Τραχανάς, παραδοσιακό Ελληνικό προϊόν με σημαντική διατροφική αξία. Που κάνει καλό;

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, medlabnews.gr iatrikanea

Ο τραχανάς είναι από τα πιο βασικά ζυμαρικά της Ελληνικής κουζίνας καθώς το αρχαιότερο. Mε τον όρο τραχανά περιγράφεται μια μεγάλη ομάδα παρασκευασμάτων που φτιάχνονται από την ανάμιξη σπασμένου σιταριού ή αλεύρου και γάλακτος (ζυμωμένου ή μη) που αποθηκεύεται αποξηραμένο. Σπιτικός τραχανάς φτιάχνεται και στις μέρες μας σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.  

Από τον 1ο αιώνα μ.Χ κιόλας αναφέρεται από τον Απίκιο ένας παχύρευστος χυλός με το όνομα τράκτα «tractae», που το χρησιμοποιούσαν για να πήζουν κάθε είδους σάλτσα. Σύμφωνα με μια άλλη ιστορική εκδοχή πιστεύεται ότι ο τραχανάς προέρχεται από την ανατολική Μεσόγειο είχε το όνομα «tarkhaneh» και σήμαινε φαγητό σε κοκκώδη μορφή, φτιαγμένο από δημητριακά και γαλακτοκομικά προϊόντα.

Για τους προγόνους μας αλλά μέχρι και τους γονείς μας ο τραχανάς έπαιζε σημαντικό ρόλο στην ανατροφή και μερικές φορές ακόμα και στην επιβίωση της οικογένειας. Ξεκινούσαν την προετοιμασία του τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού, για να στεγνώσει, να συσκευαστεί και να είναι έτοιμος για τον επόμενο χειμώνα. Συσκευαζόταν σε μεταλλικούς τενεκέδες ή πήλινα κιούπια και διατηρούνταν σε δροσερό μέρος για περισσότερο από ένα χρόνο, μέχρι να εξαντληθεί η ποσότητα.

Ο Τραχανάς είναι ένα παραδοσιακό Ελληνικό προϊόν με υψηλή θρεπτική αξία, λίγες θερμίδες και χαμηλά λιπαρά. Η χώρα μας διεκδικεί τον τίτλο της χώρας με τη μεγαλύτερη ποικιλία ειδών τραχανά και πιάτων που τον έχουν ως βάση. Υπάρχουν δεκάδες είδη, γλυκός, ξινός, διαιτητικός, παχυντικός και νηστίσιμος και φτιαγμένος από πολλά διαφορετικά υλικά. Ο ξινός τραχανάς είναι γνωστός και ως ξινόχοντρος (στην Κρήτη). 

Κάποτε αποτελούσε το βασικό πρωινό των χειρωνακτικά εργαζομένων. Η ζεστή τραχανόσουπα είναι ιδανικό γεύμα για τις κρύες μέρες του χειμώνα.

Παρασκευάζεται από αλεύρι, αυγά, γάλα ή γιαούρτι. Για την παρασκευή του ξινού τραχανά χρησιμοποιείται γάλα που έχει αφεθεί να ξινίσει ή γιαούρτι, ενώ ο γλυκός τραχανάς παρασκευάζεται από φρέσκο γάλα.

Ανά 100 g ωμός, ξινός, Θερμίδες (Kcal) 371, Πρωτεΐνες (g) 12,7, Υδατάνθρακες (g) 72,3, Λιπαρά (g) 3,5

Ο τραχανάς είναι μια τροφή με υψηλή διατροφική αξία, καθώς περιέχει φυτικές ίνες, πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, υδατάνθρακες, μαγνήσιο και φυλλικό οξύ. Λόγω της περιεκτικότητάς του σε φώσφορο προστατεύει τον οργανισμό από την οστεοπόρωση, ενώ η καροτονοειδής λουτεΐνη που περιέχει βοηθά στην καλή υγεία του δέρματος, των ματιών και της καρδιάς. Η παρουσία του γάλακτος στη συνταγή του τραχανά αυξάνει την παρουσία πρωτεΐνης και ασβεστίου, γι’ αυτό αποτελεί κατάλληλη και θρεπτική τροφή για παιδιά.

Οι σούπες είναι από τα πιο υγιεινά και οικονομικά φαγητά που μπορείς να φτιάξετε για την οικογένειά σας. Μπορείτε να συνδυάσετε κάθε λογής υλικό ώστε να φτιάξετε κάτι που να είναι νόστιμο, θρεπτικό, υγιεινό και διαιτητικό.

Ο ξινός τραχανάς παρασκευάζεται από ζύμη αλευριού και γάλακτος ή γιαουρτιού, η οποία μένει για μια μέρα ώστε να «ξινίσει». Ο γλυκός φτιάχνεται από σκληρό στάρι, γάλα, βούτυρο γάλακτος και αλάτι. Ο τραχανάς γίνεται σούπα αραιή ή πιο πηκτή, μαγειρεύεται μαζί με όσπρια ή λαχανικά, συνοδεύει κοτόπουλο και χοιρινό, προστίθεται ως γέμιση σε πίτες, χρησιμοποιείται σε γεμιστά και ντολμάδες αντί για ρύζι αλλά και σε κεφτέδες αντί για ψωμί.

Μην διστάζετε λοιπόν να καταναλώσετε τραχανά είτε σε σούπα, είτε σαν συνοδευτικό στα κρεατικά ή στα ψαρικά σας. Οι συνταγές παρασκευής του είναι αμέτρητες και καλύπτουν κάθε γούστο!

Διαβάστε επίσης

• Ζέα για εύπεπτο και εύγευστο ψωμί και με μεγάλη διατροφική αξία.

• Κινόα (Quinoa), το πιο θρεπτικό τρόφιμο στον πλανήτη. Διατροφική αξία και πως θα την αξιοποιήσετε (video)

• Τι πρέπει να τρώτε και τι δεν πρέπει αν έχετε ελκώδη κολίτιδα. Η σημασία του άγχους και της άσκησης
• Τι είναι η κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη; Τι προκαλεί, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η σωστή διατροφή για τους ασθενείς;
• Το 2013: Διεθνές έτος Κινόα, του πιο θρεπτικού τροφίμου στον πλανήτη …!
• Λινάρι, λιναρόσπορος, πλούσιος σε Ω3 λιπαρά, κατά της χοληστερίνης, της πίεσης, του διαβήτη, του καρκίνου, της δυσκοιλιότητας και των φλεγμονών
• Μπάρες με βρώμη, κινόα, μπανάνα και άλλα πολλά

Ποιες βιταμίνες δρουν ως ασπίδα προστασίας απέναντι στo κρυολόγημα, την γρίπη, τις εποχικές ιώσεις;.

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Είναι γνωστό ότι τα πιο σημαντικά όπλα απέναντι στους έντονους ρυθμούς της καθημερινότητας και συγχρόνως απέναντι στις γρίπες που κυκλοφορούν, τα δίνουμε εμείς στον οργανισμό μας, και δεν είναι άλλα από την σωστή διατροφή, τον υγιεινό τρόπο ζωής και παράλληλα την απαραίτητη πρόσληψη βιταμινών. Ο οργανισμός μας καλείται να βγάλει εις πέρας ένα αρκετά επιβαρυμένο πρόγραμμα αποτελούμενο από πολλές ώρες εργασίας ή μαθημάτων, την φροντίδα των παιδιών, το καθάρισμα του σπιτιού αλλά και διάφορες ψυχαγωγικές δραστηριότητες που έχουμε επιλέξει να κάνουμε κατά την διάρκεια της ημέρας. Για το λόγο αυτό τα αποθέματα των απαραίτητων βιταμινών που έχει ανάγκη το σώμα μας εξαντλούνται πάρα πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα το ανοσοποιητικό μας σύστημα να βρίσκεται ιδιαίτερα ευάλωτο απέναντι στους κινδύνους που παραμονεύουν, είτε αυτοί είναι στο χώρο εργασίας μας είτε σε κάποια συνάθροιση με φίλους σε εσωτερικό χώρο, κλπ.

Ποιες όμως βιταμίνες αποτελούν τα πιο δυνατά «χαρτιά» του ανοσοποιητικού μας;

Δυο από τις βασικότερες βιταμίνες που θα σας κρατήσουν σε εγρήγορση καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσουν και ως ασπίδα προστασίας για τον οργανισμό δρώντας ενάντια στα εποχικά κρυολογήματα είναι οι Βιταμίνες C και D. Η κατανάλωση πολλών φρούτων και λαχανικών, όπως είναι για παράδειγμα τα πορτοκάλια, το ακτινίδιο, οι φράουλες, οι πιπεριές και το μπρόκολο, παίζει σημαντικό ρόλο στη θωράκιση του οργανισμού αφού τα συγκεκριμένα τρόφιμα είναι πλούσια σε βιταμίνη C. Από την άλλη, ο τόνος και ο σολομός εμπεριέχουν σημαντικές ποσότητες βιταμίνης D, όπως επίσης το τόφου, τα μανιτάρια, τα αυγά, το μοσχαρίσιο συκώτι κ.α. Όσον αφορά την ημερήσια πρόσληψη της Βιταμίνης C είναι τουλάχιστον 80mg/μέρα, που μπορεί να ανέβει και έως τα 500-1000 mg ανά ημέρα σε περιόδους έλλειψης βιταμινών ή έξαρσης της γρίπης ενώ για της Βιταμίνης D είναι 1500-2000 IU.

Εξίσου σημαντικές βιταμίνες για τον ανθρώπινο οργανισμό αποτελούν και οι βιταμίνες Α, Ε, Β12, Β6 και D.  Η D άλλωστε είναι ευρέως γνωστή για τα σημαντικά οφέλη που προσφέρει στον οργανισμό όπως είναι η ενδυνάμωση των οστών και των μυών, η καταπολέμηση των φλεγμονών και του διαβήτη τύπου 1 και 2 και φυσικά η θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, στοιχεία όπως είναι το μαγνήσιο και το ασβέστιο συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία των μυών και των οστών και την προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Ένα ακόμη στοιχείο που είναι ιδιαίτερα απαραίτητο για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι ο ψευδάργυρος, ο οποίος εμπεριέχεται κυρίως στα φασόλια, το κρέας και τα ψάρια.

Εξαιτίας του φορτωμένου καθημερινού προγράμματος είναι δύσκολο να συμπεριλάβουμε όλα αυτά τα τρόφιμα στη καθημερινή μας διατροφή με αποτέλεσμα να στερούμε συχνά τα οφέλη όλων αυτών των βασικών στοιχείων από τον οργανισμό μας. Επίσης, ο ανθρώπινος οργανισμός δεν έχει τη δυνατότητα να αποθηκεύει τις απαραίτητες ποσότητες αυτών των βιταμινών, οπότε είναι απαραίτητο να προσπαθούμε να τον ενισχύσουμε και με άλλους τρόπους, όπως είναι για παράδειγμα τα συμπληρώματα διατροφής.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούμε να τα βρούμε σε μορφή χαπιών που είναι και ο πιο συνηθισμένος τρόπος για να καλύψουμε τις απαραίτητες ανάγκες μας σε βιταμίνες. Μια άλλη όμως πρόταση, που είναι και πολύ πιο ευχάριστη, είναι τα βιταμινούχα ροφήματα τα οποία είναι πλούσια σε όλες τις παραπάνω βιταμίνες και μπορούν να βοηθήσουν στην τόνωση του οργανισμού και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Τέτοια βιταμινούχα ροφήματα, που συνδυάζουν αποτελεσματικά όλες τις παραπάνω βιταμίνες μπορούμε να βρούμε στο εμπόριο κερδίζοντας μάλιστα χρόνο τον οποίο θα καταναλώναμε για να παρασκευάσουμε οι ίδιοι κάποιο ρόφημα.

Το σίγουρο είναι πως αν διατηρούμε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, με την σωστή διατροφή, την άσκηση και την απαραίτητη πρόσληψη βιταμινών, ο οργανισμός μας θα σταθεί επάξια απέναντι στους αόρατους εχθρούς της χειμερινής περιόδου και θα βγει νικητής!

 Διαβάστε επίσης

• Πότε ο βήχας πρέπει να σας ανησυχήσει, τι μπορεί να προκαλέσει και πώς αντιμετωπίζεται;
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.
• Κρυολόγημα ή γρίπη; Τι πρέπει να κάνουμε; Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε ασπιρίνη στα παιδιά με γρίπη;

Kουραμπιέδες, μελομακάρονα, δίπλες, πανετόνε, τι διαλέγουμε διατροφικά και με λιγότερες θερμίδες;.

της Θάλειας Γούτου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα Χριστούγεννα βρίσκονται προ των πυλών και τελικά δίλημμα αποτελεί το πόσα μελομακάρονα, κουραμπιέδες ή δίπλες μπορούμε να καταναλώσουμε χωρίς να επιβαρυνθούμε με περιττά κιλά, καθώς επίσης και τι από όλα τα χριστουγεννιάτικα γλυκά είναι προτιμότερο να καταναλώνουμε.

Πρόκειται για τρία πολύ αγαπημένα και γιορτινά γλυκά, τα οποία ωστόσο μοιάζουν με... θερμιδικές βόμβες. 

Ποιο, όμως, να προτιμήσετε;

Θερμιδικά ένας κουραμπιές 40 γραμμαρίων έχει περίπου 240 θερμίδες και 9,2γρ λίπους ενώ ένα μελομακάρονο έχει λιγότερα λίπη και θερμίδες (ένα κομμάτι 35 γραμμαρίων περιέχει 190 θερμίδες και 8γρ λίπους περίπου). 

Το μελομακάρονο είναι όμως και πιο υγιεινό.

Τα μελομακάρονα είναι πιο υγιεινά σε σύγκριση με τους κουραμπιέδες, επειδή όταν παρασκευάζονται με ελαιόλαδο και όχι με βούτυρο περιέχουν λιγότερα κορεσμένα λιπαρά τα οποία είναι ευεργετικά για το καρδιαγγειακό σύστημα.

Αναλύοντας τα επιμέρους συστατικά που περιέχονται στα μελομακάρονα:

• Το ελαιόλαδο αποτελεί πολύ καλή πηγή αντιοξειδωτικών βιταμινών (κυρίως Ε) μονοακόρεστων λιπαρών, ουσίες που βοηθούν στην μείωση της LDL («κακής») και την διατήρηση των επιπέδων της HDL («καλής») χοληστερόλης στο αίμα.


• Τα καρύδια είναι πλούσια σε μέταλλα, βιταμίνες Β6 και Ε, καθώς και σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα, γεγονός που τους προσδίδει σημαντική αντιοξειδωτική δράση.


• Το μέλι περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β και βοηθά στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος καθώς και στις μεταβολικές λειτουργίες του οργανισμού.


• Τέλος, η κανέλα αποτελεί ένα εξαίρετο μπαχαρικό με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά. Μάλιστα η κανέλα περιέχει και μικρή ποσότητα σιδήρου, η οποία έχει και μεγάλη βιοδιαθεσιμότητα ειδικά όταν συνδυάζεται με τη βιταμίνη C του ξύσματος πορτοκαλιού ή του χυμού πορτοκάλι.

Όσον αφορά τα συστατικά των κουραμπιέδων:

Το παραδοσιακό γλυκό των Χριστουγέννων, ο κουραμπιές, έχει πολλές θερμίδες και αρκετά λιπαρά, ιδίως κορεσμένα, που θεωρούνται επιβλαβή για το καρδιαγγειακό σύστημα. Βέβαια μια φορά το χρόνο δεν χάλασε ο κόσμος αλλά θα πρέπει η κατανάλωση τους να γίνεται με μέτρο ώστε να αποφύγετε τις πολλές θερμίδες και τα λίπη.

• Το βούτυρο είναι πλούσιο σε κορεσμένα λίπη τα οποία έρευνες έχουν δείξει ότι είναι βλαβερά για το καρδιαγγειακό σύστημα.


• Τα αμύγδαλα που εμπεριέχονται στον κουραμπιέ είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά, βιταμίνες και σίδηρο, αρκετά ευεργετικά για τον οργανισμό.


• Τέλος η ζάχαρη που αποτελεί φυσική πηγή υδατανθράκων δεν έχει καμιά θρεπτική αξία και δίνει μόνο «κενές» θερμίδες.

Συνεπώς, τα μελομακάρονα είναι αναμφίβολα η πιο υγιεινή επιλογή για να γλυκάνουμε τις γιορτινές ημέρες. 

Ας δούμε και τα υπόλοιπα γλυκά των ημερών

Δίπλες 

Oι δίπλες είναι χαμηλότερες σε θερμίδες (μία δίπλα 30 γραμμαρίων μας δίνει περίπου 95 θερμίδες και 4,5 γρ λίπους). Εάν μάλιστα τηγανιστούν σε ελαιόλαδο μας δίνουν και ωφέλιμα μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές βιταμίνες του ελαιολάδου, ενώ περιέχουν και αυτές λίγη ποσότητα καρυδιών

Βασιλόπιτα

Η βασιλόπιτα τύπου κέικ γίνεται με πολύ βούτυρο και πολλά αυγά, με συνέπεια να είναι πλούσια σε θερμίδες  με πολλά λιπαρά κυρίως κορεσμένα.

1 κομμάτι 100 γρ. έχει 350 θερμίδες και 20 γρ. λιπαρά.

Από την άλλη πλευρά η  βασιλόπιτα τύπου τσουρέκι θεωρείται καλύτερη επιλογή  επειδή για την παρασκευή της απαιτείται 50% λιγότερο βούτυρο ενώ περιέχει πολλά μυρωδικά τα οποία (μαχλέπι, μαστίχα και γλυκάνισο) έχουν και αντιοξειδωτική δράση.

Πανετόνε 

Το πανετόνε, η υπερπαραγωγή είναι ένα τσουρέκι με γέμιση από σταφίδες, φρούτα και καρύδια, συστατικά τα οποία  το «φορτώνουν» με θερμίδες και λιπαρά.

1 κομμάτι 115 γρ.  περιέχει 405 θερμίδες και 18γρ. λιπαρά.

Φέτος λοιπόν τα Χριστούγεννα προτιμήστε τις δίπλες και ακόμη καλύτερα τα μελομακάρονα (τα οποία δεν απαιτούν τη διαδικασία του τηγανίσματος για να παρασκευαστούν) και καταναλώστε όσο το δυνατόν λιγότερους κουραμπιέδες γίνεται.

Τα γλυκά δεν απαγορεύονται από κανένα πρόγραμμα διατροφής και δεν υπάρχει λόγος να τα αποφεύγετε! Αρκεί, φυσικά, να καταναλώνονται με σύνεση και μέτρο. 

Καλές γιορτές λοιπόν!

Διαβάστε επίσης

• Αν φάγατε πολύ και απότομα, αν δεν νιώθετε καλά, και έχετε δυσφορία, βαρυστομαχιά, διαβάστε αυτές τις οδηγίες για να αποφύγετε τα χειρότερα...
• Πως θα προλάβουμε το μεθύσι και τι μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε τα συμπτώματα και το hangover
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό;
• Πονάτε στο στήθος; Είναι καρδιά ή στομάχι; Πότε πρέπει να καλέσετε βοήθεια και να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο;
• Ταλαιπωρείστε συχνά από καούρες; Που οφείλονται και πώς μπορείτε να αντιμετωπίσετε την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, αλλάζοντας απλές συνήθειες;

Μαύρο σκόρδο. To superfood που έχει πολλαπλάσια οφέλη από το λευκό.

επιμέλεια Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος,  medlabnews.gr iatrikanea

Ένα σχετικά άγνωστο -στην Ελλάδα- superfood έχει αρχίσει και παράγεται τα τελευταία χρόνια και στην ελληνική επικράτεια και ειδικότερα στον θεσσαλικό κάμπο. Ο λόγος για το μαύρο σκόρδο το οποίο αρχικά εμφανίστηκε στην Ιαπωνία, την Κορέα και την Ταϊλάνδη, κατέκτησε την Αμερική, και τα τελευταία χρόνια αυξάνει την «παρουσία» του και στην Ελλάδα.

Σκόρδο. Φάρμακο για καρδιά, πίεση, χοληστερίνη, υπέρταση, λοιμώξεις, καρκίνου παχέος εντέρου.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Η φύση έχει εφοδιάσει τα προϊόντα της με πολύτιμες φυτοδραστικές ουσίες που προστατεύουν τον οργανισμό από την φθορά.

Το πιο αποτελεσματικό από όλα όπως δείχνουν επιστημονικές μελέτες των τελευταίων 50 ετών είναι το σκόρδο. Τροφή και φάρμακο που οι γιατροί της αρχαιότητας συνιστούσαν για τη θεραπεία 61 παθήσεων.
Το σκόρδο ήταν δημοφιλές από την εποχή του Ομήρου. Οι αφροδισιακές και θεραπευτικές του ιδιότητες είχαν γίνει αντιληπτές στον άνθρωπο από τότε. Έτρωγαν σκόρδο κάθε μέρα με ψωμί και επίσης το πρόσθεταν σε σαλάτες.

Με βάση το σκόρδο κατασκεύαζαν μια πάστα που περιείχε επιπρόσθετα από το σκόρδο, τυρί, αυγά, μέλι και λάδι. Πιθανόν η γνωστή μας σκορδαλιά να προέρχεται από εκεί.
Όπως το σκόρδο έτσι και το κρεμμύδι, ήταν μέρος της καθημερινής διατροφής των αρχαίων Ελλήνων και θεωρείτο ιδιαίτερα ισχυρό αφροδισιακό. Οι αρχαίοι Έλληνες το παρείχαν στους αθλητές τους για να τους κάνουν ταχύτερους. Όσο για τους Κινέζους, αυτοί το θεωρούσαν γιατρικό για όλες σχεδόν τις παθολογικές καταστάσεις συμπεριλαμβανομένων της παχυσαρκίας και της ανικανότητας.

Περιέχει: Θειούχες ενώσεις, με πιο δραστική την αλισίνη, στην οποία οφείλει και τη χαρακτηριστική μυρωδιά του. Επίσης, φλαβονοειδή που διεγείρουν την παραγωγή γλουταθειάνης η οποία βοηθάει την αποβολή τοξινών και άλλων βλαβερών ουσιών που έχουν συσσωρευθεί. Είναι πλούσιο σε μαγγάνιο, βιταμίνη Β6 και βιταμίνη C, ενώ θεωρείται και καλή πηγή σεληνίου.

Η αλλισίνη είναι η ουσία που προσδίδει στο σκόρδο την χαρακτηριστική οσμή και γεύση. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητο το σκόρδο να συνθλίβεται πριν την προσθήκη του στο φαγητό, προκειμένου να απελευθερωθεί η δραστική αλλισίνη. Σύμφωνα με έρευνες, η αλλισίνη είναι τοξική για τα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο, τα οξέα του στομάχου και η θερμότητα εμποδίζουν την ενζυμική δράση της αλιινάσης, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται μικρότερη ποσότητα αλλισίνης και κατά συνέπεια, το σκόρδο σε μαγειρεμένη μορφή να έχει λιγότερο ισχυρή θεραπευτική δράση.

Οι αντιμικροβιακές, αντιθρομβωτικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες του σκόρδου, καθώς και η ιδιότητά του να μειώνει τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα, έχουν αποδοθεί στην ουσία αλλισίνη. Οι αντινεοπλασματικές ιδιότητες είναι πιθανόν να οφείλονται στις ενώσεις θείου ή σε άλλα συστατικά αγνώστου χημικής σύστασης και δομής.

Τα χάπια σκόρδου θα μπορούσαν να θεωρηθούν η καλύτερη λύση, καθώς έτσι αποφεύγεται η δυσοσμία και η δυσάρεστη γεύση. Οι ειδικοί όμως επαναλαμβάνουν ότι αυτά δεν έχουν καμιά ουσιώδη επίδραση στον οργανισμό.

Η κατανάλωση σκόρδου, προσφέρει:

• Τη βελτίωση των συνολικών επιπέδων χοληστερόλης.
• Τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και τη μείωση σχηματισμού θρόμβων, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο εγκεφαλικού και καρδιακής προσβολής.
• Την Καταπολέμηση των λοιμώξεων του αναπνευστικού.
• Την ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων του κοινού κρυολογήματος, συμπεριλαμβανομένου του πονόλαιμου.
• Τη μείωση των μυκητιάσεων και των λοιμώξεων.
• Αντικαρκινικό Η μέτρια κατανάλωση σκόρδου μπορεί να μειώσει κατά 35% την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου. Το σκόρδο περιέχει ουσίες με ιδιαίτερα αντικαρκινική δράση (θειο-αλλοκυστεϊνη, αλλισίνη, δισουλφίδιο).

Η κατανάλωση ενός έως δύο κομματιών ωμού σκόρδου ανά ημέρα, θεωρείται ασφαλής για τους ενήλικες. Οι δόσεις που συστήνονται γενικά στη βιβλιογραφία για τους ενήλικες είναι 4 γραμμάρια (1-2 κομμάτια) ωμό σκόρδο ανά ημέρα ή μια ταμπλέτα σκόνης σκόρδου 300mg, 2 έως 3 φορές ανά ημέρα, ή 7.2γραμ. εκχύλισμα σκόρδου ανά ημέρα.

Προσοχή:
Ασθενείς που ακολουθούν αντιπηκτική αγωγή θα πρέπει να ενημερώνουν το γιατρό τους για την κατανάλωση σκόρδου, καθώς το σκόρδο παρουσιάζει αντιπηκτικές ιδιότητες.

Τέλος τη δυσάρεστη οσμή του σκόρδου στην αναπνοή μπορεί να καλύψει ένα ποτήρι γάλα. Το γάλα μειώνει σημαντικά τις συγκεντρώσεις των χημικών ουσιών που δίνουν στο σκόρδο την έντονη και μακράς διάρκειας οσμή του. Όμως περιορίζει τις θεραπευτικές ιδιότητες του σκόρδου.

Διαβάστε επίσης

• Τι σοβαρό μπορεί να κρύβει η κακοσμία του στόματος; Τι μπορείτε να κάνετε για να την αντιμετωπίσετε;
• Μπακαλιάρος (βακαλάος) ψάρι πλούσιο σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φωσφόρο, σίδηρο, κάλιο, Β12 και Ω3 λιπαρά

Κολοκάσι η υπερτροφή της Ικαρίας και της Κύπρου. Τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το Κολοκάσι είναι ποώδες φυτό το υπέργειο τμήμα του οποίου φθάνει σε ύψος τα 1,50 – 2,00 μέτρα. Το ριζικό σύστημα είναι θυσανώδες (δηλαδή δεν υπάρχει κεντρική ρίζα) και ο κύριος όγκος του συναντάται περίπου μέχρι ένα μέτρο κάτω από το έδαφος. Στην ουσία πρόκειται για ένα βολβό αντίστοιχο της φημισμένης σελινόριζας ή ακόμη και της πατάτας. Ευδοκιμεί για 14 ολόκληρους μήνες μέσα στο χώμα σε υγρά και ζεστά κλίματα. Είναι πλούσιο σε άμυλο και η γεύση του θυμίζει εκείνη της γλυκοπατάτας.
“Τα φύλλα του φυτού (που είναι και το μόνο μέρος του φυτού πάνω από το έδαφος) αποτελούνται από τον μίσχο και το έλασμα. Ο μίσχος έχει σπογγώδη υφή εσωτερικά ενώ το έλασμα του φύλλου είναι γυαλιστερό και παχύ”. “Τα μεσογονάτια διαστήματα του κορμού έχουν δακτυλιοειδές σχήμα, ο δε κορμός στη διάρκεια της ανάπτυξης του εκπτύσσει θυγατρικούς κορμούς.

Το φυτό που είναι γνωστό στη Κύπρο με την ονομασία Κολοκάσι, ταξινομικά ανήκει στην Οικογένεια Araceae (μονοκοτυλήδονα φυτά) και στο γένος Colocasia. Το γένος περιλαμβάνει το είδος Colocasia esculenta και το οποίο απαντάται σε πολλά μέρη του κόσμου, περιλαμβανομένης και της Κύπρου.

Η ονομασία του φυτού (κολοκάσι), σχετίζεται με το λατινικό του όνομα (Colocasia esculenta).

Στην Ινδία, είναι γνωστό ως “gaderi”, με τα μικρότερα να ονομάζονται “arbi” ή “arvi” και να είναι πιο κοινά και πιο δημοφιλή. Στην Ινδονησία, ονομάζεται “talas” ή “keladi”.

Στην Αυστραλία, η Κολοκασία η εδώδιμος ποικ. η υδρόβιος (Colocasia esculenta var. aquatilis) είναι ιθαγενής στην περιοχή Κίμπερλι της Δυτικής Αυστραλίας, η ποικιλία esculenta έχει εγκλιματισθεί στη Δυτική Αυστραλία, τη Βόρεια Επικράτεια, το Κουίνσλαντ και τη Νέα Νότια Ουαλία.

Στην Τουρκία, η Κολοκασία η εδώδιμος είναι τοπικά γνωστή ως “golevez” και καλλιεργείται κυρίως στις Μεσογειακές ακτές, όπως στην Αλάγια, η οποία είναι μια περιοχή της Αττάλειας.

Αν και τροπικό φυτό, φαίνεται πως τα είδη που έχουν προσαρμοστεί στις συνθήκες της Κύπρου (καθώς επίσης τη Συρία και την Αίγυπτο) αρέσκονται σε ξηρό κλίμα με ψηλές όμως αρδευτικές ανάγκες.

Το κολοκάσι καλλιεργείται στην Κύπρο για τους εδώδιμους κορμούς του, δηλαδή τις μάππες και τις πούλλες, που είναι πλούσιες σε άμυλο, πρωτεΐνες και βιταμίνες. Τόσο οι “μάππες” όσο και οι “πούλλες” αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Η λέξη “μάππα” αναφέρεται στο κεντρικό κόρμο, ο οποίος βρίσκεται αμέσως κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι Σωτήρας”. Η λέξη “πούλλα” αναφέρεται σε κορμίδια τα οποία αποτελούν τις δευτερεύοντες ή θυγατρικούς κορμούς και οι οποίοι αναπτύσσονται προς τα πλάγια και προσδιορίζεται ονομαστικά ως “Κολοκάσι-Πούλλες Σωτήρας”.

Ικαρία και Κολοκάσι

Το Κολοκάσι καλλιεργείται και στην Ικαρία. Το νησί που έγινε γνωστό για τη μακροζωία των κατοίκων του, πέρα από τις ομορφιές του. Οι Ικαριώτες ξέρουν να επιλέγουν σωστά. Ένα από τα μυστικά τους ως γνωστόν για τα υψηλότατα ποσοστά μακροζωίας στο νησί είναι η μεσογειακού τύπου διατροφή που ακολουθούν. Γνωρίζουν καλά πως ότι και να συμβεί εκείνοι θα έχουν εξασφαλίσει τις δικές τους καλλιέργειες. Χαρακτηριστικό είναι πως όταν ξέσπασε ο Β Παγκόσμιος πόλεμος οι Ικαριώτες δεν πέρασαν δύσκολα τουλάχιστον όσον αφορά το φαγητό, αφού έτρωγαν τους βολβούς από τα κολοκάσια που ήταν σε αφθονία στο νησί. Σε βάθος χρόνου θα λέγαμε ότι και στην Ικαρία έχουν λιγοστέψει αρκετά λόγω και της ανεξέλεγκτης συλλογής τους. Όσον αφορά το ψήσιμο του, στην Ικαρία τουλάχιστον συνηθίζεται να το βράζουν για δύο ώρες και στη συνέχεια να το κάνουν σαλάτα παντρεύοντας το με διάφορα μυρωδικά, φρέσκο κρεμμύδι, λάδι και ξίδι. Μία ακόμη Ικαριώτική επιλογή είναι η Σκορδαλιά με Κολοκάσι.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Τόσο το ίδιο το κολοκάσι όσο και τα φύλλα του ΔΕΝ πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθούν ωμά καθώς εκτός από τις ευεργετικές τους ιδιότητες, δυστυχώς διαθέτουν και μία εξαιρετικά τοξική ουσία, το οξαλικό ασβέστιο. Ουσία βεβαίως που χάνεται κατά την διάρκεια της βράσης.

Για τον λόγο αυτό, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας και φροντίζουμε πάντοτε να φοράμε γάντια.

Αντί για να το πλύνουμε, το καθαρίζουμε καλά με χαρτί ή με βρεγμένη πετσέτα και στη συνέχεια αφαιρούμε τη φλούδα κόβοντάς τη με το μαχαίρι.

Μπορούμε επίσης να το βράσουμε όπως είναι και μετά να αφαιρέσουμε την φλούδα του.

Δεν το τρώμε ποτέ ωμό γιατί περιέχει τοξίνες που αδρανοποιούνται με το βράσιμο.

Αποτελέσματα μελετών υποστηρίζουν πως η κατανάλωση ρίζας κολοκάσι που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα όπως πέτρες στα νεφρά, ουρική αρθρίτιδα κ.α.

Διατροφική αξία του κολοκάσι

Το Κολοκάσι περιέχει πρεβιοτικές ίνες και συγκεκριμένα είναι πολύ πλούσια σε ινουλίνη, έναν υδατάνθρακα που συνδέεται με την καλή υγεία του εντέρου, ενώ τα υψηλά επίπεδα της φρουκτόζης, το καθιστούν μια ελκυστική εναλλακτική λύση για σακχαρόζη, δεδομένου ότι η φρουκτόζη εξάγεται εύκολα από τους βολβούς.

Το κολοκάσι περιέχει επίσης βιταμίνη C, φώσφορο, Θειαμίνη, κάλιο και είναι πολύ καλή πηγή σιδήρου.

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	594 kJ (142 kcal)
Υδατάνθρακες	34,6 g
- Σάκχαρα	0.49
- Οι φυτικές ίνες	5,1 g
Λίπος	0,11 g
Πρωτεΐνη	0,52 g
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.107 mg (9%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0,028 mg (2%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	0,51 mg (3%)
Παντοθενικό οξύ (Β 5)	0.336 mg (7%)
Η βιταμίνη Β 6	0.331 mg (25%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	19 μ § (5%)
Βιταμίνη C	5 mg (6%)
Βιταμίνη Ε	2,93 mg (20%)
Ασβέστιο	18 mg (2%)
Σίδερο	0,72 mg (6%)
Μαγνήσιο	30 mg (8%)
Μαγγάνιο	0.449 mg (21%)
Φώσφορος	76 mg (11%)
Κάλιο	484 mg (10%)
Ψευδάργυρος	0,27 mg (3%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

φύλλα, οι πρώτες

Θρεπτική αξία ανά 100 g (3.5 oz)
Ενέργεια	177 kJ (42 kcal)
Υδατάνθρακες	6,7 g
- Σάκχαρα	3 g
- Οι φυτικές ίνες	3,7 g
Λίπος	0,74 g
Πρωτεΐνη	5 g
Η βιταμίνη Α ισοδύναμα.	241 μ § (30%)
- β-καροτένιο	2895 μ § (27%)
- η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη	1932 μg
Θειαμίνη (Vit. Β 1)	0.209 mg (18%)
Ριβοφλαβίνη (Vit. Β 2)	0.456 mg (38%)
Νιασίνη (Vit. Β 3)	1.513 mg (10%)
Η βιταμίνη Β 6	0.146 mg (11%)
Φυλλικό οξύ (Vit. Β 9)	126 μ § (32%)
Βιταμίνη C	52 mg (63%)
Βιταμίνη Ε	2,02 mg (13%)
Βιταμίνη Κ	108,6 μg (103%)
Ασβέστιο	107 mg (11%)
Σίδερο	2,25 mg (17%)
Μαγνήσιο	45 mg (13%)
Μαγγάνιο	0.714 mg (34%)
Φώσφορος	60 mg (9%)
Κάλιο	648 mg (14%)
Ψευδάργυρος	0,41 mg (4%)
Πηγή: USDA Θρεπτικά Database

Προάγει την υγεία του πεπτικού συστήματος

Οι φυτικές ίνες πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής μας, αφού έχουν την ικανότητα να καθαρίζουν το παχύ έντερο και να προάγουν την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος.

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικά ποσοστά φυτικών ινών με αποτέλεσμα η τακτική κατανάλωση να βοηθά στη σωστή λειτουργία του παχέος εντέρου και να συμβάλλει στην αποτροπή δυσάρεστων καταστάσεων, όπως το φούσκωμα, τα αέρια στο στομάχι, οι στομαχικές κράμπες, η δυσκοιλιότητα, ακόμη και η διάρροια.

Διαθέτει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Είναι γνωστό πως οι ελεύθερες ρίζες είναι επικίνδυνα υποπροϊόντα του κυτταρικού μεταβολισμού, τα οποία επιτίθενται στα υγιή κύτταρα του οργανισμού και τα μετατρέπουν σε καρκινικά. Συνεπώς, εάν θέλουμε να παραμείνουμε υγιής θα πρέπει να προστατεύσουμε τον οργανισμό μας από την επιβλαβή δράση τους.

Τα υψηλά επίπεδα βιταμινών Α και C, καθώς και άλλων φαινολικών αντιοξειδωτικών, συμπεριλαμβανομένης της κρυπτοξανθίνης, που απαντώνται στη ρίζα κολοκάσι, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στην αποτελεσματική καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών μειώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και του στόματος.

Βοηθά στη διαχείριση του διαβήτη

Ακόμη ένας σπουδαίος ρόλος των φυτικών ινών που περιέχονται στη ρίζα του φυτού, είναι η ικανότητα να ρυθμίζουν τα επίπεδα ινσουλίνης και γλυκόζης στο αίμα.

Ως εκ τούτου η τακτική κατανάλωση κολοκάσι, βοηθά τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη να διαχειριστούν την ασθένεια και κατά συνέπεια να προστατευτούν από τα δυσάρεστα συμπτώματα, ενώ ταυτόχρονα συμβάλει στη πρόληψη εμφάνισης διαβήτη σε υγιή άτομα.

Βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος

Το κολοκάσι περιέχει σημαντικό ποσοστό καλίου. Πρόκειται για ένα μέταλλο που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία του οργανισμού, καθώς βοηθά στη σωστή λειτουργία μεταφοράς υγρών σε όλο το σώμα και ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες.

Επίσης συμβάλλει, τόσο στην άμεση ανακούφιση του στρες και της πίεσης από τα αιμοφόρα αγγεία, όσο και από τις αρτηρίες, προάγοντας την συνολική υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Συμβάλλει στη διατήρηση της υγεία του δέρματος
Δύο βιταμίνες που αποτελούν ισχυρό σύμμαχο της υγείας του δέρματος είναι η βιταμίνη Ε και Α.

Συνεπώς, η κατανάλωση τροφίμων (όπως το κολοκάσι), που περιέχουν στην σύνθεση τους τα δύο πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά, συνιστούν έναν εξαιρετικό τρόπο για να προστατεύσουμε την επιδερμίδα μας από τις βλάβες που προκαλούν οι υπεριώδεις ακτινοβολίες.

Οι βιταμίνες Α και Ε, βοηθούν επίσης να προστατευτούμε από τα σημεία πρόωρης γήρανσης συμπεριλαμβανομένου των λεπτών γραμμών και ρυτίδων και να επαναφέρουμε τη χαμένη λάμψη της επιδερμίδας.

Φαίνεται επίσης πως επιταχύνουν τη διαδικασία επούλωσης των τραυμάτων.

Δημιουργεί ισχυρό ανοσοποιητικό

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της ρίζας κολοκάσι για την υγεία είναι ο ρόλος του στο ανοσοποιητικό σύστημα. Αναλυτικότερα, περιέχει ένα πολύ υψηλό ποσοστό βιταμίνης C, που διεγείρει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία του οργανισμούς από σοβαρές ασθένειες που προκαλούν διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί.

Διεγείρουν την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
Η παρουσία σιδήρου και χαλκού στη ρίζα του κολοκάσι το καθιστά μια σημαντική τροφή κατάλληλη για την πρόληψη της αναιμίας και την ενίσχυση του κυκλοφορικού συστήματος.

Στην πραγματικότητα, τα δύο πολύτιμα μέταλλα είναι απαραίτητα για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία βοηθούν στην αύξηση της μεταβολικής δραστηριότητας, στην ανάπτυξη νέων κυττάρων και στη γενική οξυγόνωση του σώματος, με αποτέλεσμα τα όργανα του οργανισμού να λειτουργούν σε βέλτιστα επίπεδα.

Χρήσεις και μαγείρεμα

Το κολοκάσι έχει και καλλωπιστική χρήση λόγω της μορφής των μεγάλων φύλλων του. Το άμυλό του είναι εύπεπτο και χρησιμοποιείται συχνά και για βρεφικές τροφές.

Τρώγεται συνήθως ψητό, βραστό ή γιαχνί και ταιριάζει πολύ με χοιρινό ή βοδινό κρέας αλλά και με ψάρια. Μαγειρεύεται ως κυρίως πιάτο αλλά και μόνο του ως συνοδευτικό. Καλό θα είναι να αποφύγετε το πλύσιμό του πριν το μαγειρέψετε γιατί μετά στο ψήσιμο κολλάει και λιώνει. Αν όμως πρέπει οπωσδήποτε να πλυθεί, στεγνώστε το καλά με μια πετσέτα.

Οι Ικαριώτες το βράζουν για δύο ώρες και το κάνουν σαλάτα με μπόλικο φρέσκο κρεμμύδι και διάφορα μυρωδικά, λάδι και ξύδι ή μαγειρευτό με φασόλια.

Διαβάστε επίσης

• Η υπερτροφή που καλλιεργείται στην Ικαρία και θεωρείται ένα από τα μυστικά της μακροζωίας των Ικαριωτών
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα
• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξιδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)