19χρονος με ακραίο άγχος αυτοκτόνησε – ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια

medlabnews.gr iatrikanea

Η υπόθεση του 19χρονου που αυτοκτόνησε έπειτα από ακραίας μορφής άγχος επαναφέρει το ερώτημα για το πώς εκδηλώνεται η σοβαρή ψυχική επιβάρυνση σε νέους ανθρώπους. Το άρθρο παρουσιάζει τα συμπτώματα που περιγράφονται για το ακραίο άγχος και εξηγεί γιατί η έγκαιρη αναγνώριση προειδοποιητικών σημείων από γονείς και περιβάλλον είναι κρίσιμη. Σύμφωνα με αξιωματούχους και τη μητέρα του ο 19χρονος χρησιμοποιώντας νιτρικό νάτριο που παρήγγειλε για 15 δολάρια από την Amazon, αφού έψαξε διαδικτυακά πώς να το χρησιμοποιήσει για βάλει τέλος στη ζωή του.

Μετά από τοξικολογικές εξετάσεις, το γραφείο του ιατροδικαστή του Λάνκαστερ αποφάνθηκε ότι ο θάνατος του 19χρονου ηθοποιού, που είχε γίνει γνωστός από την συμμετοχή του στο «Our Idiot Brother», ήταν αυτοκτονία από την τοξικότητα που προκάλεσε το νιτρικό νάτριο.

Ο οξειδωτικός παράγοντας, που χρησιμοποιείται συχνά για τη διατήρηση τροφών όπως το κρέας, συχνότερα σκοτώνει άτομα κατά λάθος, προκαλώντας χαμηλή αρτηριακή πίεση και περιορίζοντας τη ροή οξυγόνου στο σώμα.

Έπασχε από ακραίας μορφής άγχος

Η μητέρα του Μίντλερ επιβεβαίωσε στο TMZ ότι ο γιος της αγόρασε την ουσία στο διαδίκτυο για να αυτοκτονήσει κατά τις πρώτες μέρες του μακριά από το σπίτι του πηγαίνοντας στο πανεπιστήμιο Millersville στην Πενσυλβάνια.

Η Μόνικα Μίντλερ – η οποία προηγουμένως αποκάλυψε ότι ο γιος της έπασχε από «ακραίας μορφής άγχος» – είπε ότι αργότερα βρήκε έναν αποκαρδιωτικό σύνδεσμο στο ιστορικό αναζήτησης του γιου της στο διαδίκτυο.

Το άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα από το σώμα, όπως ταχυκαρδία, δύσπνοια ή στομαχική αναστάτωση (ανορεξία, ναυτία, κοιλόπονος) ή πονοκέφαλο. Εκδηλώνεται όμως και με συμπτώματα από τον ψυχισμό του ατόμου, όπως αναστάτωση, στεναχώρια, ευερεθιστότητα, ανησυχία, δυσκολία συγκέντρωσης προσοχής ή αϋπνία. Η διαταραχή πανικού, εμφανίζεται με ξαφνικά επεισόδια ακραίου άγχους. Το νεαρό άτομο βιώνει έντονα σωματικά συμπτώματα άγχους (ταχυκαρδία, δύσπνοια κλπ) και εξ αιτίας τους φοβάται ότι πρόκειται να πεθάνει ή ότι έχει «τρελαθεί».

Ο ηθοποιός Matthew Mindler

Ο ηθοποιός αναζητούσε πληροφορίες για το πώς να πάρει νιτρικό νάτριο και να το χρησιμοποιήσει για να τελειώσει η ζωή του ανώδυνα. Παρήγγειλε την ουσία στο Amazon για 15 δολάρια η ποσότητα της οποίας ήταν αρκετή αρκετά για να σκοτώσει έως και τέσσερα άτομα.

Η Μόνικα Μίντλερ ανέφερε ότι μίλησε ανοιχτά για τη διαδρομή του παιδιού της μέχρι την αυτοκτονία με την ελπίδα ότι θα ήταν μια προειδοποίηση για άλλες οικογένειες που πιθανόν να μην γνωρίζουν τους κινδύνους της φαινομενικά αβλαβούς ουσίας. Αλλά και να δουν τα σημάδια στα δικά τους παιδιά.

Η Amazon δεν απάντησε αμέσως στα αιτήματα για σχόλια.

Διαβάστε επίσης

• Οι φοβίες, μιας επερχόμενης καταστροφής, φέρνουν αύξηση καρδιακών παλμών, κρίσεις πανικού, κοινωνική απομόνωση. Οδηγίες επιβίωσης
• Φοβίες, άγχος, κρίσεις πανικού. Συμπτώματα, η σημασία της άσκησης και της διατροφής (panic Attacks)
• Το παρατεταμένο και οξύ άγχος που βιώνουμε οδηγεί σε "απόσυρση" και τέλος σε μελαγχολία και κατάθλιψη
• Οι φοβίες, η καταστροφολογία και η οικονομική κρίση.

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2021 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 5 Απριλίου 2026

Από σχέση 2 εβδομάδων σε κόλαση 8 ετών: 200 ψεύτικα προφίλ στο Facebook έστησαν εφιάλτη σε Βολιώτη

medlabnews.gr iatrikanea

Μια υπόθεση που μοιάζει βγαλμένη από σκοτεινό ψυχολογικό θρίλερ εκτυλίχθηκε στον Βόλο, με πρωταγωνιστές έναν άνδρα που είδε τη ζωή του να μετατρέπεται σε εφιάλτη και μια γυναίκα που βρέθηκε τελικά στο εδώλιο κατηγορούμενη για μακροχρόνια διαδικτυακή παρενόχληση. Όλα ξεκίνησαν από μια γνωριμία μέσω Instagram, η οποία εξελίχθηκε σε σχέση μικρής διάρκειας. Η 38χρονη από την Πάτρα φέρεται να ταξίδεψε στον Βόλο και να έμεινε εκεί περίπου δύο εβδομάδες, όμως η συνέχεια πήρε εντελώς διαφορετική τροπή.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Βόλου, όταν ο άνδρας έφυγε για επαγγελματικό ταξίδι χωρίς πρόσβαση στο κινητό του, επέστρεψε και βρήκε δεκάδες κλήσεις και μηνύματα. Η ένταση κλιμακώθηκε, η επικοινωνία διακόπηκε και, όπως αναφέρεται στη δικογραφία, από εκείνο το σημείο ξεκίνησε μια πολύχρονη ιστορία ψηφιακής καταδίωξης. Η κατηγορούμενη φέρεται να δημιούργησε εκατοντάδες ψεύτικα προφίλ στο Facebook, παριστάνοντας άλλοτε τον ίδιο και άλλοτε πρόσωπα από το περιβάλλον του, ενώ εμφανίζονταν και πλαστοί διάλογοι με προσβλητικό ή ακατάλληλο περιεχόμενο.

Ο άνδρας προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, κατέθεσε μήνυση στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και κινήθηκε νομικά, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση είχε ξεπεράσει κάθε όριο. Η υπόθεση δεν ήταν η πρώτη φορά που απασχόλησε τα δικαστήρια, καθώς υπήρχε και προηγούμενη καταδίκη το 2023 με ποινή φυλάκισης 48 μηνών, για την οποία εκκρεμεί έφεση που έχει οριστεί να συζητηθεί στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 στη Λάρισα.

Στην τελευταία εξέλιξη, το δικαστήριο έκρινε ένοχη την 38χρονη και της επέβαλε ποινή φυλάκισης 28 μηνών και χρηματική ποινή 400 ευρώ. Παράλληλα, ένοχη κρίθηκε και η μητέρα της για ψευδορκία, με ποινή φυλάκισης 7 μηνών. Η υπόθεση αναδεικνύει πόσο καταστροφική μπορεί να γίνει η ψηφιακή παρενόχληση όταν αποκτά εμμονικά χαρακτηριστικά, αφήνοντας πίσω της βαθύ ψυχικό και κοινωνικό αποτύπωμα

Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων: γιατί η υιοθεσία και η φροντίδα είναι ευθύνη όλων μας

της Κλεπάτρας Ζουμπουρλή, medlabnews.gr iatrikanea

Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων στις 4 Απριλίου, μία «γιορτή» που όσο συνεχίζει να «γιορτάζεται» θα προσβάλλει τον πολιτισμό και την ανθρωπιά μας. 

Γιατί μόνο όταν αδειάσουνε τα καταφύγια, μόνο όταν δεν υπάρχει ούτε ένα πλάσμα εκεί έξω που πονάει μόνο, που πεινάει μόνο, που κρυώνει μόνο, που διψάει μόνο, που ζει και πεθαίνει ΜΟΝΟ, θα μπορέσει η λέξη «αδέσποτο» να σβηστεί από τα λεξικά και η λέξη «αγάπη» να γραφτεί στην καρδιά μας.

Τα αδέσποτα δεν είναι ένα βάρος, ένα παράσιτο, μία άσχημη εικόνα που χαλά την αισθητική μας. Είναι η συνέπεια της δικής μας αδιαφορίας, της έλλειψης παιδείας, ανθρωπιάς και αγάπης. Οι γάτες και οι σκύλοι που ζουν στον δρόμο δεν είναι άγρια ζώα που μπορούν να επιβιώσουν μόνα τους. Είναι πλάσματα που εξημερώθηκαν από τον άνθρωπο χιλιάδες χρόνια πριν και μόνο με τη βοήθεια του ανθρώπου μπορούν να επιβιώσουν. Και ο άνθρωπος αυτό οφείλει να κάνει, να τα σέβεται ως συγκάτοικούς του σε αυτό τον πλανήτη και να φροντίζει για την ευζωία τους.

Το προσδόκιμο ζωής ενός σκύλου ή μίας γάτας που ζει σε σπίτι μπορεί να φτάσει και τα 20 χρόνια. Όταν όμως το ίδιο αυτό πλάσμα βρεθεί στον δρόμο θα ζήσει μόνο 1,5 με δύο χρόνια, και αυτό μόνο αν είναι τυχερό. Η πείνα, η δίψα, οι ασθένειες, τα τροχαία και η κακοποίηση, κόβουν πρόωρα το νήμα της βασανισμένης ζωής τους. Τι χειρότερο από το να πεθαίνεις αβοήθητος στο δρόμο με ανθρώπους να σε προσπερνούν χωρίς να γυρνούν να σου ρίξουν μία δεύτερη ματιά γιατί θεωρούν ότι δεν είσαι δική τους ευθύνη; Και όμως, η ευθύνη δεν είναι μόνο του εκάστοτε δήμου και της πολιτείας γενικά. Η ευθύνη ανήκει σε όλους μας.

Λίγο νερό, λίγο φαγητό, ένα χάδι μπορεί να αλλάξει ακόμα και ολόκληρη τη ζωή ενός πλάσματος που υποφέρει εκεί έξω. Ο κάθε ένας μας μόνος του μπορεί να κάνει τη διαφορά. Όταν βλέπουμε ένα ζώο να υποφέρει είναι απάνθρωπο να το προσπερνάμε. Όχι, δεν θα τρέξει κάποιος άλλος για αυτό, εμείς μπορεί να είμαστε η τελευταία του ελπίδα. Οι φιλοζωικές οργανώσεις και οι εθελοντές κάνουν υπεράνθρωπες προσπάθειες να σώσουν όσα περισσότερα ζώα μπορούν αλλά είναι ακριβώς αυτό, εθελοντές, δεν πληρώνονται, δεν έχουν μισθό, έχουν απλά τον ελάχιστο σεβασμό προς τη ζωή και την αναγνώριση της ευθύνης που όλοι φέρουμε. Είναι άνθρωποι που αφιερώνουν όλη τους την ενέργεια, όλα τους τα χρήματα και όλη τους στη ζωή για αυτά τα τόσο αδικημένα πλάσματα. Σίγουρα αυτό δεν είναι κάτι που μπορούν να κάνουν όλοι. Σίγουρα όμως όλοι μπορούν να αναγνωρίσουν την ευθύνη τους και να βάλουν το δικό τους λιθαράκι σε αυτό τον αγώνα. Ο τρόπος είναι εξαιρετικά απλός. 

- ΔΕΝ κακοποιούμε τα αδέσποτα ζώα, στειρώνουμε 

- ΔΕΝ ζευγαρώνουμε τα ζώα μας, 

- ΔΕΝ παρατάμε τα ζώα μας στο δρόμο, υιοθετούμε και 

- ΔΕΝ αγοράζουμε μέχρι να αδειάσει και το τελευταίο κλουβί, 

- ΔΕΝ γυρίζουμε από την άλλη το κεφάλι όταν βλέπουμε ένα ζώο να πεινάει, να είναι άρρωστο ή χτυπημένο και να υποφέρει. Εάν δεν ξέρουμε πώς να το βοηθήσουμε ζητάμε βοήθεια αλλά δεν το αγνοούμε θεωρώντας ότι κάποιος άλλος θα ασχοληθεί μαζί του. Η ευθύνη είναι δική μας και μόνο δική μας.

Η μέγιστη κίνηση αγάπης που μπορούμε να κάνουμε είναι να υιοθετήσουμε ένα αδέσποτο ζώο. Να ανοίξουμε το σπίτι μας και την καρδιά μας για ένα πλάσμα που υποφέρει. Να αλλάξουμε τη ζωή του και να αλλάξουμε και τη δική μας ζωή προς το καλύτερο. Να δώσουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να μάθει τι σημαίνει ευγνωμοσύνη και ανιδιοτελής, απέραντη αγάπη. Γιατί αυτό θα μας δείχνει το ζώο που σώσαμε για όλη του τη ζωή. Να σώσουμε ένα αβοήθητο πλάσμα και μαζί με αυτό να σώσουμε τον εαυτό μας. Γιατί όταν σώζεις ένα πλάσμα από τον δρόμο, σύντομα συνειδητοποιείς ότι δεν έχεις σώσει μόνο εκείνο αλλά κυρίως τον εαυτό σου.  

Διαβάστε επίσης

Τα ζώα συμβάλλουν στην υγεία, στην αντιμετώπιση του άγχους, της μοναξιάς, υπέρτασης, κατάθλιψης

Ακολουθήστε το medlabnews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις

Πρώτη δημοσίευση: 4 Απριλίου 2024 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 4 Απριλίου 2026

Αϋπνία: τι την προκαλεί, ποιες είναι οι επιπτώσεις και πώς αντιμετωπίζεται;

του Aλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η αϋπνία είναι μία από τις πιο συχνές διαταραχές ύπνου και συχνά συνδέεται με άγχος, αρνητικές σκέψεις, κακές συνήθειες ύπνου και γενικότερη ψυχική και σωματική εξάντληση. Το άρθρο εξηγεί τι προκαλεί την αϋπνία, ποιες είναι οι επιπτώσεις της στην υγεία και ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπισή της. 

Σε «επιδημία» εξελίσσεται η έλλειψη ύπνου, που αποδεικνύεται ότι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για σοβαρές παθήσεις, πριμοδοτεί την παχυσαρκία και βλάπτει την ερωτική ζωή. Ένας στους δύο Έλληνες, όλων των ηλικιών, παραπονείται για κάποια διαταραχή του ύπνου του.

Για να δούμε όμως πως ακριβώς φτάνουμε στην αϋπνία;

Οι αρνητικές σκέψεις συχνά οδηγούν σε αδιέξοδο. Μια σκέψη ή μια σειρά σκέψεων καρφώνονται στο μυαλό. Ο νους μπλοκάρει. Άγχος, φόβος και θλίψη κατακλύζουν την ψυχή. Αισθάνεται κανείς ότι βρίσκεται στα όριά του, δεν μπορεί να ξεκουραστεί ή να χαρεί με τίποτα, είναι μπουκωμένος.

Το σώμα αντιδρά με εφίδρωση, δύσπνοια, ταχυκαρδία και μυϊκή ένταση. Αρνητικές σκέψεις επαναλαμβάνονται μέσα του ασταμάτητα και ανεξέλεγκτα. Όλα φαίνονται δύσκολα και ανυπόφορα. 
Δεν μπορεί να ησυχάσει. Η σκέψη γίνεται φαύλος κύκλος. Το μυαλό μοιάζει με σκοτεινή ρουφήχτρα που καταπίνει όλη την ψυχική και τη σωματική ενέργεια. Όσο περισσότερο προσπαθεί να γλιτώσει τόσο περισσότερο βυθίζεται. Οι σκέψεις φορτίζονται και ενισχύονται από την ίδια την ενέργεια με την οποία τις πολεμά.

Τελικά όλα οδηγούν στην εξάντληση, δεν μπορεί να συγκεντρωθεί, είναι ευερέθιστος και έτσι οδηγείται στην αϋπνία.

Οι επιπτώσεις της αϋπνίας φαίνεται ότι είναι πολλές και σημαντικές.                           

Έτσι οδηγείται, σε έναν φαύλο κύκλο. Οι επιπτώσεις της αϋπνίας είναι ιδιαίτερα καταστροφικές καθώς το άτομο παρουσιάζει ευερεθιστότητα, δυσκολία στη συγκέντρωση και έντονο αίσθημα κόπωσης. Σε πιο δύσκολες περιπτώσεις είναι πιθανό το άτομο να καταφύγει σε λύσεις που του δημιουργούν επιπρόσθετα προβλήματα και δημιουργούν νέους κινδύνους για την υγεία του όπως γίνεται με την χρήση αλκοόλ, ψυχοδραστικών ουσιών, αγχολυτικών και υπνωτικών χαπιών.

Τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ότι ασθενείς που πάσχουν από αϋπνία, έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος, ενώ επίσης παρουσιάζουν και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Πέραν αυτού φαίνεται ότι η αϋπνία συνδέεται στενά με ψυχικές νόσους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ασθενείς που πάσχουν από αϋπνία για περισσότερο από ένα χρόνο έχουν 40 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν κατάθλιψη σε σχέση με τους μη πάσχοντες ενώ όταν η αϋπνία αντιμετωπίζεται έγκαιρα, η πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης είναι ίδια με αυτή που συναντάται στον γενικό πληθυσμό.

Εφόσον, οι αϋπνίες είναι αποτέλεσμα άγχους, θα ήταν σκόπιμο το άτομο να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει το άγχος του και να αποκαταστήσει τον ύπνο του. Ωστόσο, γενικότερα η θεραπευτικές διαδικασίες βασίζονται σε μία προσπάθεια ο ασθενής να εκπαιδευτεί σε μία υγιεινή ύπνου η οποία δεν τηρείται από τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού αλλά μπορεί να αλλάξει ριζικά την αίσθηση ξεκούρασης που νιώθουμε.

Τι μπορεί να κάνουμε;

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχουμε ένα σταθερό ωράριο ύπνου, χωρίς να διαταράσσουμε σημαντικά το βιολογικό μας ρολόι. Επίσης, πρέπει να αποφεύγουμε να παραμένουμε πολύ ώρα στο κρεβάτι εφόσον έχουμε ξυπνήσει, ή να χρησιμοποιούμε το κρεβάτι για δραστηριότητες όπως το διάβασμα, το να βλέπουμε τηλεόραση ή να εργαζόμαστε. Ακόμη στην περίπτωση που αντιμετωπίζουμε δυσκολία στο να κοιμηθούμε και έχουν περάσει 20 με 30 λεπτά από τη στιγμή που ξαπλώσαμε για να κοιμηθούμε καλό θα ήταν να απομακρυνθούμε από το κρεβάτι και να επιστρέψουμε σε αυτό μόνο εφόσον νιώσουμε το αίσθημα της νύστας (μπορούμε να κάνουμε κάτι άλλο, όπως το  να διαβάσουμε ένα βιβλίο, ή να δούμε μία ταινία). Επιπλέον, το να παίρνουμε σύντομους ύπνους κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν βοηθά τον ύπνο μας το βράδυ ούτε παρέχει ουσιαστική ξεκούραση ενώ αντίθετα συνίσταται να ασκούμαστε τουλάχιστον δύο με τρεις φορές την εβδομάδα ώστε να έχουμε πιο φυσιολογικό κύκλο ύπνου. Τέλος, καλό θα ήταν να αποφεύγουμε τους καφέδες, το τσιγάρο,τα υπνωτικά φάρμακα ή το αλκοόλ. Ειδικά για την περίπτωση του τσιγάρου, ο μύθος ότι μας ηρεμεί είναι παντελώς λάθος καθώς οργανικά η πρόσληψη καπνού αυξάνει τους χτύπους της καρδιάς και προκαλεί διέγερση.

Διαβάστε επίσης:

Πάσχετε απόαϋπνία; Ο υπνος μας επηρεάζεται, από το φως του δωματίου.

O καλός ύπνος είναι αναζωογονητικός και τονώνει τον οργανισμό

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2012 — MEDLABNEWS.GR |

Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 26 Μαρτίου 2026

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η Εσπερίδα του Τ.Ο.Π.Ψ.Υ Ν. Σμύρνης για τη μοναξιά

medlabnews.gr iatrikanea

Με μεγάλη επιτυχία παρουσία πολυπληθούς κοινού πραγματοποιήθηκε στον Πολυχώρο ¨Γαλαξία¨ Εσπερίδα από την Τοπική Ομάδα Προαγωγής Ψυχικής Υγείας του Δήμου Ν.Σμύρνης με θέμα την «Ανθρώπινη Μοναξιά – το αθέατο βάρος της σιωπής και οι δρόμοι υποστήριξης για τον άνθρωπο που μένει μόνος».

Στην παρουσίαση του θέματος και στη συζήτηση που επακολούθησε συμμετείχαν οι ειδικοί επιστήμονες:

· Η κα Δημοπούλου Ειρήνη Κλινική Ψυχολόγος από το Κέντρο Ημέρας για Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών Καρκίνου της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής ¨Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος¨.

· Η κα Ανδρεαδάκη Παρασκευή Κοινωνική Λειτουργός από το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Ν.Σμύρνης

· Ο κ. Κάλλας Ιωάννης Επισκέπτης Υγείας, Νοσηλευτής και Ανθρωπολόγος από το Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παγκρατίου.

· Ο κ. Καστριώτης Δημήτρης Ψυχολόγος Συστημικός Θεραπευτής επιστημονικά υπεύθυνος του Κέντρου ¨Συνάντηση¨.

Τον συντονισμό της επιστημονικής συζήτησης είχε αναλάβει η κα Φωτιάδη Θεώνη Ψυχολόγος και Προϊσταμένη του Τμήματος Υγείας του Δήμου Ν.Σμύρνης.

Την Εσπερίδα τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ν.Σμύρνης κ. Καρούμπας Γεώργιος, η κα Δεληγιάννη Κλαίρη Δημοτική Σύμβουλος – Επικεφαλής Δημοτικής Παράταξης, ο κ. Φερεντίνος Δημήτριος Αντιδήμαρχος Παιδικών Χαρών, Αναπηρικής Πολιτικής και Δημοτικής Συγκοινωνίας και η κα Λινού Σταματίνα Δημοτική Σύμβουλος.

Ο Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής και Αλληλεγγύης του Δήμου Ν.Σμύρνης κ. Γιατζίδης Παναγιώτης αφού ευχαρίστησε τους συνεργάτες του και τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Κοινωνικής Οικονομίας και Αλληλεγγύης κ. Ιωακειμίδη Γεώργιο για τη συμβολή τους και τη συμμετοχή τους στην Εσπερίδα , στην ομιλία του τόνισε:

«Ως Δημοτική Αρχή πιστεύουμε ότι κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος. Η Κοινωνική Πολιτική και η Αλληλεγγύη αποτελεί για μας πράξη φροντίδας, αλλά και συλλογικής ευθύνης. Γι αυτό θα συνεχίσουμε και στο μέλλον να προσφέρουμε στους συμπολίτες μας με όλες μας τις δυνάμεις και τα μέσα που διαθέτει ο Δήμος».

Ψέματα, μια τέχνη με θύτες και θύματα. Γιατί πιστεύουμε στα ψέματα; Έχει η αλήθεια πιθανότητες να νικήσει;

της Βικτωρίας Πολύζου, σύμβουλος ψυχικής υγείας, medlabnews.gr iatrikanea

Κάθε μέρα, χρόνια τώρα ζούμε ένα μεγάλο ψέμα και παρόλο που είναι κραυγαλέο τελικά το πιστεύουμε. Αγόμαστε και συμπεριφερόμαστε από αυτό και ας θέλουμε να δούμε την αλήθεια. Το κακό είναι ότι την παθαίνουμε το καταλαβαίνουμε αλλά κάποιο άλλο ψέμα αντικαθιστά το προηγούμενο και πάλι την ξαναπατάμε. Τι άραγε φταίει; Εμείς που δεν βλέπουμε την αλήθεια ή ο ψεύτης που ξέρει να την κρύβει και να κάνει έτσι την δουλειά του; 
Είμαστε πολύ επιρρεπείς στο ψέμα, ιδιαίτερα αν είναι ωραίο και μας βολεύει και η αλήθεια είναι πικρή και πολλές φορές ασύλληπτη. Γιατί άραγε;

Ο Γκαίμπελς είχε πει ότι όσο πιο τερατώδες είναι ένα ψέμα τόσο πιο εύκολα γίνεται πιστευτό. Το μεγάλο ψέμα, πρώτη φορά επινοήθηκε από τον Αδόλφο Χίτλερ στην αυτοβιογραφία με τίτλο « ο Αγώνας μου» το 1925, έγινε γνωστό από τον Ιωσήφ Γκέμπελς, υπουργό προπαγάνδας του Γ΄ Ράιχ. Η ιδέα ήταν απλή: Πες μια"μπαρούφα Η Ψέμα" όσο μεγαλύτερη/o τόσο καλύτερα όσο πιο συχνά και ο περισσότερος κόσμος θα την αποδεχθεί σαν αλήθεια.

Η κολακεία είναι το μεγαλύτερο όπλο στα χέρια του ψεύτη. 

Λέει η πωλήτρια «με το σώμα που έχετε, δεν υπάρχει ρούχο που να μην δείχνει υπέροχο επάνω σας». Η πελάτισσα θα ντραπεί να φύγει χωρίς να αγοράσει κάτι. Λέει ο υποψήφιος «ο ελληνικός λαός είναι έξυπνος, έντιμος και ξέρει να αγωνίζεται για το δίκιο του», και ο ψηφοφόρος ψωνίζει με κλειστά τα μάτια. Ύστερα του σερβίρει ό, τι ψέμα να’ ναι και ο ψηφοφόρος το πιστεύει. Διότι, εκείνος που κατάλαβε πόσο έξυπνος και σπουδαίος είναι, δεν μπορεί να λέει ψέματα. Από εκεί και πέρα θα πιστέψει οτιδήποτε τον κάνει να αισθάνεται καλά.

Bέβαια όσο εύπιστος και αν είναι κάποιος, έρχονται στιγμές που μέσα του γεννιούνται υποψίες. Ειδικά όταν ο ίδιος άνθρωπος τον κοροϊδέψει δεκάδες φορές. Όταν όμως του συμβεί αυτό, κάνει ό, τι περνά από το χέρι του για να αποδιώξει τις υποψίες. Γιατί;

Γιατί, αν αρχίσει να εξετάζει τα στοιχεία και τα επιχειρήματα, υπάρχει πιθανότητα να του αποδείξουν πως κακώς πίστευε αυτό το άτομο τόσο καιρό. Πως του έλεγε συνεχώς ψέματα. Η διαχείριση αυτής της αποκάλυψης είναι μεγάλος μπελάς και το ξέρει. Ας πάνε, λοιπόν, στην ευχή οι ενδείξεις και οι αποδείξεις. Δεν θέλει να ζήσει τη δυσάρεστη κατάσταση της διάψευσης των προσδοκιών. Δεν θέλει να παραδεχτεί πως εξαπατήθηκε. Θα συνεχίσει να πιστεύει τον απατεώνα. Ακριβώς όπως μία γυναίκα που εξαρτάται οικονομικά από τον σύζυγό της, θα πιστεύει κάθε φορά πως ο άντρας της ήταν σε επαγγελματική συνάντηση και δεν θα βλέπει τα κοκκινάδια στα ρούχα του.

Τι συμβαίνει σε νοητικό επίπεδο και ο άνθρωπος εξακολουθεί να πιστεύει σε ψέματα παρότι του παρέχονται τα απαραίτητα στοιχεία αποδείξεως του αντιθέτου;

Η προφανής απάντηση είναι ότι τα ψέματα μας κάνουν και νιώθουμε καλά. Νιώθουμε ευχάριστα όταν μας κολακεύουν, μας καθησυχάζουν και ικανοποιούν τον εγωισμό μας, όταν μας υπόσχονται κάτι που μας γλιτώνει κόπο, όταν μας δίνει κάποιος μια απάντηση σε κάτι που μας βασανίζει και δεν έχουμε τα εφόδια ή το χρόνο ή τη διάθεση να εξακριβώσουμε οι ίδιοι αν όντως ισχύει, όταν μας καλύπτουν την όποια ανασφάλειά μας.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι δεν μπορούμε εύκολα να διακρίνουμε πότε κάποιος λέει ψέματα. Η γλώσσα του σώματος μπορεί να προδώσει κάποιον που ψεύδεται. Συγκεκριμένες μικροεκφράσεις του προσώπου, συγκεκριμένες χειρονομίες μπορούν να αποκαλύψουν στο εκπαιδευμένο μάτι πότε κάποιος ψεύδεται. Μηχανές ανίχνευσης ψεύδους έχουν εφευρεθεί που είτε καταγράφουν καρδιακούς παλμούς, είτε αναγιγνώσκουν εγκεφαλικά σήματα, αλλά δεν θεωρούνται 100% αξιόπιστες ώστε να χρησιμοποιηθούν σε δικαστήρια και βέβαια δεν είναι προσβάσιμες στον μέσο άνθρωπο. Σε ακραίες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και βασανιστήρια για να εκμαιεύσει κανείς από κάποιον την αλήθεια, αλλά τέτοιους είδους μέθοδοι δεν ενδείκνυνται σε ανεπτυγμένες, πολιτισμένες κοινωνίες.
Από μικρή ηλικία, και καθώς αναπτύσσεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος, με βάση το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουμε και γενικότερα την πληροφορία που προσλαμβάνουμε (από το οικογενειακό, το σχολικό, το φιλικό και κοινωνικό μας περιβάλλον, τα βιβλία που διαβάζουμε, τα μαθήματα που διδασκόμαστε, την τηλεόραση και το διαδίκτυο), χτίζουμε σιγά σιγά ένα σύστημα αξιών, οικοδομούμε σιγά-σιγά την προσωπικότητά μας, αποκτούμε μια κοσμοθεωρία και μια ιδεολογία (αφηρημένο σύνολο ιδεών) σαν μέλη μιας πολιτικά συγκροτημένης κοινωνίας. Πριν ακόμα αναπτύξουμε κριτική σκέψη και βασιζόμενοι σε σχέσεις εμπιστοσύνης, καταγράφουμε την πληροφορία χωρίς μηχανισμούς ελέγχου της ορθότητάς της. Αυτό πρακτικά εξηγείται από το ότι τα παιδιά έχουν μια γενετική προδιάθεση να πιστεύουν τους ενήλικες. Είναι εξελικτικά λειτουργικό, διότι η επιβίωση των παιδιών εξαρτάται από τη μέριμνα των ενηλίκων.
Μεγαλώνοντας όμως αρχίζουμε να αποκτούμε αμφιβολίες και να επιδιώκουμε την εξακρίβωση και επαλήθευση των πληροφοριών. Αυτή η διαδικασία είναι δύσκολη πρακτικά και «επίπονη» νοητικά. Είναι πιο εύκολο και ξεκούραστο για τον ανθρώπινο νου να αποδέχεται μια έτοιμη πληροφορία από το να εξετάσει τις πηγές, να την επεξεργαστεί και σύμφωνα με τις προκύπτουσες προκείμενες να καταλήξει στα ανάλογα συμπεράσματα.

Η πιο δύσκολη όμως κατηγορία ψεμάτων είναι αυτά που γίνονται εύκολα πειστικά, όταν αυτά «κουμπώνουν» στην ιδεολογία μας, είτε συμπληρώνουν το σύστημα αξιών μας, είτε επεκτείνουν την κοσμοθεωρία μας. Διότι σε αντίθετη περίπτωση δημιουργείται ένα ασυνεπές σύστημα που κλονίζει τα πιστεύω μας και απαιτείται χρόνος και πολύπλοκες συνειδητές νοητικές διεργασίες ώστε αυτό το σύστημα να βρεθεί πάλι σε μια ισορροπία. Η αλήθεια μας βάζει σε μια διαδικασία αναθεώρησης απόψεων που ενεργοποιεί μηχανισμούς σκέψης και απαιτείται ψυχικό σθένος ώστε να πορευτούμε στο μέλλον με ένα ανασυγκροτημένο σύστημα ιδεών.

Πέρα όμως από τις απρόσωπες πληροφορίες που καταγράφουμε, όταν το ψέμα προέρχεται από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο με το οποίο έχουμε μια σχέση εμπιστοσύνης, όχι μόνο κλονίζονται οι πεποιθήσεις μας για ένα συγκεκριμένο θέμα, κλονίζεται η αξιοπιστία του προσώπου από το οποίο προέρχεται η πληροφορία, κλονίζεται η ίδια σχέση εμπιστοσύνης με το συγκεκριμένο πρόσωπο, η οποία σε τελικό στάδιο κλονίζει το ίδιο μας το Εγώ. Είναι μια δύσκολη νοητική υπέρβαση και συναισθηματική υπέρβαση να αποδεχτούμε ότι κάναμε λάθος, ότι πέσαμε θύμα πλάνης ή εσκεμμένης εξαπάτησης ή απιστίας και έτσι απορρίπτουμε την αλήθεια. Είτε για λόγους κοινωνικής αποδοχής, είτε για λόγους συνήθειας, είτε λόγω ναρκισσισμού, δημιουργούμε μηχανισμούς απώθησης της αλήθειας.
Η αναζήτηση της αλήθειας βασίζεται στη λογική. Όμως οι διαπροσωπικές μας σχέσεις «χρωματίζονται» συναισθηματικά και γι’αυτό πιστεύουμε περισσότερο κάποιον που μας είναι συμπαθής. Η αξιοπιστία ενός προσώπου κρίνεται και με τον χρόνο. Αν αποδειχτεί στην πράξη ότι τα λεγόμενα κάποιου επαληθεύονται ξανά και ξανά τότε αυτό το πρόσωπο αποκτά αξιοπιστία.

Σε πολιτικό επίπεδο η προπαγάνδα, στην πιο ύπουλη μορφή της, βασίζεται στη διαχείριση των συναισθημάτων των πολιτών. Η συνεχώς επαναλαμβανόμενη πληροφορία που μας δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα πολύ εύκολα μπορεί να αποτυπωθεί και να παγιωθεί στη μνήμη μας. Απαιτείται συνεπώς μεγάλη προσπάθεια και λογική σκέψη από την πλευρά των πολιτών όχι μόνο να αντισταθούν στην προπαγάνδα, αλλά και όταν πέσουν θύμα της να την αναγνωρίσουν και να την αποτάξουν.

Έχει η αλήθεια πιθανότητες να νικήσει; 

Οι άνθρωποι που επικαλούνται τον ορθολογισμό πέφτουν επίσης στην παγίδα ενός άλλου ψέματος. Νομίζουν πως με την παρουσίαση λογικών επιχειρημάτων θα πείσουν αυτόν που έχει πλανηθεί. Η αλήθεια είναι πως, αν δεν λάβετε υπόψιν σας τους ψυχολογικούς παράγοντες που αναφέρθηκαν παραπάνω, δεν θα πείσετε ποτέ κανέναν.

Για να έχετε πιθανότητες να καταρρίψετε δημοφιλείς μύθους, να θυμάστε:
1. Ξεριζώνοντας έναν μύθο, αφήνετε στην ψυχή του πιστού ένα τρομακτικό κενό, το οποίο πρέπει να αναπληρώσετε. Δεν μπορείς απλώς να πάρεις από το μωρό την αγαπημένη του κουβέρτα. Χρειάζεται να το παρηγορείς με άλλους τρόπους μέχρι να μάθει να κοιμάται χωρίς αυτήν.
2. Όσο χλευάζετε τον μύθο του και τον κατακρίνετε για την ευπιστία του, τόσο εκείνος προσκολλάται στο παραμύθι του. Μιλήστε του για την αξία της αλήθειας σας και όχι για τη γελοιότητα του μύθου του.
3. Μιλήστε απλά, κατανοητά και με λίγα λόγια. Όσο πιο πολύ μιλάτε τόσο περισσότερο εκείνος φοβάται πως προσπαθείτε να τον εξαπατήσετε.
4. Θα χρειαστεί να επαναλάβετε το επιχείρημά σας πολλές φορές. Την πρώτη φορά δεν θα το ακούσει καθόλου. Τη δεύτερη θα συγκρατήσει μία ή λέξεις που του έκαναν εντύπωση. Εσείς θα λέτε «μα τα ίδια λέγαμε και χτες», κι εκείνος θα νομίζει ότι τον κοροϊδεύετε.
5. Όσο πιο τερατώδες είναι το ψέμα που έχει καταπιεί τόσο πιο δύσκολα θα τον πείσετε πως είναι ψέμα. Η αλήθεια έχει χίλια καλά, αλλά δεν έχει τη γοητεία μίας συνωμοσίας, δεν πουλάει ελπίδα και χρειάζεται δουλειά για να γίνει κατανοητή.

Ένα μεγάλο ερώτημα φυσικά είναι γιατί οι πολιτικοί πιστεύουν ότι μπορούν να ψεύδονται χωρίς ν' αποκαλύπτονται. Ειδικά την εποχή του διαδικτύου, οι πιθανότητες ν' αντέξει ένα ψέμα τον εξονυχιστικό διαδικτυακό έλεγχο, είναι μηδαμινές. Γιατί λοιπόν πιστεύουν πως μπορούν να ψεύδονται ατιμώρητα, όταν είναι τόσο εύκολο ν' αποκαλυφθούν; Μερικοί βασικοί λόγοι είναι:

1. Κάποιοι πολιτικοί είναι ναρκισσιστές. Αν και οι έρευνες που αφορούν πολιτικούς είναι περιορισμένες, δεν είναι δύσκολο να κάνει κανείς τη σύνδεση. Οι Ναρκισσιστές είναι αλαζόνες, θεωρούν τους εαυτούς τους ιδιαίτερους, αναζητούν τον υπερβολικό θαυμασμό, είναι εκμεταλλευτές. Αυτά τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, τους κάνουν να πιστεύουν πως έχουν δίκιο, ακόμη κι όταν δεν έχουν και πως είναι πολύ έξυπνοι για ν' αποκαλυφθούν και να υποστούν τις συνέπειες. Με άλλα λόγια, πιστεύουν και οι ίδιοι τα ψέματά τους.

2. Οι πολιτικοί γνωρίζουν πως οι οπαδοί τους θα τους πιστέψουν ακόμη κι αν υπάρχουν αδιάψευστες αποδείξεις ότι ψεύδονται. Οι πολιτικοί και οι οπαδοί τους ζουν στο ίδιο μήκος κύματος, βλέπουν τις ίδιες ειδήσεις στην τηλεόραση, ακούν τις ίδιες ραδιοφωνικές συνεντεύξεις, διαβάζουν τις ίδιες εφημερίδες και ιστοσελίδες και συναναστρέφονται με ομοϊδεάτες τους. Υπάρχει ένα αδιαπέραστο δίχτυ προστασίας γύρω τους, που εμποδίζει τις αντιφατικές πληροφορίες να εισέλθουν. Το περιεχόμενο άλλωστε των ψεμάτων τους είναι συνήθως ελκυστικό για τους οπαδούς τους που μπορούν να το αναμασούν για μέρες.

3. Οι άνθρωποι δεν θέλουν ν' ακούν την αλήθεια. Είναι γνωστό πως η αλήθεια πονάει και κανείς δεν θέλει ν' ακούει πράγματα που απειλούν την ύπαρξη και τις πεποιθήσεις του·  που θα τον κάνουν να νιώσει άβολα. Συμφέρει αναμφισβήτητα τους πολιτικούς να λένε στους ανθρώπους αυτά που τους κάνουν να αισθάνονται άνετα. Γιατί να είναι άλλωστε αυτοί, άγγελοι κακών ειδήσεων και να μειώσουν την πιθανότητα να λάβουν περισσότερες ψήφους, ενώ μπορούν να λένε παραμύθια με χαρούμενο τέλος - τα οποία φυσικά αρέσουν σε όλους-  και να βγαίνουν νικητές;

4. Το διαδίκτυο ποτέ δεν ξεχνά. Μια από τις ακούσιες συνέπειες του διαδικτύου είναι ότι οι πληροφορίες, αληθινές και μη, υπάρχουν για πάντα και είναι πιθανό να συνεχίσουν να θεωρούνται πιστευτές ακόμη κι αν υπάρχουν αντιφατικά στοιχεία. Η έρευνα έχει δείξει για παράδειγμα, ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να πιστεύουν αβάσιμες φήμες από blogs και ηλεκτρονικά μηνύματα, για ένα πολιτικό υποψήφιο με τον οποίο αντιτίθενται.

5. Εάν ένα ψέμα λεχθεί αρκετές φορές, οι άνθρωποι υποθέτουν πως είναι αλήθεια. Αυτό που περιμένουν είναι πως το ψέμα θα διαψευστεί και σταδιακά θα εξαφανιστεί. Εάν λοιπόν το ψέμα εξακολουθεί ν' ακούγεται και να γράφεται, οι άνθρωποι υποθέτουν πως πρέπει να είναι αλήθεια.

Διαβάστε επίσης

• Τι προκαλεί τις αυτοκτονίες; Μύθοι και αλήθειες και πώς μπορεί να προληφθούν; 
• Έχω κατάθλιψη; Τι μπορώ να κάνω; Που μπορώ να απευθυνθώ για βοήθεια; Χρήσιμα τηλέφωνα.
• 3214 Αυτοκτονίες, στην Ελλάδα λόγω κρίσης, από το 2009 έως τον Αύγουστο του 2012
• Μεταπτώσεις διάθεσης, κυκλοθυμία, μπορεί να οφείλονται σε κατάθλιψη. Αιτίες και τρόποι αντιμετώπισης της διπολικής διαταραχής.

ΑΠΘ: Ανοιχτή Επιστημονική Ημερίδα για την ψυχική υγεία των βρεφών

medlabnews.gr iatrikanea

«Ψυχική υγεία των βρεφών και πρώιμες σχέσεις: Διευκολύνοντας το παρόν, διασφαλίζοντας το μέλλον» είναι ο τίτλος Ημερίδας που διοργανώνει το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με την Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ), την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026 και ώρες 9.30 με 15.00, στην Αίθουσα Τελετών «Αλέξανδρος Παπαναστασίου» του Παλαιού Κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στόχος της Ημερίδας είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση επαγγελματιών σχετικά με την ψυχική υγεία των βρεφών και τη σημαντικότητα των πρώιμων σχέσεων του ανθρώπου για όλη τη διάρκεια της ζωής του

«Ψυχική υγεία βρεφών και ψυχαναλυτική θεραπεία γονιού-βρέφους», «Το βρέφος και το περιβάλλον του στην πορεία από την απόλυτη εξάρτηση προς την ανεξαρτησία», «Ψυχοθεραπεία γονιού-βρέφους: παρουσίαση περίπτωσης μητρικού πένθους», «Να ανησυχήσω;-Σημεία και Σκέψεις για Πρώιμη παρέμβαση», είναι ορισμένα από τα θέματα που θα αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια της Ημερίδας.

Η συμμετοχή στην Ημερίδα είναι δωρεάν και θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

Περισσότερες πληροφορίες

Γιατί λέει ψέματα ο άνθρωπος; Οι τύποι του ψεύτη και τα σημάδια της ανειλικρίνειας

Βικτωρίας Πολύζου

της  Βικτωρίας Πολύζου, συμβούλου ψυχικής υγείας, medlabnews.gr iatrikanea

Το να λες ψέματα συνήθως επιδεινώνεται με το πέρασμα του χρόνου. Όταν βλέπετε ότι γλιτώνετε με ένα ψέμα αυτό σας ωθεί συχνά να συνεχίσετε τις αυταπάτες. Επίσης, οι ψεύτες θεωρούν ότι είναι καλύτερο να λένε αναλήθειες για να καλυφθούν.

Έχουμε διαφορετικούς ανθρώπους με διαφορετικά μέτρα και σταθμά, όταν πρόκειται να πουν την αλήθεια. Περιμένουμε, για παράδειγμα, λιγότερη ειλικρίνεια από τους πολιτικούς παρά από τους επιστήμονες.

Αν κάποια στιγμή σας είπαν ψέματα, είναι επειδή συμφωνήσαμε να σας πουν ψέματα. 

Η πρώτη αλήθεια σχετικά με το ψέμα: το ψέμα είναι πράξη συνεργασίας. Βέβαια, δεν είναι όλα τα ψέματα επιβλαβή. Μερικές φορές ηθελημένα συμμετέχουμε στην εξαπάτηση χάριν της κοινωνικής αξιοπρέπειας, ίσως για να κρατήσουμε ένα μυστικό που πρέπει να κρατηθεί κρυφό. Τα ψέματα μπορούν να προδώσουν την πατρίδα μας, να διακινδυνεύσουν την ασφάλεια μας, να υποσκάψουν τη δημοκρατία, να προκαλέσουν το θάνατο αυτών που μας υπερασπίζονται.

Το ψέμα είναι μια απόπειρα να γεφυρώσουμε το χάσμα, να συνδέσουμε τις ευχές με τις φαντασιώσεις μας για το ποιοι ευχόμαστε να ήμασταν, πώς ευχόμαστε να ήμασταν, με αυτό που είμαστε πραγματικά.

Και είμαστε όντως πολύ πρόθυμοι να γεμίσουμε τα κενά στη ζωή μας με ψέματα. Μια οποιαδήποτε μέρα, οι έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να σας πουν ψέματα από 10 έως 200 φορές. Σύμφωνοι, πολλά από αυτά είναι αθώα ψέματα.

Όταν ένας άνθρωπος λέει ψέματα, σπάει έναν δεσμό, μια σιωπηρή συμφωνία να φερόμαστε στους άλλους όπως θα θέλαμε να μας φέρονται. Όταν μας εξαπατούν συχνά δυσκολευόμαστε να εμπιστευτούμε το ίδιο άτομο και πάλι.

Γιατί ο άνθρωπος λέει ψέματα;

• Για να φανεί καλύτερος και πιο αρεστός

• Για να κρύψει τις αδυναμίες και τις ανασφάλειες του

• Για να τον κρίνουν οι άλλοι ως σημαντικό

• Για να αποφύγει να μειωθεί ή να πληγωθεί.

Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τύποι ψεύτη: 

• του περιστασιακού, 
• του συχνού, 
• του καθ’ έξιν, και 
• του επαγγελματία ψεύτη.

Ο καθ’ έξιν και ο επαγγελματίας ψεύτης, είναι δύσκολο να εντοπιστούν μόνο από τη γλώσσα του σώματος. Ο καθ’ έξιν ψεύτης είναι τόσο συνηθισμένος να λέει ψέματα, που μπορεί να μη νοιάζεται ή να μη συνειδητοποιεί πλήρως ότι ψεύδεται – γι’ αυτό και συνήθως δεν το δείχνει. Ο επαγγελματίας ψεύτης έχει εξασκηθεί τόσο πολύ στα ψέματά του, που η συμπεριφορά του δεν τον προδίδει.

Όπως εκείνοι που κάνουν χρήση ναρκωτικών και καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, έτσι και εκείνοι που ψεύδονται, συνήθως δεν το παραδέχονται. Όμως, τις περισσότερες φορές το ψέμα ανιχνεύεται εύκολα, όταν ξέρουμε τι ενδείξεις να αναζητούμε.

 Τα συμπτώματα που απαριθμούνται εδώ αποτελούν αξιόπιστες ενδείξεις για τον περιστασιακό ψεύτη και για τον συχνό ψεύτη. Γενικά, αυτές οι εξωτερικές ενδείξεις εμφανίζονται μόνο όταν κάποιος ξέρει ότι λέει ψέματα και νιώθει έστω και λίγο άσχημα που το κάνει.

Ευτυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι, στη χειρότερη περίπτωση, περιστασιακοί ψεύτες και δείχνουν την αμηχανία τους με πολλούς τρόπους.

Τα συμπτώματα της ανειλικρίνειας περιλαμβάνουν:

• Ύπουλο βλέμμα, μάτια που αποφεύγουν τα δικά σας. Γενικά, υπάρχει η τάση να πιστεύουμε ότι όταν κάποιος λέει ψέματα διστάζει να μας κοιτάξει ευθέως στα μάτια και αποφεύγει το βλέμμα μας, κοιτώντας γύρω ή στρέφοντας το βλέμμα του χαμηλά. Επίσης, δείγμα ψεύδους είναι το να ανοιγοκλείνει έντονα τα μάτια του την ώρα που σου μιλάει κάποιος!

• Κάθε είδους νευρικές κινήσεις.

• Γρήγορη ομιλία. Είναι επίσης πολύ συχνό να προσπαθεί να μιλήσει τόσο γρήγορα που να κάνει συντακτικά και γραμματικά λάθη ή να πνίγεται και να βήχει προκειμένου να «καθαρίσει» το λαιμό του.

• Αλλαγή της φωνής.

• Κίνηση μπρος-πίσω, σε όρθια ή καθιστή στάση.

• Οποιοδήποτε σημάδι νευρικότητας.

• Υπερβολικό, προσποιητά ειλικρινές βλέμμα.

• Ιδρώτα. Υπερβολικός ιδρώτας για τις συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να εμφανιστεί στο μέτωπο, στα μάγουλα ή στο πίσω μέρος του λαιμού, όταν κάποιος λέει ψέματα.

• Τρεμούλιασμα.

• Οποιαδήποτε δραστηριότητα που κρύβει τα μάτια, το πρόσωπο ή το στόμα, όπως τοποθέτηση του χεριού μπροστά στο στόμα κατά την ομιλία, ξύσιμο της μύτης, ή πετάρισμα των ματιών.

• Γλείψιμο των χειλιών.

• Πέρασμα της γλώσσας πάνω από τα δόντια.

• Σκύψιμο μπροστά.

• Ανάρμοστη οικειότητα, όπως χτύπημα στην πλάτη, άλλο άγγιγμα, και υπερβολικό πλησίασμα (παραβίαση του προσωπικού χώρου).

Κλασικά Ψέματα

Ένα κλασικό ψέμα των ερωτευμένων στην αρχή της σχέσης τους είναι η σφοδρή άρνηση της έντασης των συναισθημάτων τους, για όλους τους παραπάνω λόγους. Ένα άλλο κλασικό ψέμα, σε όλες τις ηλικίες είναι το «δεν το έκανα εγώ!», ενώ είναι φανερό ότι το άτομο έχει διαπράξει αυτό για το οποίο κατηγορείται, αλλά δεν το παραδέχεται.

Το ψέμα μπορεί να είναι μια κραυγή που παρακαλάει «δώσε μου σημασία!». Τα ψέματα ως μηχανισμός άμυνας και άρνησης γίνονται οι παρωπίδες που εμποδίζουν το άτομο να έρθει αντιμέτωπο με πικρές αλήθειες, όπως όταν ο σύζυγος αρνείται να πιστέψει τις αποδείξεις ότι η γυναίκα του τον απατάει ή η μητέρα εθελοτυφλεί στο πρόβλημα ουσιοεξάρτησης της κόρης της. Έτσι, το ψέμα, έστω και πρόσκαιρα εξυψώνει το άτομο στον εαυτό του και στους άλλους και γίνεται η ασφαλιστική του δικλείδα.

Αντίθετα, το παθολογικό ψέμα χαρακτηρίζεται από συχνά και επανειλημμένα ψέματα για τα οποία δεν υπάρχει συγκεκριμένο κίνητρο. Τα ψέματα αυτά δεν ελέγχονται από το υποκείμενο, το οποίο αδιαφορεί για τις συνέπειες και τις περισσότερες φορές ζημιώνεται. Αυτό που ορίζει το παθολογικό ψέμα είναι η συχνότητα, η χρονιότητα και η έλλειψη οφέλους για το υποκείμενο. Ενώ το παθολογικό ψέμα εμφανίζεται συχνά σε συγκεκριμένες ψυχιατρικές διαταραχές, όπως είναι οι διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων (κλεπτομανία, πυρομανία, χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, στοιχηματοπαιξία), δεν συνδέεται απόλυτα μαζί τους.

Το παθολογικό ψέμα αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο και οι αιτίες ανάπτυξής του είναι πολλές. Ορισμένες από αυτές είναι η σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική ηλικία, η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στην οικογένεια, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, ορισμένοι γενετικοί παράγοντες (26% περισσότερη λευκή ουσία στον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου), οι μαθησιακές δυσκολίες, η νοητική υστέρηση, η υπερπροστατευτικότητα των γονέων, η ζήλια και η αντιπαλότητα μεταξύ αδελφών και συγκεκριμένες ψυχιατρικές διαταραχές (διαταραχές προσωπικότητας και διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων).

Η μυθομανία είναι μια διαταραχή της προσωπικότητας και ο μυθομανής ζει κυριολεκτικά μια ψεύτικη ζωή. Πρόκειται για μια παθολογική κατάσταση που χρειάζεται ψυχολογική - ψυχοθεραπευτική και πολλές φορές φαρμακευτική υποστήριξη, καθώς συχνά ο μυθομανής δεν υποφέρει μόνο από μυθομανία.

Ψεύτης μπορεί να χαρακτηριστεί όποιος έχει πει ψέματα και πλέον γίνεται ιδιότητα όταν αφορά σε άτομο που επανειλημμένα λέει ψέματα. Τα ψέματα μπορεί να έχουν κάποιο απώτερο σκοπό π.χ. να τον γλιτώσουν από μια δυσάρεστη κατάσταση (παράδειγμα: έχω πονοκέφαλο, δεν θα 'ρθω στο πάρτι) - λέω πολλά τέτοια ή και όχι, απλά να εκφράζουν μια άλλη του ψυχολογική ανάγκη/αδυναμία (παράδειγμα: είμαι ηθοποιός). Ο παθολογικός ψεύτης είναι εκείνος που είναι εθισμένος στο ψέμα, χρησιμοποιεί συνεχώς ψέματα, ασύνδετα μεταξύ τους.

Όταν όμως το ψέμα δεν σταματάει στο "είμαι ηθοποιός" αλλά συνδέεται με άλλα ψέματα και γίνεται μια ιστορία με αρχή και τέλος (ξεκίνησα έτσι, πρωταγωνίστησα εκεί, γνώρισα τους τάδε κλπ), και το άτομο πλάθει πολλές τέτοιες ιστορίες με αρχή και τέλος, φανταστικές ιστορίες αλλά με λεπτομέρειες και συνοχή, μιλάμε για μυθομανία. Η παθολογία της μυθομανίας διαφέρει με την κατάσταση του παθολογικού ψεύτη, καθότι ο δεύτερος δεν μπαίνει στη διεργασία σύνδεσης των ψεμάτων και δημιουργίας ενός μεγάλου μύθου και αυτή ακριβώς η διεργασία με την όλη επιστράτευση της φαντασίας, η συνεχής απασχόληση του μυαλού και η εμμονή του για το σκοπό της δημιουργίας μύθων συνιστά την παθολογία της μυθομανίας. Μύθων που δεν είναι αυτοσκοποί, πηγάζουν νοσηρή ψυχολογία ή διαταραγμένο μυαλό.

Γεννιόμαστε ή Γινόμαστε.. Ψεύτες;

Το ψέμα είναι μια επίκτητη κοινωνική ικανότητα που χρησιμοποιείται ποικιλοτρόπως. Δε γεννιόμαστε με την ικανότητα να ψευδόμαστε, αλλά καθώς μεγαλώνουμε, κοινωνικοποιούμαστε και πρέπει να συνεργαστούμε με τους γύρω μας μαθαίνουμε την έννοια της εξαπάτησης ώστε να επιβιώσουμε κοινωνικά. Τα άτομα με αυτισμό δε μπορούν να πουν ψέματα ή να καταλάβουν την εξαπάτηση και ζουν στο δικό τους απομονωμένο κόσμο.

Η ικανότητα του να λέμε ψέματα είναι τεράστιας σημασίας για τον ανθρώπινο πολιτισμό, γιατί η ικανότητα της εξαπάτησης των άλλων έχει εξελιχθεί σε μια από τις δυνατότερες διανοητικές μας ικανότητες που μας βοηθάει να κερδίσουμε στον πόλεμο, την αγάπη και το εμπόριο. Το ψέμα αποτελεί τον φόβο και τον τρόμο στο χώρο της εργασίας: μήπως ο συνομιλητής, πελάτης ή υποψήφιος συνεργάτης ψεύδεται για να κερδίσει μια αγορά/πώληση ή θέση εργασίας; Παρόλο που είναι δυσδιάκριτο πότε κάποιος λέει ψέματα και πότε κάνει μικροπαρεμβάσεις στην αλήθεια παραποιώντας την προς όφελός του, οι παρακάτω στρατηγικές σας βοηθούν να διαπιστώσετε αν κάποιος λέει ψέματα και πώς να τα αποφύγετε.

Το ψέμα, βέβαια, ίσως να μην αποτελούσε αμαρτία αν μοναδικός του σκοπός ήταν να προστατεύει τα αισθήματα των άλλων. Οι λόγοι, δηλαδή, για τους οποίους λέμε ψέματα μπορεί να είναι εντελώς αθώοι, με μοναδικό σκοπό να μην έρθουμε ή να μην φέρουμε κάποιον σε δύσκολη θέση, αλλά μπορεί να είναι και κακόβουλοι και κακοπροαίρετοι, με σκοπό να σώσουμε το «τομάρι» μας ή και να βλάψουμε κάποιον. Ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα όταν κανείς χρησιμοποιεί το ψέμα συστηματικά για να επιβιώνει από διάφορες καταστάσεις –για να μην φτάσουμε σε περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν κάνει το ψέμα τρόπο ζωής, τόσο που δυσκολεύονται και οι ίδιοι να το ξεχωρίσουν από την αλήθεια.

Γιατί όμως πιστεύουμε στα ψέματα;

Τι συμβαίνει σε νοητικό επίπεδο και ο άνθρωπος εξακολουθεί να πιστεύει σε ψέματα παρότι του παρέχονται τα απαραίτητα στοιχεία αποδείξεως του αντιθέτου;

Η προφανής απάντηση είναι ότι τα ψέματα μας κάνουν και νιώθουμε καλά. Νιώθουμε ευχάριστα όταν μας κολακεύουν, μας καθησυχάζουν και ικανοποιούν τον εγωισμό μας, όταν μας υπόσχονται κάτι που μας γλιτώνει κόπο, όταν μας δίνει κάποιος μια απάντηση σε κάτι που μας βασανίζει και δεν έχουμε τα εφόδια ή το χρόνο ή τη διάθεση να εξακριβώσουμε οι ίδιοι αν όντως ισχύει, όταν μας καλύπτουν την όποια ανασφάλειά μας.

Η πιο δύσκολη όμως κατηγορία ψεμάτων είναι αυτά που γίνονται εύκολα πειστικά, όταν αυτά «κουμπώνουν» στην ιδεολογία μας, είτε συμπληρώνουν το σύστημα αξιών μας, είτε επεκτείνουν την κοσμοθεωρία μας. Διότι σε αντίθετη περίπτωση δημιουργείται ένα ασυνεπές σύστημα που κλονίζει τα πιστεύω μας και απαιτείται χρόνος και πολύπλοκες συνειδητές νοητικές διεργασίες ώστε αυτό το σύστημα να βρεθεί πάλι σε μια ισορροπία. Η αλήθεια μας βάζει σε μια διαδικασία αναθεώρησης απόψεων που ενεργοποιεί μηχανισμούς σκέψης και απαιτείται ψυχικό σθένος ώστε να πορευτούμε στο μέλλον με ένα ανασυγκροτημένο σύστημα ιδεών.

Η αναζήτηση της αλήθειας βασίζεται στη λογική. Όμως οι διαπροσωπικές μας σχέσεις «χρωματίζονται» συναισθηματικά και γι’αυτό πιστεύουμε περισσότερο κάποιον που μας είναι συμπαθής. Η αξιοπιστία ενός προσώπου κρίνεται και με τον χρόνο. Αν αποδειχτεί στην πράξη ότι τα λεγόμενα κάποιου επαληθεύονται ξανά και ξανά τότε αυτό το πρόσωπο αποκτά αξιοπιστία.

Σε πολιτικό επίπεδο η προπαγάνδα, στην πιο ύπουλη μορφή της, βασίζεται στη διαχείριση των συναισθημάτων των πολιτών. Η συνεχώς επαναλαμβανόμενη πληροφορία που μας δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα πολύ εύκολα μπορεί να αποτυπωθεί και να παγιωθεί στη μνήμη μας. Απαιτείται συνεπώς μεγάλη προσπάθεια και λογική σκέψη από την πλευρά των πολιτών όχι μόνο να αντισταθούν στην προπαγάνδα, αλλά και όταν πέσουν θύμα της να την αναγνωρίσουν και να την αποτάξουν.

Η αναζήτηση και εξακρίβωση της αλήθειας είναι μια χρονοβόρα και κοστοβόρα διαδικασία. Η επιστήμη μέσω πειραμάτων δίνει συνήθως τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία για τον ορθότητα μιας θεωρίας. Εμπιστευόμαστε περισσότερο κάποιον που έχει εντρυφήσει σε ένα θέμα με αναγνωρισμένες επιστημονικές δημοσιεύσεις και πλήθος αναφορών ή κάποιον που έχει άριστη εμπειρική γνώση σε ένα θέμα από κάποιον που έχει επιφανειακή γνώση ενός θέματος.

«Οι άνθρωποι είναι προικισμένοι από την φύση να κρίνουν την αλήθεια και συνήθως την αποκαλύπτουν. Και διά τούτο, όσοι ημπορούν ευστόχως ν’ αντιληφθούν την αλήθεια, είναι επίσης ικανοί ν’ αντιληφθούν και τις υπάρχουσες πιθανότητες» Αριστοτέλης

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι το περίφημο Σύνδρομο της Στοκχόλμης; Τι ακριβώς είναι αυτή η κατάσταση, πότε και πως εμφανίζεται; Γιατί λέγεται ότι ο σημερινός Έλληνας πάσχει από αυτό;
• Το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης ή σύνδρομο burnout. Ποιες οι αιτίες και τα συμπτώματα που προκαλεί;
• Σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης ή σύνδρομο burnout. Γιατροί με burnout. Κάντε το τεστ για να δείτε αν πάσχετε
• Οι φοβίες, μιας επερχόμενης καταστροφής, φέρνουν αύξηση καρδιακών παλμών, κρίσεις πανικού, κοινωνική απομόνωση. Οδηγίες επιβίωσης

Πρώτη δημοσίευση: Ιούνιος 2016 — MEDLABNEWS.GR |

Συγγραφέας: Βικτωρία Πολύζου

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 1 Απριλίου 2026

8.