έχει φτάσει επίπεδα επιδημίας, έχοντας αυξηθεί στο δεκαπλάσιο σε λίγες δεκαετίες αφού πλέον πάσχουν από αυτόν περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι.

Αυτή η ασθένεια χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη ή αδυναμίας παραγωγής της.

Σε μελέτες παρατήρησης ο καφές έχει συσχετιστεί επανειλημμένως με μειωμένο κίνδυνο διαβήτη ΙΙ κατά 23% με 67%.

Ένα άρθρο εξέτασε αναδρομικά 18 μελέτες αποτελούμενες από συνολικά 457.922 συμμετέχοντες. Βρέθηκε ότι κάθε επιπλέον κούπα καφέ ημερησίως μείωνε τον κίνδυνο διαβήτη κατά 7%. Όσο περισσότερο καφέ έπιναν οι συμμετέχοντες τόσο μικρότερος ήταν ο κίνδυνος.

Ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Alzheimer και Parkinson.

Τόσο ο καφές γενικά, όσο και η καφεΐνη ειδικότερα, ασκούν ισχυρή προστατευτική δράση στα εγκεφαλικά κύτταρα από εκφυλιστικά νοσήματα της μεγάλης ηλικίας, όπως είναι η άνοια τύπου Alzheimer και η νόσος του Parkinson. 

Επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι άτομα με μεγάλη κατανάλωση καφέ και καφεΐνης προσβάλλονται σε μικρότερο ποσοστό από αυτά τα δύο νοσήματα. 

Το Alzheimer είναι η πιο κοινή νευροεκφυλιστική διαταραχή στον κόσμο και μια από τις κυριότερες αιτίες άνοιας.

Σε μελέτες που έχουν γίνει, όσοι πίνουν καφέ έχουν ως και 60% λιγότερες πιθανότητες να ασθενήσουν από Alzheimer και άνοια.

Το Parkinson είναι η δεύτερη πιο συνηθισμένη νευροεκφυλιστική διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από θάνατο των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη στον στον εγκέφαλο. Ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Parkinson κατά 32% – 60%.

Η καφεΐνη προστατεύει από κατάθλιψη. 

Τα άτομα που πίνουν καφέ έχουν 39-77% μικρότερο κίνδυνο να πάθουν κατάθλιψη, σύμφωνα με διάφορες μελέτες.

Ο καφές μπορεί να είναι εξαιρετικά καλός για το συκώτι σου

Το συκώτι είναι ένα αξιοθαύμαστο όργανο που ολοκληρώνει εκατοντάδες ζωτικές λειτουργίες του σώματος. Είναι πολύ τρωτό απέναντι σε σύγχρονες απειλές όπως η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ και φρουκτόζης.

Η κύρωση είναι το τελικό στάδιο της βλάβης στο συκώτι και προκαλείται από ασθένειες όπως ο αλκοολισμός και η ηπατίτιδα, όπου οι ιστοί του ήπατος έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από ουλώδη ιστό.

Πολλαπλές έρευνες έχουν δείξει ότι ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κυρώσεως σε ποσοστό 80%, με μεγαλύτερο αποτέλεσμα σε όσους πίνουν 4 ή περισσότερα ποτήρια καφέ ημερησίως.

Ο καφές βρέθηκε να προστατεύει και από καρκίνο του ήπατος και των νεφρών

Άτομα που πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα B ή C(που έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ηπατοκυτταρικού καρκίνου) έχουν να ωφεληθούν ιδιαίτερα από την πόση καφέ, δεδομένου ότι η μέση μείωση κινδύνου από τις διάφορες μελέτες είναι περίπου 50%. Επιπρόσθετα, ο καφές σχετίζεται με καλύτερη νεφρική λειτουργία, όπως μετριέται με έναν δείκτη που λέγεται ρυθμός σπειραματικής διήθησης.

Ο καφές προστατεύει από το μεταβολικό σύνδρομο. 

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι ένα σύνολο διαταραχών που εμφανίζεται σε παχύσαρκους ασθενείς και χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στην κοιλιά, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων και γλυκόζη («ζάχαρο») στα ανώτερα φυσιολογικά όρια. Συχνά συνοδεύεται από μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος («λιπώδη διήθηση» του συκωτιού). Η κατανάλωση καφέ, τόσο σε πειραματικές μελέτες σε ζώα, όσο και σε κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, έδειξε να προλαμβάνει και να βελτιώνει τις παραμέτρους του μεταβολικού συνδρόμου και την ηπατική λιπώδη διήθηση. Ακόμη ο καφές βοηθάει στην απώλεια βάρους και συγκεκριμένα στην αποβολή του επικίνδυνου κοιλιακού λίπους.

 Είναι πολύ καλό για το δέρμα σας.

Η κατανάλωση καφέ μπορεί να σας προστατέψει από κάποιες μορφές καρκίνου του δέρματος. Μια μελέτη στο περιοδικό Cancer Research , που εξέτασε ειδικά την καφεΐνη στον καφέ έδειξε ότι όσοι έπιναν καφέ είχαν χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν βασικοκυτταρικό καρκίνωμα.

 O καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του στόματος

Παρά το γεγονός ότι είναι περιορισμένες οι μελέτες σχετικά με την κατανάλωση καφέ και το μειωμένο κίνδυνο καρκίνου , μια πρόσφατη μεγάλη μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που έπιναν τέσσερα ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν 50 τοις εκατό χαμηλότερο κίνδυνο για θανάτου από καρκίνο του στόματος σε ένα διάστημα 25 χρόνων. Οι συμμετέχοντες έπιναν καφεΐνη ή ντεκαφεϊνέ καφέ. Τα ευρήματα ήταν παρόμοια με μια άλλη μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2008 .

Βοηθάει το αναπαραγωγικό σύστημα.

Αν ψάχνετε ένα ρόφημα για να μειώσει τον κίνδυνο του καρκίνου του προστάτη και τον καρκίνο του ενδομητρίου, ο καφές είναι ιδανικός. Μια μελέτη του 2011 διαπίστωσε ότι οι άνδρες που καταναλώνουν τουλάχιστον έξι ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα μείωναν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη κατά 20 τοις εκατό. Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Epidemiology,  διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έπιναν περισσότερα από τέσσερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν 25 τοις εκατό χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου .

Ο καφές περιέχει πληθώρα θρεπτικών συστατικών και αντιοξειδωτικών.

Πολλά από τα θρεπτικά συστατικά του καρπού του καφέ καταλήγουν στο τελικό ρόφημα, το οποίο μάλιστα περιέχει μια σεβαστή ποσότητα βιταμινών και μετάλλων.

Ένα φλιτζάνι καφέ περιέχει:

6% της ΣΗΠ για Παντοθενικό οξύ (βιταμίνη Β5).

11% της ΣΗΠ για ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β2).

2% της ΣΗΠ για νιασίνη (Β3) και θειαμίνη (Β1).

3% της ΣΗΠ για κάλιο και μαγγάνιο.

(ΣΗΠ = Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη)

Και οι βλαβερές συνέπειες του καφέ.

Ο καφές σε ελεγχόμενες ποσότητες είναι σύμμαχος της υγείας σου, όμως η υπέρμετρη κατανάλωσή του κάθε άλλο παρά καλό θα σου κάνει.

Η καφεΐνη που περιέχεται μέσα στον καφέ, το τσάι και ορισμένα αναψυκτικά όπως η κόκα κόλα και άλλα, προκαλεί εθισμό. Όπως πολλά άλλα ναρκωτικά που οδηγούν σε μεταπτώσεις διάθεσης και συμπεριφοράς, έτσι και η καφεΐνη είναι στην πραγματικότητα ένα εθιστικό διεγερτικό. Ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ακαδημαϊκή έκδοση Psychopharmacology, εξετάζει την ιστορία του εθισμού που προκαλεί η καφεΐνη και αναφέρει συνήθη συμπτώματα στέρησης που παρατηρούνται όταν πάψει η χρήση της.

Tα βλαβερά συστατικά του καφέ μετά το βρασμό. 

Ο βρασμένος καφές περιέχει διτερπένια, τα οποία συμβάλλουν σε αύξηση της χοληστερίνης με αποτέλεσμα την πιθανότητα εμφάνισης στεφανιαίας νόσου. Ολλανδοί επιστήμονες απέδειξαν ότι οι πότες του βραστού καφέ αυξάνουν κατά 10% περίπου την χοληστερίνη τους, κάτι που δεν συμβαίνει με τους πότες φιλτραρισμένου καφέ. Ο ντεκαφεϊνέ καφές εξάλλου δεν είναι λιγότερο ένοχος. Προκαλεί μικρότερης κλίμακας, αλλά αισθητή αύξηση της χοληστερίνης στον οργανισμό.

Είναι υπεύθυνος (κυρίως ο βραστός καφές) ως ένα βαθμό, για τους καρκίνους του παγκρέατος και τις κύστεις. Σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Harvarnd και σε δείγμα 369 καρκινοπαθών παγκρέατος, αποδείχθηκε ότι εκείνοι που έπιναν δύο φλιτζάνια καφέ ημερησίως, είχαν διπλάσιες πιθανότητες να πάθουν καρκίνο στο πάγκρεας από εκείνους που δεν έπιναν καθόλου, ενώ εκείνοι που έπιναν πέντε καφέδες την ημέρα, είχαν τριπλάσιες πιθανότητες. Αντίθετα αυτοί που δεν πίνουν καφέ, σπάνια παθαίνουν καρκίνο του παγκρέατος. Υπολογίστηκε ότι ο καφές είναι υπεύθυνος για το 50% των περιπτώσεων του παγκρεατικού καρκίνου. Ο ντεκαφεϊνέ εξάλλου καφές, μπορεί να είναι απαλλαγμένος από την καφεΐνη που όπως είπαμε θεωρείται υπεύθυνη για τον καρκίνο του παγκρέατος, αλλά για την αποκαφεϊνοποίησή του, χρησιμοποιούνται οργανικοί διαλύτες, για τους οποίους υπάρχει η βάσιμη υποψία ότι έχουν καρκινογόνες ιδιότητες. Έτσι κι αλλιώς με την αποκαφεϊνοποίηση δεν απομακρύνεται η καφεόλη, ουσία που θεωρείται από πολλούς πιο επικίνδυνη από την καφεΐνη. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η καφεΐνη είναι άγευστη. Την ευχάριστη μυρωδιά στον καφέ δεν την δίνει η καφεΐνη αλλά η καφεόλη.

Διάφορες έρευνες απέδειξαν ότι όσο πιο πολύ καβουρδίζεται ο καφές τόσο πιο πολύ παράγει μια ουσία μη διαλυτή στο νερό, την λεγόμενη πίσσα του καφέ, για την οποία οι επιστήμονες έβγαλαν το συμπέρασμα ότι έχει τις ίδιες ιδιότητες με την πίσσα του τσιγάρου. Είναι δηλαδή καρκινογόνος.

Ο βρασμένος όμως καφές είναι βλαβερός για έναν ακόμα λόγο. Στον καφέ (όπως και στο τσάι) υπάρχει μια άλλη ουσία, το ίδιο βλαβερή με την καφεΐνη, η τανίνη. Όσο πιο πολύ βράζεται ο καφές, τόσο περισσότερη τανίνη συγκεντρώνεται και τόσο πιο πολύ αυξάνεται η τοξικότητά του.

Οι σπόροι του καφέ πριν γίνει η επεξεργασία τους έχουν πολλά συστατικά που επηρεάζουν την βιοχημεία του ανθρώπινου σώματος. Τα χημικά αυτά συστατικά είναι τοξικά για να αποφεύγουν οι οργανισμοί στην φύση να απειλούν το φυτό. Το κύριο συστατικό του καφέ είναι η καφεΐνη, ένα ισχυρό διεγερτικό. Αυτό όμως που διεγείρει τον ανθρώπινο οργανισμό δεν είναι η καφεΐνη, σύμφωνα με νέες μελέτες αλλά μια σειρά από χημικές ενώσεις που διεγείρουν την παραγωγή κορτιζόλης και αδρεναλίνης. Ο καφές περιέχει επίσης καφεστόλη και καβεόλη που αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Πέρα από τα προαναφερθέντα πρέπει να εστιάσουμε στο γεγονός ότι οι κόκκοι του καφέ πριν τους καταναλώσουμε στο καθημερινό μας ρόφημα καβουρδίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα στους 200ο C, για να επιτευχθεί το άρωμα και το χρώμα που γνωρίζουμε από καρβουνιασμένους σπόρους ...;. (κάρβουνα). Οι 19 ενώσεις από τις χιλιάδες που προκύπτουν από αυτήν την διαδικασία είναι αναγνωρισμένες ως καρκινογόνες σε εργαστηριακά πειράματα. Αυτό είναι απολύτως φυσικό γιατί η τελική ύλη είναι κάρβουνο. 

Η κατανάλωση του καφέ μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία σε μητέρες και βρέφη. Παρεμποδίζει επίσης την απορρόφηση των συμπληρωμάτων σιδήρου, προκαλεί βλάβες στη βλεννογόνο των οργάνων του γαστρεντερικού, γαστρίτιδες, κολίτιδες και έλκη. Ο καφές επηρεάζει επίσης το κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας ή αυξάνοντας το άγχος, την ευερεθιστότητα και την αϋπνία. Από έρευνες όπως αυτή της ελληνικής «Αττική», υπήρξαν συμπεράσματα για αυξημένους φλεγμονώδεις δείκτες από μέτρια έως υψηλή ημερήσια κατανάλωση καφέ, που συνδέονται με καρδιαγγειακές παθήσεις, αυτοάνοσες ασθένειες αλλά και τον διαβήτη τύπου 2.

Αν θέλουμε να πίνουμε αρκετούς καφέδες την ημέρα για να μεγιστοποιήσουμε την πρόσληψη των ευεργετικών πολυφαινολών, είναι προτιμότερη η κατανάλωση ειδών καφέ με μικρή ή μέτρια περιεκτικότητα σε καφεΐνη (π.χ. ελληνικού καφέ), ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική λήψη καφεΐνης ανά 24ωρο (άνω των 300 mg). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για άτομα νευρικά ή με ευαισθησία στην καφεΐνη (που παρουσιάζουν π.χ. ευερεθιστότητα, ταχυκαρδία και αϋπνίες). Επίσης, οι διαβητικοί ή όσοι θέλουν να χάσουν βάρος μπορούν να βάζουν στον καφέ, αντί για ζάχαρη, στέβια, ένα φυσικό γλυκαντικό χωρίς θερμίδες, αποδεδειγμένα αβλαβές. 

Η μέση περιεκτικότητα των διαφόρων ειδών καφέ σε καφεΐνη, ανά αντίστοιχο φλιτζάνι σερβιρίσματος και κατά προσέγγιση: Ελληνικός καφές (μέτριος) 50 mg, εσπρέσο 75 mg, καπουτσίνο 100 mg, φίλτρου 100-160 mg. Για σύγκριση ένα φλιτζάνι τσάι (μαύρο, «ευρωπαϊκό») έχει περίπου 50 mg καφεΐνης και ένα ποτήρι Coca-Cola 25 mg.

Είδος καφέ ανά μερίδα	Περιεκτικότητα σε καφεΐνη
Καφές φίλτρου (~200ml)	115-175mg
Στιγμιαίος καφές (~200ml)	65-100mg
Ντεκαφεϊνέ στιγμιαίος καφές (~200ml)	2-3mg
Ελληνικός καφές (50ml)	40mg
Ντεκαφεϊνέ ελληνικός καφές (50ml)	0-1mg
Εσπρέσο (30ml)	30-40mg

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

• Καλό θα ήταν όλοι μας να περιορίσουμε την ημερήσια δόση καφέ (ή τσαγιού) που πίνουμε. Δύο φλιτζάνια ημερησίως είναι αρκετά.
• Μην πίνετε ποτέ καφέ με άδειο στομάχι. Η καλύτερη στιγμή για να τον απολαύσετε είναι μετά το μεσημεριανό φαγητό, ή έστω με το πρωινό σας.
• Τα άτομα που υποφέρουν από στομάχι, καρδιά, στηθόπονους, δερματοπάθειες, αρθρίτιδες, συκώτι, υψηλή πίεση κλπ., καλό θα ήταν να τον αποφεύγουν.
• Αν το σώμα σας χρειάζεται τόνωση, καλύτερα να προσφύγετε σε λίγο περισσότερο ύπνο, παρά σε ένα φλιτζάνι καφέ. Η κούραση εξάλλου πολλές φορές οφείλεται στην κακή διατροφή (έλλειψη βιταμινών, πρωτεϊνών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων) ή σε καταχρήσεις φαγητού, φαρμάκων, αλκοόλ κλπ.
• Προτιμάτε να βάλετε στον καφέ σας γάλα αντί για ζάχαρη. Η ζάχαρη επιταχύνει την αποβολή ασβεστίου από το σώμα, ενώ αντίθετα το γάλα σας το προσφέρει. Βάλτε λοιπόν στον καφέ σας μια κουταλιά γάλα, αντί ζάχαρης. Το μείγμα καφές – ζάχαρη – γάλα είναι αρκετά δύσπεπτο.
• Να χρησιμοποιείτε ζεστό κι όχι βραστό νερό για την παρασκευή στιγμιαίου καφέ ή φιλτραρισμένου καφέ.
• Τα παιδιά κάτω των 16 ετών δεν πρέπει να πίνουν καφέ.
• Αν θέλετε να τον κόψετε τον καφέ να το κάνετε σταδιακά.

Διαβάστε επίσης

• Ποιοι καφέδες σας παχαίνουν!
• 17 ωφέλιμες τροφές για την υγεία της καρδιάς