Οι μυρμηγκιές κολλάνε; Προκαλούνται από τον HPV, τον ιό των θηλωμάτων. Ποιοι οι τύποι τους; Πώς αντιμετωπίζονται; (Φωτογραφίες)

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η μυρμηγκιά ή μυρμηκία είναι ένα ακίνδυνο εξόγκωμα στο δέρμα. Οι περισσότερες μυρμηγκιές εμφανίζονται το καλοκαίρι, λόγω της αυξημένης επαφής κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων, όπως το κολύμπι και η κατασκήνωση.

Εμφανίζεται συνήθως στα χέρια και στα πόδια, αλλά ενδέχεται να αναπτυχθεί και σε άλλα μέρη του σώματος. Οι συνηθισμένες μυρμηγκιές μοιάζουν κάπως με κουνουπίδι. Το 50% περίπου των βλαβών εξαφανίζεται μέσα σε δύο χρόνια χωρίς θεραπεία. Ωστόσο, είναι ιδιαίτερα μεταδοτικές και προκείμενου να εμποδίσετε την εξάπλωσή τους, θα πρέπει να τις αντιμετωπίζετε αμέσως και να αποφεύγετε την άμεση επαφή του δέρματος με άλλες μυρμηγκιές. Συχνά, οι μυρμηγκιές επανεμφανίζονται και αυτό συμβαίνει συνήθως όταν δεν λαμβάνετε αυτές τις προφυλάξεις.

Οι μυρμηγκιές προκαλούνται από τον ιό των θηλωμάτων του ανθρώπου (HPV). Ο ιός αυτός προκαλεί τον ταχύ πολλαπλασιασμό των κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται καλοήθη εξογκώματα που είναι περισσότερο ενοχλητικά παρά επικίνδυνα, αλλά τα οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτικά. Υπάρχουν πάνω από 70 διαφορετικοί υποτύποι του ιού HPV που προκαλούν τις μυρμηγκιές. Οι διαφορετικοί τύποι του ιού προκαλούν συνήθως μυρμηγκιές σε διάφορα σημεία του σώματος. Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών, όπως δάπεδα σε πισίνες και αποδυτήρια, τα οποία έχουν μολυνθεί από άτομα που έχουν μυρμηγκιές.

Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιθανότερο να προσβληθούν, καθώς δεν έχουν αναπτύξει (ακόμη) αντισώματα κατά του ιού και έρχονται συχνότερα σε επαφή με άτομα που έχουν μυρμηκίες.

Οι μυρμηγκιές εμφανίζονται συνήθως όταν υπάρχει μια μεγάλη σχισμή στο δέρμα τη στιγμή που το άτομο μολύνεται με τον ιό HPV ή σε περιοχές όπου το δέρμα εκτίθεται σε υπερβολική υγρασία, όπως τα ιδρωμένα πόδια. Μια σχισμή στο δέρμα μπορεί να προκληθεί από κοψίματα ή εκδορές από το ξύρισμα, την ονυχοφαγία και τις παρανυχίδες, το σκασμένο δέρμα και το έκζεμα.

ΤΥΠΟΙ ΜΥΡΜΗΚΙΑΣ

Κοινή μυρμηκία. 

Οι κοινές μυρμηγκιές είναι ανώδυνα, καλοήθη εξογκώματα του δέρματος που αποτελούνται από έναν σκληρό πυρήνα δέρματος. Η κοινή μυρμηγκιά μοιάζει με ένα σκληρό εξόγκωμα με ανώμαλη επιφάνεια που μοιάζει με κουνουπίδι. Οι μυρμηγκιές μπορεί να είναι στρογγυλές ή με ακανόνιστο σχήμα, επίπεδες ή εξογκωμένες και μπορούν να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Μπορεί να είναι λευκές, γκρίζες ή καφέ. Οι κοινές μυρμηγκιές αναπτύσσονται συνήθως γύρω από τα νύχια, τα δάκτυλα και το πίσω μέρος της παλάμης, αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανιστούν στα γόνατα και στο πρόσωπο, κυρίως σε σημεία όπου το δέρμα έχει σχιστεί.

Μυρμηκιά των ποδιών. 

Η μυρμηγκιά των ποδιών ή μυρμηγκιά των πελμάτων ονομάζεται συνήθως ακροχορδών. Οι μυρμηγκιές των ποδιών εμφανίζονται μόνο στο πέλμα, είναι πολύ ευαίσθητες και αναγνωρίζονται από τον τρόπο με τον οποίο παρεμβάλλονται στον φυσιολογικό ιστό του δέρματος. Η επιφάνειά τους είναι ανώμαλη, εξογκωμένη, σπογγώδης, παχιά και/ή φολιδωτή. Οι μυρμηγκιές των ποδιών μπορεί να είναι καφέ ή γκρι (με σκούρο κέντρο), είναι άσχημες και συχνά πολύ οδυνηρές εάν δεν αντιμετωπιστούν. Συνήθως, είναι μεγαλύτερες από τις κοινές μυρμηγκιές και πιο επίπεδες, λόγω της πίεσης που ασκείται στο πέλμα του ποδιού κατά το περπάτημα. Συχνά, αναπτύσσονται κάτω από τα σημεία που πιέζονται περισσότερο, όπως οι πτέρνες ή το ακροστήριγμα του πέλματος. Εάν κοιτάξετε πιο προσεκτικά, θα παρατηρήσετε μικρά μαύρα στίγματα μέσα στη μυρμηγκιά των ποδιών. Δεν πρόκειται, όπως πιστεύουν πολλοί, για τις ρίζες τις μυρμηγκιάς. Τα μαύρα στίγματα προκαλούνται από την αιμορραγία εξαιτίας τις πίεσης που ασκείται στη μυρμηγκιά όταν στέκεστε ή περπατάτε.

Ομαλές νεανικές μυρμηκίες. 

Οι ομαλές νεανικές μυρμηγκιές έχουν ομαλή, επίπεδη επιφάνεια και μόνο λίγα χιλιοστά μέγεθος. Μοιάζουν με εξόγκωμα που έχει το χρώμα του δέρματος ή είναι ανοικτό καφέ. Έχουν την τάση να αναπτύσσονται σε μεγάλους αριθμούς, από 20 έως 100 κάθε φορά. Μπορεί να εμφανιστούν παντού, αλλά στα παιδιά εμφανίζονται συνήθως στο πρόσωπο. Στους ενήλικες, εμφανίζονται συνήθως στο πηγούνι και στα μάγουλα στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες εμφανίζονται στις γάμπες. Ενδέχεται να ευθύνεται για αυτό ο ερεθισμός που προκαλείται από το ξύρισμα.

Επίπεδη μυρμηκία Είναι ομαλές μυρμηγκιές με επίπεδη ή ελαφρά εξογκωμένη επιφάνεια, που εμφανίζονται στο πρόσωπο ή στο πίσω μέρος των χεριών

Νηματοειδής μυρμηκία. 

Οι νηματοειδείς μυρμηγκίες είναι μακριά λεπτά εξογκώματα στα χείλη, στις βλεφαρίδες, στο πρόσωπο και στο λαιμό.

Μυρμηκία των γεννητικών οργάνων. 

Οι μυρμηγκιές των γεννητικών οργάνων εμφανίζονται γύρω από τον πρωκτό και/ή τα γεννητικά όργανα και μοιάζουν με κουνουπίδι που ξεπροβάλλει από το δέρμα. Αυτές οι μυρμηγκιές συναντώνται κυρίως σε ενήλικες και μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή

Διάσπαρτη μυρμηκία 

Πρόκειται για ένα σύνολο μικρών μυρμηγκιών που σχηματίζουν συστάδα

Πώς θεραπεύονται οι μυρμηγκιές;

Οι μυρμηκίες είναι μεταδοτικές και είναι πιθανόν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος ή να μεταδοθούν σε άλλα άτομα. Γι’ αυτό το λόγο, καλύτερο είναι να αντιμετωπίζονται αμέσως με θεραπεία.

Κρυοθεραπεία:

Στην κρυοχειρουργική, ή ψύξη των μυρμηγκιών, εφαρμόζεται υγρό άζωτο σε θερμοκρασία -196° C. Μια λάθος αντίληψη που έχουν πολλοί είναι ότι πιστεύουν πως οι μυρμηγκιές παγώνουν ή «καίγονται» αμέσως. Αυτό δεν είναι αλήθεια, καθώς η ψύξη προκαλεί αργό σκάσιμο του δέρματος, με συνέπεια να σχηματιστεί μια φλύκταινα (φουσκάλα) γύρω από την μυρμηγκιά. Ο νεκρός ιστός αποπίπτει σε διάστημα μίας εβδομάδας περίπου. Η ψύξη μπορεί να προκαλέσει μια μικρή ενόχληση, αλλά είναι από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες που υπάρχουν. Δεν αφήνει ουλή και δεν υπάρχει κίνδυνος εξάπλωσης του ιού των μυρμηγκιών. Στην πραγματικότητα, έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι «αφήνει αναίσθητο» τον ιό. Επομένως, η κρυοθεραπεία έχει γίνει η συνήθης ιατρική αντιμετώπιση για την αφαίρεση των μυρμηγκιών. Οι μεγαλύτερες μυρμηγκιές πιθανόν να απαιτούν περισσότερες από μία θεραπείες, σε διάστημα τριών ή τεσσάρων εβδομάδων μεταξύ τους.

Χειρουργική αφαίρεση της μυρμηγκιάς:

Η χειρουργική εκτομή των μυρμηγκιών έχει υψηλό ποσοστό επιτυχίας. Η επέμβαση προκαλεί κάποιες ενοχλήσεις και η πλήρης επούλωση της περιοχής διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη χειρουργική αφαίρεση των μυρμηγκιών είναι η πιθανότητα λοίμωξης ή ο σχηματισμός ουλής.

Καύση ή ηλεκτροκαυτηρίαση:

Η ηλεκτροκαυτηρίαση είναι μια μέθοδος που καταστρέφει τον ιστό με χρήση ηλεκτρισμού. Για την καταστροφή του ιστού χρησιμοποιείται μια μικρή μήλη, η οποία διαπερνάται από ηλεκτρικό ρεύμα. Η καύση των μυρμηγκιών είναι συχνά η πιο αποτελεσματική μέθοδος, αλλά αφήνει ουλές.

Λέιζερ:

Η χειρουργική με λέιζερ χρησιμοποιεί μια δέσμη έντονου φωτός, η οποία καίει και καταστρέφει τον ιστό της μυρμηγκιάς. Συχνά χρησιμοποιείται κάποιο τοπικό ή γενικό αναισθητικό. Η χειρουργική με λέιζερ χρησιμοποιείται όταν οι μυρμηγκιές είναι μεγάλου μεγέθους ή διεσπαρμένες. Η χειρουργική με λέιζερ συνήθως δεν προκαλεί ουλές. Η πληγή θα προκαλεί πόνο για μερικές μέρες μετά την επέμβαση και υπάρχει ένας μικρός κίνδυνος λοίμωξης που σχετίζεται με τη χειρουργική με λέιζερ.

Εφαρμογή κανθαριδίνης:

Κατά τη θεραπεία αυτή, ο γιατρός «βάφει» τη μυρμηγκιά με τη χημική ουσία. Θα αισθανθείτε μόνο λίγο πόνο τοπικά και έπειτα θα εμφανιστούν φλύκταινες στη μυρμηγκιά, περίπου 3 με 8 ώρες μετά την εφαρμογή της θεραπείας. Όταν θα επισκεφτείτε πάλι το γιατρό σας, θα αφαιρέσει το νεκρό δέρμα της μυρμηκιάς.

Υπάρχει πιθανότητα να επανεμφανιστούν οι μυρμηγκιές;

Τις περισσότερες φορές, η θεραπεία των μυρμηγκιών στο δέρμα είναι επιτυχής και εξαφανίζονται για πάντα. Συνήθως, το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού σας εξουδετερώνει τα μικροσκοπικά κομμάτια μυρμηγκιών που ενδέχεται να παραμείνουν μετά τη θεραπεία.

Διαβάστε επίσης:

• Human Papillomaviruses (HPV). Kονδυλώματα - μυρμηκιες. Πρόληψη και εμβολιασμός
• ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2012 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 21 Μαρτίου 2026

Ψείρες, φθείρες, κόνιδες στο κεφάλι. Πώς αντιμετωπίζονται με φυσικά μέσα; Προληπτικά μέτρα για τις ψείρες

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Οι ψείρες είναι συχνό φαινόμενο στις παιδικές ηλικίες και παρατηρείται μεγάλη έξαρση ιδίως στην αρχή κάθε σχολικής χρονιάς.

Οι πιθανότητες να κολλήσει και το δικό σας παιδί ψείρες είναι αρκετά μεγάλες, ειδικά όταν πηγαίνει στο σχολείο, και στην πραγματικότητα δεν μπορείτε να το αποφύγετε ότι και να κάνετε. Άλλωστε η καθαριότητα έπαψε να είναι επιχείρημα ότι κάποιος δεν κολλάει ψείρες. Απλά έχετε το νου σας και αν δείτε το παιδί σας να ξύνει επίμονα το κεφάλι του κάντε έναν έλεγχο, που είναι πολύ απλός.

Η φθειρίαση του τριχωτού της κεφαλής οφείλεται στην παρασιτική λοίμωξη του ανθρώπου από τον pediculus humanus capitis. Οι φθείρες μολύνουν το τριχωτό της κεφαλής και συνήθως προσβάλλουν παιδιά (σχολικής ηλικίας). Είναι ασύνηθες σε μωρά. 

Oι ψείρες του κεφαλιού είναι εντοπισμένες μονάχα στο τριχωτό και όχι σε άλλα σημεία του σώματος, στο υπόλοιπο σώμα διακρίνουμε μια διαφορετική κατηγορία ψειρών, τις φθείρες του σώματος καθώς και αυτές του εφηβαίου. Μεταδίδεται κυρίως με την άμεση επαφή και δεν ενοχοποιούνται για την μετάδοση άλλων ασθενειών από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Συνήθως η ανεύρεση ψειρών στο κεφαλάκι του παιδιού προκαλεί αναστάτωση και ανησυχία. Είναι πολύ σημαντικό όμως από την αρχή να έχουμε κατά νου ότι :

• Οι ψείρες δεν αποτελούν στίγμα έλλειψης καθαριότητας ή ύπαρξης μεταδοτικής αρρώστιας
• Μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτές με την κατάλληλη θεραπεία
• Δεν προκαλεί η φθειρίαση σοβαρά ή μακροχρόνια προβλήματα υγείας

Οι ψείρες του κεφαλιού είναι συνηθέστερες σε παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, νηπιαγωγείο ή παιδικό σταθμό. Είναι σπάνιες στα μωρά. Τουλάχιστον 1 στα 5 παιδιά θα έχει ψείρες κάποια στιγμή στη ζωή του. Η διάγνωση γίνεται είτε βρίσκοντας ψείρες ή τα αβγά τους κολλημένα στα μαλλιά κοντά στο δέρμα του κεφαλιού. Αντίθετα από τη πιτυρίδα, δεν μπορείτε να βγάλετε τα αβγά χτενίζοντάς τα με μια κανονική χτένα.

Τι συμπτώματα παρουσιάζει; 

• ερεθισμό και κνησμό 

• εκδορές και επιμολύνσεις του δέρματος

Πώς θα καταλάβεις αν το παιδί σου έχει ψείρες;

Το παιδί που έχει ψείρες παρουσιάζει κνησμό, καθώς οι ψείρες εκκρίνουν τοξίνες που προκαλούν φαγούρα, πιθανόν και εξάνθημα.

Το βασικό πρόβλημα με τις ψείρες δεν είναι να τις σκοτώσεις, αλλά πως να απομακρύνεις τα αυγά (κόνιδα), για να μην εκκολαφθούν και πολλαπλασιαστούν, γι' αυτό το χτένισμα με το ειδικό χτενάκι είναι απαραίτητο ότι προϊόν κι αν χρησιμοποιήσει κανείς. Η βασική ιδέα είναι να απομακρυνθούν τα αυγά, πριν εκκολαφθούν, γιατί οι νεογέννητες ψείρες πολύ γρήγορα ενηλικιώνονται και θα γεννήσουν καινούρια αυγά και ο κύκλος ξαναρχίζει.

Ένα δεύτερο, πολύ σοβαρό πρόβλημα είναι η απολύμανση του ρουχισμού, τα μαξιλάρια, οι πετσέτες κλπ, γιατί ο ψείρες μεταδίδονται πολύ εύκολα, με απ' ευθείας επαφή ή με τα ρούχα και γι' αυτό καλό θα ήταν, αν διαπιστώσετε ψείρες, να ελέγξετε και όλη την οικογένεια. Η ψείρα σκοτώνεται στις υψηλές θερμοκρασίες και στην ξηρασία, συνεπώς πλύσιμο του μολυσμένου ρουχισμού με καυτό νερό, καυτό στεγνωτήριο και σιδέρωμα (καυτό), μπορεί να μην είναι η ευκολότερη λύση, είναι όμως η μόνη, για να μην υπάρξει επαναμόλυνση από τα ρούχα. Απολυμάνετε με καυτό νερό ό,τι έρχεται σε επαφή με τα μαλλιά του παιδιού (σεντόνια, ρούχα, βούρτσες κλπ.). H θερμοκρασία αυτή σκοτώνει τις ψείρες και τα αυγά τους σε 3 έως 5 λεπτά.

Σε ότι αφορά τον καθαρισμό του κεφαλιού, υπάρχουν συνταγές που υπόσχονται αποτελέσματα με τις ψείρες, χωρίς όμως να αναιρούνται όλα τα παραπάνω μέτρα:

Μουσκέψτε καλά τα μαλλιά με ζεστό ξίδι και καλύψτε τα τυλιγμένα με μια νάυλον σακούλα ή ένα σφιχτό σκουφάκι ντους για περίπου μισή ώρα. Αυτό το "μούλιασμα" θα μαλακώσει την κόλλα με την οποία κολλάνε οι ψείρες και τα αυγά στην τρίχα και θα επιτρέψει την ευκολότερη αφαίρεση τους με το ειδικό χτενάκι*. Αφού αφαιρέσετε τις ψείρες και τα αυγά (δώστε έμφαση στα σημεία πίσω από τ' αυτιά και στην ρίζα του λαιμού), λουστείτε κανονικά, όμως καλό θα ήταν να επαναλάβετε την διαδικασία καθημερινά για τουλάχιστον επτά ημέρες (τόσο χρειάζονται τα αυγά για να εκκολαφθούν), μέχρι να σιγουρευτείτε ότι δεν υπάρχουν πλέον αυγά ή ψείρες και το χτενάκι ν' αρχίσει να βγαίνει καθαρό.

Λούστε τα μαλλιά του με λάδι καρύδας ή ελαιόλαδο. Τα έλαια αυτά διαθέτουν λιπαρά οξέα που διαλύουν τα σώματα (εξωσκελετούς) των ψειρών και τις σκοτώνουν.

Στο κανονικό σαμπουάν το παιδιού, προσθέστε 3 κουταλιές ελαιόλαδο, 1 κουταλάκι λάδι τσαγιόδεντρου και 1 κουταλάκι λάδι ευκαλύπτου. Απλώστε το σαμπουάν στο κεφάλι του παιδιού, σκεπάστε τα μαλλιά του με μία πλαστική σακούλα και αφήστε για μισή ώρα. Ξεπλύνετε και χτενίστε πάλι με ψιλή ειδική χτένα για ψείρες.

Προληπτικά μέτρα για τις ψείρες

Ο καλύτερος τρόπος να αποφύγετε τις ψείρες είναι να ακολουθείτε μία ρουτίνα προληπτικά ώστε ακόμη και να έρθουν σε επαφή τα παιδιά σας με άλλα παιδάκια που έχουν ψείρες, να μην κολλήσουν.

• Αν το παιδί σας έχει μακριά μαλλιά, φροντίστε να είναι πάντοτε δεμένα όταν πηγαίνει στο σχολείο. Έτσι δεν θα έρθουν σε επαφή με τα μαλλιά άλλων παιδιών που μπορεί να έχουν πάνω κόνιδες ψείρας.
• Ρίξτε μία σταγόνα αιθέριο έλαιο λεβάντας στη χτένα του παιδιού. Το λαδάκι μένει στα μαλλιά και απωθεί τις ψείρες. (Παρόμοια δράση έχουν τα αιθέρια έλαια ευκαλύπτου, τσαγιόδεντρου, και δεντρολίβανου)
• Συχνό χτένισμα με ψιλή χτένα ώστε αν έχει ήδη το κεφάλι του παιδιού κόνιδες, να απομακρυνθούν. Επιπλέον, μία φορά την εβδομάδα, τσεκάρετε το παιδί σας για κόνιδες στο κεφάλι, στο λαιμό, πίσω από τα αυτιά.
• Μην αφήνετε το παιδί να χρησιμοποιεί βούρτσες, χτένες και καπέλα που ανήκουν σε άλλους.
• Δεν πρέπει τα παιδιά να κρεμάνε τα σακάκια τους σε κοινές κρεμάστρες στο σχολείο, αλλά το καθένα να έχει το σακάκι του στην καρέκλα του. Η κοινή κρεμάστρα αποτελεί σύνηθες μέσο μετάδοσης της ψείρας.
• Όταν χτενίζετε τα μαλλιά με το ειδικό χτενάκι θα πρέπει για κάθε τούφα να φροντίζετε να το ξεπλένετε με καυτό νερό, σκέτο ή με ξίδι. Η σχολαστική απολύμανση του είναι απαραίτητη μετά από κάθε χρήση.

Διαβάστε επίσης

• Ψείρες και κόνιδα. Τι είναι, πώς προλαμβάνονται και πώς αντιμετωπίζονται;
• Ενοχλητικά έντομα - Επώδυνα τσιμπήματα

Δερματοΐνωμα. Μοιάζει με σπυράκι, είναι σκληρό σαν να έχει κάτι μέσα (φωτο)

του Αλέξανδρου Γιατζίδης, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Πολύ συχνά τυχαίνει να εμφανίζεται στο δέρμα ένα μικρό εξόγκωμα, που στο μέσο έχει λευκό χρώμα, είναι σκληρό και μοιάζει με σπυράκι. Δεν πονάει, αλλά επειδή δίνει την αίσθηση ότι κάτι έχει μέσα, δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο να προσπαθεί κανείς να βγάλει αυτό που περιέχει, χωρίς επιτυχία. 

Περιγράφοντας το, πολλές φορές, λέγεται από αυτόν που το έχει ότι, βγήκε όταν τον τσίμπησε κάτι, βγήκε όταν καρφώθηκε η μύτη από μολύβι, μπήκε ένα αγκάθι κλπ.. 
Συνήθως όταν υπάρχει, υπάρχουν και άλλα. 

Το δερματοΐνωμα ή ινώδες ιστιοκύτωμα είναι μια συχνή καλοήθης ινώδης δερματική βλάβη που οφείλεται σε μη καρκινωματώδη ανάπτυξη των ιστιοκυττάρων του δέρματος.

Πρόκειται γενικά για μονήρη στρογγυλή ή ωοειδή, καστανέρυθρη ή μερικές φορές κιτρινωπή βλατίδα ή οζίδιο διαμέτρου 0,5 ως 1 cm. Το σαφώς περιγεγραμμένο οζίδιο είναι καλύτερα αντιληπτό με την ψηλάφηση παρά με την επισκόπηση. 

Η αιτία του δερματοϊνώματος – καλοήθους ινώδους ιστιοκυτώματος είναι άγνωστη και είναι συζητήσιμο αν πρόκειται για καλόηθες νεόπλασμα ή για μια διαδικασία αντίδρασης του οργανισμού σε κάποιο ερέθισμα

Είναι αρκετά συνηθισμένο να υπάρχουν αρκετά δερματοϊνώματα σε ένα άτομο. Εμφανίζεται στα άκρα – πόδια ή χέρια κυρίως στις γυναίκες σε αναλογία 4:1.
 Επίσης μπορεί να εμφανιστούν πολλά σε διάστημα λίγων μηνών σε καταστάσεις που εμφανίζονται ασθένειες ή θεραπείες που προκαλούν ανοσοκαταστολή.

Τα συμπτώματα του δερματοϊνώματος είναι:

• Συνήθως κοκκινωπό-καφέ χρώμα
• Χρώμα που μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου
• Φαίνεται πιο συχνά στα πόδια, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί στα χέρια ή τον κορμό
• Μικρό μέγεθος (3-10 mm)
• Πολύ σταθερό στην αφή
• Περιστασιακά μπορεί να εκδηλώσει φαγούρα ή ευαισθησία στο άγγιγμα 
• Εξόγκωμα στο δέρμα που μπορεί να αιμορραγήσει εάν υποστεί ζημιά (π.χ., ξύρισμα).

Οι πιο μεγάλες βλάβες μπορεί να εμφανίσουν αιφνίδια ανύψωση των ορίων τους ώστε να σχηματίσουν έναν εξωφυτικό όγκο επί καθηλωμένης βάσης. Μπορεί να είναι επηρμένες ή να εμφανίζουν κοίλανση. Οι πιο σκληρές βλάβες μπορεί να είναι σταθερά προσκολλημένες στην υπερκείμενη επιδερμίδα η οποία μπορεί να είναι λεπτότερη λόγω πίεσης ή ακόμη με αυλάκωση ώστε να σχηματίζεται πάνω από τον όζο μια κοίλανση. 


Μερικές φορές ειδικά τα πλέον σκουρόχρωμα μπορεί να δημιουργήσουν ανησυχία για πιθανόν μελάνωμα. Γι' αυτό καλύτερα να το δει γιατρός. 

Σπάνια προκαλεί ενοχλήματα και συνήθως δημιουργεί αισθητικής φύσεως προβλήματα, ειδικά όταν η παρουσία του εντοπίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η διαβεβαίωση ότι πρόκειται για καλοήθη δερματική βλάβη είναι συνήθως αρκετή για την αντιμετώπισή του.

Οι βλάβες είναι συνήθως ασυμπτωματικές και δεν χρήζουν θεραπείας. 

Όταν η παρουσία τους εντοπίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα δημιουργεί προβλήματα αισθητικής φύσεως τα οποία μπορούν να αντιμετωπιστούν χειρουργικά. Επίσης αφαίρεση και βιοψία της περιοχής μπορεί να απαιτείται σε περιπτώσεις που χρειάζεται επιβεβαίωση της διάγνωσης. 
Συχνά μετά την αφαίρεση επανεμφανίζεται.

Διαβάστε επίσης:

• Μοιάζει με σπυράκι αλλά είναι Νόσος του Bowen (ενδοεπιδερμιδικός ακανθοκυτταρικός καρκίνος του δέρματος)
• Ο συχνότερος καρκίνος του δέρματος είναι το Βασικοκυτταρικό Καρκίνωμα. Πως μπορεί να προληφθεί; (video)
• Οι κόκκινες ελιές στο δέρμα (κερασοειδή αιμαγγειώματα) είναι επικίνδυνες; Ποια η αιτία τους και πώς μπορεί να αντιμετωπιστούν;
• Μια ελιά που βγήκε στο σώμα σας ή ένας σπίλος που άλλαξε στο δέρμα σας χρειάζεται άμεσα διερεύνηση. Ο καρκίνος προλαμβάνεται με την ψηφιακή χαρτογράφηση

PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Μάνα αφήνει την κόρη της με τις ψείρες στο κεφάλι γιατί είναι βίγκαν.

 medlabnews.gr iatrikanea

Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι όταν ένα παιδί έχει ψείρες στο κεφάλι, οι γονείς δοκιμάζουν απεγνωσμένα κάθε μέθοδο προκειμένου να τις εξοντώσουν, το συντομότερο δυνατόν.

Ωστόσο, μία μαμά από την Αυστραλία έχει μια αντίθετη προσέγγιση στο θέμα καθώς αρνείται να βλάψει έστω και στο παραμικρό τις κόνιδες.

Το ομολογουμένως πρωτότυπο σκεπτικό της θα σας αφήσει στη κυριολεξία να… ξύνετε το κεφάλι σας.

Σύμφωνα με τα όσα έγραψε μια ανήσυχη μητέρα σε διαδικτυακή στήλη συμβουλών, η γειτόνισσά της αρνείται να πάρει μέτρα για την αντιμετώπιση των ψειρών και της κόνιδας στο κεφάλι της κόρης της επειδή είναι βίγκαν και οι βίγκαν δεν σκοτώνουν ζωντανά πράγματα.

Η ίδια εξηγεί: «Η επτάχρονη κόρη μου είναι κολλητή με το κορίτσι της διπλανής πόρτας, η οικογένεια του οποίου είναι βίγκαν. Και καλά κάνουν, σεβόμαστε την επιλογή τους. Το πρόβλημά μου είναι ότι πρόσφατα, αυτό το κατά τα άλλα ευχάριστο παιδί, ήταν στο σπίτι μας και ξυνόταν μανιωδώς και ανακάλυψα ότι το κεφάλι της ήταν γεμάτο ψείρες». Αφού ανέφερε τα… ευρήματά της στη μητέρα του κοριτσιού, εκείνη απάντησε ότι ήταν γνώστης, αλλά δεν ήθελε να βλάψει τις ψείρες και τις κόνιδες.

«Μου είπε ότι είχε την πρακτική να χτενίζει τις ψείρες και τις κόνιδες στον κήπο, όπου είχαν τις περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης κι έμεινα με το στόμα ανοιχτό», γράφει η μητέρα στην ανάρτησή της.

Στη συνέχεια, ζήτησε από την υπεύθυνη της στήλης να τη συμβουλεύσει πώς να χειριστεί την κατάσταση. «Δεν θέλω να χωρίσω τα παιδιά, αλλά δεν υπάρχει περίπτωση το «χτένισμα στον κήπο» να αποδώσει (το βιομηχανικό παρασιτοκτόνο μόλις και μετά βίας αποδίδει) και δεν θέλω η κόρη μου να γεμίσει ψείρες».

Η συμβουλάτορας απάντησε αυτό που πραγματικά σκέφτεται, ότι, δηλαδή, η άλλη μαμά ήταν μια «ηλίθια υποκρίτρια» και συμπλήρωσε ότι στην πραγματικότητα ήταν ένα «τέρας» που καταδίκαζε τις κόνιδες σε έναν «αργό και οδυνηρό» θάνατο, καθώς δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν στον κήπο.

Στη συνέχεια, συμβούλεψε αστειευόμενη την αναστατωμένη μαμά να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και να ετοιμάσει το μπάνιο για να «παίξουν κομμωτήριο» με τα κορίτσια και να αφαιρέσει η ίδια τις ψείρες.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αυτό θα μπορούσε να αναστατώσει την άλλη μαμά, αν το μάθαινε.

Αν και θα άξιζε τον κόπο!

Πηγή neoskosmos.com

Διαβάστε επίσης

• Φθείρες (ψείρες) και κόνιδα στο κεφάλι. Αντιμετώπιση και πρόληψη με φυσικά μέσα.
• Ενοχλητικά έντομα - Επώδυνα τσιμπήματα

Μύκητες σε νύχια και δέρμα. Προκαλούν κοκκίνισμα, φαγούρα, πόνο, δυσοσμία. Φυσικές θεραπείες

των Θάλειας Γούτου, ειδικής κοσμετολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Οι μυκητιάσεις είναι πολύ πιο συχνές τους καλοκαιρινούς μήνες, λατρεύουν την ζέστη και την υγρασία.  Οι μύκητες είναι μικροοργανισμοί που μπορεί να προσβάλουν το ανθρώπινο σώμα.

Οι λοιμώξεις που προκαλούν δεν απειλούν τη ζωή του ανθρώπου, εκτός αν το αμυντικό του σύστημα είναι ελαττωματικό, όπως σε αρρώστους με AIDS. Η ονυχομυκητίαση συχνότερα συμβαίνει σε άτομα που έχουν σακχαρώδη διαβήτη ή κυκλοφορικές διαταραχές (αγγειοπάθεια). Στα παιδιά η ονυχομυκητίαση είναι σπάνια. Οι λοιμώξεις αυτές παρά το γεγονός ότι δεν είναι σοβαρές, εντούτοις μπορεί να μας ταλαιπωρήσουν πάρα πολύ, γι` αυτό η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία θα μας γλιτώσει από πιθανή ταλαιπωρία. 

Οι μύκητες ευθύνονται για το 50% των βλαβών στα νύχια!

Υπάρχουν πολλά είδη μυκήτων που το καθένα προτιμά να προσβάλει συγκεκριμένες περιοχές του σώματος μας. Η πιο γνωστή μυκητιασική λοίμωξη είναι η επιδερμοφυτία των μεσοδακτύλιων πτυχών ή όπως όλοι την ξέρετε Athlete`s foot (κυρίως σε αθλητές που προπονούνται συχνά και ιδρώνουν πολύ). Οφείλεται σε μόλυνση είτε με candida είτε με δερματόφυτο. Εκτός από τη πολύωρη γυμναστική που ιδρώνει επίσης τα στενά παπούτσια που πιέζουν τα νύχια είναι επικίνδυνα γιατί δημιουργούν πληγές στο δέρμα των δαχτύλων και τρίβουν και εξασθενούν το νύχι κάνοντάς το ευάλωτο σε μολύνσεις.

Για να προσβάλουν οι μύκητες το δέρμα και να αναπτυχθεί μυκητίαση, αφενός απαιτείται θερμότητα καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων, αφετέρου μεγάλη εφίδρωση.

Οι δερματικές θερινές μυκητιάσεις μπορούν να χωριστούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες, αναλόγως με τους μύκητες που τις προκαλούν: 

• σε αυτές που οφείλονται σε δερματόφυτα, 

• στην ποικιλόχρου πιτυρίαση και 

• στις μυκητιάσεις από candida (μονίλια).

Απλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στην εμφάνιση του μύκητα όπως η έκθεση με γυμνά πόδια σε κοινόχρηστους χώρους (γυμναστήρια, πισίνες, δωμάτια ξενοδοχείων). Υπάρχουν όμως  κι άλλες αιτίες υπεύθυνες για τους μύκητες στα πόδια όπως η εφίδρωση των ποδιών, η ζέστη, η υγρασία αλλά και τα ζώα καθώς ορισμένοι μύκητες μπορούν να μεταδοθούν από την επαφή με ένα ζώο, ακόμα κι οι κάλτσες από συνθετικό υλικό μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη του οργανισμού.

Ποια τα συμπτώματα για τους μύκητες στα πόδια;

Οι  μύκητες στα πόδια  έχουν διάφορα συμπτώματα που βοηθούν στην αναγνώριση τους όπως:

• Κοκκίνισμα, ερεθισμός, έντονη απολέπιση του δέρματος

• Κνησμός (φαγούρα) ανάμεσα στα δάκτυλα

• Αίσθημα καύσου και πόνου ανάμεσα στα δάχτυλα

• Δυσοσμία

• μαλάκωμα του δέρματος (πληγή) μεταξύ των δακτύλων, στα πέλματα και στις φτέρνες)

• Ξηρός φλοιός, οίδημα, φλύκταινες, κυστίδια

Η μυκητίαση μπορεί να εξαπλωθεί στα πέλματα και στα νύχια των ποδιών, αλλά και σε άλλα τμήματα του σώματος, ιδίως όταν ξύνεται ο πάσχων και εν συνεχεία αγγίζει άλλα σημεία του δέρματός του.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εξέταση από το γιατρό. Οι αλλοιώσεις του δέρματος και ο εντοπισμός τους είναι χαρακτηριστικά. Η διάγνωση γίνεται με άμεση μικροσκόπηση και καλλιέργεια του μύκητα ξύνοντας την προσβεβλημένη περιοχή με σκοπό να απομονωθούν ρινίσματα νυχιών που να περιέχουν αρκετές υφές μυκήτων για καλλιέργεια.

Για το σκοπό αυτό δεν πρέπει στα υπό καλλιέργεια νύχια να έχουν εφαρμοστεί αντισηπτικά (π.χ Betadine) , αντιμυκητιασικές κρέμες, πούδρες, λάκες για τουλάχιστον ένα μήνα, ενώ δεν πρέπει να έχουν ληφθεί αντιμυκητιασικά χάπια για 3 μήνες προ καλλιέργειας. Επίσης τα νύχια να έχουν ξεβαφτεί τουλάχιστον 10 ημέρες προ καλλιέργειας.

Θεραπεία

Για να αντιμετωπιστούν οι μύκητες στο πόδι χρειάζεται θεραπεία καθώς δεν γίνεται να εξαφανιστούν από μόνοι τους. Σήμερα, υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι φαρμακευτικών αγωγών για την αντιμετώπιση της ονυχομυκητίασης, οι τοπικές θεραπείες (θεραπεία με κρέμες ή spray  για τις μεσοδακτύλιες πτυχές) και οι από του στόματος θεραπείες. Υπάρχουν 3 κατηγορίες χαπιών- ιτρακοναζόλη, τερβιναφίνη και φλουκοναζόλη- ενώ υπάρχει και παλαιάς γενιάς αντιμυκητιασικό, η γκριζεοφουλβίνη, με σπάνιες ενδείξεις. Η θεραπεία εξαρτάται από την βαρύτητα της λοίμωξης και μπορεί να είναι μόνο τοπική, εάν η μήτρα του νυχιού δεν είναι προσβεβλημένη, ή συνδυασμός τοπικής και από του στόματος θεραπεία εάν η μήτρα του νυχιού είναι προσβεβλημένη. Και οι δύο θεραπείες σκοτώνουν τον μύκητα και αποτρέπουν την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό κάθε υπολειπόμενου μύκητα κάτω από τα νύχια, εφόσον ακολουθηθεί σωστά η θεραπεία. Για να θεραπευτεί η ονυχομυκητίαση, η λοίμωξη πρέπει να εξαλειφθεί εντελώς από το νύχι, κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθηθεί πιστά η θεραπεία για όσο καιρό χρειάζεται το νύχι να μεγαλώσει και να βγει καινούργιο.

Αυτό μπορεί να διαρκέσει έως 6 μήνες για τα νύχια των χεριών και 9-12 μήνες για τα νύχια των ποδιών, ανάλογα με τη βαρύτητα της ονυχομυκητίασης. Εάν δεν θεραπευτεί η ονυχομυκητίαση μπορεί να έχει επιβλαβείς συνέπειες. Τα μολυσμένα νύχια μπορεί να γίνουν πιο παραμορφωμένα και επώδυνα και οι ασθενείς μπορεί να δυσκολευτούν ακόμη και να περπατήσουν στην περίπτωση που είναι προσβεβλημένα τα νύχια των ποδιών.

Επίσης, η μόλυνση μπορεί να μεταδοθεί σε άλλα νύχια ή από άτομο σε άτομο ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας, π.χ. χρησιμοποιώντας κοινές πετσέτες σε κοινά μπάνια, κοινά εργαλεία για μανικιούρ ή πεντικιούρ. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να θεραπεύσει κανείς μία μυκητιασική λοίμωξη των νυχιών το συντομότερο δυνατό.

Τέλος υπάρχει θεραπεία μυκήτων στο δερματολόγο με λέιζερ και απαιτούνται 3-4 θεραπείες με μεσοδιάστημα 15 ημερών στα πάσχοντα νύχια.

Φυσικές θεραπείες

Υπάρχουν πολλές φυσικές θεραπείες που θα σας βοηθήσουν να βελτιώσετε την κατάσταση ή και να ξεφορτωθείτε εντελώς το πρόβλημα, καταλήγοντας επιτέλους με υγιή πόδια.

Το λευκό ξίδι έχει πολύ καλά αποτελέσματα στην θεραπεία προβλημάτων όπως το γνωστό «πόδι του αθλητή», τις μυκητιάσεις των νυχιών των ποδιών, τις φουσκάλες και άλλα προβλήματα των ποδιών. Απλώς ανακατέψτε σε ένα μπολ ίση ποσότητα χλιαρού νερού και λευκού ξιδιού και βάλτε μέσα τα πόδια σας για 15 λεπτά. Κάντε το ποδόλουτρο καθημερινά ή 2-3 φορές την εβδομάδα.

To έλαιο τεϊόδεντρου μπορεί να μειώσει αισθητά την έκταση των μυκητιάσεων των ποδιών. Απλώς εφαρμόστε λίγες σταγόνες στα πόδια κάθε μέρα ή βάλτε το σε νερό και βυθίστε τα πόδια μέσα στο μείγμα επί 10 λεπτά. Απλώστε 2 φορές την ημέρα το λάδι στο προβληματικό νύχι.

Το λεμόνι είναι άλλη μια τροφή με αντισηπτικές και απολυμαντικές ιδιότητες που μπορεί να καταπολεμήσει τους μύκητες. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τρίψετε την προβληματική περιοχή με λίγο λεμόνι. Αφήστε το να δράσει για δέκα λεπτά και ξεπλύνετε με λίγο νερό.

Επαλείψεις με το γνωστό Vicks για το κρύωμα. Απλώστε το Vicks στο προβληματικό νύχι 2 φορές την ημέρα, όταν το νύχι αρχίσει να γίνεται σκούρο τότε σημαίνει ότι το vicks σκοτώνει τον μύκητα.

Τι να αποφύγετε: 

• Μην βάζετε οινόπνευμα ή Betadine απευθείας στο σημείο που αντιμετωπίζει μυκητίαση. Θα προκαλέσουν πολύ έντονο ερεθισμό, ισχυρό κνησμό (φαγούρα) που δύσκολα θα αντισταθείτε να ξύσετε και το αποτέλεσμα θα είναι με το ξύσιμο να επεκταθούν οι μύκητες σε γύρω περιοχές του δέρματος που προηγουμένως δεν ήταν μολυσμένες. Καλύτερα διαλύστε Betadine σε νερό κατά τη διάρκεια του ποδόλουτρου.

• Μειώστε ή κόψτε εντελώς τη ζάχαρη από τη διατροφή σας. Η ζάχαρη αποτελεί τροφή για τους μύκητες.

• Κόψτε σωστά τα νύχια σας. Χρησιμοποιήστε νυχοκόπτη τον οποίο κάθε φορά θα απολυμαίνετε με λίγο οινόπνευμα. Μη κόβεις τα νύχια πολύ κοντά ούτε στραβά και χρησιμοποιήστε λίμα για να λειάνετε τις μυτερές ακρούλες.

• Αποφύγετε το βαρύ ντύσιμο που προκαλεί εφίδρωση.

• Αποφύγετε τα κλειστά παπούτσια όσο περισσότερες ώρες της ημέρας μπορείτε. 

Πρόληψη

• Η καλή υγιεινή με καθημερινό πλύσιμο και συχνή αλλαγή καθαρών και σιδερωμένων εσωρούχων είναι σημαντική για την πρόληψη των μυκητιάσεων.

• Η απώλεια βάρους σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ανθρώπους και η καλή ρύθμιση του σακχάρου στους διαβητικούς ασθενείς έχει πρωταρχική σημασία για τα άτομα αυτά.

• Όσοι ιδρώνουν πάρα πολύ (δηλαδή έχουν υπεριδρωσία) μπορεί να χρειασθούν ειδική αγωγή, με διακοπτόμενη χρήση ειδικών λοσιόν και καθημερινή χρήση απορροφητικών σκευασμάτων σε μορφή πούδρας (με ή χωρίς αντιμυκητιασικά συστατικά).

• Για όσους έχουν ευπάθεια στην ανάπτυξη της μυκητίασης «πόδι του αθλητή», απαραίτητη είναι η χρήση επί πολλές ώρες την ημέρα υποδημάτων που εξασφαλίζουν τον καλό αερισμό του ποδιού. 

• Απαραίτητη είναι ακόμα η καλή υγιεινή των ποδιών: να πλένετε καθημερινά τα πόδια σας με σαπούνι και νερό, να τα στεγνώνετε προσεκτικά, ιδίως ανάμεσα στα δάκτυλα, και να αλλάζετε συχνά παπούτσια (και τον χειμώνα κάλτσες) για να μειώνετε την υγρασία και να εμποδίζετε τους μύκητες να μολύνουν τα πόδια σας. 

• Επιπλέον, δεν πρέπει να περπατούν ξυπόλητοι σε κοινόχρηστους χώρους, ενώ αν τα πόδια τους ιδρώνουν πάρα πολύ, καλό είναι να φορούν κάλτσες και το καλοκαίρι (αρκεί να τις αλλάζουν μέσα στην ημέρα). 

• Φόρατε σωστά παπούτσια. Τα παπούτσια δε πρέπει να πιέζουν ούτε τα νύχια σας αλλά ούτε και τα δάχτυλα των ποδιών σας. Δυστυχώς οι περισσότερες γυναίκες φοράνε λάθος παπούτσια (για παράδειγμα μπαλαρίνες, μυτερές γόβες κ.α.) με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν συχνά όσο περνάνε τα χρόνια προβλήματα με μύκητες και παραμορφώσεις των δαχτυλων τους, κάλους κ.λ.π.

• Φόρατε παπούτσια που αναπνέουν. Επιλξτε παπούτσια που είναι κατασκευασμένα από υλικό που αναπνέει έτσι ώστε να κυκλοφορεί ο αέρας στο εσωτερικό, να μην ιδρώνει το πόδι και να μην αναπτύσσονται μύκητες.

• Ειδικά, το καλοκαίρι, που πηγαίνετε στην παραλία, πρέπει οπωσδήποτε, να καθαρίζετε τα πόδια σας από την άμμο διότι αυτή συσπειρώνει ομάδες μυκήτων. Και όσο μπορείτε, καλό είναι να αποφεύγετε τα ντους στο γυμναστήριο και στα αποδυτήρια. 

Το πιο σημαντικό πάντως για να προφυλαχθείτε, είναι να πλένετε πολύ καλά τα πόδια σας σε καθημερινή βάση. Επίσης, πρέπει να τα σκουπίζετε πολύ καλά για να μην υπάρχουν εστίες μολύνσεων ειδικά στην περιοχή ανάμεσα στα δάχτυλα. Χρησιμοποιείτε πάντα μία συγκεκριμένη πετσέτα μόνο για τα πόδια σας: Είναι πολύ σημαντικό να έχετε μια προσωπική πετσέτα που χρησιμοποιείτε μόνο εσείς και μόνο για τα πόδια σας. Είναι απαραίτητη για την φροντίδα και την καθαριότητα των ποδιών σας. Κάθε φορά που τη χρησιμοποιείτε, απλώστε την για να στεγνώσει καλά, ούτως ώστε να μην απλωθούν οι μύκητες στην επιφάνειά της.

Διαβάστε επίσης

• 18 προβλήματα των ποδιών μας, που μας προειδοποιούν για τη συνολική μας υγεία;
• Αναγνωρίστε κοινά προβλήματα των ποδιών σας, όπως κάλοι, κότσι, μύκητες και διατηρήστε την υγεία τους.

• Παθήσεις που αποκαλύπτουν τα νύχια σας. Ποια η κατάλληλη διατροφή για την υγεία των νυχιών σας;