Εγκεφαλικό επεισόδιο: πρώτες βοήθειες και ο κανόνας F.A.S.T. που σώζει ζωές

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τα εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στον δυτικό κόσμο, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο. Τα τελευταία 30 χρόνια, πάντως, έχει παρατηρηθεί μια μείωση κατά 45% στους θανάτους που οφείλονται σε ΑΕΕ. Σήμερα, το 70% των ανθρώπων που παθαίνουν εγκεφαλικό συνεχίζουν να έχουν την αυτονομία τους, ενώ το 10% αναρρώνουν πλήρως.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο μέσα από τις αρτηρίες διαταράσσεται ή διακόπτεται αιφνίδια. Το αίμα μπορεί να σταματήσει 
να ρέει σε μια αρτηρία επειδή εμποδίζεται από κάποιο θρόμβο αίματος ή πλάκα (αυτό ονομάζεται ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο) ή επειδή η αρτηρία έχει σπάσει ή υποστεί ρήξη (αυτό ονομάζεται αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο).

Τα αίτια των ΑΕΕ είναι πολλά και συνήθως έχουν σχέση με βλάβες των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων οι οποίες συνήθως εγκαθίστανται αργά στο πέρασμα του χρόνου. Ιδιαίτερα συχνό αίτιο τέτοιων αγγειακών βλαβών είναι η υπέρταση.

Πώς θα αναγνωρίσετε τα σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου ή του ΠΙΕ;

Για να μπορέσετε να αναγνωρίσετε τα σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου, κάντε τρεις απλές ερωτήσεις:

Πρόσωπο – μπορεί ο άνθρωπος να γελάσει; Έχει χαλαρώσει/κρεμάσει το στόμα ή το μάτι του;

Χέρια – μπορεί ο άνθρωπος να σηκώσει και τα δυο του χέρια;

Ομιλία – μπορεί ο άνθρωπος να μιλήσει καθαρά και να καταλάβει τι του λέτε;

Χρόνος – ενεργήστε ΓΡΗΓΟΡΑ καλέστε το 166

Στα σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου περιλαμβάνονται:

• Ζαλάδα, απώλεια ισορροπίας ή ανεξήγητη πτώση

• Απώλεια όρασης, αιφνίδια ή μειωμένη όραση στο ένα ή και στα δύο μάτια

• Πονοκέφαλος, συνήθως είναι δυνατός και εκδηλώνεται απότομα, ή ανεξήγητη αλλαγή στη μορφή των πονοκεφάλων

• Δυσκολία στην πρόσληψη φαγητού ή υγρών


Αντιμετώπιση

Aν πιστεύετε ότι κάποιος μπορεί να έπαθε εγκεφαλικό κάντε ΑΠΛΑ ένα τεστ. 

Άκρο – Σηκώστε και τα δύο χέρια. Είναι κάποιο από τα δύο αδύναμο; 

Πρόσωπο – Έχει «στραβώσει» το στόμα από τη μία πλευρά; 

Λόγος – Μπορεί το άτομο να μιλήσει; Οι λέξεις είναι μπερδεμένες ή ακατανόητες;

Άμεσα – Άμεσα αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια, κινηθείτε γρήγορα. 

Ενεργήστε γρήγορα F.A.S.T. αν:

1. Το πρόσωπό σας στραβώσει
2. Εχετε αδυναμία να σηκώσετε τα χέρια σας
3. Εχετε δυσκολία στην ομιλία
4. Καλέστε το 166 ή το 112 για πρώτες βοήθειες, χωρίς καθυστέρηση 

Το εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί ιατρικό επείγον. Η άμεση αντιμετώπιση μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει την αναπηρία. Εάν ένας άνθρωπος εμφανίζει αιφνίδια κάποιες από τις παραπάνω εκδηλώσεις, πρέπει να ζητηθεί ιατρική βοήθεια. Καλέστε αμέσως το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (166). Κατόπιν, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον οικογενειακό σας ιατρό ή έναν νευρολόγο. Ωστόσο, το πρώτο που θα πρέπει να διασφαλίσετε είναι ότι το ασθενοφόρο θα φθάσει το συντομότερο δυνατό εκεί που βρίσκεστε.

Κατά τη διάρκεια της αναμονής του ασθενοφόρου, παραμείνετε κοντά στον ασθενή:

- Οδηγήστε τον να ξαπλώσει σε ένα κρεβάτι. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η παροχή αίματος στον εγκέφαλο.

- Μην τον αφήσετε να φάει ή να πιει οτιδήποτε.

- Εάν κάνει εμετό, γυρίστε το κεφάλι και το σώμα του στο πλάι. Έτσι, μειώνεται η πιθανότητα να πάθει εισρόφηση (είσοδος του εμετού στην αναπνευστική οδό).

- Εάν χάσει τις αισθήσεις του, αρχίστε την παροχή πρώτων βοηθειών. Παρακολουθείτε την αναπνοή και το σφυγµό του κάθε 10 λεπτά και να είστε έτοιµοι να ξεκινήσετε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΑ) εάν χρειαστεί. Φυσικά πρέπει να γνωρίζετε τις κατάλληλες τεχνικές και αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος να φροντίσουν όλοι να μάθουν πώς παρέχονται οι πρώτες βοήθειες.

Είναι πολύ σημαντικό για άτομα που έχουν συμπτώματα εγκεφαλικού να εισαχθούν στο νοσοκομείο όσο το δυνατό πιο γρήγορα. Εάν το εγκεφαλικό επεισόδιο προκλήθηκε από έναν θρόμβο αίματος, τότε μπορεί να δοθεί ένα θρομβολυτικό φάρμακο για τη διάλυση του θρόμβου. 
Συνήθως, οι ασθενείς θα πρέπει να βρεθούν στο νοσοκομείο μέσα σε 3 ώρες από την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να είναι σε θέση να λάβουν αυτά τα φάρμακα έως και 4 - 5 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο και τη βαρύτητα του εγκεφαλικού επεισοδίου. Για τα περισσότερα εγκεφαλικά επεισόδια απαιτείται παραμονή στο νοσοκομείο.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Δεν πρέπει να χορηγηθεί ασπιρίνη ή υπογλώσσια στον άρρωστο με εγκεφαλικό γιατί αν είναι αιμορραγικό τότε θα του αυξήσει την αιμορραγία. Η σωστότερη αντίδραση είναι να μην του χορηγήσουμε τίποτα, μέχρι να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Παράλληλα, αποφεύγουμε ανύψωση των ποδιών, για να μην επιτείνουμε προβλήματα υπέρτασης. 

Διαβάστε επίσης

• Ισχαιμικά και Αιμορραγικά Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Πώς θα αναγνωρίσετε τα σημάδια;
• Μην ξεχνάτε να ελέγχετε το μαγνήσιο. Η έλλειψη του προκαλεί μουδιάσματα, κράμπες, ημικρανίες, κόπωση. Σε ποιες τροφές υπάρχει το μαγνήσιο;

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Αύγουστος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 10 Απριλίου 2026

Συμπτώματα εγκεφαλικού: τα προειδοποιητικά σημάδια και οδηγίες για το τι να κάνετε αμέσως

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Το εγκεφαλικό είναι επείγουσα κατάσταση και η γρήγορη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να αποτρέψει σοβαρή εγκεφαλική βλάβη. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια του εγκεφαλικού και τι πρέπει να κάνετε αμέσως αν δείτε ξαφνική αδυναμία, πτώση στο πρόσωπο, δυσκολία στην ομιλία, θολή όραση ή διαταραχή ισορροπίας. Τα εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στον δυτικό κόσμο, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο.

Τα τελευταία 30 χρόνια, πάντως, έχει παρατηρηθεί μια μείωση κατά 45% στους θανάτους που οφείλονται σε ΑΕΕ. Σήμερα, το 70% των ανθρώπων που παθαίνουν εγκεφαλικό συνεχίζουν να έχουν την αυτονομία τους, ενώ το 10% αναρρώνουν πλήρως.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο μέσα από τις αρτηρίες διαταράσσεται ή διακόπτεται αιφνίδια. Το αίμα μπορεί να σταματήσει να ρέει σε μια αρτηρία επειδή εμποδίζεται από κάποιο θρόμβο αίματος ή πλάκα (αυτό ονομάζεται ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο) ή επειδή η αρτηρία έχει σπάσει ή υποστεί ρήξη (αυτό ονομάζεται αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο). Για τα Ισχαιμικά και Αιμορραγικά Εγκεφαλικά Επεισόδια και τις αιτίες που τα προκαλούν διαβάστε εδώ

Τα αίτια των ΑΕΕ είναι πολλά και συνήθως έχουν σχέση με βλάβες των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων οι οποίες συνήθως εγκαθίστανται αργά στο πέρασμα του χρόνου. Ιδιαίτερα συχνό αίτιο τέτοιων αγγειακών βλαβών είναι η υπέρταση.

Πώς θα αναγνωρίσετε τα σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου ή του ΠΙΕ

Μερικές φορές τα συμπτώματα ενός εγκεφαλικού είναι δύσκολο να εντοπιστούν.

Δυστυχώς, η έλλειψη συνειδητοποίησης φέρνει την καταστροφή. Το θύμα με εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να υποστεί σοβαρή βλάβη στον εγκέφαλο όταν οι άνθρωποι γύρω του αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν τα συμπτώματα ενός εγκεφαλικού επεισοδίου.

Για να μπορέσετε να αναγνωρίσετε τα σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου, κάντε τρεις απλές ερωτήσεις:

Πρόσωπο

– μπορεί ο άνθρωπος να γελάσει;

– Έχει χαλαρώσει/κρεμάσει το στόμα ή το μάτι του;

Χέρια 

– μπορεί ο άνθρωπος να σηκώσει και τα δυο του χέρια;

– Ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή παράλυση στο ένα χέρι ή πόδι

Ομιλία 

– μπορεί ο άνθρωπος να μιλήσει καθαρά και να καταλάβει τι του λέτε;

– μπορεί να επαναλάβει την ίδια φράση; Aν όχι έχει 72% πιθανότητες να είναι εγκεφαλικό

Οραση

– Εάν η όρασή του είναι θολή ή ξαφνικά έχει απώλεια όρασης από το ένα μάτι, τότε ίσως πρόκειται για σύμπτωμα που οφείλεται σε εγκεφαλικό επεισόδιο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ένα άλλο «σημείο» από εγκεφαλικό επεισόδιο είναι το εξής: Ζητήστε από το άτομο να «βγάλει» έξω τη γλώσσα του. Αν η γλώσσα είναι «στραβά», αν πηγαίνει δηλαδή στην μία ή την άλλη πλευρά, είναι επίσης μια ένδειξη εγκεφαλικού επεισοδίου. 

Ενεργήστε ΑΜΕΣΑ ακολουθήστε τις οδηγίες 

ΠΡΟΣΟΧΗ

• Το εγκεφαλικό δεν συμβαίνει μόνο σε στιγμές έντασης. Μπορεί να συμβεί και κατά την διάρκεια του ύπνου ή σε στιγμές ανάπαυσης.
• Μπορεί να συμβεί ακόμα και σε παιδιά

Προειδοποιητικά σημάδια επικείμενου εγκεφαλικού.

Πολλές φορές έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια που αν δοθεί προσοχή τότε μπορεί ακόμα και να προλάβουμε ένα βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι ξαφνικά, επαναλαμβανόμενα, να έρχονται και να παρέρχονται μετά από λίγη ή λίγες ώρες. ΔΕΝ πρέπει να τα αγνοήσουμε αλλά να πάμε στον γιατρό.

- Πρώτα από όλα ανησυχία θα πρέπει να προκαλέσει το ξαφνικό μούδιασμα ή η αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, στην περιοχή του προσώπου, των χεριών ή των ποδιών. 

- Ένα δεύτερο ανησυχητικό σύμπτωμα είναι το αίσθημα σύγχυσης, η δυσκολία στην ομιλία αλλά και στην κατανόηση. 

- Μπορεί ακόμα να παρουσιαστεί μια απρόσμενη δυσκολία στην όραση, σε ένα από τα δύο μάτια. 

- Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι η ξαφνική και έντονη δυσκολία στη βάδιση, αλλά και ο ίλιγγος και η απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού των κινήσεων. 

- Εξίσου πιθανό, τέλος, είναι να εκδηλωθεί οξύς πονοκέφαλος χωρίς προφανή αιτία.

Οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθεί κάποια στιγμή, αλλά αν είναι σε ήπια μορφή δεν θα πρέπει να προκαλέσει πανικό ή υποψία για επικείμενο εγκεφαλικό. Αν όμως εκδηλωθεί ξαφνικά και με έντονο τρόπο, τότε δεν θα πρέπει να το αμελήσει ο ασθενής. Θα πρέπει αμέσως να συμβουλευτεί τον γιατρό του, γιατί μπορεί να πρόκειται για ένα κρίσιμο προειδοποιητικό σημάδι. 

Στην περίπτωση ενός προειδοποιητικού συμπτώματος, σημαντικό ρόλο παίζει η αμεσότητα στη θεραπεία. Η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να κάνει τη διαφορά στα ποσοστά επιβίωσης ή καλής ποιότητας ζωής του ασθενούς το επόμενο διάστημα. Οι ερευνητές έχουν υπολογίσει ότι η έγκαιρη φαρμακευτική αγωγή -για παράδειγμα, μέσα στις τρεις πρώτες ώρες από την εκδήλωση του προειδοποιητικού συμπτώματος- μπορεί να βελτιώσει το αποτέλεσμα σε ποσοστό 30%.

Διαβάστε επίσης

• Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση εγκεφαλικού επεισοδίου. Πρώτες βοήθειες για εγκεφαλικό
• Παγκόσμια Ημέρα Εγκεφαλικών Επεισοδίων. Αναγνωρίστε το εγκεφαλικό γρήγορα F.A.S.T. (video).
• Ισχαιμικά και Αιμορραγικά Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Πώς θα αναγνωρίσετε τα σημάδια;
• Μην ξεχνάτε να ελέγχετε το μαγνήσιο. Η έλλειψη του προκαλεί μουδιάσματα, κράμπες, ημικρανίες, κόπωση. Σε ποιες τροφές υπάρχει το μαγνήσιο;
• Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση εγκεφαλικού επεισοδίου. Πρώτες βοήθειες για εγκεφαλικό
• Πώς θα προλάβουμε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή ένα νέο εγκεφαλικό
• ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ και ΟΞΕΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 10 Απριλίου 2026

Προσέχουμε τον ήλιο το Πάσχα: πότε και πώς βάζουμε αντηλιακό

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Το Πάσχα πολλοί μένουν πολλές ώρες στην ύπαιθρο, στο ψήσιμο ή ακόμη και στο πρώτο μπάνιο της χρονιάς, με αποτέλεσμα να εκτίθενται έντονα στον ήλιο χωρίς να το καταλαβαίνουν. Το άρθρο εξηγεί γιατί χρειάζεται αντηλιακό και αυτές τις ημέρες και τι πρέπει να προσέξετε για να αποφύγετε ηλιακό έγκαυμα, φωτογήρανση και άλλες βλάβες στο δέρμα. Λόγω της μεγάλης έκθεσης στον ήλιο ιδιαίτερα αν καθίσουμε στην ύπαιθρο και το γλεντήσουμε, χρειάζεται πολύ καλή προστασία για να μην πάθουμε ηλιακό έγκαυμα.

Όλοι μας γνωρίζουμε τις βλαβερές συνέπειες που μπορεί να έχει η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο.

Βραχυπρόθεσμα ξηραίνει το δέρμα, προκαλούνται δυσχρωμίες, εφηλίδες, ηλιακές φακές ή και «σπυράκια» από τον ήλιο που είναι ένα είδος φωτοαλλεργίας. Επίσης «πέφτει» η άμυνα του οργανισμού μας και αναζωπυρώνονται φλεγμονές όπως ο επιχείλιος έρπητας, καθώς και γινόμαστε επιρρεπείς σε νέες.

Μακροπρόθεσμα λόγω της καρκινογενετικής δράσης της υπεριώδους ακτινοβολίας που δρα αυξητικά, κινδυνεύουμε από προκαρκινικές βλάβες (ακτινικές υπερκερατώσεις) αλλά και καρκίνο του δέρματος με επικινδυνότερο το μελάνωμα. Τέλος ο ήλιος γερνάει το δέρμα γιατί καταστρέφει αργά αλλά σίγουρα το κολλαγόνο του δέρματος με αποτέλεσμα το φωτοεκτεθειμένο δέρμα να έχει εκτός από ρυτίδες και έντονη (και πρώιμη) χαλάρωση.

Γι’αυτό πολύ σημαντική είναι η χρήση αντηλιακού. Το αντηλιακό προστατεύει το δέρμα μας από τα εγκαύματα που προκαλεί ο ήλιος, την φωτογήρανση (κατάσταση η οποία προκαλείται από τις UVA ακτίνες με αποτέλεσμα την πρόωρη γήρανση της επιδερμίδας), τον καρκίνο του δέρματος και την αφυδάτωση.

Ιδιαίτερα αυτές τις μέρες που συνδυάζονται με γλέντι και χαρά, μπορεί να ξεχάστουμε τον ήλιο. Όμως δεν μας ξεχνά ο ήλιος, ούτε βέβαια έχουμε κανένα συμβόλαιο που λέει ότι μόνο στις παραλίες κάνει ζημιά στο δέρμα μας. Μην ξεγελιέστε από την εποχή και το Πάσχα.

Και μην ξεχνάτε:

• Αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 12 το μεσημέρι και 4 το απόγευμα, τις ώρες δηλαδή που οι ακτίνες του ήλιου είναι κάθετες και ισχυρές.
• Χρησιμοποιείτε πάντα αντηλιακό με δείκτη προστασίας κατάλληλο για τον τύπο του δέρματος σας.
• Απλώνετε το αντηλιακό σε στεγνό δέρμα, για να απορροφάται καλύτερα.

Και αν μαζί με το αρνί αυτές τις μέρες κάνετε και μπάνιο

• Φοράτε αντηλιακό και όταν βρίσκεστε μέσα στη θάλασσα, καθώς οι ακτίνες του ήλιου διαπερνούν το νερό.
• Ανανεώνετε το αντηλιακό σας ανά τακτά χρονικά διαστήματα, και κυρίως κάθε φορά που ιδρώνετε ή βουτάτε στη θάλασσα.
• Αντηλιακό χρειάζεστε και όταν βρίσκεστε κάτω από την ομπρέλα θαλάσσης, αφού οι ακτίνες του ήλιου αντανακλώνται στην άμμο.
• Αν έχετε ήδη μαυρίσει, μπορείτε να επιλέξετε αντηλιακό με χαμηλότερο δείκτη, αλλά όχι να πάψετε εντελώς να το χρησιμοποιείτε.

Και φυσικά δώστε ιδιαίτερη προσοχή σε κάθε αλλοίωση του δέρματος σας.
Αν μια ελιά έχει αλλάξει σχήμα, μέγεθος, χρώμα, προκαλεί φαγούρα, πόνο, είναι πρησμένη ή έχει ματώσει ή εκκρίνει υγρό, θα πρέπει οπωσδήποτε να ελεγχθεί από τον γιατρό.

Τέλος καλό είναι να θυμηθείτε να κάνετε χαρτογράφηση των σπίλων του σώματός σας. Η Χαρτογράφηση Σπίλων, με τη μέθοδο της Ψηφιακής Δερματοσκόπησης, αυτή την στιγμή αποτελεί το ΠAΠ-TEΣT του δέρματος. Είναι μία εξαιρετικά σημαντική εξέταση για οποιονδήποτε έχει σπίλους ώστε να υπάρχουν καταγεγραμμένες εικόνες των ελιών (αποθηκεύονται στο μηχάνημα αλλά δίδονται και στον ασθενή) και να μπορούν να εντοπιστούν οποιεσδήποτε μεταβολές. Το Ψηφιακό Δερματοσκόπιο είναι η πιο εξειδικευμένη και αξιόπιστη συσκευή για τη διάγνωση του Καρκίνου του Δέρματος.

Διαβάστε επίσης 

• Αντηλιακά, πώς και πότε μπορεί να χρησιμοποιούνται; Μύθοι και αλήθειες
• Η πρόληψη του καρκίνου του δέρματος.
• Καρκίνος του δέρματος. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
• Θεραπεία ηλιακού εγκαύματος.

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Πασχαλινό τραπέζι: συμβουλές για να αποφύγετε βαρυστομαχιά και άλλα προβλήματα υγείας

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Το φαγοπότι που ακολουθεί την Ανάσταση και το κυριακάτικο πασχαλινό τραπέζι μπορεί να προκαλέσουν βαρυστομαχιά, δυσπεψία και άλλα προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν μετά από περίοδο νηστείας καταναλώνονται απότομα πολλά λιπαρά φαγητά και αλκοόλ. Το άρθρο συγκεντρώνει πρακτικές συμβουλές για το τι να προσέξετε ώστε να προστατέψετε το πεπτικό, το ουρικό οξύ και την καρδιά σας

Κάθε χρόνο τέτοια περίοδο καταγράφεται αύξηση των επισκέψεων στα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων της τάξης του 20%.

Tα πιο συχνά προβλήματα υγείας που καταγράφονται τις μέρες μετά την Ανάσταση είναι οι γαστρεντερικές διαταραχές, με προεξάρχουσα την δυσπεψία. Ο κίνδυνος βαρυστομαχιάς είναι ακόμα μεγαλύτερος για όσους έχουν τηρήσει με ευλάβεια την νηστεία των προηγούμενων ημερών, καθώς η απότομη πρόσληψη τόσο μεγάλης ποσότητας δύσπεπτων τροφίμων μετά από τόσο λιτή διατροφή ζορίζει ακόμα περισσότερο το πεπτικό σύστημα.




H οξεία μέθη, οι γαστρεντερίτιδες και οι παγκρεατίτιδες αποτελούν συνηθισμένες συνέπειες της  κραιπάλης μετά τη νηστεία. Επειδή, εξάλλου, το πασχαλινό τραπέζι είναι πλούσιο σε κόκκινα κρέατα, εντόσθια και γλυκάδια, που είθισται να συνδυάζονται με γενναίες ποσότητες αλκοόλ, μπορεί να αυξηθούν σημαντικά τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα. Το κρέας των νεαρών αρνιών και κατσικιών έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες (είδος χημικών ενώσεων που αυξάνει το ουρικό οξύ.  Αυτή η παρενέργεια του οβελία  δημιουργεί προβλήματα σε όσους πάσχουν από ουρική αρθρίτιδα.

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα παρατηρείται αύξηση των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου λίγες μέρες μετά το Πάσχα, με τα περισσότερα «θύματα» να είναι άτομα με βεβαρημένη καρδιαγγειακή υγεία που παρασύρονται από την εορταστική ατμόσφαιρα και καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες από αρνί σούβλας, κοκορέτσι, αυγά και τσουρέκι και άλλα  πασχαλινά γλυκίσματα μαζί με άφθονο αλκοόλ.. Η καρδιακή επιβάρυνση οφείλεται στο ότι το στομάχι χρειάζεται περισσότερο αίμα για να πέψει τέτοιου είδους τρόφιμα, με συνέπεια να «ζορίζεται» η καρδιά – και στα άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα, όπως λ.χ. υπέρταση, στεφανιαία νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια, η πρόσθετη επιβάρυνση της καρδιακής λειτουργίας δεν είναι ό,τι το καλύτερο.




Συμβουλές υγείας για το Πασχαλινό τραπέζι.

• Προσέξτε να μην φάτε πάρα πολύ

• Περιοριστείτε στο ένα αυγό. Όχι γιατί τα αυγά κάνουν κακό αλλά γιατί έπεται καταιγισμός ζωικής πρωτεΐνης και λίπους.

• Να φάτε μαγειρίτσα αλλά με μέτρο γιατί έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε χοληστερίνη. Η σούπα με κρέας αποτελεί την καλύτερη προετοιμασία για το στομάχι μας για να δεχτεί το κρέας και τα προϊόντα του που στερήθηκε όλο το προηγούμενο διάστημα.

• Μην πέσετε με τα μούτρα στο αρνί. Αρχίστε με μια σαλάτα ή λαχανικά, ψωμί ή πατάτες ψητές ή βραστές, και μετά φάτε λίγο αρνί, κοκορέτσι ή τηγανητά φαγητά.

• Μη διστάσετε να φάτε ρύζι, μακαρόνια ή ψωμί μαζί με το κρέας. Αυτό μας χορταίνει και συνεπώς μειώνει τις πιθανότητες να υπερκαταναλώσουμε κρέας και παράλληλα συμβάλλει στη δημιουργία ενός ισορροπημένου, από άποψης μακροθρεπτικων συστατικών πιάτου.

• Μην τσιμπολογάτε από τις πιατέλες.

• Μην φάτε την πέτσα από το αρνί ή το κατσίκι

• Μην πιείτε πολύ αλκοόλ. Προτιμήστε το κρασί ως συνοδευτικό, αντί για μπύρα καθώς περιέχει περισσότερα αντιοξειδωτικά συστατικά και προάγει την υγεία μας.

• Να προτιμάτε παραδοσιακούς τρόπους ψησίματος (όπως στη σούβλα) αντί για το ψήσιμο στο φούρνο, στη γάστρα κ.λ.π.

• Στύψτε άφθονο λεμόνι στο κρέας καθώς έχει όχι μόνο πολλά αντιοξειδωτικά συστατικά, αλλά και η βιταμίνη C που περιέχει αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου.

• Μην αμελήσετε να φάτε φρούτα και να πιείτε νερό

Ειδικές συμβουλές για όσους έχουν κάποια πάθηση




• Τα άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα πρέπει να αποφύγουν τα απότομα και μεγάλα γεύματα, καθώς επίσης και τα εντόσθια και τα λιπαρά μέρη του αρνιού, επειδή περιέχουν πολύ νάτριο (αλάτι).

• Αν παίρνετε αντιπηκτική αγωγή προσέξτε γιατί το κρασί, οι σαλάτες κλπ μπορεί να επηρεάσουν τον χρόνο πήξης του αίματος. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

• Τα άτομα με υψηλά ή οριακά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα, να περιορίσουν ή να αποφύγουν την κατανάλωση αλκοόλ και εντοσθίων.

Διαβάστε επίσης

• Προσέχουμε τον ήλιο το Πάσχα βάζοντας αντηλιακό.
• Αρνί, αρνάκι γάλακτος ή κατσίκι;Ποια η διατροφική τους αξία; Ποιο είναι καλύτερο για την υγεία;
• Ευχαριστηθείτε το Πασχαλινό τραπέζι και αποφύγετε την βαρυστομαχιά
• Πόσο ωφέλιμα είναι τα αυγά; Πόσα αυγά επιτρέπεται να τρώμε καθημερινά;
• Οδηγίες για το μεθύσι και το hangover
• Οδηγίες για την δυσπεψία και την βαρυστομαχιά
• Θα ταξιδέψετε; Ποια φάρμακα και τι άλλο πρέπει να έχετε, μαζί σας, καλού - κακού;
• Νυχτερινή Οδήγηση. Τι πρέπει ναπροσέχουμε, ειδικά στην πολύωρη νυχτερινή οδήγηση.. Χρήσιμες οδηγίες για την αποφυγή ατυχημάτων
• Απολαύστε τις εορταστικές ημέρες και μην αφήσετε την κατάθλιψη και την μελαγχολία να σας καταβάλει

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Φαρμακείο ταξιδιού: τι φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης πρέπει να έχετε μαζί σας

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Πριν από κάθε ταξίδι, πολυήμερη εκδρομή μακριά από το σπίτι πρέπει να προσέξουμε να έχουμε μαζί μας ορισμένα απαραίτητα φάρμακα που λόγω των αργιών ή πολύ περισσότερο αν βρισκόμαστε μακριά από φαρμακείο μπορεί να τα έχουμε ανάγκη και να μην τα βρίσκουμε.

Τα πιο πολλά φάρμακα από αυτά είναι γνωστά σε όλους. Για ευνόητους λόγους δεν τα κατονομάζω. Στην ανάγκη μπορεί να σας βοηθήσει ο οικογενειακός γιατρός σας ή ο φαρμακοποιός, αφού τα πιο πολλά δεν είναι συνταγογραφούμενα.

Πρωτίστως αν παίρνουμε ήδη καθημερινά φάρμακα είτε γιατί ακολουθούμε κάποια θεραπεία, ή πάσχουμε και πρέπει να παίρνουμε καθημερινά την αγωγή μας (πχ αντιπηκτικά φάρμακα) πρέπει να θυμηθούμε να τα πάρουμε μαζί μας. 

Επίσης καλό είναι να θυμηθούν οι γυναίκες να έχουν μαζί τους, έστω προληπτικά, τα παυσίπονα που παίρνουν για κοιλιακά άλγη κατά την διάρκεια της έμμηνου ρήσεως και ότι άλλο είναι απαραίτητο.

Ο ταξιδιώτης συνιστάται να έχει μαζί του ένα φαρμακείο πρώτων βοηθειών προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειριστεί μόνος του πιθανά προβλήματα υγείας που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και επιπλοκές αν πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα. Το περιεχόμενο του φαρμακείου εξαρτάται από τον προορισμό, τη διάρκεια του ταξιδιού, το σκοπό του ταξιδιού και την κατάσταση υγείας του ταξιδιώτη.

Φαρμακείο πρώτης ανάγκης: 

Για κάθε ταξίδι μας, ένα μικρό χρήσιμο φαρμακείο με σκευάσματα πρώτης ανάγκης  είναι απόλυτα αναγκαίο. Το απαραίτητο μικρό φαρμακείο πρέπει να περιέχει τα εξής φάρμακα : 

•   Τοπικά δρώντα φάρμακα. Είναι φάρμακα για τοπική χρήση (όπως πληγές, εγκαύματα, τσιμπήματα και μικροτραυματισμοί). Απαραίτητα εδώ είναι 

•   γάζες, 

•   αντιβιοτικές και ειδικές αλοιφές, 

•   επίδεσμοι, Ελαστικός επίδεσμος για διαστρέμματα, αυτοκόλλητοι επίδεσμοι

•   κάποια πούδρα.

•   Αντιεμετικά: Κυρίως αυτοί που ταξιδεύουν  με πλοίο ή αυτοκίνητο και έχουν ευαισθησία, μια ώρα πριν το ταξίδι τους πρέπει να πάρουν ένα απλό αντιεμετικό.

•   Αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές αλοιφές και κρέμες

•   Γάντια μιας χρήσης

•   Βαμβάκι

•   Θερμόμετρο

•  Κολάρο. Δεν είναι απαραίτητο να τρακάρει κάποιος για να πάθει πρόβλημα στον αυχένα. Και ένα δυνατό φρενάρισμα μπορεί να μας δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα.

Αντιόξινα: Και για τα ταξίδια του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού, όσοι πάσχουν από παθήσεις του ανωτέρου πεπτικού, πρέπει να έχουν μαζί τους κάποιο αντιόξινο.

Προφύλαξη από διαρροϊκές καταστάσεις. 

Επειδή οι συνθήκες διαβίωσης αλλά κυρίως οι συνήθειες διατροφής μας τα ταξίδια μας γενικώς αλλάζουν, καλό θα είναι να εφοδιασθεί ο ταξιδιώτης και με κάποιο αντιδιαρροϊκό φάρμακο.

Μια άλλη χρήσιμη ομάδα φαρμάκων  είναι τα αναλγητικά, τα οποία δρουν και σαν αντιπυρετικά φάρμακα.

Διάφορα αντισταμινικά σκευάσματα σε δισκία ή σε αλοιφές, για τσιμπήματα και αλλεργικές καταστάσεις.

Αμιγώς αντιαλλεργικά, κορτιζονούχα φάρμακα, ιδιαίτερα για όσους έχουν προδιάθεση σε αλλεργίες.

Αντιβίωση. Εάν κάποιος πάσχει συχνά από, αναπνευστικές λοιμώξεις ή λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, θα πρέπει να έχει μαζί του κάποια γνωστή σε αυτόν αντιβίωση για το χρονικό διάστημα του ταξιδιού του.

Κολλύριο

Επίσης πάντα να έχετε

Αντηλιακό 

Εντομοαπωθητικά

Τέλος καλό είναι να έχετε μαζί σας αντιβακτηριακά μαντιλάκια χεριών και αλκοολούχο απολυμαντικό χεριών (τουλάχιστον 60% αλκοόλη)

Επειδή ποτέ δεν ξέρεις πότε θα σας χρειαστεί κάτι, καλό είναι να ελέγξουμε το φαρμακείο πριν από κάθε ταξίδι για να μη μας βρει "η κακιά στιγμή" απροετοίμαστους!

Dr.

Διαβάστε επίσης

112 ο αριθμός έκτακτης ανάγκης. Πότε το παίρνουμε και τι λέμε (video)

• Γιατί ματώνει η μύτη; Τι πρέπει να κάνουμε στην ρινορραγία;
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• Στραμπούληγμα αστραγάλου ή διάστρεμμα ποδοκνημικής, τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται

PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Δεκέμβριος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 6 Απριλίου 2026