Δηλητηρίαση από υδράργυρο: συμπτώματα, πού βρίσκεται και τι κάνουμε αν σπάσει θερμόμετρο

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο υδράργυρος είναι βαρύ μέταλλο (χημικό σύμβολο Hg) με σημαντική τοξικότητα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Υπάρχει σε τρεις βασικές μορφές: στοιχειακός υδράργυρος, ανόργανος υδράργυρος και οργανικός υδράργυρος, κυρίως μεθυλυδράργυρος. Η έκθεση μπορεί να γίνει από μολυσμένα ψάρια, επαγγελματικές ή περιβαλλοντικές πηγές, αλλά και από αντικείμενα μέσα στο σπίτι, όπως παλιά θερμόμετρα υδραργύρου, θερμοστάτες, λαμπτήρες φθορισμού, μπαταρίες και διακόπτες. Το άρθρο εξηγεί τα συμπτώματα της δηλητηρίασης, τους κινδύνους για παιδιά και εγκύους και δίνει πρακτικές οδηγίες για το τι πρέπει να κάνετε —και τι να αποφύγετε— αν σπάσει θερμόμετρο υδραργύρου.  

Ο στοιχειακός υδράργυρος ανήκει στα βαρέα μέταλλα και έχει αργυρόλευκο χρώμα.  Είναι το μόνο μέταλλο που σε συνήθη θερμοκρασία παραμένει σε υγρή μορφή. Έχει μεγάλη πυκνότητα και είναι πολύ βαρύς. Ένα χιλιοστό του λίτρου ζυγίζει 13,534 g. Ο  υδράργυρος  και  οι ενώσεις του είναι  ιδιαίτερα  τοξικές  για  τους ανθρώπους,  τα  οικοσυστήματα  και  τα  άγρια ζώα.  Οι υψηλές  δόσεις  μπορεί  να  είναι  θανατηφόρες  για τους  ανθρώπους, αλλά ακόμη  και  σχετικά  χαμηλές δόσεις  μπορεί  να  έχουν  σοβαρές  αρνητικές νευροαναπτυξιακές επιπτώσεις, και έχουν πιθανή βλαβερή επίδραση στο καρδιαγγειακό, το ανοσολογικό και το αναπαραγωγικό σύστημα.  Μόλις απελευθερωθεί στο περιβάλλον, μέρος του υδραργύρου εξατμίζεται στον αέρα και εισέρχεται  με  την  αναπνοή  στον ανθρώπινο  οργανισμό. Όσο  υψηλότερη  είναι  η θερμοκρασία  τόσο  περισσότεροι  ατμοί  θα απελευθερωθούν  στην  ατμόσφαιρα από  τον  υγρό μεταλλικό υδράργυρο (όταν αυτός δεν βρίσκεται σε κλειστό δοχείο).  

Οι τοξικές επιδράσεις περιλαμβάνουν βλάβη του εγκεφάλου, των νεφρών, των πνευμόνων και η δηλητηρίαση από υδράργυρο μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες αρρώστιες, όπως ακροδυνία, σύνδρομο Hunter-Russell, και ασθένεια Minamata. To σύνδρομο Hunter-Russell (δηλητηρίαση μεθυλυδραργύρου) χαρακτηρίζεται από παραισθήσεις, στένωση οπτικών παιδίων, αταξία, διαταραχή της ακοής και διαταραχές της ομιλίας. Η ασθένεια Minamata είναι ένα νευρολογικό σύνδρομο που προκαλείται από σοβαρή δηλητηρίαση με μεθυλικό υδράργυρο με αταξία, μούδιασμα στα χέρια και τα πόδια, γενική αδυναμία των μυών, στένωση του οπτικού πεδίου, καθώς και βλάβη στην ακοή και την ομιλία. Σε ακραίες περιπτώσεις, παράλυση, κώμα και θάνατος ακολουθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά από την έναρξη των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα, συνήθως, περιλαμβάνουν αισθητηριακές διαταραχές (όρασης, ακοής, ομιλίας), διαταραγμένη αίσθηση και έλλειψη συντονισμού. Το ποια όργανα θα προσβληθούν καθώς και η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από τη μορφή του υδράργυρου, τη δόση, και τη διάρκεια της έκθεσης.

Σε έγκυες γυναίκες, ο υδράργυρος μπορεί να περάσει μέσω του πλακούντα, όπου επηρεάζει την εμβρυϊκή ανάπτυξη εμποδίζοντας το μυαλό και το νευρικό σύστημα από τη φυσιολογική ανάπτυξη. Παιδιά που έχουν επηρεαστεί εμφανίζουν χαμηλότερη ευφυΐα και εξασθενημένη ακοή. Οι λεκτικές και κινητικές ικανότητες τους μπορεί να επιβραδυνθούν Λόγω αυτών των απειλών στο αναπτυσσόμενο έμβρυο, οι γυναίκες (ιδιαίτερα οι έγκυες) δεν πρέπει να τρώνε ψάρια μολυσμένα από υδράργυρο.

Η χρόνια έκθεση σε ίχνη του υδραργύρου οδηγεί στην συσσώρευση του στον οργανισμό. Για να απαλλαγεί ο οργανισμός από τον υδράργυρο μπορεί να απαιτηθούν μήνες ή και χρόνια. Η έκθεση σε μεγαλύτερες δόσεις μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική βλάβη, ευερεθιστότητα, έλκη στα ούλη, σιελόρoια, μεταλλική γεύση, απώλεια της όρεξης, απώλεια μνήμης και αλλαγές της προσωπικότητας. Η εφάπαξ έκθεση σε μεγάλη δόση μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο.

Ο ανόργανος υδράργυρος μπορεί να προκαλέσει μια αρρώστια που λέγεται ακροδυνία και παρουσιάζει τα πιο κάτω συμπτώματα:

- Στασιμότητα βάρους.

- Φωτοφοβία.

- Πολύμορφο ερύθημα.

- Οιδηματώδη άκρα.

- Υπέρταση.

- Περιφερική νευροπάθεια.

- Νεφρά (Σωληναριακή δυσλειτουργία).

Ο ανόργανος υδράργυρος δεν έχει τεκμηριωθεί ότι προκαλεί τερατογένεση, αλλά είναι γνωστό ότι μειώνει την γονιμότητα τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες.

Υπάρχει τόσο μεγάλης έκτασης ρύπανση από υδράργυρο που σε πολλές χώρες οι κάτοικοι προειδοποιούνται να μην τρώνε συγκεκριμένα είδη ψαριών που πιάνονται σε όλες ή μερικές λίμνες και ποταμούς των περιοχών αυτών. Η κατανάλωση ψαριών είναι η πιο σημαντική πηγή πρόσληψης υδραργύρου για τον άνθρωπο, παρόλο που τα φυτά και τα ζώα, επίσης, περιέχουν υδράργυρο λόγω της βιοσυσσώρευσης υδραργύρου στο έδαφος, στο νερό και στην ατμόσφαιρα γενικά.

Η έκθεση σε υδράργυρο μπορεί να προκύψει επίσης με ένα από τους πιο κάτω τρόπους:

1. Την αναπνοή μολυσμένου αέρα.

2. Την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν υπολείμματα υδραργύρου από την επεξεργασία, όπως μπορεί να συμβεί στο σιρόπι καλαμποκιού με ψηλή περιεκτικότητα φρουκτόζη.

3. Την έκθεση σε ατμούς υδραργύρου, όπως για παράδειγμα τα οδοντιατρικά αμαλγάματα.

4. Από την ακατάλληλη χρήση ή διάθεση του υδραργύρου που περιέχεται σε αντικείμενα ή όργανα, όπως είναι οι ηλεκτρικοί λαμπτήρες φθορισμού.

Κάποιες από τις δραστηριότητες του ανθρώπου μπορούν, επίσης, να αποτελέσουν πηγή μόλυνσης με τον υδράργυρο, όπως τα εργοστάσια άνθρακα τα οποία εκπέμπουν περίπου το ήμισυ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από υδράργυρο.

Φυσικές πηγές υδραργύρου είναι τα ηφαίστεια.

Υπολογίζεται ότι περίπου τα δύο τρίτα της ρύπανσης από υδράργυρο από ανθρώπινες δραστηριότητες προέρχεται από καύση, κυρίως του άνθρακα. Άλλες πηγές υδραργύρου είναι η παραγωγή χρυσού, παραγωγή των μη σιδηρούχων μετάλλων, παραγωγή τσιμέντου, η διάθεση των αποβλήτων, παραγωγή καυστικής σόδας, χυτοσιδήρου και χάλυβα, παραγωγή υδραργύρου (κυρίως για τις ηλεκτρικές στήλες), καθώς και η καύση της βιομάζας.

Πού βρίσκεται ο υδράργυρος μέσα στο σπίτι;

Υπάρχουν πολλά προϊόντα καθημερινής χρήσης που περιέχουν υδράργυρο. Μπορεί να μην εμπεριέχουν ρίσκο για την υγεία αν χρησιμοποιηθούν μέχρις ενός σημείου και στη συνέχεια εξουδετερώνονται Αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να είμαστε προσεκτικοί.
     

Τα παρακάτω προϊόντα μπορεί να περιέχουν υδράργυρο:

• Θερμόμετρα υδραργύρου (πυρετού και βάσης, μαγειρικής, εξωτερικά)

• Θερμοστάτες

• Λάμπες φθορισμού, ατμών υδραργύρου και ηλεκτρονικές (οικονομικές)

• Μπαταρίες 

• Διακόπτες ή αναμεταδότες


Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει να μην χρησιμοποιούμε πια υδραργυρικά θερμόμετρα αλλά ηλεκτρονικά.

Πώς διαχέεται ο υδράργυρος στην ατμόσφαιρα; 

Ο υδράργυρος μπορεί να ελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα από την εξάτμιση ποσότητας υδραργύρου που έχει χυθεί, την αποτέφρωση προϊόντων που περιέχουν υδράργυρο ή αφήνοντας προϊόντα που περιέχουν υδράργυρο σε χωματερές. Επίσης, γεννήτριες που καίνε κάρβουνο ελευθερώνουν υδράργυρο. Απ' τον αέρα ο υδράργυρος μπορεί να πέσει στις λίμνες και στους ποταμούς με καθίζηση.                                                              

Ποια η αντιμετώπιση της δηλητηρίασης από υδράργυρο;

Η θεραπεία εξαρτάται από την μορφή του υδραργύρου που προκάλεσε τη δηλητηρίαση, την σοβαρότητα της δηλητηρίασης και από το αν είναι οξεία ή χρόνια

Καταρχήν πρέπει να γίνει απομάκρυνση του ασθενή από τη πηγή έκθεσης. Αν η έκθεσης  είναι σοβαρή τότε πιθανό ο γιατρός να αποφασίσει να χορηγήσει κάποια χηλική ένωση που να δεσμεύσει τον υδράργυρο και να τον αποβάλει. Τέτοια φάρμακα είναι η διμερκαπρόλη και το  DMSA.  Αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δηλητηρίαση από στοιχειακό ή ανόργανο υδράργυρο. Αντενδεικνύεται η χορήγηση τους σε δηλητηρίαση με οργανικό υδράργυρο.

Σε περίπτωση που έχετε στο σπίτι υδραργυρικό θερμόμετρο και σπάσει ή ένα οποιοδήποτε άλλο υδραργυρικό όργανο (πχ βαρόμετρο) τότε κάντε τα ακόλουθα:

1. Απομακρύνετε αμέσως τα παιδιά και τα ζώα

2. Αφήστε τα παράθυρα του δωματίου ανοικτά για τουλάχιστον δυο μέρες.

3. Μαζέψτε το υδράργυρο με ένα χαρτονάκι και τοποθετήστε τον σε μια νάιλον σακούλα. Μην χρησιμοποιήσετε ποτέ σκούπα ή οποιαδήποτε ηλεκτρική αναρροφητική σκούπα γιατί απλά θα κατακερματίσετε ακόμα περισσότερο τον υδράργυρο και δεν θα μπορείτε να το μαζέψετε και στην συνέχεια όταν αυξηθεί η θερμοκρασία στο δωμάτιο πιθανό να εξατμιστεί και να τον εισπνεύσετε.

4. Τοποθετήστε την πιο πάνω νάιλον σακούλα σε μια καινούρια νάιλον σακούλα και μετά μεταφέρατε το υλικό στο αρμόδιο τμήμα του κράτους όπου καταστρέφονται τέτοιου είδους μέταλλα. Τους λαμπτήρες φθορισμού τους παραδίνετε στα καταστήματα πώλησής τους.

5. Ποτέ δεν καθαρίζουμε τον υδράργυρο με γυμνά χέρια.

6. Ποτέ δεν χρησιμοποιούμε προϊόντα οικιακής χρήσης που περιέχουν αμμωνία ή χλωρίνη για να καθαρίσουμε το σημείο που έσπασε το θερμόμετρο.

7. Εάν δεν μπορείτε να εντοπίσετε τα σταγονίδια του υδραργύρου, χρησιμοποιήστε φακό- Το φως θα αντανακλάσει τα σταγονίδια του υδραργύρου και θα είναι ευκολότερο να τα εντοπίσουμε

8. Κλείστε τη θέρμανση- κλείστε τους ανεμιστήρες

9. Καλέστε το Κέντρο Δηλητηριάσεων εάν πιστεύετε ότι κάποιος εισέπνευσε ή έφαγε σταγονίδια υδραργύρου: 210 7793777. Ακόμα και η μικρότερη ποσότητα υδραργύρου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα σημαντικό ζήτημα. Εάν υποψιαζόσαστε ότι το κατοικίδιό σας εκτέθηκε σε υδράργυρο  καλέστε τον κτηνίατρό σας.

ΑΦΑΙΡΕΣΤΕ ΤΟΝ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟ ΑΠΟ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ, ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑ  

• Εάν  έπεσε  υδράργυρος  στο  δέρμα  σας,  παπούτσια  ή  ρούχα,  μείνετε  ακίνητος/η  και  ζητήστε να σας φέρουν πλαστική σακούλα και βρεγμένο χαρτί κουζίνας. 

• Σκουπίστε  τα  ορατά  σταγονίδια  υδραργύρου  με  το  βρεγμένο  χαρτί  και  βάλτε  τα  στη  σακούλα. Ελέγξτε μήπως υπάρχει υδράργυρος στις τσέπες σας. 

• Αφαιρέστε  τα  ρυπασμένα  παπούτσια  και  ρούχα  και  τοποθετήστε  τα  στη  σακούλα. Σφραγίστε τη σακούλα. 

• Κάντε ντους.

Τι να κάνετε εάν ήδη χρησιμοποιήσατε ηλεκτρική σκούπα για να καθαρίσετε τον υδράργυρο. 

Εάν χρησιμοποιήσατε ηλεκτρική σκούπα για να καθαρίσετε τον υδράργυρο, μπορείτε είτε να την  πετάξετε  ως  επικίνδυνο  απόβλητο  υδραργύρου  είτε  να  την  καθαρίσετε  ακολουθώντας  τις  παρακάτω οδηγίες: 

• Στην περίπτωση σκούπας με σακούλα: Αφήστε τη σκούπα σε λειτουργία στη βεράντα για  τουλάχιστον μία ώρα. Μετά αλλάξτε τη σακούλα και το φίλτρο, χειριζόμενοι τα παλιά ως  επικίνδυνα απόβλητα υδραργύρου (τοποθετείστε τα σε σφραγισμένη διπλή σακούλα και  βάλτε την ένδειξη απέξω «ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ»). 

• Στην περίπτωση σκούπας που δεν έχει σακούλα: Αφήστε  τη  σκούπα  σε λειτουργία στη  βεράντα για τουλάχιστον μία ώρα. Προσεκτικά μεταφέρετε τα υπολείμματα του κάδου σε  διπλή  πλαστική  σακούλα  και  ενεργήστε  όπως  ανωτέρω  για  τα  επικίνδυνα  απόβλητα  υδραργύρου.

  ΑΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΤΕ ΝΑ ΚΑΘΑΡΙΣΕΤΕ Ο ΙΔΙΟΣ ΤΟ ΧΩΡΟ  

• Συγκεντρώστε τα απαραίτητα αντικείμενα πριν επιχειρήσετε το καθάρισμα:  

- ελαστικά γάντια  

- προστασία για τα μάτια και μάσκα  

-  σταγονόμετρο ή σύριγγα πλαστική χωρίς την μεταλλική μύτη  

- δύο σκληρά χαρτόνια   

- μικρές πλαστικές σακούλες κατά προτίμηση τύπου φερμουάρ  

- δύο πλαστικές σακούλες σκουπιδιών  

-  ένα μεγάλο κουτί ή δίσκο πλαστικό  

- χαρτί κουζίνας  

- ευρύλαιμο δοχείο με βιδωτό καπάκι, κατά προτίμηση πλαστικό  

- κολλητική ταινία  

-  φακό  

- πλαστικό φαράσι  

• Βάλτε παλιά ρούχα και παπούτσια ώστε να τα πετάξετε σε περίπτωση που ρυπανθούν. 

• Απομακρύνετε κάθε κόσμημα και ρολόι από τα χέρια σας γιατί ο υδράργυρος ενώνεται με  τα μέταλλα. 

• Φορέστε τα γάντια και τη μάσκα. 

• Χρησιμοποιείστε το φακό για να εντοπίσετε τον υδράργυρο. Το φως αντανακλάται από τα  σταγονίδια του υδραργύρου και είναι ευκολότερο να τα εντοπίσετε. 

• Χρησιμοποιώντας τα δύο χαρτόνια συλλέξτε τα σταγονίδια (μπίλιες) του υδραργύρου στο  πλαστικό φαράσι ή σε σκληρό χαρτόνι. Εναλλακτικά χρησιμοποιήστε το σταγονόμετρο για  να τα ρουφήξετε ή την κολλητική ταινία για να κολλήσουν επάνω. 4 

• Τοποθετήστε  τα  σταγονίδια  υδραργύρου  με  προσοχή  στο  δοχείο  (κατά την μεταφορά βάλτε από κάτω το δίσκο ή το κουτί για να μην σας χυθεί ξανά υδράργυρος στο πάτωμα). Κλείστε  το  καπάκι,  σφραγίστε  το  με  ταινία  και  βάλτε  ετικέτα  με  την  ένδειξη  «ΠΡΟΣΟΧΗ  ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΣ». 

• Τοποθετείστε το δοχείο (με τον υδράργυρο) σε πλαστική σακούλα και κλείστε τη ερμητικά  με  την  ταινία.  Βάλτε  τη  σακούλα  μέσα  σε  δεύτερη  σακούλα,  σφραγίστε  εκ  νέου  και  κολλήστε ετικέτα στην εξωτερική σακούλα με την ένδειξη «ΠΡΟΣΟΧΗ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΣ». 

• Μαζέψτε  τα  σπασμένα  γυαλιά  και  τα  σπασμένα  κομμάτια  από  τις  σκληρές  επιφάνειες  (πάτωμα,  τραπέζι  κλπ)  με  σκληρό  χαρτί  και  με  αυτοκόλλητη  ταινία  τα  πολύ  μικρά  κομματάκια  π.χ.  γυαλιού,  φορώντας  πάντα  τα  ελαστικά  γάντια.  Μπορείτε  επίσης  να  χρησιμοποιήσετε  βαμβάκι  ή  βρεγμένο  χαρτί  κουζίνας  για  να  παραλάβετε  σφαιρίδια  υδραργύρου  από  ρωγμές.  Χρησιμοποιείστε  τον  φακό  και  πάλι  για  να  εντοπίσετε  τυχόν  κρυμμένα σε ρωγμές υδράργυρο.  Καθαρίστε την περιοχή με υγρό απορροφητικό χαρτί ή  πανί ή υγρά χαρτομάντιλα μιας χρήσεως. 

• Για  τον  εντοπισμό  του  υδραργύρου  μπορείτε  επίσης  αν  επιθυμείτε  να  χρησιμοποιήσετε  θείο (θειάφι) (διατίθεται σε καταστήματα ειδών κήπου) το οποίο θα ρίξετε πάνω από την  περιοχή της διαρροής. Η σκόνη θα γίνει καφέ σε επαφή με τον υδράργυρο. Συλλέξτε την  σκόνη,  όπως  και  τα  σταγονίδια    υδραργύρου.  Το  θείο  δεσμεύει  τον  υδράργυρο, μειώνοντας  την  ποσότητα  των  εκλυόμενων  ατμών. (Μην  εφαρμόζετε  σε  χαλί  ή  μαλακά  αντικείμενα). 

• Δουλεύοντας και πάλι πάνω από  το κουτί  ή  το  δίσκο,  βάλτε  τα  σπασμένα γυαλιά και  τα  σπασμένα κομμάτια σε διπλή πλαστική σακούλα και κλείστε τες ερμητικά. Στην εξωτερική  σακούλα βάλτε την ένδειξη «ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ». 

• Τοποθετείστε όλα τα αντικείμενα που χρησιμοποιήσατε για τον καθαρισμό – το δίσκο, το  κουτί, το χαρτί, χαρτόνι, την ταινία, το βαμβάκι, το σταγονόμετρο‐σε πλαστική σακούλα. 

• Προσεκτικά αφαιρέστε τα γάντια γυρίζοντάς από την ανάποδη και τοποθετείστε και αυτά  στην  πλαστική  σακούλα.  Κλείστε  ερμητικά  τη  σακούλα  με  ταινία  και  τοποθετείστε  τη  σε  δεύτερη  πλαστική  σακούλα  στην  οποία  αφού  σφραγίσετε  βάλτε  την  ένδειξη  «ΠΡΟΣΟΧΗ  ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ». 

• Πλύνετε καλά τα χέρια σας και κάντε ντους. 

• Επικοινωνήστε  με  την  Πολιτική  Προστασία  του  Υπ.  Δημόσιας  Τάξης  και  Προστασίας  του  Πολίτη,  τηλ. 210 3359900, για την αποκομιδή των αποβλήτων. 

• Ποτέ μην χύνετε υδράργυρο ή αφήνετε τέτοιον να διαφύγει στην αποχέτευση. 

• Μην απορρίπτεται τον υδράργυρο στα σκουπίδια.

Καθαρισμός χαλιού 

Εάν είναι δυνατόν κόψτε το σημείο όπου έπεσε υδράργυρος. 

- Τυλίξτε το κομμάτι ώστε ο υδράργυρος να εγκλωβιστεί στο εσωτερικό. 

- Τοποθετείστε  το  κομμάτι  και  όλα  τα  αντικείμενα  που  χρησιμοποιήσατε  που  χρησιμοποιήσατε για τον καθαρισμό σε πλαστική σακούλα. Κλείστε ερμητικά τη σακούλα με ταινία  και  τοποθετείστε  τη  σε  δεύτερη  πλαστική  σακούλα  στην  οποία  αφού  σφραγίσετε  βάλτε  την  ένδειξη «ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ». 

Στην περίπτωση που δεν θέλετε να κόψετε το χαλί. 

- Χρησιμοποιείστε  βαμβάκι,  βρεγμένο  χαρτί  κουζίνας  ή  σταγονόμετρο  για  να  μαζέψετε  τα  σταγονίδια υδραργύρου. 

- Τοποθετείστε  όλα  τα  αντικείμενα  που  χρησιμοποιήσατε  που  χρησιμοποιήσατε  για  τον  καθαρισμό ‐σε πλαστική σακούλα. Κλείστε ερμητικά τη σακούλα με ταινία και τοποθετείστε τη σε  δεύτερη  πλαστική  σακούλα  στην  οποία  αφού  σφραγίσετε  βάλτε  την  ένδειξη  «ΠΡΟΣΟΧΗ  ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ».

Διαβάστε επίσης

Η δηλητηρίαση από βαρέα μέταλλα μπορεί να προκαλεί απώλεια μνήμης, αλλεργικές αντιδράσεις, πίεση, κατάθλιψη, αλλαγή συμπεριφοράς, κούραση, αϋπνία και αύξηση χοληστερίνης. Αποτοξίνωση και πρόληψη

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 22 Μαΐου 2026

Γαστρεντερίτιδα με έμετο και διάρροια: αίτια, μετάδοση, τι να κάνετε και πότε θέλει γιατρό

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

                                 

Η γαστρεντερίτιδα είναι συχνή λοίμωξη του εντέρου που προκαλεί διάρροια, έμετο ή και τα δύο. Συνήθως οφείλεται σε ιούς, όπως νοροϊούς ή ροταϊό, αλλά μπορεί να προκληθεί και από βακτήρια, παράσιτα ή τροφική δηλητηρίαση. Τα περισσότερα περιστατικά περνούν χωρίς ειδική θεραπεία, όμως το βασικό πρόβλημα είναι η αφυδάτωση, ιδίως σε βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και ευάλωτους ασθενείς. Το άρθρο εξηγεί πώς μεταδίδεται, τι συμπτώματα προκαλεί, τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι και ποια σημάδια απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση

Ο εμετός μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο μέρες. Η διάρροια συνήθως διαρκεί δύο με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και δέκα ημέρες.

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση (απώλεια υγρών). Τα βρέφη ηλικίας κάτω των έξι μηνών βρίσκονται στο μεγαλύτερο κίνδυνο.

Η πιο συνηθισμένη αιτία της γαστρεντερίτιδας είναι ένας ιός, ο οποίος τείνει να εξαπλώνεται πολύ εύκολα. Πιο σπάνια αιτία της γαστρεντερίτιδας είναι τα βακτήρια και η τροφική δηλητηρίαση. Τα περισσότερα αίτια της γαστρεντερίτιδας δεν βοηθούνται από τα αντιβιοτικά.

Τι προκαλεί γαστρεντερίτιδα;

Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες αποτελούν τη δεύτερη σε συχνότητα κλινική οντότητα μετά τις ιογενείς αναπνευστικές λοιμώξεις και το συχνότερο αίτιο διάρροιας σε παιδιά και ενήλικες. Η συχνότητά τους εξαρτάται από την ηλικία, τη χώρα και τις συνθήκες διαβίωσης του ασθενούς. Στον ανεπτυγμένο κόσμο κατά μέσο όρο εμφανίζονται 1 έως 3 επεισόδια ανά άτομο κατ’ έτος, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες ο αριθμός αυτός μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως 18 επεισόδια.

Οι ιοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδα βρίσκονται στα ανθρώπινα κόπρανα.

Βακτήρια και παράσιτα μπορεί επίσης να προκαλέσουν γαστρεντερίτιδα, και βρίσκονται συνήθως σε μολυσμένα τρόφιμα ή νερό (τροφική δηλητηρίαση). Η τροφική δηλητηρίαση εκδηλώνεται συνήθως έξι με 12 ώρες μετά την κατανάλωση χαλασμένων τροφίμων

Γαστρεντερίτιδα από Ροταϊό

Ο ροταϊός οφείλει τον όνομά του στην εμφάνισή του που προσομοιάζει σε τροχό άμαξας (rota) και μεταδίδεται με την εντεροστοματική οδό, ενώ η μετάδοσή του είναι ανεξάρτητη των συνθηκών υγιεινής, καθώς είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός RNA ιός και μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες στο νερό, στα χέρια και σε άλλες επιφάνειες. Μεταφέρεται στο γαστρεντερικό σωλήνα μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων (συχνότερα λαχανικών), τα οποία επιμολύνονται με τη σειρά τους μετά από πλύσιμο με μολυσμένο νερό

Γαστρεντερίτιδα από Νοροϊό

Οι νοροϊοί αποτελούν την κύρια αιτία επιδημιών διάρροιας και εμετών από φαγητό ή νερό σε όλο τον κόσμο. Οι ιοί αυτοί απέκτησαν το όνομά τους από μια επιδημία σε σχολείο της πόλης Norwalk του Ohio των ΗΠΑ το 1968, κατά την οποία προσεβλήθη το 50% των παιδιών αλλά και μεγάλος αριθμός συγγενών τους. Αρχικά όλοι οι ιοί που απομονώθηκαν από τα παραπάνω περιστατικά ονομάστηκαν Norwalk ιοί, ενώ στη συνέχεια και μετά από μελέτες με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο ανακαλύφθηκαν και άλλοι Norwalk-like ιοί και η ομάδα ονομάστηκε norovirus. Η σύγχρονη ταξινόμηση τοποθετεί τους noroviruses μαζί με τους sapoviruses στην οικογένεια των calicivirus. Οι noroviruses προσβάλλουν κυρίως ενήλικες, ενώ οι sapoviruses προσβάλλουν κυρίως παιδιά.

Πώς εξαπλώνεται;

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα εξαπλώνεται εύκολα από άτομο σε άτομο. Όταν ένα άτομο κάνει εμετό ή έχει διάρροια, μικρά σταγονίδια που περιέχουν τον ιό μπορεί να μολύνουν επιφάνειες όπως βρύσες, λαβές από τα καζανάκια τουαλέτας, παιδικά παιχνίδια και πάνες. Τα άτομα με γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδώσουν τον ιό μέχρι και 48 ώρες αφού σταματήσουν τα συμπτώματά τους.

Η βακτηριακή γαστρεντερίτιδα εξαπλώνεται μέσω κακής υγιεινής (ιδιαίτερα όταν δεν πλένετε τα χέρια σας αφού πάτε στην τουαλέτα ή αφού καθαρίσετε εμετό ή βρόμικες πάνες), χαλασμένων τροφίμων, μολυσμένης υδροδότησης και το άγγιγμα κατοικίδιων και άλλων ζώων.

Ποια τα συμπτώματα;

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκαλέσει όλα ή μερικά από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• ναυτία και έμετο που μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο ημέρες
• διάρροια, που συνήθως διαρκεί μία με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και 10 ημέρες
• Απώλεια της όρεξης
• Πονοκέφαλοι
• Κοιλιακό άλγος
• Κοιλιακές κράμπες
• Αιμορραγικές κενώσεις (δυσεντερία - γεγονός που υποδηλώνει λοίμωξη από αμοιβάδα,''Campylobacter'',''Salmonella'',''Shigella''ή κάποια παθογόνα στελέχη του''Escherichia coli'')
• πυρετό (θερμοκρασία πάνω από 37,5^oC σε ενήλικες και πάνω από 38^oC σε παιδιά)
• Λιποθυμία και αδυναμία

Στη βακτηριακή γαστρεντερίτιδα, τα συμπτώματα είναι παρόμοια, αλλά ο πυρετός είναι συχνά υψηλότερος, οι  κράμπες στο στομάχι είναι χειρότερες και η διάρροια μπορεί να περιέχει αίμα και βλέννα.

Τα συμπτώματα της πιο σοβαρής γαστρεντερίτιδας περιλαμβάνουν την αδυναμία να κρατήσετε οποιαδήποτε υγρά, την περιορισμένη ούρηση και το αίσθημα λιποθυμίας ενώ είστε όρθιοι. Αν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει να αναζητήσετε επειγόντως ιατρική περίθαλψη.

Η διάρροια που είναι μαύρη δεν είναι γαστρεντερίτιδα - μπορεί να υποδεικνύει αιμορραγία στο παχύ έντερο (του εντέρου) και απαιτεί επείγουσα ιατρική θεραπεία.

Εργαστηριακή διάγνωση

Οι περισσότεροι από τους ιούς που προκαλούν γαστρεντερίτιδα δεν αναπτύσσονται σε κυτταροκαλλιέργειες και επομένως η απομόνωσή τους με αυτή τη μέθοδο δεν μπορεί να αποτελέσει μέθοδο αναφοράς. Αντίθετα, η διάκρισή τους με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο (ΗΜ) είναι πολύ εύκολη λόγω της διαφορετικής τους μορφολογίας. Ωστόσο, η ευαισθησία της μεθόδου είναι πολύ χαμηλή. Γενικά η ανίχνευση των ροταϊών είναι ευκολότερη καθώς απεκκρίνονται σε υψηλούς αριθμούς κατά τη χρονική περίοδο της έξαρσης των διαρροϊκών κενώσεων. Οι αστροϊοί επίσης ανευρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στα κόπρανα και ανιχνεύονται εύκολα. Οι υπόλοιποι ιοί και ειδικά οι caliciviruses πολλαπλασιάζονται σε μικρές ποσότητες και με την ΗΜ είναι πολύ δύσκολος ο εντοπισμός τους. Τεχνικοί και οικονομικοί περιορισμοί θέτουν την ΗΜ εκτός πεδίου εφαρμογής για την κλινική διάγνωση των ιογενών λοιμώξεων. Μικρή εφαρμογή έχουν και οι παθητικές μέθοδοι ανοσοσυγκόλλησης (PPAT) επίσης λόγω της χαμηλής τους ευαισθησίας.

Τα τελευταία χρόνια οι μοριακές μέθοδοι και ειδικότερα η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης με αντίστροφη μεταγραφάση (RT-PCR) παρέχουν εξαιρετικά υψηλή ειδικότητα και ευαισθησία και πολύ χαμηλά όρια ανίχνευσης. Έτσι η RΤ-PCR σε συνδυασμό με τις ανοσολογικές τεχνικές (ανίχνευση αντισωμάτων στον ορό ασθενών και αντιγόνων των ιών στα κόπρανα με δοκιμασίες EIA) χρησιμοποιούνται πλέον για την εργαστηριακή διάγνωση και την επιδημιολογική επιτήρηση των ιογενών γαστρεντεριτίδων.

Θεραπεία

• Η γαστρεντερίτιδα είναι συνήθως ήπια και η θεραπεία θα εξαρτηθεί από το είδος της γαστρεντερίτιδας.
• Μπορεί να δοθεί συνταγή για φάρμακα κατά τη ναυτίας για ναυτία και εμετό.
• Τα αντιβιοτικά χρειάζονται μόνο αν η γαστρεντερίτιδα προκαλείται από βακτήρια ή παράσιτα. Ένα δείγμα της διάρροιας, είναι δυνατόν να εξεταστεί για το σκοπό αυτό.
• Μερικοί άνθρωποι μπορεί να χρειαστούν ενδοφλέβια (μέσα στη φλέβα) υγρά αν είναι πολύ αφυδατωμένοι.

Αντιμετώπιση στο σπίτι

• Να παίρνετε αρκετά υγρά , χρησιμοποιώντας υδατικά διαλύματα όταν υπάρχουν πολλές κενώσεις, για αναπλήρωση των υγρών και των ηλεκτρολυτών που χάνονται.
• Τα υγρά δεν θα σταματήσουν τον εμετό και τη διάρροια αλλά δεν θα σας αφήσουν να πάθετε αφυδάτωση.
• Αν αισθανθείτε πεινασμένοι να φάτε. Ξεκινήστε με μαλακές τροφές, όπως κράκερ, ρύζι, μπανάνες ή τοστ. Θα πρέπει να ξαναρχίσετε τα κανονικά υγρά και τη διατροφή σε 48-72 ώρες, ακόμη κι αν η διάρροια συνεχίζεται.
• Να ξεκουράζεστε πολύ.
• Θα πρέπει να επιστρέψετε στο γιατρό σας ή στο νοσοκομείο αν δεν είστε σε θέση να κρατήσετε αρκετά υγρά, αισθανθείτε ζάλη όταν είστε όρθιοι ή δείτε σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων

 Η πρόληψη της εξάπλωσης της γαστρεντερίτιδας

• Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να περιοριστεί η εξάπλωση της  γαστρεντερίτιδας.
• Να μη μοιράζεστε τις πετσέτες σας, τις πετσέτες προσώπου, την οδοντόβουρτσα, τα ποτά ή τα μαχαιροπίρουνα με άλλους.
• Να πλύνετε καλά τα χέρια σας (τουλάχιστον για 10 δευτερόλεπτα) με ζεστό σαπουνόνερο μετά τη χρήση της τουαλέτας, όταν αλλάξετε πάνες, αφού καθαρίσετε εμετό και πριν φάτε ή μαγειρέψετε γεύματα.
• Να αγγίζετε, να αποθηκεύετε και να προετοιμάζετε τα ωμά και τα μαγειρεμένα τρόφιμα ξεχωριστά. Να μαγειρεύετε καλά όλα τα ωμά τρόφιμα.
• Τα άτομα που έχουν γαστρεντερίτιδα δεν θα πρέπει να προετοιμάσουν ή να αγγίξουν τρόφιμα άλλων.
• Να μείνετε στο σπίτι και μακριά από τους άλλους όταν είστε αδιάθετοι.
• Αν σκοπεύετε να ταξιδέψετε, να πίνετε μόνο εμφιαλωμένο νερό ή να βράσετε το νερό για 10 λεπτά. Αν δεν μπορείτε να το ξεφλουδίσετε, να το μαγειρέψετε, ή να το βράσετε, να μην το φάτε.
• Να καθαρίζετε συχνά τα μπάνια και τις τουαλέτες.
• Να προσέξτε, όταν αγγίζετε ζώα και τα ούρα ή τα κόπρανα τους.
• Αν νομίζετε ότι η πηγή της ασθένειας μπορεί να είναι τα τρόφιμα, να φυλάξτε τυχόν απομεινάρια των τροφίμων για έλεγχο.

Το προσωπικό νοσοκομείων, υγειονομικής περίθαλψης και αυτοί που χειρίζονται τρόφιμα δεν θα πρέπει να επιστρέψουν στην εργασία για 48 ώρες μετά την ανάρρωση της διάρροιας.

Να δείτε το γιατρό σε περίπτωση  που έχετε:

• στομαχικό πόνος που επιδεινώνεται
• συχνό εμετό ή διάρροια ή και τα δύο
• αίμα ή βλέννα στα κόπρανα σας (διάρροια)
• ουρήσει λίγο ή καθόλου, ή τα ούρα σας είναι  σκούρα ή δύσοσμα.

Διαβάστε επίσης:

• Πως αντιμετωπίζουμε την γαστρεντερίτιδα; Ποια η κατάλληλη διατροφή και τι πρέπει να αποφύγουμε;
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό; 
• Ο πόνος στην κοιλιά και η διάρροια οφείλονται σε γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Ποια τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζονται;
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Πυρετός, διάρροιες μπορεί να οφείλονται σε άπλυτα λαχανικά ή κακοσυντηρημένα τρόφιμα. 
• Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η Σαλμονέλωση
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει;
• Άμεση αντιμετώπιση δηλητηρίασης από ουσίες, φάρμακα, εντομοκτόνα, είδη καθαρισμού, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα. Πρώτες βοήθειες
• Αναμένεται αύξηση εμφάνισης γαστρεντερίτιδας από νοροϊό.
• Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση
• Οι ευεργετικές ιδιότητες του γιαουρτιού. Βοηθήστε την δίαιτα σας τρώγοντας γιαούρτι
• Πεπτικό έλκος με καούρες, πόνο και δυσφορία στο πάνω μέρος της κοιλιάς. Ποια η κατάλληλη διατροφή; Αφεψήματα με βότανα

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 22 Μαΐου 2026

Γαστρεντερίτιδα. Τι τρώμε και τι ΔΕΝ κάνει να φάμε; Αντιμετώπιση στο σπίτι;

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η γαστρεντερίτιδα είναι μια κοινή λοίμωξη του εντέρου που μπορεί να προκαλέσει διάρροια (ρευστά περιττώματα ή κόπρανα), εμετό, ή και τα δύο. Η γαστρεντερίτιδα συχνά περνά χωρίς θεραπεία. Ο εμετός μπορεί να διαρκέσει μια ή δύο μέρες. Η διάρροια συνήθως διαρκεί δύο με τρεις ημέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και δέκα ημέρες.

Η πιο συνηθισμένη αιτία της γαστρεντερίτιδας είναι ένας ιός, ο οποίος τείνει να εξαπλώνεται πολύ εύκολα.

Τα αντιβιοτικά χρειάζονται μόνο αν η γαστρεντερίτιδα προκαλείται από βακτήρια ή παράσιτα. Ένα δείγμα της διάρροιας, είναι δυνατόν να εξεταστεί για το σκοπό αυτό.

Αντιμετώπιση στο σπίτι

• Να παίρνετε αρκετά υγρά , χρησιμοποιώντας υδατικά διαλύματα όταν υπάρχουν πολλές κενώσεις, για αναπλήρωση των υγρών και των ηλεκτρολυτών που χάνονται.

• Βάλτε λίγη σόδα και αλάτι (στη «μύτη» ενός κουταλιού του γλυκού) και μισό κουτάλι του γλυκού ζάχαρη σε ένα ποτήρι νερό. Η σόδα περιέχει δισανθρακικό οξύ, το αλάτι χλώριο και νάτριο και η ζάχαρη γλυκόζη, που τονώνει τον οργανισμό. 'Η προσθέστε σε 1 λίτρο νερό, 4 κουταλάκια γλυκού ζάχαρη, ¾ κουταλάκι γλυκού αλάτι (στα παιδιά ¼ ή ½), 1 κουταλάκι γλυκού μαγειρική σόδα (στα παιδιά ¼ ή ½ ).

• Τα υγρά δεν θα σταματήσουν τον εμετό και τη διάρροια αλλά δεν θα σας αφήσουν να πάθετε αφυδάτωση.

• Καλό είναι να πίνετε και να τρώτε σούπα ρυζιού ή φιδέ (λαπάς), με λίγο περισσότερο αλάτι από ό,τι συνήθως.

• Πιείτε σε μικρές ποσότητες τσάι (τσάι με λεμόνι)

• Αν αισθανθείτε πεινασμένοι να φάτε. Ξεκινήστε με μαλακές τροφές, όπως κράκερ, ρύζι, μπανάνες ή τοστ. Θα πρέπει να ξαναρχίσετε τα κανονικά υγρά και τη διατροφή σε 48-72 ώρες, ακόμη κι αν η διάρροια συνεχίζεται.

• Η διατροφή πρέπει να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες και να αποφεύγετε την κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών (λαχανικά, δημητριακά πρωινού, φρούτα π.χ. δαμάσκηνο, σύκα, κ.λ.π.) Να δώσετε έμφαση κυρίως στους απλούς υδατάνθρακες, όπως είναι το λευκό ψωμί, τα μακαρόνια λευκά, το ρύζι, η ζάχαρη, τα κράκερς και οι φρυγανιές.

• Τροφές που μπορείτε να καταναλώνετε όταν νιώσετε λίγο καλύτερα: Πουρέ πατάτες και καρότου Μπανάνα Μακαρόνια νερόβραστα ή σε σούπα Ρύζι λαπά με λεμονάκι Δημητριακά λευκά όπως ψωμί, φρυγανιές και δημητριακά πρωινού Κρεμούλες φαρίν λακτέ και ρυζάλευρου (μία καλή λύση για γεύμα στο λεπτό όταν δεν έχετε δύναμη να μαγειρέψετε) 

• Τροφές που καλό είναι να αποφύγετε μέχρι να γίνετε εντελώς καλά: Όσπρια και λαδερά όπως αρακά, φασολάκια, μπάμιες Δημητριακά ολικής άλεσης Γάλα ή γαλακτοκομικά Ωμά ή ξερά λαχανικά ή φρούτα (η μπανάνα επιτρέπεται) Ξηροί καρποί, σπόρια, καρύδα, ποπκόρν Πικάντικα και τηγανιτά φαγητά Αλκοολούχα ποτά Ροφήματα με καφεϊνη

• Καλό θα είναι επίσης να αποφεύγονται τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί) για προληπτικούς λόγους. Για τα παιδιά δίνουμε το γάλα σε διπλάσια αραίωση πυκνώνοντας το σιγά σιγά. 

• Να αποφεύγονται τα γλυκά, τα τηγανητά, οι σάλτσες, τα πατατάκια (γαριδάκια κ.λ.π.), ο κιμάς, το ζαμπόν, το μπέικον.

• Να ξεκουράζεστε πολύ.

• Τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής κατά την παρασκευή του φαγητού. Να αποφεύγεται η παραμονή της μαγειρεμένης τροφής σε θερμοκρασία δωματίου.

• Θα πρέπει να επιστρέψετε στο γιατρό σας ή στο νοσοκομείο αν δεν είστε σε θέση να κρατήσετε αρκετά υγρά, αισθανθείτε ζάλη όταν είστε όρθιοι ή δείτε σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων

Για τα βρέφη και τα παιδιά 
Όταν το παιδί σας έχει μια εντερική λοίμωξη, ο πιο σημαντικός στόχος είναι να αντικαθιστά τα χαμένα υγρά και άλατα. Αυτές οι προτάσεις μπορεί να βοηθήσουν:

• Βοηθήστε το παιδί να ενυδατωθεί. Δώστε στο παιδί σας ένα στοματικό διάλυμα ενυδάτωσης, διατίθενται στα φαρμακεία χωρίς ιατρική συνταγή. Συζητήστε με το γιατρό σας, εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με το πώς να το χρησιμοποιήσετε. Μην δίνετε στο παιδί σας σκέτο νερό - σε παιδιά με γαστρεντερίτιδα, το νερό δεν απορροφάται καλά και δεν θα αντικαταστήσει επαρκώς τους χαμένους ηλεκτρολύτες. Αποφύγετε να δίνετε στο παιδί σας χυμό μήλου για ενυδάτωση - μπορεί να κάνει διάρροια χειρότερα.

• Μην δίνετε στο παιδί σας γαλακτοκομικά προϊόντα και ζαχαρούχα τρόφιμα, όπως τα παγωτά, αναψυκτικά και γλυκά. Αυτά μπορεί να χειροτερέψουν τη διάρροια.

Διαβάστε επίσης

• Γαστρεντερίτιδα. Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση της.
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Ποια τα συμπτώματα που προκαλεί το χαλασμένο φαγητό; 
• Ο πόνος στην κοιλιά και η διάρροια οφείλονται σε γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Ποια τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζονται; 
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Πυρετός, διάρροιες μπορεί να οφείλονται σε άπλυτα λαχανικά ή κακοσυντηρημένα τρόφιμα. Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η Σαλμονέλωση
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει;
• Άμεση αντιμετώπιση δηλητηρίασης από ουσίες, φάρμακα, εντομοκτόνα, είδη καθαρισμού, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα. Πρώτες βοήθειες
• Αναμένεται αύξηση εμφάνισης γαστρεντερίτιδας από νοροϊό. Τι είναι, τι προκαλεί, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να προληφθεί η εξάπλωση

Κωνσταντίνου Λούβρου
Dr.
PhD

Γαστρεντερίτιδα: τι τρώμε και τι αποφεύγουμε

Πρώτος στόχος: πρόληψη αφυδάτωσης

Υγρά και ηλεκτρολύτες: γιατί είναι πιο σημαντικά από το φαγητό

Διαλύματα ενυδάτωσης από το στόμα και πότε χρειάζονται

Μικρές γουλιές όταν υπάρχουν εμετοί

Τι να φάτε όταν αρχίσει να υποχωρεί ο έμετος

Ρύζι, μπανάνα, τοστ, κράκερ, φρυγανιές και σούπα

Πατάτα, καρότο, λευκά ζυμαρικά και ελαφριά γεύματα

Τι να αποφύγετε μέχρι να υποχωρήσει η διάρροια

Γαλακτοκομικά, λιπαρά, τηγανητά, όσπρια, λαδερά και πολλά φυτικά ίνα

Αλκοόλ, καφεΐνη, γλυκά, αναψυκτικά και βαριά φαγητά

Πότε επιστρέφουμε στην κανονική διατροφή

Γαστρεντερίτιδα σε παιδιά: τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Γιατί τα παιδιά χρειάζονται στοματικό διάλυμα ενυδάτωσης

Πότε δεν χρειάζονται αντιβιοτικά

Πότε χρειάζεται εξέταση κοπράνων

Πότε πρέπει να πάτε σε γιατρό ή νοσοκομείο

Πρόληψη μετάδοσης και ασφάλεια τροφίμων

Διαβάστε επίσης: γαστρεντερίτιδα με έμετο και διάρροια

Διαβάστε επίσης: γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση;

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 22 Μαΐου 2026