Κουρκουμάς: ιδιότητες, οφέλη και προσοχή σε διαβήτη, χοληστερίνη, δέρμα και Αλτσχάιμερ

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο κουρκουμάς, γνωστός και ως κιτρινόριζα, είναι μπαχαρικό που προέρχεται από το ρίζωμα του φυτού Curcuma longa και έχει ως βασικό δραστικό συστατικό την κουρκουμίνη. Το άρθρο εξηγεί τις ιδιότητες που αποδίδονται στον κουρκουμά, τη χρήση του στη μαγειρική και την παραδοσιακή ιατρική, καθώς και τα σημεία προσοχής σε άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή αντιδιαβητική αγωγή. 

Πρόκειται για ένα  ριζωματοειδές πολυετές φυτό, προέρχεται από την τροπική Νότιο Ασία και το κύριο συστατικό της κιτρινόριζας είναι η κουρκουμίνη. Το μπαχαρικό, προέρχεται από το ρίζωμα του φυτού Curcuma longa, που ανήκει στην οικογένεια των Ζιγγιβεριδων (συγγενής δηλαδή και του τζίντζερ), και είναι ιθαγενές της Νοτιο-Ανατολικής Ασίας..

Είναι γνωστό και ως "κρόκος της Ινδίας", από το πορτοκαλοκιτρινο χρώμα του, που μοιάζει πολύ με αυτό του κρόκου; λόγω του χαμηλότερου κόστους του, πολλές φορές χρησιμοποιείται αντί για αυτόν, ενώ το χρησιμοποιούν επίσης και για να νοθεύουν τη σκόνη του κρόκου. Πιο σπάνια, μπορεί να το συναντήσετε και σαν τουμερικ, από την αγγλική του ονομασία, Turmeric ή Curcuma domestica (Κουρκούμη η οικιακή).

Είναι ένα φυτό ποώδες, πολυετές, φτάνει σε ύψος περίπου το 1 μέτρο και καλλιεργείται αποκλειστικά στις τοπικές περιοχές, όπου επικρατούν θερμοκρασίες μεταξύ 20 °C και 35 °C και πολλές βροχοπτώσεις. Τα φύλλα του είναι μεγάλα, μακριά και λογχοειδή. Τα άνθη του είναι συγκεντρωμένα σε ένα μεγάλο τσαμπί που αποτελείται από πολλές "θήκες", που είναι πράσινες στη βάση τους και λευκές ή βιολετί στις άκρες. Μέσα από αυτές τις "θήκες" ξεπροβάλλουν τα άνθη που είναι μεγάλα και κιτρινωπά. Η ρίζα του είναι κυλινδρική και ρευματοειδής, διακλαδιζόμενη, χρώματος πορτοκαλοκιτρινου και με έντονο άρωμα. Τα ριζώματα, αφού καθαριστούν, βράζονται για πολλές ώρες, έπειτα ξηραίνονται στον ήλιο ή σε ειδικούς φούρνους και τέλος αλέθονται, οπότε και παίρνουμε μια πορτοκαλοκιτρινη σκόνη, που είναι το γνωστό μας μπαχαρικό. Η τριμμένη κιτρινόριζα χρησιμοποιείται στις κουζίνες της Νοτίου Ασίας και της Μέσης Ανατολής, ως συστατικό σε μείγματα κάρι αλλά και ως χρωστική είτε σε διάφορα παρασκευάσματα ή ακόμη και σε υφάσματα. Πιο διαδεδομένα η κιτρινόριζα είναι ένα από τα βασικά συστατικά της μουστάρδας. Ως πρόσθετο στα τρόφιμα η κιτρινόριζα χρησιμοποιείται γιατί παρέχει στο τρόφιμο προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.

Η κύρια χώρα παραγωγής του κουρκουμά είναι η Ινδία. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, η μεγαλύτερη παραγωγή σημειώνεται στο κρατίδιο Andhra Pradesh στην Κεντρο-Ανατολικη Ινδια. Παραδοσιακά, οι πόλεις Sangli, στο Maharashtra, και Erode, στο Tamil Nadu, θεωρούνται τα μεγαλυτέρα κέντρα παραγωγής και διακίνησης παγκοσμίως. 

Διάφορα χημικά συστατικά έχουν απομονωθεί από αυτό το μπαχαρικό, όπως είναι οι πολυφαινόλες, τα διτερπένια, οι στερόλες και τα αλκαλοειδή.  Το κύριο δραστικό συστατικό του κουρκουμά είναι η κουρκουμίνη, η οποία του προσδίδει το χαρακτηριστικό, βαθύ κίτρινο χρώμα του. Η κουκουμινη έχει γεύση "γήινη", πικρή, πικάντικη και είναι εξαιρετικά πτητική, ενώ το χρώμα της δεν αλλοιώνεται με τον χρόνο. Ο κουρκουμας είναι ένα από τα βασικά φάρμακα της παραδοσιακής Ινδικής ιατρικής, της Αγιουβερδα, και χρησιμοποιείται για να γιατρέψει μια σειρά από παθήσεις και συμπτώματα.

Πολυάριθμα εργαστηριακά πειράματα έδειξαν ότι η κουρκουμινη μπορεί να έχει δράση αντιοξειδωτική, αντιισχαιμικη, αντιφλεγμονώδη, κατά της αρθρίτιδας ακόμη και αντικαρκινική, επιβραδύνει την εμφάνιση εκφυλιστικών ασθενειών όπως το Αλτσχάιμερ και τη σκλήρυνση κατά πλάκας.

• Διαθέτει αντιφλεγμονώδη δράση ανάλογη αυτής της κορτιζόνης
• Προκαλεί υποχώρηση συμπτωμάτων της ρευματοειδούς αρθρίτιδας
• Μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης.
• Είναι γνωστή για την αντικαρκινική της δράση.
• Έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες που εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες.
•  Προλαμβάνει τη χολολιθίαση, τη σπαστική κολίτιδα και άλλες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος
• Βοηθά στην καλυτέρευση της πέψης και είναι φιλικό με το στομάχι. 
• Είναι ευεργετικό σε ασθενείς με Αλτσχάϊμερ καθώς μπορεί να σταματήσει την περαιτέρω ανάπτυξη της ασθένειας αποτρέποντας την συσσώρευση της πρωτεΐνης β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο.
• Έχει ευεργετική δράση στους κακοήθεις όγκους.
• Ανακουφίζει σχεδόν όλες τις αλλεργικές καταστάσεις, είτε του δέρματος (έκζεμα), είτε του αναπνευστικού.
• Επιταχύνει την παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας και βοηθά σημαντικά τον μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη των ενηλίκων.
• Σταματάει γρήγορα την αιμορραγία και έχει αντισηπτικές ιδιότητες, εάν πασπαλιστεί προσεκτικά πάνω από πληγές. Επιταχύνει τη διαδικασία της επούλωσης
• Φάρμακο εξπρές κατά της καταρροής και του φλέγματος
• Προστατεύει το συκώτι από τις τοξίνες
• Κατά της αναιμίας
• Κατά της διάρροιας
• Χρησιμοποιείται και στην κοσμετολογία για την αντιμετώπιση του αποχρωματισμού του δέρματος και τα σημάδια της ακμής

Μελέτες απέδειξαν ότι η κουρκουμίνη διαθέτει αντιφλεγμονώδη δράση ανάλογη αυτής της κορτιζόνης. Προκαλεί υποχώρηση συμπτωμάτων φλεγμονής σε πειραματόζωα και ρευματοειδούς αρθρίτιδας στους ανθρώπους. Από άλλες μελέτες προέκυψε ότι μειώνει τη χοληστερόλη, εμποδίζει τη συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων (που οδηγεί σε θρόμβους), προστατεύει το ήπαρ από τις τοξίνες, ενισχύει την άμυνα του στομάχου κατά των οξέων, ελαττώνει τα επίπεδα του σακχάρου του αίματος σε διαβητικούς. Ο κουρκουμάς μπορεί επίσης να μειώσει την πιθανότητα εκδήλωσης διαβήτη, σύμφωνα με έρευνα από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

Eξουδετερώνει αρκετούς καρκινογόνους παράγοντες. Είναι γνωστή για την αντικαρκινική της δράση.

Η βιταμίνη D και η κουρκούμη ενδέχεται να βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να απαλλάξει τον εγκέφαλο από τις πλάκες β-αμυλοειδούς που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, αναφέρουν Αμερικανοί ερευνητές. Η μελέτη των ερευνητών, δημοσιεύθηκε στο Journal of Alzheimer's Disease

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Pharmacognosy Magazine με τίτλο «Η κουρκουμίνη εξασθενεί τη νευροτοξική δράση του φθορίου: αποδείξεις in vivo», ενισχύει την υποψία ότι το φθόριο είναι πράγματι μια ουσία που βλάπτει τον εγκέφαλο αποκαλύπτοντας επίσης ότι υπάρχει ένα φυσικό μπαχαρικό που παρέχει προστασία από τις διάφορες επιπτώσεις στην υγεία που οφείλονται σ’ αυτό

Έκχυμα Κουρκουμά:  Αισθανόμαστε το κρυολόγημα να πλησιάζει ή είμαστε ήδη κρυωμένοι; 
Σε ένα φλιτζάνι τσαγιού ζεστό νερό, ανακατεύουμε μισό κουταλάκι γλυκού κουρκουμά και ένα κουταλάκι μέλι. Το πίνουμε ζεστό μέχρι και τρεις φορές την ημέρα.

Εξωτερική χρήση:

Ακμή: Αναμίξετε κουρκουμά με λίγο χυμό λάιμ μέχρι να γίνει μία πάστα, και τρίψτε το πάνω στις δυσχρωμίες του δέρματος ή στα σημάδια της ακμής. Αφήστε το για περίπου 20 λεπτά και ξεπλύνετε με ζεστό νερό. Η περιοχή που θα το απλώσετε ίσως να πάρει μία κίτρινη απόχρωση, η οποία όμως φεύγει με το πλύσιμο. Γι αυτό είναι καλύτερα να κάνετε τη θεραπεία αυτή το Σαββατοκύριακο.

Πανάδες: Η χρήση του, είναι μία από τις πολλές ιδανικές φυσικές θεραπείες των πανάδων.  Η τακτική χρήση κρέμας που θα κάνουμε με κουρκούμα, χυμό λεμονιού και πολτοποιημένο αγγούρι βοηθάει στην θεραπεία των πανάδων.
 Αναμειγνύουμε κουρκουμά με σησαμέλαιο - ή παίρνουμε ίσες ποσότητες από κουρκουμά και σουσάμι και με την βοήθεια του νερού (καλό θα είναι να είναι αποσταγμένο) κάνουμε μία παχύρρευστη κρέμα και την απλώνουμε στις πανάδες για είκοσι λεπτά. Ξεπλένουμε με χλιαρό νερό.

Το κάρι: 
Δεν πρέπει ο Κουρκουμάς να συγχέεται με το κάρι το οποίο δεν αποτελεί ξεχωριστό καρύκευμα αλλά είναι μείγμα που παρασκευάζεται από 20-30% κουρκούμη αναμειγμένη με κόλιαντρο, κύμινο κάρδαμο και διάφορα είδη πιπεριών.

Χρήσεις στη μαγειρική:

Για να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε τις ιδιότητες του κουρκουμα, εκτός από την απλή χρήση του σαν μπαχαρικό, μπορούμε να εισάγουμε συστηματικά στην δίαιτα μας, μια ποσότητα έως ένα γεμάτο κουταλάκι του καφέ, την ημέρα. Μπορούμε να το προσθέσουμε στο τέλος του μαγειρέματος σε πολλά παρασκευάσματα, στις σάλτσες, στο γιαούρτι, αλλά και σε ροφήματα.

• Όταν βράζουμε ζυμαρικά ή ρύζι μπορούμε να προσθέσουμε λίγο κουρκουμά στο νερό που βράζουμε.

• Στο μπριάμ ή στα ψητά λαχανικά και πατάτες ταιριάζει καταπληκτικά η γεύση του κουρκουμά.

Είναι σημαντικό επίσης να γνωρίζετε, ότι όταν συνδυάζεται με το μαύρο πιπέρι ή το πράσινο τσάι, αυξάνεται η απορρόφηση του από τον οργανισμό. Επίσης, το ίδιο αποτέλεσμα φέρνει και ο συνδυασμός του με κάποια λιπαρή ουσία, πχ. ελαιόλαδο ή βούτυρο. Σε συνδυασμό με το μαύρο πιπέρι, ανεβάζει την αποτελεσματικότητά του έως 1000 φορές στον άνθρωπο.

Προσοχή στην κατανάλωση
Σε αυξημένες δέσεις παρουσιάζει μια σειρά από παρενέργειες, γιαυτό πρέπει να καταναλώνεται με φειδώ 
Αν παίρνετε αντιπηκτικά
Σύμφωνα με τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας στις ΗΠΑ, η κουρκούμη μπορεί να επιβραδύνει την πήξη του αίματος οπότε αποφύγετε το συνδυασμό κουρκούμης με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα.
Αν έχετε διαβήτη
Ο κουρκουμάς μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, οπότε αποφύγετε την κουρκούμη αν λαμβάνετε αντιδιαβητική αγωγή.

Άλλες χρήσεις

Εκτός από την ιατρική του χρήση, ο κουρκούμας, χρησιμοποιείται και για το χρώμα του. Ως χρωστική σε υφάσματα δεν έχει μεγάλη επιτυχία, γιατί το χρώμα ξεθωριάζει στον ήλιο. Χρησιμοποιείται όμως ευρέως ως χρωστική στα τρόφιμα; μάλιστα, για μια σειρά από λόγους, έχει τον πρώτο κωδικό στα πρόσθετα τροφίμων, είναι το E100.

Η καύση κουρκουμά απομακρύνει τα κουνούπια.

Διαβάστε επίσης

• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Πιπερόριζα (τζίντζερ) βότανο για βαρυστομαχιά, κρυολόγημα, χοληστερίνη, αρθρίτιδα, διαβήτη, δίαιτες
  
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)

Πρώτη δημοσίευση: 29 Ιουλίου 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Ιουνίου 2026

Κεράσια: διατροφική αξία, θερμίδες και οφέλη για ύπνο, μυϊκή αποκατάσταση και δίαιτα

της Kλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα κεράσια είναι από τα πιο αγαπημένα καλοκαιρινά φρούτα και ξεχωρίζουν για τις χαμηλές θερμίδες, το νερό, τις φυτικές ίνες, το κάλιο, τη βιταμίνη C, τις ανθοκυανίνες και τη μελατονίνη που περιέχουν. Η διατροφική τους σύνθεση τα συνδέει με αντιοξειδωτική προστασία, καλή λειτουργία του εντέρου, κορεσμό, μυϊκή αποκατάσταση μετά την άσκηση και πιθανή υποστήριξη του ύπνου. Το άρθρο παρουσιάζει τη διατροφική αξία των κερασιών, τα βασικά οφέλη τους, τη θέση τους στη δίαιτα και τον σωστό τρόπο συντήρησης. 

Η κερασιά είναι αγγειόσπερμοδικότυλο φυτό που ανήκει στο γένος Προύμνη (Prunus), στην οικογένεια των Ροδοειδών (Rosaceae), και είναι δε συγγενής της βυσσινιάς. Είναι φυλλοβόλο δέντρο με ύψος που φτάνει και τα 20 μέτρα. Έχει την επιστημονική ονομασία Prunus avia (προύνος των πτηνών).

Καταγωγή του είναι η περιοχή του Καυκάσου και έφτασε στην Ευρώπη πολύ γρήγορα ενώ όλες οι ποικιλίες της προέρχονται από την αγριοκερασιά, που χρησιμοποιείται για τον πολλαπλασιασμό της και σήμερα μέσω εμβολιασμού. 

Τα κεράσια είναι νόστιμα και πολύ θρεπτικά. Ο καρπός είναι πλούσιος σε:

• Αντιοξειδωτικά
• μεταλλικά άλατα
• ελαγικό οξύ
• Βιταμίνη C
• Βιταμίνη Α
• Μελατονίνη
• κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, μαγνήσιο και χαλκό
• Βιοφλαβονοειδή
• Ανθοκυανίνες
• φυτοστερόλες

Ένα κεράσι αποδίδει 4 θερμίδες, ενώ μια μερίδα κερασιών (100 γραμμάρια) αποδίδει 47 θερμίδες.

Στα 100 gr	κεράσια	Σ.Η.Δ.
Kcal	47	2300 - 3100
Kj	201
Πρωτεΐνες (gr)	06	56 - 70
Λίπη (gr)	Ίχνη	76 - 103
Υδατάνθρακες (gr)	11,9	287 - 387
Νερό (gr)	81,5	1500 - 2000
Φυτικές ίνες (gr)	1,7	30
Καροτίνη (μg)	120
Βιταμίνη Β 1 (mg)	0,05	1,3
Βιταμίνη Β 2 (mg)	0,07	1,6
Βιταμίνη Β 3 (mg)	0,4	19
Βιταμίνη Β 6 (mg)	0,05	1,6
Βιταμίνη C (mg)	5	75
Νάτριο (mg)	3	1100 - 3300
Κάλιο (mg)	280	1875 - 5625
Ασβέστιο (mg)	16	800
Μαγνήσιο (mg)	10	350
Φωσφόρος (mg)	17	800
Σίδηρος (mg)	0,4	9
Ψευδάργυρος (mg)	0,1	9

Μια μέτρια μερίδα κεράσια 73 γρ. περιέχει:
 
 Νερό 
(gr.)
57.6
 Ενέργεια
(Kcal)
44
 Πρωτεΐνες
(gr.)
0.74
 Λιπαρά
(gr.)
0.14
 Υδατάνθρακες
(gr.)
11.21
 Φυτικές Ίνες
(gr.)  
1.5
 Ασβέστιο
(mg)
9
 Σίδηρο
(mg)
0.25
 Μαγνήσιο
(mg)
8
 Φώσφορο
(mg)
15
 Κάλιο
(mg)
155
 Νάτριο
(mg)
0
 Ψευδάργυρο
(mg)
0.05
 Βιταμίνη C 
(mg)
4.9
 Θειαμίνη 
(mg)
0.02
 Ριβοφλαβίνη
(mg)
0.02
 Νιασίνη
(mg)
0.1
 Βιταμίνη B-6
(mg)
0.03
 Βιταμίνη A  
(IU)
45

Πηγή: http://www.mydiatrofi.gr
Σε περίπτωση αναδημοσίευσης αυτού του άρθρου, ο παραπάνω σύνδεσμος ΠΡΕΠΕΙ να είναι ενεργός και ΔΕΝ επιτρέπεται να αφαιρεθεί.

Τα οφέλη στην υγεία από τα κεράσια:

Υπάρχουν πολλά οφέλη για την υγεία που συνδέονται με το κεράσι. Τα κυριότερα είναι:

• Τα κερασιά είναι αντικείμενο έρευνας στην ανθρώπινη μάχη κατά του καρκίνου. Έρευνες, μέχρι σήμερα, αποκαλύπτουν ότι η κατανάλωση των κερασιών είναι ιδιαίτερα επωφελής για την καταπολέμηση του καρκίνου σε διάφορα όργανα. Τα κεράσια είναι ιδιαίτερα πλούσια σε κάποιες φυτικές χημικές ουσίες που ονομάζονται ανθοκυανίνες οι οποίες τους δίνουν και το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα. Μια πρώτη δράση των ανθοκυανίδων είναι η εξουδετέρωση καρκινογόνων ουσιών.
• Τα αντιοξειδωτικά στα κεράσια καθαρίζουν τις ελεύθερες ρίζες που είναι υπεύθυνες για την φθορά των κυττάρων στο ανθρώπινο σώμα. Αυτό πιστεύεται ότι επιβραδύνει την διαδικασία γήρανσης.
• Δρουν αποτοξινωτικά, για το ήπαρ, τη χολή, τους αδένες και γενικότερα τον οργανισμό. Ακόμη, ευνοούν την καλή λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος, ενώ είναι διουρητικά και χωνευτικά.
• Ευνοούν την καλή λειτουργικότητα του εντέρου, ενώ δρουν ως καθαρτικά και ως υπακτικά, κυρίως λόγω των φυτικών ινών και των οργανικών οξέων, που περιέχουν. 
• Η έρευνα αποκαλύπτει ότι η ανθοκυάνη  στα κεράσια βοηθά στη μείωση της φλεγμονής και του πόνου. Αυξάνουν τη φυσική άμυνα του οργανισμού προς τις ασθένειες ενώ διαθέτουν αντισηπτικές ιδιότητες, ενάντια σε φλεγμονές και λοιμώξεις (J Nutr. 2006). 
• Μία έρευνα σχετικά με τη θεραπευτική αξία των κερασιών υποστηρίζει ότι ο χυμός τους αποτελεί ένα ισχυρό αντιβακτηριακό παράγοντα ενάντια στην τερηδόνα των δοντιών. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι ο χυμός κερασιών καταστέλλει κατά 89% τη δραστηριότητα των ενζύμων εκείνων που οδηγούν στο σχηματισμό πλάκας, δηλαδή, το αρχικό σύμπτωμα της τερηδόνας.
• Άλλη μια σημαντική δράση των κερασιών είναι η εξής: Μειώνουν αισθητά την πνευματική κόπωση, και είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τους μαθητές σε περιόδους εξετάσεων, στο τέλος της σχολικής χρονιάς, όπου υπάρχουν σε αφθονία. 
• Αντίστοιχη δράση έχουν και στη σωματική κόπωση κυρίως λόγω των μεταλλικών αλάτων που περιέχουν, αυξάνοντας τα αλκαλικά αποθέματα του οργανισμού (Br J Sports Med. 2006)
• Λόγω των μεταλλικών αλάτων και ιχνοστοιχείων, που περιέχουν, δρουν, ανακουφιστικά, σε ρευματικούς πόνους και την ουρική αρθρίτιδα (J Nutr. 2003). Ενα φλιτζάνι χυμός κεράσι έχει την ικανότητα να αντιμετωπίσει και να ανακουφίσει προβλήματα που συνδέονται με την αρθρίτιδα και την ουρική αρθρίτιδα. 
• Τα κεράσια είναι χαμηλά σε λιπαρά και υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Η τακτική κατανάλωση συμβάλλει στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας και μπορεί να τροποποιήσει το μεταβολισμό για την αποτελεσματική απώλεια βάρους. Επίσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φυσική θεραπεία για την ινομυαλγία..
• Η υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο στα κεράσια ελέγχει την κατακράτηση του νερού και βοηθά στη θεραπεία των αυτοάνοσων νευρο-εκφυλιστικών παθήσεων και νόσων του συνδετικού ιστού.
• Τα κεράσια είναι εύκολα διαθέσιμα, νωπά, χυμός και σε κονσέρβα. Πλούσια σε μερίδες των φρούτων εξασφαλίζει την ημερήσια πρόσληψη των βασικών σίδηρο, κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φυτικές ίνες και φυλλικό οξύ. Ενδείκνυνται στην αναιμία, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σίδηρο καθώς προάγουν την αιμοποίηση
• Τα κεράσια μπορούν να συμβάλουν στη διαδικασία απώλειας βάρους. Το κεράσια είναι χαμηλά σε λιπαρά και σε υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Η τακτική κατανάλωση συμβάλλει στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας και μπορεί να τροποποιήσει το μεταβολισμό για την αποτελεσματική απώλεια βάρους. Επίσης, οι υδατάνθρακες, που περιέχουν, ικανοποιούν την αίσθηση του γλυκού, χωρίς να προσδίδουν πολλές θερμίδες.
• Τα κεράσια είναι πλούσια σε φυτοστερόλες, που ανήκουν στην ομάδα των στερολών και αποτελούν φυσικά συστατικά των φυτών. Είναι ουσίες που δεν αποδίδουν ενέργεια κι έτσι δεν συνεισφέρουν στη θερμιδική πρόσληψη του οργανισμού. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων φυτοστερολών οδηγεί στη μείωση των επιπέδων ολικής χοληστερόλης στο αίμα. Αυτό συμβαίνει είτε με τη μείωση της εντερικής απορρόφησης της χοληστερόλης που προσλαμβάνεται από την τροφή είτε με αλλαγές στον μεταβολισμό της χοληστερόλης στα εντερικά κύτταρα.
• Σε άλλες μελέτες (University of Michigan) βρέθηκε ότι αυξάνουν κατά 50% την παραγωγή ινσουλίνης από τα κύτταρα του παγκρέατος. Επομένως η κατανάλωση κερασιών πιθανόν να βοηθά εκτός από την πρόληψη του καρκίνου και στην πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη. Πιο συγκεκριμένα, οι ανθοκυανίνες, λόγω αυξημένης έκκρισης ινσουλίνης θα μπορούσαν να προδίδουν ένα καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο αποτρέποντας την υπερ- ή υπό-γλυκαιμία και κατά συνέπεια το διαβήτη.

Πώς να τα συντηρείτε
Καλύτερα να βάζετε τα κεράσια στο ψυγείο άπλυτα για να διατηρηθούν μερικές μέρες. Τα πλένετε προτού τα σερβίρετε. Μπορείτε, επίσης, να αφαιρείτε τα κοτσάνια τους και να τα βάλετε στην κατάψυξη. Πρέπει πάντα να πλένονται πριν από την κατανάλωση (κατά προτίμηση με νερό χλιαρό).

Διαβάστε επίσης

• ΚΕΡΑΣΙ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΧΥΜΟΣ ΑΠΟ ΚΕΡΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΠΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΥΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΣΚΗΣΗ.
• Όπως ο καλός ο αθλητής πρέπει να έχει σωστή διατροφή, έτσι και ο καλός μαθητής πρέπει να προσέξει τι τρώει σε περίοδο εξετάσεων
• Τι πρέπει να τρώτε σε περίοδο εξετάσεων; Η σωστή διατροφή στο διάβασμα είναι σημαντική
• Φθείρες (ψείρες) και κόνιδα στο κεφάλι. Αντιμετώπιση και πρόληψη με φυσικά μέσα.

Τελευταία ενημέρωση: 18 Μαΐου 2025

Το άρθρο ελέγχθηκε και εγκρίθηκε από την επιστημονική ομάδα του Medlabnews.

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 18 Μαΐου 2025

Βερίκοκα: βιταμίνη Α, φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά και τι να προσέχετε στα κουκούτσια

της Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr ιατρικάνεα

Το βερίκοκο είναι ένα αρωματικό καλοκαιρινό φρούτο με λίγες θερμίδες, βιταμίνη Α, καροτενοειδή, βιταμίνη C, κάλιο και φυτικές ίνες. Η διατροφική του σύνθεση το συνδέει με την καλή λειτουργία του εντέρου, την υγεία της όρασης, την αντιοξειδωτική προστασία και την επιδερμίδα. Το άρθρο παρουσιάζει τη διατροφική αξία του βερίκοκου, τα πιθανά οφέλη του, τη διαφορά νωπών και αποξηραμένων βερίκοκων, καθώς και την απαραίτητη προσοχή στα κουκούτσια και στην αμυγδαλίνη. 

Το βερίκοκο (ορθότερα "βερίκοκκο") είναι ο καρπός της βερικοκιάς. Η μακρόχρονη ιστορία της βερικοκιάς αποτελούσε το χρυσόμηλο των Ρωμαίων και η επιστημονική ονομασία του βερίκοκου είναι prunus armeniaca.

Προέρχεται από την Κίνα και λέγεται ότι καλλιεργείται τα τελευταία τουλάχιστον 4.000 χρόνια. Το φρούτο είναι σαρκώδης, σφαιρικό, με αυλακωτή κοιλιακή ραφή, ενώ ο πυρήνας του (κουκούτσι), είναι ξυλώδης και στο εσωτερικό του περιέχει ένα με δύο σπόρια, που έχουν πικρή γεύση και μοιάζουν με αμύγδαλα. Μάλιστα, υπάρχει ένας λαός, που λέγεται ότι είναι από τους μακροβιότερους στον κόσμο και όχι μόνο καταναλώνουν τόνους βερίκοκων, αλλά τρώνε και τα κουκούτσια, που είναι πολύ πικρά. Πρόκειται για τη φυλή Χούνζα, που ζει στο Πακιστάν και αυτοαποκαλούνται απόγονοι των στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου. 

Λέγεται πως η ελληνική ποικιλία Διαμαντοπούλου έχει τα πιο νόστιμα βερίκοκα στον κόσμο! Είναι εξαιρετικά αρωματικά, αλλά δύσκολα στη μεταφορά τους, αφού είναι αρκετά ευαίσθητα. Η πιο κοινή ποικιλία στην Ελλάδα πάντως είναι τα βερίκοκα Μπεμπέκου, που είναι μεγαλύτερα μεν, αλλά όχι τόσο αρωματικά και γλυκά. Το βερίκοκο καταναλώνεται νωπό σαν φρούτο, αλλά και αποξηραμένο, γίνεται μαρμελάδα, κομπόστα, χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική και γίνεται λικέρ και χυμός. 

Διατροφική αξία του βερίκοκου

Το βερίκοκο έχει χαμηλή θερμιδική αξία, 47 θερμίδες τα δύο, ενώ η κατανάλωση του καλοκαιρινού αυτού φρούτου, καταπραΰνει- μεταξύ άλλων- συμπτώματα πονοκεφάλου, εντερικής πάθησης, αϋπνίας, φαρυγγίτιδας και ήπια κατάθλιψης.

Πλούσια σε βιταμίνη Α, τα βερίκοκα συμβάλλουν στην καλή υγεία των ματιών. Kαταναλώνοντας περίπου 3 βερίκοκα, καλύπτουμε σχεδόν το 100% της καθημερινής μας ανάγκης σε βιταμίνη Α. Εμπεριέχουν επίσης καροτενοειδή (β-καροτένιο, λυκοπένιο, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη), στα οποία οφείλεται και το πορτοκαλί τους χρώμα-  τα ώριμα καθώς και τα αποξηραμένα βερίκοκα έχουν μάλιστα μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε καροτενοειδή. Το λυκοπένιο μάλιστα έχει συνδεθεί με την προστασία από τον καρκίνο του προστάτη.

Αποτελούν καλή πηγή βιταμίνης C και φλαβονοειδών, ως εκ τούτου έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, προστατεύουν τα αγγεία, και εμποδίζουν την οξείδωση της «κακής» χοληστερίνης.

Στα διατροφικά πλεονεκτήματα πρέπει να περιληφθεί η βιταμίνη Β3, (νιασίνη), ο σίδηρος, το κάλιο και οι φυτικές ίνες του βερίκοκου, απαραίτητες για την υγεία του πεπτικού συστήματος και την καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας.

Μέση Διατροφική Ανάλυση 100g βερίκοκων

ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ

Φυλλικό οξύ 9 μg 2%

Νιασίνη 0.600 mg 4%

Παντοθενικό οξύ 0.240 mg 5%

Πυριδοξίνη 0.054 mg 5%

Ριβοφλαβίνη 0.040 mg 3%

Θειαμίνη 0.030 mg 2.5%

Βιταμίνη A 1926 IU 64%

Βιταμίνη C 10 mg 16%

Βιταμίνη K 3.3 μg 3%

ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ

Νάτριο 1 mg 0%

Κάλιο 259 mg 5.5%

ΜΕΤΑΛΛΑ

Ασβέστιο 13 mg 1.3%

Χαλκός 

Σίδηρος 0.39 mg 5%

Μαγνήσιο 10 mg 2.5%

Μαγγάνιο 0.077 mg 3%

Φώσφορος 23 mg 3%

Ψευδάργυρος 0.2 mg 2%

ΦΥΤΟΧΗΜΙΚΑ

α-Καροτένιο 19 μg --

β-Καροτένιο 1094 μg --

β-Κρυπτο ξανθίνη 104 μg --

Λουτείνη-ζεαξανθίνη 89 μg --

ΠΗΓΗ: USDA National Nutrient data base

Μερικά από τα σπουδαιότερα οφέλη που προσφέρουν τα βερίκοκα είναι τα ακόλουθα:

Με όλα τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά σε κάθε βερίκοκο, το φρούτο αυτό αναπόφευκτα παρουσιάζει διάφορα οφέλη για τους καταναλωτές του, όπως:

-Κάνει καλό στην αναιμία: Η περιεκτικότητά του σε σίδηρο (5% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης στα 2 βερίκοκα) μπορεί να δράσει βοηθητικά σε όσους πάσχουν από αναιμία. Ακόμη, η μικρή αλλά σημαντική περιεκτικότητα του φρούτου σε χαλκό, βοηθάει το σίδηρο να διατεθεί σε όλο το σώμα.

-Καταπολεμά τη δυσκοιλιότητα: H κυτταρίνη και η πηκτίνη που συναντάμε στα βερίκοκα αποτελούν ήπιας μορφής καθαρτικά και φέρνουν αποτελέσματα σε όσους πάσχουν από δυσκοιλιότητα. Η κυτταρίνη, συγκεκριμένα, βοηθάει στην κινητικότητα του εντέρου, ενώ η πηκτίνη απορροφά και κατακρατά νερό, συντελώντας έτσι κι αυτή στην καλύτερη λειτουργία του εντέρου.

-Βοηθά την πεπτική λειτουργία: Λόγω του ότι παρουσιάζει αλκαλική αντίδραση στο πεπτικό σύστημα, το βερίκοκο μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη πέψη, ενώ εξαιρετικά βοηθητικές είναι και οι φυτικές του ίνες, που βοηθούν στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας και άλλων πεπτικών διαταραχών. Κάποιοι ειδικοί, μάλιστα, συστήνουν να τρώτε ένα βερίκοκο πριν το φαγητό, για καλύτερα αποτελέσματα.

-Ευεργετεί την όραση: Η έλλειψη της βιταμίνης Α μπορεί να προκαλέσει κακή νυχτερινή και γενικότερα αποδυναμωμένη όραση, ενώ αντιθέτως η επαρκής λήψη της βιταμίνης (στην οποία είναι πλούσιο το βερίκοκο) μπορεί να διατηρήσει την υγεία της όρασής μας (αποτρέποντας την εμφάνιση εκφύλισης της ωχράς κηλίδας ή του καταρράκτη στο μέλλον) ή ακόμη και να τη βελτιώσει σε ορισμένες περιπτώσεις.

-Ρίχνει τον πυρετό: Κι όμως! Σε περίπτωση που ο πυρετός σας… χτυπήσει την πόρτα εν μέσω άνοιξης ή καλοκαιριού, το βερίκοκο μπορεί να σας δώσει τη λύση. Πολτοποιήστε μερικά βερίκοκα μαζί με μέλι και νερό και πιείτε το χυμό τους. Θα σας ενυδατώσει, θα σας χαρίσει απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και θα μειώσει τις τοξίνες του σώματος.

-Μειώνει τη χοληστερίνη: Το αρωματικό αυτό φρούτο είναι πλούσιο σε βήτα-καροτίνη, η οποία μετατρέπεται σε βιταμίνη Α και παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία της καρδιάς, καθώς καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες, μειώνει την LDL (κακή) χοληστερόλη κι έτσι μας προστατεύει από μελλοντικό έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.

-Βελτιώνει την επιδερμίδα: Η βήτα-καροτίνη, και πάλι, γνωστή και ως προβιταμίνη Α που μετατρέπεται σε βιταμίνη Α στο σώμα μας, είναι σημαντική και για την υγεία του δέρματός μας. Ο λόγος είναι ότι παίζει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση και την ανάπτυξη ιστών, καταπολεμώντας τα εξανθήματα και βελτιώνοντας την υφή του δέρματος. Μάλιστα, από κάποιους ειδικούς συστήνεται η χρήση των φύλλων της βερικοκιάς: πάρτε το χυμό τους και εφαρμόστε τον σε ηλιακά εγκαύματα, στις φαγούρες, τα εκζέματα κ.ο.κ. για να ανακουφιστείτε.

Το κουκούτσι του βερίκοκου σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα;

Η Β17 που περιέχεται στο κουκούτσι του βερίκοκου, στα πικραμύγδαλα και τα αμύγδαλα. Έχει παρατηρηθεί ότι η αμυγδαλίνη (βιταμίνη Β17) έχει κάποια (ευεργετική για τον άνθρωπο) δράση πάνω στα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο δεν θεωρείται φάρμακο κατά του καρκίνου, όταν αυτός έχει ήδη εκδηλωθεί. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η χρησιμοποίηση της αμυγδαλίνης( Β17) είναι περισσότερο προληπτική παρά θεραπευτική. Πιστεύεται ότι η χρόνια ανεπάρκεια σε αμυγδαλίνη ( Β17) οδηγεί σε μείωση της αντίστασης του οργανισμού στην ανάπτυξη κακοήθειας. Από την άλλη δεν έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες από κατανάλωση μεγάλων δόσεων αμυγδαλίνης( Β17). Παρόλα αυτά συνίσταται η μέγιστη πρόσληψη αμυγδαλίνης( Β17) να μην υπερβαίνει τα 3 γραμμάρια την ημέρα.

Προτεινόμενος τρόπος κατανάλωσης

Αναζητήστε βερίκοκα τα οποία δεν είναι γδαρμένα, παραμορφωμένα, μουχλιασμένα ή ζαρωμένα. Αγοράστε μόνο ό,τι θέλετε να καταναλώσετε τις αμέσως επόμενες ημέρες. Προτού τα καταναλώσετε πρέπει να τα πλύνετε με άφθονο ζεστό νερό. Για μέγιστο όφελος, καλύτερα να τρώτε ξερά βερίκοκα. Έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε β-καροτένιο από ότι τα ωμά (J Agric Food Chem. 2005).

Ιδιαίτερη προσοχή όμως, στο χρώμα του φρούτου και περισσότερο στα αποξηραμένα βερίκοκα γιατί πολύ συχνά θειαφίζονται για να πάρουν ανοιχτό πορτοκαλί χρώμα αντί του φυσικού τους που είναι καφέ πορτοκαλί. Τα βερίκοκα που δεν ψεκάζονται με θειάφι είναι γευστικότερα από τα υπόλοιπα. 

Φυσικά πριν την κατανάλωσή τους, πρέπει να τα ξεπλένεται με άφθονο νερό και κατά προτίμηση ζεστό. Προτιμάτε πάντα τα ώριμα βερίκοκα αλλά όχι τα ζαρωμένα καθώς και χωρίς γδαρσίματα.

Διαβάστε επίσης

ΚΕΡΑΣΙ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΧΥΜΟΣ ΑΠΟ ΚΕΡΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΠΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΥΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΣΚΗΣΗ.

Διάβασμα, εξετάσεις και διατροφή. Τα κεράσια απαραίτητα στους μαθητές για τις εξετάσεις.

Κλεοπατρα Ζουμπουρλη
MSc test_event_code: TEST5125

Πρώτη δημοσίευση: Ιούνιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Μαΐου 2026