Έμπολα: Νέα επιδημία στο Κονγκό με 65 θανάτους — κρούσμα και στην Ουγκάντα

medlabnews.gr iatrikanea 

Νέα επιδημία Έμπολα επιβεβαιώθηκε στη βορειοανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τις υγειονομικές αρχές της Αφρικής να καταγράφουν περίπου 246 ύποπτα κρούσματα και 65 θανάτους στην επαρχία Ιτούρι. Την ίδια ώρα, η Ουγκάντα ανακοίνωσε θάνατο άνδρα από το Κονγκό στην Καμπάλα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για πιθανή διασυνοριακή εξάπλωση.

Σύμφωνα με την Africa CDC, η επιδημία εντοπίζεται κυρίως στις υγειονομικές ζώνες Mongwalu και Rwampara, ενώ ύποπτα περιστατικά έχουν αναφερθεί και στην Bunia, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι. Προκαταρκτικές εργαστηριακές εξετάσεις από το Institut National de Recherche Biomédicale ανίχνευσαν ιό Έμπολα σε 13 από 20 δείγματα, με την ακριβή ταυτοποίηση του στελέχους να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Η Africa CDC εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία επειδή η περιοχή βρίσκεται κοντά στα σύνορα με Ουγκάντα και Νότιο Σουδάν, ενώ η έντονη κινητικότητα πληθυσμών, η δραστηριότητα σε μεταλλευτικές περιοχές και η ανασφάλεια στην ανατολική ΛΔ Κονγκό δυσκολεύουν την ιχνηλάτηση και τον έλεγχο της μετάδοσης. Για τον λόγο αυτό συγκλήθηκε επείγουσα περιφερειακή σύσκεψη με τις αρχές του Κονγκό, της Ουγκάντας, του Νοτίου Σουδάν, τον ΠΟΥ και διεθνείς εταίρους.

Η Ουγκάντα επιβεβαίωσε ότι ένας άνδρας από το Κονγκό πέθανε στην Καμπάλα από Έμπολα, ωστόσο οι αρχές διευκρίνισαν ότι πρόκειται για εισαγόμενο περιστατικό και ότι, μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβεβαιωθεί τοπική μετάδοση στη χώρα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν πιθανώς μη-Zaire στέλεχος του ιού Έμπολα. Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή ορισμένα διαθέσιμα εμβόλια και θεραπευτικά σχήματα έχουν αναπτυχθεί κυρίως για το στέλεχος Zaire ebolavirus. Η τελική γενετική αλληλούχηση αναμένεται να καθορίσει ποια μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι η περίοδος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες. Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλο και πονόλαιμο, ενώ στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν έμετοι, διάρροια, κοιλιακό άλγος, εξάνθημα και διαταραχές νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας. Η μετάδοση γίνεται με άμεση επαφή με σωματικά υγρά ασθενών, μολυσμένα αντικείμενα ή σορούς ανθρώπων που πέθαναν από τη νόσο.

Η ΛΔ Κονγκό έχει μακρά ιστορία επιδημιών Έμπολα από το 1976, όταν ο ιός αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά. Η τρέχουσα επιδημία θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική όχι μόνο λόγω των θανάτων, αλλά και επειδή εξελίσσεται σε περιοχή με περιορισμένη πρόσβαση, βία, μετακινήσεις πληθυσμών και υγειονομικές υποδομές υπό πίεση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η άμεση απομόνωση των ύποπτων περιστατικών, η ιχνηλάτηση επαφών, η ασφαλής ταφή των νεκρών και η σωστή ενημέρωση των κοινοτήτων είναι κρίσιμα μέτρα για να περιοριστεί η επιδημία πριν περάσει ανεξέλεγκτα σε γειτονικές χώρες.

Διαβάστε επίσης

• Ακόμα δεν υπάρχει γρήγορη διάγνωση για τον Εμπολα. Μέθοδοι διάγνωσης.
• Πώς και πότε πρωτοεμφανίστηκε ο ιός Εμπολα στην Αφρική και πώς πήρε το όνομα του, από τον Βέλγο γιατρό Peter Piot;Τα τελευταία νέα για τον Εμπολα (καθημερινό ιστορικό) 
• Πώς ο Εμπολα επιτίθεται στα κύτταρα του οργανισμού μας και πώς επιδρά στο σώμα μας; (video)
• Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος των Χεριών: Το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι στον Εμπολα

Μολυσμένες νυχτερίδες και Έμπολα: τι έδειξε έρευνα για την πηγή της επιδημίας

medlabnews.gr iatrikanea

Οι νυχτερίδες θεωρούνται ένας από τους πιθανότερους φυσικούς ξενιστές του ιού Έμπολα και έχουν συνδεθεί με την έναρξη επιδημιών μέσω επαφής ανθρώπων με μολυσμένα ζώα ή το περιβάλλον τους. Στο άρθρο παρουσιάζεται έρευνα του Robert Koch Institute στη Γουινέα, όπου οι επιστήμονες εξέτασαν νυχτερίδες σε χωριό που συνδέθηκε με την επιδημία και κατέληξαν ότι η ανθρώπινη επαφή με μολυσμένες νυχτερίδες ήταν πιθανή πηγή της μόλυνσης. Το άρθρο πρέπει να διαβαστεί ως research-news για την προέλευση της επιδημίας, όχι ως γενικός οδηγός για συμπτώματα ή θεραπεία του Έμπολα. 

Μετά από μία αποστολή εβδομάδων στην Γουινέα, οι ερευνητές του Robert Koch-Institute στο Βερολίνο έφεραν στο φως μια παράξενη πραγματικότητα, καθώς η έρευνα που έκαναν έδειξε ότι η επιδημία του ιού Έμπολα μάλλον ξεκίνησε από επαφή μεταξύ ανθρώπων και νυχτερίδων μολυσμένων από τον ιό.

Οι ερευνητές αιχμαλώτισαν νυχτερίδες σε ένα χωριό και τις ερεύνησαν ως πιθανή πηγή μόλυνσης και τα αποτελέσματα τους εξέπληξαν όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το περιοδικό ‘’EMBO Molecular Medicine’’ που δημοσιεύει την έρευνα.

Τα δείγματα των νυχτερίδων είναι πιθανώς η πηγή μόλυνσης στους ανθρώπους ενώ αντίθετα η ευρύτερη άγρια ζωή δεν ευθύνεται καθόλου για την μόλυνση από τον ιό έμπολα.

MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Ιός Έμπολα: πώς μεταδίδεται, συμπτώματα, επώαση, θεραπεία και πρόληψη

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D.,  medlabnews.gr iatrikanea

Ο ιός Έμπολα προκαλεί σπάνια αλλά σοβαρή ιογενή λοίμωξη, γνωστή ως αιμορραγικός πυρετός Έμπολα. Μεταδίδεται κυρίως με άμεση επαφή με αίμα, εκκρίσεις, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων, και όχι όπως η γρίπη από τον αέρα. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από περίοδο επώασης 2 έως 21 ημερών και περιλαμβάνουν αιφνίδιο υψηλό πυρετό, μυαλγίες, διάρροια, πονοκέφαλο, κόπωση και πόνο στην κοιλιά. Το άρθρο εξηγεί πώς μεταδίδεται ο Έμπολα, ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιούν, πότε ο ασθενής θεωρείται μολυσματικός και ποια μέτρα πρόληψης είναι κρίσιμα. 

Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα είναι μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη. Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται μέσω απευθείας επαφής με το αίμα, τα σωματικά υγρά ή τους ιστούς των μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων. Ο αιμορραγικός πυρετός που προκαλεί εμφανίζεται με αιμορραγίες, εμετούς και διάρροια. 

Το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 25% μέχρι 90% στον άνθρωπο και δεν υπάρχει εμβόλιο για την αντιμετώπιση του ιού.

Πρόκειται για την χειρότερη έως σήμερα επιδημία του ιού.

Η νόσος προκαλείται από ένα από τα τρία είδη του ιού Έμπολα, ο οποίος ανήκει στην οικογένεια Fikwiridae και διακρίνεται από τις μακρές νηματοειδείς ίνες του RNA. Ο ζωικός ξενιστής (δεξαμενή) δεν έχει αναγνωριστεί, περιορίζοντας την έρευνα γύρω από τη νόσο. Σε κάθε εισβολή επιδημίας, η πρώτη ανθρώπινη μόλυνση πιστεύεται ότι οφείλεται σε δήγμα από μολυσμένο ζώο. 

Οι ακόλουθες περιπτώσεις οφείλονται σε επαφή με το αίμα ή με σωματικά υγρά από ένα μολυσμένο άνθρωπο ή από την επαναχρησιμοποίηση μολυσμένων βελονών και συρίγγων.  

Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με άμεση επαφή (μέσω αμυχών στο δέρμα ή των βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κ.λπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και επτά εβδομάδες (περίπου δύο μήνες) μετά την ανάρρωση τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση των επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα.

Η χρήση των συνήθων μέτρων προφύλαξης εμποδίζει την εξάπλωση της νόσου, με την επιπλέον χρήση καλυμμάτων για τα πόδια και τα υποδήματα, σε περίπτωση ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων αίματος, εμεσμάτων ή διαρροϊκών κενώσεων. Οι θάλαμοι απομόνωσης αρνητικής πίεσης χρησιμοποιούνται επίσης, αν υπάρχουν. 

Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω επαφής με νεκρά ή ζωντανά μολυσμένα ζώα (π.χ. πιθήκους, γορίδες, χιμπατζήδες).

Η εξάπλωση του ιού Έμπολα μεταξύ των ανθρώπων μέσω αιωρούμενων σταγονιδίων δεν έχει αναφερθεί ποτέ, συνιστάται όμως η χρήση μάσκας σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει αναπνευστικά συμπτώματα. 
Ο ιός Έμπολα δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα, όπως η γρίπη ή η φυματίωση. 
Όλος ο εξοπλισμός πρέπει να αποστειρώνεται πριν επαναχρησιμοποιηθεί.

Συμπτώματα

Σύμφωνα με οδηγίες προς τους ταξιδιώτες που είχε εκδώσει, το ελληνικό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), μέσα σε 2 έως 21 μέρες από τη μόλυνση με τον ιό εκδηλώνονται 

• αιφνίδιος υψηλός πυρετός, 
• μυαλγία, 
• διάρροια, 
• πονοκέφαλος, 
• κόπωση και 
• πόνος στην κοιλιά.

Μπορεί επίσης να υπάρχει 

• δερματικό εξάνθημα, 
• πονόλαιμος και 
• επιπεφυκίτιδα.

Εντός 7 ημερών αναπτύσσεται σοκ (καταπληξία), κυρίως εξαιτίας της αιμορραγίας. Περισσότεροι από το 50% των ασθενών καταλήγουν.

Ο ασθενής καθίσταται μολυσματικός μόλις εκδηλωθεί ο πυρετός.


Η περίοδος επώασης διαρκεί 2-3 εβδομάδες και ακολουθείται από απότομη εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα.


Θεραπεία:

Δεν υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια ή φάρμακα εναντίον των ιών Έμπολα του αιμορραγικού πυρετού και η θεραπεία περιορίζεται σε υποστηρικτικά μέτρα για τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης, της οξυγόνωσης και του ισοζυγίου υγρών και ηλεκτρολυτών.

Ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα και πώς να τον αποφύγετε
Ακόμα και αν ζείτε ή έχετε ταξιδέψει σε περιοχές που έχουν πληγεί, ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός, εκτός εάν έχετε εκτεθεί στο αίμα ή σε άλλα σωματικά υγρά ενός νεκρού ή ζωντανού ατόμου ή ζώου που έχει μολυνθεί. Στην επαφή με σωματικά υγρά περιλαμβάνεται η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς έως και εφτά εβδομάδες μετά την ανάρρωσή τους.

• Η συνήθης επαφή σε δημόσιους χώρους με άτομα που δεν φαίνεται να είναι άρρωστα δεν ενέχει κίνδυνο μετάδοσης του Έμπολα. 
• Δεν κινδυνεύετε να μολυνθείτε με τον ιό Έμπολα ανταλλάσσοντας χρήματα ή αγαθά ή κολυμπώντας σε πισίνα. 
• Ο ιός Έμπολα ΔΕΝ μεταδίδεται από τα κουνούπια.
• Ο ιός Έμπολα σκοτώνεται εύκολα με σαπούνι, χλωρίνη, το φως του ήλιου ή το στέγνωμα. Αν τα ρούχα σας μολυνθούν με υγρά, μπορείτε να εξουδετερώσετε τον ιό Έμπολα πλένοντάς τα στο πλυντήριο. 
• Ο ιός Έμπολα δεν επιζεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε επιφάνειες που είναι εκτεθειμένες στον ήλιο ή έχουν στεγνώσει. 

Προληπτικά μέτρα

Οι Αρχές παρακολουθούν προσεκτικά την κατάσταση και έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία του πληθυσμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ενημερώθηκαν οι επαγγελματίες Υγείας της χώρας για την κατάσταση στη Δυτική Αφρική και τους ζητήθηκε να έχουν το νου τους για ανεξήγητα συμπτώματα σε ασθενείς που προσφάτως είχαν επισκεφθεί τις προσβεβλημένες περιοχές.

Συμβουλές για ταξιδιώτες που φτάνουν στη Γουινέα ή τη Λιβερία

Ο κίνδυνος να εκτεθείτε στον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός. Μπορείτε να εξουδετερώσετε τον κίνδυνο μόλυνσης λαμβάνοντας τα ακόλουθα προληπτικά μέτρα:

• αποφύγετε την άμεση επαφή με το αίμα ή τα σωματικά υγρά ασθενούς ή ατόμου που έχει αποβιώσει, καθώς και με αντικείμενα που μπορεί να έχουν μολυνθεί·
• αποφύγετε την απευθείας επαφή με άγρια ζώα και την κατανάλωση κρέατος θηραμάτων
• αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις. 

Βέβαια οι συστάσεις για αποφυγή της ανθρώπινης επαφής πλήττουν τις κοινωνικές σχέσεις και συνήθειες στις κοινωνίες της Δ. Αφρικής. Η αγκαλιά είναι κοινώς αποδεκτή μορφή χαιρετισμού, αλλά και θρησκευτικών τελετών σε Λιβερία και Σιέρα Λεόνε. Η ταφή των νεκρών σε όλη την περιοχή προϋποθέτει την πλύση της σορού και το ξύρισμα της κεφαλής της, από μέλη της οικογένειας, ενισχύοντας τον κίνδυνο μετάδοσης. 


Σε τι οφείλεται το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει τους ασθενείς και όσους επιβιώνουν από τον Έμπολα; 
– Ασθενείς, επιζήσαντες, αλλά και υγειονομικό προσωπικό στιγματίζονται κι αντιμετωπίζονται με καχυποψία από τις τοπικές κοινωνίες. Σε προηγούμενες επιδημίες, η επάνοδος στα σπίτια τους δεν επιτρεπόταν σε ορισμένους επιβιώσαντες, άλλοι αδυνατούσαν να βρουν δουλειά ή εγκαταλείφθηκαν από τους συζύγους τους. Στην επιδημία Έμπολα, που έπληξε την Ουγκάντα το 2000-01, σπίτια και υπάρχοντα ασθενών πυρπολήθηκαν. Ασθενής του Έμπολα, που επέζησε στην Γκαμπόν το 1996, διηγήθηκε πως οι συγχωριανοί του αρνούνταν να τον ακουμπήσουν, δεν του γυρνούσαν ποτέ την πλάτη, πως τα ταξί δεν σταματούσαν ποτέ για αυτόν και πως οι αστυνομικοί δεν τον σταματούσαν ποτέ στα μπλόκα, φοβούμενοι το άγγιγμά του.

Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 

Διαβάστε επίσης

• Ακόμα δεν υπάρχει γρήγορη διάγνωση για τον Εμπολα. Μέθοδοι διάγνωσης.
• Πώς και πότε πρωτοεμφανίστηκε ο ιός Εμπολα στην Αφρική και πώς πήρε το όνομα του, από τον Βέλγο γιατρό Peter Piot;Τα τελευταία νέα για τον Εμπολα (καθημερινό ιστορικό) 
• Πώς ο Εμπολα επιτίθεται στα κύτταρα του οργανισμού μας και πώς επιδρά στο σώμα μας; (video)
• Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος των Χεριών: Το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι στον Εμπολα

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Έρπης ζωστήρας: συμπτώματα, πόνος, μεθερπητική νευραλγία και εμβόλιο

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από τον ιό Varicella Zoster, τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά. Μετά την ανεμοβλογιά, ο ιός μπορεί να παραμείνει ανενεργός στο νευρικό σύστημα για χρόνια και να ενεργοποιηθεί ξανά, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες ή όταν εξασθενεί το ανοσοποιητικό. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι τα συμπτώματα του έρπητα ζωστήρα, γιατί ο πόνος μπορεί να είναι πολύ έντονος, τι είναι η μεθερπητική νευραλγία και ποιος είναι ο ρόλος του εμβολίου στην πρόληψη. 

Ο έρπης ζωστήρ είναι από τις πιο συχνές λοιμώξεις στη μέση και την τρίτη ηλικία, καθώς μπορεί να εμφανιστεί σε όσους έχουν περάσει ως παιδιά την ανεμοβλογιά.

Ο ιός Varicella Zoster, αν και ανήκει στην οικογένεια των ερπητοϊών, δεν σχετίζεται με τον έρπη του στόματος ή των γεννητικών οργάνων. Ο ιός αυτός ευθύνεται για την εκδήλωση της ανεμοβλογιάς στην παιδική ή και την ενήλικη ζωή και του έρπητα ζωστήρα, μετέπειτα.

Το μοναδικό εργαλείο πρόληψης της εμφάνισης του εξανθήματος και του έντονου πόνου που το συνοδεύει, είναι το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα. Το εμβόλιο κυκλοφορεί τουλάχιστον μία δεκαετία στις ΗΠΑ και άλλες χώρες με εξαιρετικά αποτελέσματα, τόσο στο επίπεδο ανοσίας που προσφέρει έναντι του έρπητα ζωστήρα και της μεθερπητικής νευραλγίας, όσο και στο επίπεδο ασφάλειας.

Στη χώρα μας, το εμβόλιο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων και χορηγείται δωρεάν σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών. Οι υποψήφιοι για το εμβόλιο ενήλικες μπορούν να απευθυνθούν στο γιατρό τους προκειμένου να μάθουν πως και πότε μπορούν να κάνουν τον απαραίτητο εμβολιασμό.

Το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα αποτελεί την πραγματική λύση στο πρόβλημα, με δεδομένο ότι οιυπάρχουσες θεραπευτικές παρεμβάσεις δεν προσφέρουν ίαση και ανακούφιση από τα βασανιστικά συμπτώματα που προκαλεί ο έρπης ζωστήρας. Τα αντιικά φάρμακα πρέπει να χορηγούνται το πολύ εντός 72 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, αλλιώς είναι εντελώς αναποτελεσματικά.

Το πρώτο σύμπτωμα του έρπητα ζωστήρα είναι η εμφάνιση ενός εξανθήματος που «ζώνει» τη μια πλευρά του σώματος ή του προσώπου (από το χαρακτηριστικό εξάνθημα που μοιάζει με ζώνη πήρε το όνομά του). Ακολουθεί έντονη φαγούρα και πόνος, ο οποίος περιγράφεται από τους ασθενείς που τον έχουν βιώσει ως «αφόρητος».

Τα συμπτώματα του έρπητα ζωστήρα διαρκούν για περίπου 2 – 4 εβδομάδες και σιγά σιγά μειώνονται, αλλά σε πολλές περιπτώσεις ο πόνος επιμένει για καιρό ακόμα και όταν έχει υποχωρήσει πλήρως το εξάνθημα και ο κνησμός.

Αυτός ο έντονος εξουθενωτικός πόνος που παραμένει για μήνες ή και χρόνια, ονομάζεται μεθερπητική νευραλγία και είναι μία από τις πιο σοβαρές επιπλοκές του έρπητα ζωστήρα. Μάλιστα, 9 στα 10 άτομα με μεθερπητική νευραλγία εμφανίζουν «αλλοδυνία», δηλαδή ακόμα και το ελαφρύ άγγιγμα ενός ρούχου ή της κουβέρτας προκαλεί πόνο.

Επίσης, ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να εμφανισθεί στην περιοχή των ματιών. Πρόκειται για τον οφθαλμικό έρπητα ζωστήρα, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει την όραση και να προκαλέσει ακόμα και απώλεια της.

Ο έρπητας ζωστήρας ενδεχομένως να οδηγήσει ακόμα και σε απώλεια ακοής όταν προσβάλει τη μισή πλευρά του σώματος, σε λοίμωξη του δέρματος με τη δημιουργία μόνιμων ουλών ή πιο σπάνια, σε βλάβες των νεύρων που ελέγχουν την κίνηση (περιφερική κινητική νευροπάθεια).

Ο ιός Varicella Zoster κατά την αρχική του είσοδο στον οργανισμό προκαλεί πάντα ανεμοβλογιά. Μετά την αποδρομή της ανεμοβλογιάς, ο ιός παραμένει στον οργανισμό «απενεργοποιημένος» και κρύβεται στο νευρικό σύστημα για πολλά χρόνια, χωρίς να δίνει κανένα σημάδι της παρουσίας του.

Με την πάροδο των ετών, την αύξηση της ηλικίας και την επακόλουθη εξασθένιση του αμυντικού συστήματος, υπάρχει ισχυρή πιθανότητα να «ξυπνήσει» και να προκαλέσει τον έρπητα ζωστήρα.

Εκτός από τις επώδυνες και επικίνδυνες καταστάσεις που προαναφέρθηκαν, θα πρέπει να συνυπολογιστούν και οι επιπτώσεις που έχει στη ζωή των πασχόντων. Η πλειοψηφία των ασθενών δηλώνουν ότι ο έρπητας ζωστήρας επηρεάζει προς το χειρότερο την ποιότητα ζωής τους, με διαταραχές στον ύπνο και αδυναμία στην εκτέλεση απλών καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως το ντύσιμο, το πλύσιμο, κ.λπ. Στις επιπτώσεις θα πρέπει να συνυπολογιστούν και τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθουν οι ασθενείς, με κυρίαρχα την κατάθλιψη και τον φόβο.

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, ένας στους τέσσερις ανθρώπους θα εμφανίσει έρπητα ζωστήρα. Το 95% των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών έχει τον ιό Varicella Zoster, καθότι έχει ασθενήσει από ανεμοβλογιά, οπότε κινδυνεύει να εκδηλώσει έρπητα ζωστήρα με τις γνωστές συνέπειες.


Διαβάστε επίσης

• Έρπης ζωστήρ. Τι είναι ο έρπητας ζωστήρας; Συμπτώματα και πρόληψη
• Επιχείλιος έρπης και ερπητοειδής στοματίτιδα. Αντιμετώπιση και ο κίνδυνος μόλυνσης του δάκτυλου και του ματιού.
• Η καλύτερη αντιμετώπιση των πληγών από τις κατακλίσεις είναι η πρόληψη και η νέα μέθοδος της φωτοδυναμικής θεραπείας.
• Κακοσμία του στόματος. Που οφείλεται και πως μπορεί να απαλλαγείτε
• Τι σοβαρό μπορεί να κρύβει η κακοσμία του στόματος; Τι μπορείτε να κάνετε για να την αντιμετωπίσετε;

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2017 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Μαΐου 2026

Χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο Hondius: Υπό αυστηρή καραντίνα ο Έλληνας επιβάτης – Τι φοβούνται οι Αρχές

medlabnews.gr iatrikanea

Υπό αυστηρά μέτρα δημόσιας υγείας βρίσκεται σε εξέλιξη η επιχείρηση επαναπατρισμού επιβατών του κρουαζιερόπλοιου MV Hondius, μετά την εμφάνιση συρροής κρουσμάτων χανταϊού που έχει προκαλέσει διεθνή κινητοποίηση.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο Έλληνας επιβάτης του πλοίου αναμένεται να φτάσει περίπου στις 4 τα ξημερώματα της Δευτέρας στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο «Αττικόν», όπου θα τεθεί σε καραντίνα 45 ημερών. Ελληνικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο επιβάτης είναι ασυμπτωματικός και θα μεταφερθεί μέσω Ολλανδίας με ειδική πτήση, συνοδευόμενος από υγειονομικό προσωπικό.

Η υπόθεση αφορά το ολλανδικής σημαίας κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, στο οποίο εντοπίστηκε συρροή περιστατικών σοβαρής αναπνευστικής νόσου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι ενημερώθηκε στις 2 Μαΐου 2026 για συρροή περιστατικών στο πλοίο, ενώ μέχρι την τελευταία επίσημη ενημέρωση είχαν αναφερθεί 8 περιστατικά, εκ των οποίων 5 επιβεβαιωμένα ως χανταϊός και 3 θάνατοι.

Το ECDC έχει χαρακτηρίσει όλους τους επιβάτες ως υψηλού κινδύνου επαφές, προληπτικά, μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση από τις εθνικές υγειονομικές αρχές κάθε χώρας. Η οδηγία αυτή δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν μολυνθεί, αλλά ότι είχαν πιθανή έκθεση σε περιβάλλον όπου καταγράφηκαν σοβαρά περιστατικά.

Τι είναι ο χανταϊός

Οι χανταϊοί είναι ομάδα ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά στον άνθρωπο, συνήθως μέσω επαφής με ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών, ή με εισπνοή μολυσμένων σωματιδίων από περιβάλλον όπου υπάρχουν εκκρίσεις τρωκτικών. Στην αμερικανική ήπειρο, ορισμένοι χανταϊοί μπορούν να προκαλέσουν hantavirus pulmonary syndrome, δηλαδή βαριά πνευμονική νόσο.

Στη συγκεκριμένη συρροή, οι διεθνείς αρχές αναφέρουν ότι πρόκειται για Andes virus, στέλεχος χανταϊού που έχει καταγραφεί στη Νότια Αμερική και είναι ιδιαίτερα σημαντικό επιδημιολογικά, επειδή —σε αντίθεση με τους περισσότερους χανταϊούς— έχει περιγραφεί σπάνια μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως ύστερα από στενή και παρατεταμένη επαφή.

Γιατί επιβάλλεται καραντίνα 45 ημερών

Η καραντίνα δεν σημαίνει ότι ο επιβάτης νοσεί. Σημαίνει ότι οι υγειονομικές αρχές θέλουν να καλύψουν το πιθανό χρονικό διάστημα επώασης και να υπάρχει άμεση δυνατότητα ιατρικής παρακολούθησης αν εμφανιστούν συμπτώματα.

Σύμφωνα με το ECDC, η μετάδοση του Andes hantavirus από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια και απαιτεί συνήθως στενή, παρατεταμένη επαφή. Παράλληλα, το ECDC τονίζει ότι δεν πρόκειται για κατάσταση αντίστοιχη της COVID-19, διότι ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα μεταξύ ανθρώπων και ο φυσικός ξενιστής του Andes virus δεν υπάρχει στην Ευρώπη, γεγονός που καθιστά απίθανη τη συνεχιζόμενη κοινοτική διασπορά.

Ποια συμπτώματα προκαλεί

Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με ιογενή λοίμωξη: πυρετός, μυαλγίες, κόπωση, κεφαλαλγία, ναυτία ή κοιλιακά ενοχλήματα. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε δύσπνοια, πνευμονικό οίδημα και βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια.

Αυτό εξηγεί γιατί, παρότι ο συνολικός κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό θεωρείται χαμηλός, οι αρχές λαμβάνουν αυστηρά μέτρα για όσους βρίσκονταν στο πλοίο.

Υπάρχει κίνδυνος για την Ελλάδα;

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό θεωρείται χαμηλός. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο χανταϊός δεν μεταδίδεται όπως ο κορονοϊός ή η γρίπη. Δεν υπάρχει ένδειξη ότι μπορεί να προκαλέσει εύκολη αλυσίδα μετάδοσης στην κοινότητα, ειδικά στην Ευρώπη.

Η αυστηρή μεταφορά του Έλληνα επιβάτη, η καραντίνα στο «Αττικόν» και η ιατρική παρακολούθηση αποτελούν προληπτικά μέτρα υψηλής ασφάλειας, όχι απόδειξη ότι υπάρχει άμεση απειλή για τη χώρα.

Τι ερευνούν οι αρχές

Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές προσπαθούν να εντοπίσουν πού ακριβώς εκτέθηκαν οι επιβάτες. Το πλοίο είχε αναχωρήσει από την Αργεντινή, ενώ η προσοχή έχει στραφεί κυρίως στην Παταγονία και σε πιθανή επαφή με περιβάλλον όπου υπήρχαν μολυσμένα τρωκτικά. Ο ΠΟΥ και οι ευρωπαϊκές αρχές συντονίζουν την επιτήρηση, τον επαναπατρισμό και τα μέτρα απομόνωσης.

Συμπέρασμα

Η υπόθεση του MV Hondius είναι σοβαρή, κυρίως λόγω των θανάτων και του στελέχους Andes virus, αλλά δεν αποτελεί ένδειξη νέας πανδημίας. Η καραντίνα και τα αυστηρά μέτρα εφαρμόζονται επειδή ο χανταϊός μπορεί να προκαλέσει βαριά νόσο και επειδή οι επιβάτες θεωρούνται επαφές υψηλού κινδύνου μέχρι να ολοκληρωθεί η ιατρική αξιολόγηση.

Για την Ελλάδα, το σημαντικό είναι ότι ο Έλληνας επιβάτης θα τεθεί υπό ελεγχόμενη ιατρική παρακολούθηση, ενώ ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός με βάση τις επίσημες εκτιμήσεις.

Θερίζει η ιλαρά στο Μπαγκλαντές: Πάνω από 330 παιδιά νεκρά — «Οι θάλαμοι δεν αδειάζουν ποτέ»

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Συναγερμός έχει σημάνει στο Μπαγκλαντές, όπου η ιλαρά εξελίσσεται σε μία από τις πιο σοβαρές επιδημίες των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία και τοπικά μέσα, από τα μέσα Μαρτίου 2026 έχουν καταγραφεί 336 θάνατοι παιδιών και περισσότερα από 50.000 επιβεβαιωμένα και ύποπτα κρούσματα. Μόνο σε ένα 24ωρο αναφέρθηκαν 12 νέοι θάνατοι, ενώ οι υγειονομικές αρχές δηλώνουν ότι η πίεση στα νοσοκομεία παραμένει ασφυκτική.

Η εικόνα στα παιδιατρικά νοσοκομεία, ιδιαίτερα στη Ντάκα, είναι δραματική. Οι θάλαμοι γεμίζουν συνεχώς με μικρά παιδιά που εμφανίζουν υψηλό πυρετό, εξάνθημα, βήχα, αναπνευστική δυσχέρεια και επιπλοκές. Οι γιατροί αναφέρουν ότι πολλά περιστατικά χρειάζονται οξυγόνο, εντατική φροντίδα και άμεση νοσηλεία, σε ένα σύστημα υγείας που ήδη δοκιμάζεται από ελλείψεις σε προσωπικό, κλίνες και διαγνωστικά τεστ.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε ήδη προειδοποιήσει από τις 23 Απριλίου 2026 ότι η ιλαρά είχε εξαπλωθεί σε 58 από τις 64 περιφέρειες του Μπαγκλαντές. Μέχρι τις 14 Απριλίου είχαν αναφερθεί 19.161 ύποπτα κρούσματα, σχεδόν 3.000 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά και 166 θάνατοι σχετιζόμενοι με ιλαρά. Η πλειονότητα των περιστατικών, περίπου 79%, αφορούσε παιδιά κάτω των 5 ετών.

Γιατί η ιλαρά σκοτώνει ακόμη;

Η ιλαρά δεν είναι «απλό εξάνθημα». Είναι μία από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις. Μεταδίδεται αερογενώς και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία, διάρροια, ωτίτιδα, εγκεφαλίτιδα, τύφλωση και θάνατο. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η νόσος μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο κυρίως σε μικρά παιδιά, ιδιαίτερα όταν είναι υποσιτισμένα, ανεμβολίαστα ή ζουν σε συνθήκες συνωστισμού και φτώχειας.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ιλαρά προλαμβάνεται με εμβόλιο. Ο ΠΟΥ συνιστά δύο δόσεις εμβολίου που περιέχει αντιγόνο ιλαράς, ενώ για να διακοπεί η μετάδοση χρειάζεται πολύ υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, περίπου 95% του πληθυσμού. Όταν η κάλυψη πέφτει, ο ιός βρίσκει γρήγορα «δεξαμενές» ανεμβολίαστων παιδιών και προκαλεί εκρήξεις κρουσμάτων.

Τι πήγε λάθος στο Μπαγκλαντές;

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και διεθνείς αναφορές, η επιδημία συνδέεται με κενά στον εμβολιασμό, ελλείψεις εμβολίων την περίοδο 2024–2025, καθυστερήσεις σε εμβολιαστικές εκστρατείες και προβλήματα οργάνωσης της δημόσιας υγείας. Η UNICEF είχε προειδοποιήσει ότι τα παιδιά μηδενικής δόσης ή ελλιπούς εμβολιασμού, καθώς και βρέφη κάτω των 9 μηνών, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.

Οι αρχές του Μπαγκλαντές ξεκίνησαν τον Απρίλιο εκστρατεία εμβολιασμού για παιδιά ηλικίας 6 έως 59 μηνών, αρχικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου και στη συνέχεια σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανοσία μετά τον εμβολιασμό δεν αναπτύσσεται άμεσα και απαιτείται χρόνος για να φανεί η επίδραση της εκστρατείας στη διασπορά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ιλαράς;

Η ιλαρά αρχίζει συνήθως με:

• υψηλό πυρετό,
• καταρροή,
• βήχα,
• κόκκινα μάτια,
• λευκά στίγματα στο στόμα
• και στη συνέχεια χαρακτηριστικό εξάνθημα που ξεκινά από το πρόσωπο και εξαπλώνεται στο σώμα.

Ο ασθενής μπορεί να μεταδίδει τον ιό από τέσσερις ημέρες πριν έως τέσσερις ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία για την ιλαρά· η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική, ενώ η πρόληψη βασίζεται στον εμβολιασμό.

Μήνυμα για γονείς

Η επιδημία στο Μπαγκλαντές δείχνει με σκληρό τρόπο ότι οι νόσοι που προλαμβάνονται με εμβόλια μπορούν να επιστρέψουν όταν δημιουργούνται κενά στην ανοσία του πληθυσμού. Η ιλαρά δεν αφορά μόνο τις χώρες με αδύναμα συστήματα υγείας. Όπου πέφτει η εμβολιαστική κάλυψη, ο κίνδυνος επανεμφάνισης αυξάνεται.

Οι γονείς πρέπει να ελέγχουν, σε συνεργασία με τον παιδίατρο, αν τα παιδιά έχουν λάβει τις προβλεπόμενες δόσεις του εμβολίου MMR, σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών.

Διαβάστε επίσης:

Τι είναι η ιλαρά; Πώς είναι το εξάνθημα; Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;

ΕΚΠΑ: Επανεμφανίζεται η ιλαρά, πιο μολυσματική ασθένεια που έχει γνωρίσει η επιστήμη

Χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο: Πόσο κινδυνεύουμε πραγματικά; Τρεις νεκροί, 7-8 κρούσματα και καθησυχαστικός ο ΠΟΥ

 επιμέλεια medlabnews.gr

Ανησυχία έχει προκαλέσει η είδηση για κρούσματα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο, μετά τον θάνατο τριών ανθρώπων και τη νόσηση επιβατών ή μελών πληρώματος που συνδέονται με το πλοίο MV Hondius. Ωστόσο, οι διεθνείς υγειονομικές αρχές εμφανίζονται καθησυχαστικές: μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία ότι πρόκειται για αρχή νέας πανδημίας ούτε για ανεξέλεγκτη μετάδοση στην κοινότητα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έως τις 4 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί 7 περιστατικά, από τα οποία 2 ήταν εργαστηριακά επιβεβαιωμένα και 5 ύποπτα, με 3 θανάτους, έναν ασθενή σε κρίσιμη κατάσταση και τρεις με ήπια συμπτώματα. Το πλοίο μετέφερε 147 επιβάτες και μέλη πληρώματος από 23 χώρες.

Το ECDC, στην εκτίμηση κινδύνου της 6ης Μαΐου 2026, ανέφερε επίσης 7 περιστατικά που συνδέονται με τη συρροή στο κρουαζιερόπλοιο: 3 θανάτους, 1 βαρέως πάσχοντα, 2 συμπτωματικούς και 1 άτομο άγνωστης κλινικής κατάστασης.

Νεότερες δημοσιογραφικές αναφορές κάνουν λόγο για 8 ύποπτα ή επιβεβαιωμένα περιστατικά, ενώ το Reuters μετέδωσε ότι οι αμερικανικές αρχές παρακολουθούν ταξιδιώτες από τουλάχιστον τρεις πολιτείες των ΗΠΑ που είχαν σχέση με το περιστατικό, χωρίς όμως να υπάρχουν συμπτώματα σε αυτούς.

Πώς κόλλησαν;

Η επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι η αρχική έκθεση έγινε στην Αργεντινή, πιθανώς κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων σε φυσικό περιβάλλον όπου υπήρχε επαφή με τρωκτικά ή μολυσμένο περιβάλλον. Έχει αναφερθεί ότι ζευγάρι Ολλανδών πιθανόν μολύνθηκε σε εκδρομή παρατήρησης πτηνών στην Αργεντινή.

Ο χανταϊός μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί όταν εισπνεύσει σωματίδια από ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών, ιδίως σε κλειστούς ή σκονισμένους χώρους. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι γενικά σπάνια. Εξαίρεση αποτελεί το στέλεχος Andes virus, που έχει καταγραφεί στη Νότια Αμερική και μπορεί, σε περιορισμένες περιπτώσεις, να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων μετά από στενή και παρατεταμένη επαφή.

Εξαπλώνεται;

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, όχι με τρόπο που να θυμίζει πανδημικό ιό. Το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως περιορισμένη συρροή κρουσμάτων που συνδέεται με συγκεκριμένο ταξίδι και συγκεκριμένο πλοίο.

Το ECDC εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στην Ευρώπη είναι πολύ χαμηλός, επειδή ο φυσικός ξενιστής του Andes hantavirus δεν υπάρχει στην Ευρώπη και επειδή ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αρχές το υποτιμούν. Αντίθετα, οι επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος παρακολουθούνται, γίνονται ιχνηλατήσεις και εφαρμόζονται μέτρα απομόνωσης και επιτήρησης, ακριβώς επειδή η νόσος μπορεί να γίνει πολύ σοβαρή.

Πόσο επικίνδυνος είναι ο χανταϊός;

Ο χανταϊός δεν είναι συχνός, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρός. Μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο με πυρετό, μυαλγίες, γαστρεντερικά συμπτώματα και στη συνέχεια σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια. Σε βαριές περιπτώσεις απαιτείται νοσηλεία σε ΜΕΘ.

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η περίοδος επώασης είναι συνήθως 2 έως 4 εβδομάδες, αλλά μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως 8 εβδομάδες. Για αυτό οι επιβάτες και οι στενές επαφές τους πρέπει να παρακολουθούνται για αρκετές εβδομάδες μετά την πιθανή έκθεση.

Υπάρχει κίνδυνος για την Ελλάδα;

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, ο κίνδυνος για την Ελλάδα και την Ευρώπη θεωρείται πολύ χαμηλός. Δεν υπάρχει ένδειξη γενικευμένης διασποράς ούτε ένδειξη ότι ο ιός κυκλοφορεί στον ευρωπαϊκό πληθυσμό μέσω τρωκτικών.

Πρακτικά, οι ομάδες που χρειάζονται προσοχή είναι:

• όσοι ήταν στο συγκεκριμένο κρουαζιερόπλοιο,
• στενές επαφές επιβεβαιωμένων ή ύποπτων περιστατικών,
• ταξιδιώτες που βρέθηκαν πρόσφατα σε ενδημικές περιοχές της Νότιας Αμερικής,
• άτομα που εμφάνισαν πυρετό, έντονες μυαλγίες, δύσπνοια ή γαστρεντερικά συμπτώματα μετά από πιθανή έκθεση.

Τι πρέπει να κάνουν όσοι ταξίδεψαν;

Όσοι ήταν στο συγκεκριμένο ταξίδι ή σε στενή επαφή με επιβάτες που νόσησαν, πρέπει να παρακολουθούν την υγεία τους και να επικοινωνήσουν με γιατρό εάν εμφανίσουν ύποπτα συμπτώματα. Η αυτοδιάγνωση δεν αρκεί, γιατί τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με γρίπη ή άλλη ιογενή λοίμωξη.

Σε ταξίδια σε περιοχές όπου υπάρχουν χανταϊοί, οι βασικές οδηγίες πρόληψης είναι η αποφυγή επαφής με τρωκτικά, ο καλός αερισμός κλειστών χώρων πριν από καθαρισμό, η αποφυγή σκούπας που σηκώνει σκόνη σε χώρους με πιθανή μόλυνση και η ασφαλής αποθήκευση τροφίμων.

Συμπέρασμα

Ο χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο είναι ένα σοβαρό υγειονομικό συμβάν, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι εξελίσσεται σε νέα πανδημία. Μέχρι στιγμής μιλάμε για περίπου 7 έως 8 επιβεβαιωμένα ή ύποπτα περιστατικά, με 3 θανάτους, σε συρροή που συνδέεται με συγκεκριμένο ταξίδι.

Η νόσος είναι επικίνδυνη για όσους μολυνθούν και εξελιχθεί σε βαριά μορφή, αλλά η μετάδοση δεν μοιάζει με αναπνευστικούς ιούς τύπου COVID. Ο πραγματικός κίνδυνος για την Ελλάδα και την Ευρώπη παραμένει, με τα σημερινά στοιχεία, πολύ χαμηλός.

Συναγερμός για hantavirus σε κρουαζιερόπλοιο – Τρεις νεκροί και ερωτήματα για το «σπάνιο» σενάριο

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Έντονη ανησυχία προκαλούν πληροφορίες που κάνουν λόγο για τρεις θανάτους επιβατών σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό, οι οποίοι αποδίδονται σε πιθανή λοίμωξη από Hantavirus infection.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε σήμερα τρεις θανάτους που συνδέονται με πιθανή επιδημία χανταϊού (hantavirus), μιας ασθένειας που μεταδίδεται στον άνθρωπο από τρωκτικά, σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό Ωκεανό.

«Ο ΠΟΥ έχει ενημερωθεί για ένα περιστατικό δημόσιας υγείας που αφορά ένα κρουαζιερόπλοιο που έπλεε στον Ατλαντικό Ωκεανό και παρέχει υποστήριξη. Μέχρι σήμερα, έχει επιβεβαιωθεί εργαστηριακά ένα κρούσμα μόλυνσης από hantavirus και υπάρχουν άλλα πέντε ύποπτα κρούσματα. Από τους έξι ανθρώπους που έχουν προσβληθεί, τρεις έχουν πεθάνει και ένας νοσηλεύεται αυτή τη στιγμή σε μονάδα εντατικής θεραπείας στη Νότια Αφρική», τόνισε ο Οργανισμός στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Το κρουαζιερόπλοιο, το MV Hondius, απέπλευε από την Ουσουάια της Αργεντινής προς το Πράσινο Ακρωτήριο. Σήμερα, Κυριακή, εντοπίστηκε ακριβώς έξω από το λιμάνι της Πράια, της πρωτεύουσας του Πράσινου Ακρωτηρίου, τόνισαν φωτορεπόρτερ του Γαλλικού Πρακτορείου.

Ο hantavirus είναι ένας ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με εκκρίσεις μολυσμένων τρωκτικών και όχι από άνθρωπο σε άνθρωπο, κάτι που καθιστά εξαιρετικά ασυνήθιστη την εμφάνιση μαζικού «ξεσπάσματος» σε περιβάλλον όπως ένα κρουαζιερόπλοιο. Σε αντίθεση με λοιμώξεις όπως η Norovirus infection ή η Influenza, που διασπείρονται εύκολα σε κλειστούς χώρους, ο hantavirus απαιτεί συγκεκριμένες συνθήκες έκθεσης, όπως παρουσία τρωκτικών και εισπνοή μολυσμένων σωματιδίων.

Οι σοβαρές μορφές της νόσου, όπως το πνευμονικό σύνδρομο hantavirus, μπορεί να έχουν υψηλή θνητότητα που φτάνει έως και 30–40%, γεγονός που εξηγεί γιατί ακόμη και μεμονωμένα περιστατικά προκαλούν διεθνή κινητοποίηση. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχουν καταγραφεί μεγάλα επιδημιολογικά συμβάντα hantavirus σε κρουαζιερόπλοια, κάτι που ενισχύει την επιφύλαξη των ειδικών για τις συγκεκριμένες αναφορές.

Ένας 69χρονος Βρετανός, νοσηλεύεται στο Γιοχάνεσμπουργκ, σύμφωνα με τις νοτιοαφρικανικές αρχές.

«Διεξοδικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένων περαιτέρω εργαστηριακών αναλύσεων και επιδημιολογικών ερευνών. Παρέχεται ιατρική περίθαλψη και υποστήριξη στους επιβάτες και το πλήρωμα. Η αλληλούχιση του ιού βρίσκεται επίσης σε εξέλιξη», πρόσθεσε ο Οργανισμός.

Σύμφωνα με μια πηγή, ένα ζευγάρι Ολλανδών είναι μεταξύ των τριών νεκρών. Το τρίτο θύμα πιστεύεται ότι εξακολουθεί να βρίσκεται στο πλοίο.

Ένας 70χρονος επιβάτης κρουαζιέρας ήταν ο πρώτος που εμφάνισε συμπτώματα. Πέθανε στο πλοίο και η σορός του βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο νησί της Αγίας Ελένης, βρετανικό έδαφος στον Νότιο Ατλαντικό Ωκεανό.

Η 69χρονη σύζυγός του αρρώστησε επίσης στο πλοίο και μεταφέρθηκε στη Νότια Αφρική, όπου πέθανε σε νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ, ανέφερε η ίδια πηγή, προσθέτοντας ότι δεν είναι γνωστή ακόμη οι εθνικότητες των θυμάτων.

Σύμφωνα με μια πηγή που δεν κατονομάζεται, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για να καθοριστεί αν δύο ακόμη άτομα ασθενείς θα τεθούν σε απομόνωση σε νοσοκομείο του Πράσινου Ακρωτηρίου, και μετά το πλοίο να μπορεί να συνεχίσει το ταξίδι του προς τα Κανάρια Νησιά, ταξίδι δύο ή τριών ημερών.

Ο ΠΟΥ, από την πλευρά του, αναφέρει ότι «διευκολύνει τον συντονισμό» μεταξύ των χωρών και των χειριστών του πλοίου, ώστε να «οργανώσει την μεταφορά δύο επιβατών που εμφανίζουν συμπτώματα».

Το MV Hondius μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 170 επιβάτες και έχει περίπου 70 μέλη πληρώματος.

Οι χανταϊοί μεταδίδονται στους ανθρώπους μέσω μολυσμένων άγριων τρωκτικών, όπως ποντίκια ή αρουραίοι. Ένα δάγκωμα, μια επαφή με αυτά τα τρωκτικά ή τα περιττώματά τους ή η εισπνοή μολυσμένης σκόνης μπορεί να προκαλέσει μόλυνση.

Υπάρχουν πολλοί τύποι χανταϊού, που διαφοροποιούνται από τη γεωγραφική τους κατανομή και την κλινική τους εικόνα. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Γραφείου Δημόσιας Υγείας (FOPH), «μόνο ένας τύπος του ιού, ο οποίος είναι εξαιρετικά σπάνιος, μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο».

Η ελονοσία υπάρχει ακόμα. Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η ελονοσία σκοτώνει περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο στον κόσμο, πολύ περισσότερους από ό,τι θα πίστευε κανείς και ο αριθμός των νεκρών ανάμεσα στους ενήλικες είναι αυξημένος. Κάθε μέρα 3000 παιδιά πεθαίνουν από την ελονοσία.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στη χώρα μας η επανεμφάνιση κρουσμάτων ελονοσίας, καθώς και άλλων ασθενειών μεταδιδομένων με τα κουνούπια. 

Η Ελλάδα ήταν ενδημική για την ελονοσία χώρα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ‘60. Από το 1946 έως το 1960 εφαρμόστηκε εντατικό Εθνικό Πρόγραμμα Εκρίζωσης της νόσου. Η Ελλάδα θεωρείται «χώρα ελεύθερη ελονοσίας» από το 1974. Έκτοτε και μέχρι και το 2010 καταγράφονταν πανελλαδικά ετησίως περίπου 20-50 κρούσματα που σχετίζονταν (στη μεγάλη τους πλειοψηφία) με ταξίδι ή παραμονή σε ενδημική για την ελονοσία χώρα. Σποραδικά κρούσματα ελονοσίας χωρίς ιστορικό ταξιδιού καταγράφηκαν τα έτη 1991, 1999, 2000, 2009, 2010, 2011 και 2012. Επιπρόσθετα, το 2009, το 2011 και το 2012 εμφανίστηκαν συρροές περιστατικών P. vivax ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης (δηλαδή περιστατικών που δεν ανέφεραν ιστορικό μετακίνησης σε ενδημικές για την ελονοσία χώρες), κυρίως στην περιοχή του Δήμου Ευρώτα Λακωνίας. Συγκεκριμένα, το 2011 καταγράφηκαν πανελλαδικά 42 κρούσματα ελονοσίας χωρίς ιστορικό μετακίνησης (36 στο Δήμο Ευρώτα Λακωνίας και 6 στις Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Βοιωτίας, Εύβοιας και Λάρισας) και το 2012 καταγράφηκαν 18 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης (10 στο Δήμο Ευρώτα Λακωνίας και 8 στις Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Βοιωτίας, Καρδίτσας, Ξάνθης). Στην Ελλάδα το 2015 δηλώθηκαν 60 κρούσματα ελονοσίας εκ των οποίων τα 54 ήταν εισαγόμενα (44 κρούσματα αφορούσαν μετανάστες από ενδημικές χώρες και 10 κρούσματα αφορούσαν ταξιδιώτες σε ενδημικές χώρες).

Οι περισσότερες προσβεβλημένες περιοχές είναι αγροτικές, μη τουριστικές, κοντά σε υγροτόπους, με μεγάλους πληθυσμούς μεταναστών από ενδημικές χώρες.

Όπως υποδεικνύουν και τα ανωτέρω δεδομένα, το ενδεχόμενο επανεγκατάστασης της ελονοσίας σε ευάλωτες περιοχές της χώρας είναι υπαρκτό, καθώς υπάρχει αφενός ο κατάλληλος διαβιβαστής (κουνούπια του Ανωφελούς γένους) και αφετέρου ασθενείς με ελονοσία (κυρίως νεοεισερχόμενοι μετανάστες από χώρες στις οποίες ενδημεί η νόσος).

Τα στοιχεία δείχνουν με σαφήνεια μείωση της θνησιμότητας χάρη στις προσπάθειες των τελευταίων δέκα ετών (δραστικά εντομοκτόνα, βελτίωση των θεραπειών). Από το 2004 ως σήμερα ο αριθμός των θανάτων από ελονοσία έχει πέσει κατά ένα τρίτο.. Την τελευταία δεκαετία θεραπεύθηκαν 230 εκατομμύρια περιπτώσεις ελονοσίας με χρήση φαρμάκων. Επίσης διανεμήθηκαν ισάριθμες ειδικά εμποτισμένες κουνουπιέρες με αποτέλεσμα η νόσος να τεθεί υπό σημαντικό έλεγχο.

Λίγα λόγια για την ελονοσία

Η ελονοσία είναι μία σοβαρή νόσος που οφείλεται στο πλασμώδιο (Plasmodium), ένα μικροοργανισμό (παράσιτο) που προσβάλλει τα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα.
Tα γνωστά και πιο συνήθη είδη του παρασίτου που προκαλούν την νόσο είναι τα ακόλουθα: Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale και Plasmodium malariae. Απ’ αυτά το Plasmodium falciparum είναι πιο πιθανό να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη, και εάν δεν αντιμετωπιστεί με κατάλληλη θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.

Πως μεταδίδεται η ελονοσία;

• Με τσίμπημα από θηλυκό μολυσμένο κουνούπι που ανήκει στο γένος Anopheles (Ανωφελής). Μόνο κουνούπια του γένους αυτού μπορούν να μεταδώσουν την ελονοσία και πρέπει προηγουμένως να έχουν τσιμπήσει άτομο που είναι μολυσμένο με το παράσιτο που προκαλεί την ελονοσία.
• Με μετάγγιση αίματος, μεταμόσχευση οργάνων και χρήση μολυσμένων βελονών ή συριγγών. Σπανιότερα η μετάδοση μπορεί να γίνει και από την μητέρα στο έμβρυο.
• Το παράσιτο δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο. ∆εν μεταδίδεται μέσω της συνήθους κοινωνικής (π.χ. άγγιγμα, φιλί), σεξουαλικής ή άλλης επαφής.

Κλινικά συμπτώματα και σημεία ήπιας- μη επιπλεγμένης ελονοσίας

Τα συμπτώματα της λοίμωξης, ειδικά στην έναρξη της, είναι μη ειδικά και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Φρίκια
• Κεφαλαλγία
• Αρθραλγίες / Μυαλγίες
• Καταβολή/κακουχία
• Εφίδρωση
• Ναυτία/εμέτους
• Κοιλιακό άλγος ή/και διάρροιες

Αν και περιγράφεται ότι τα συμπτώματα αυτά (πυρετός, εφιδρώσεις, ρίγη) μπορεί να εμφανίζονται περιοδικά («τριταίος ή τεταρταίος πυρετός»), συνήθως δεν εμφανίζονται με τυπική περιοδικότητα.
Προσοχή! Η κλινική εικόνα της ελονοσίας δεν είναι καθόλου ειδική και η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί με την συμπτωματολογία κοινών λοιμώξεων (γριπώδης συνδρομή, ξηρός βήχας, διάρροια κ.α)
Κατά την κλινικοεργαστηριακή εκτίμηση του ασθενούς ενδεχομένως να ανευρίσκονται:

• Ηπατομεγαλία
• Σπληνομεγαλία
• Υπικτερική χροιά επιπεφυκότων
• Ήπια αναιμία ή/και θρομβοπενία
• Ήπιες διαταραχές της πήξης, αυξημένες τρανσαμινάσες και μικρή αύξηση ουρίας/κρεατινίνης
• Χαμηλού βαθμού παρασιταιμία (< 5000 παράσιτα/μl αίματος ή προσβεβλημένα ή προσβεβλημένα < 0.1% των ερυθρών αιμοσφαιρίων κατά τη μικροσκοπική εξέταση)

Εργαστηριακά ευρήματα σε σοβαρή νόσο

• Θρομβοπενία , αναιμία , ήπια λευκοπενία
• Αύξηση δεικτών φλεγμονής (ΤΚΕ, CRP)
• Τρανσαμινασαιμία
• Υπερπαρασιταιμία, κατά την οποία >5% των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι προσβεβλημένα από παράσιτα στη δοκιμασία Laveran

Αξίζει να υπενθυμίσουμε το γεγονός ότι σε ενδημικές για την ελονοσία περιοχές οι ενήλικες είναι πιθανό να αναπτύξουν μερική ανοσία μετά από τη χρόνια έκθεσή τους στο πλασμώδιο, η οποία μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Προσοχή!: Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση είναι απαραίτητες για τη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης της ελονοσίας.
Η θεραπεία της ελονοσίας (είδος φαρμάκου και διάρκεια της θεραπείας) εξαρτάται από το πλασμώδιο που προκαλεί τη λοίμωξη και την περιοχή στην οποία συνέβη η μόλυνση, λόγω της εμφάνισης αντοχής σε μερικά από τα ανθελονοσιακά. Η θεραπεία εξαρτάται επίσης από την ηλικία του ασθενούς, από το πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση του ασθενούς και από το αν βρίσκεται σε εξέλιξη ή αναμένεται εγκυμοσύνη. Υπάρχουν διάφορα αποτελεσματικά ανθελονοσιακά φάρμακα. Η θεραπεία καλό είναι να ξεκινήσει έγκαιρα στα πρώτα στάδια της νόσου πριν αυτή γίνει χρόνια ή εξελιχθεί σε σοβαρή μορφή.

Μέτρα πρόληψης στο σπίτι
Πολλά από τα κουνούπια γεννιούνται και ζουν στο μπαλκόνι, στις αυλές ή στα χωράφια.
Μπορούμε να μειώσουμε τον πληθυσμό των κουνουπιών, μειώνοντας τα σημεία εκείνα όπου μπορεί να ζήσει και να μεγαλώσει η προνύμφη τους. Πολλά από το κουνούπια που μας ταλαιπωρούν κάθε καλοκαίρι προέρχονται από ιδιόκτητους χώρους, όπως είναι οι αυλές και οι βεράντες των σπιτιών μας.
Για την επιτυχία του Προγράμματος είναι απαραίτητη η συμβολή όλων μας. Όπου υπάρχουν κουνούπια υπάρχουν στάσιμα νερά!

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ

• Δεν επιτρέπεται η ρίψη ακάθαρτων νερών και απορριμμάτων ανεξέλεγκτα.
• Τα ακάθαρτα νερά πάσης φύσεως να οδηγούνται στο δίκτυο ακαθάρτων.
• Να μη διοχετεύονται νερά στους δρόμους.
• Να απομακρύνονται τα στάσιμα νερά από λεκάνες, βάζα, πιατάκια γλαστρών.
• Αντικαθιστούμε σπασμένους σωλήνες νερού που τρέχουν.
• Φυλάσσουμε τα δοχεία νερού που δεν χρησιμοποιούμε (κουβάδες, καρότσια, βαρέλια) γυρισμένα ανάποδα ή τα διατηρούμε καλυμμένα.
• Καλύπτουμε ή απομακρύνουμε παλιά λάστιχα που συσσωρεύουν νερό.
• Ανανεώνουμε τακτικά το νερό σε ποτίστρες ζώων.
• Καθαρίζουμε τα φύλλα που μαζεύονται στις υδρορροές.
• Ποτίζουμε κατά προτίμηση το πρωί.
• Κουρεύουμε τακτικά το γρασίδι του κήπου, θάμνους και φυλλωσιές (καταφύγια κουνουπιών).
• Δίνουμε κλίση στον κήπο για να απομακρύνονται τα νερά.
• Καλύπτουμε με σίτες τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων όπου υπάρχουν.
• Τοποθετούμε σίτες σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και αεραγωγούς τζακιού.
• Χρησιμοποιούμε ανεμιστήρες ή κλιματιστικά.
• Χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα στον αέρα (φιδάκια, ταμπλέτες, αεροζόλ, κλπ).
• Χρησιμοποιούμε λαμπτήρες κίτρινου χρώματος για φωτισμό εξωτερικών χώρων.

Μέτρα ατομικής προστασίας

1. Χρησιμοποιούμε κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο σώμα (μακριά μανίκια και παντελόνια, ανοιχτόχρωμα και φαρδιά).
2. Χρησιμοποιούμε εντομοαπωθητικά τόσο σε ακάλυπτο δέρμα, όσο και πάνω στα ρούχα.
3. Χρησιμοποιούμε κουνουπιέρες.
4. Συχνά λουτρά καθαριότητας για την απομάκρυνση του ιδρώτα.

Προσοχή: Τα περισσότερα είδη κουνουπιών τσιμπούν από το σούρουπο μέχρι το χάραμα.

Οι επαγγελματίες, που απασχολούν αλλοδαπούς εργάτες από χώρες όπου ενδημεί η ελονοσία (Ινδία, Πακιστάν, κλπ), όταν έρχονται από τις χώρες τους, να ελέγχονται με εξέταση αίματος, ώστε να εντοπισθούν τυχόν φορείς του πλασμώδιου της ελονοσίας.

Διαβάστε επίσης

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας. Θεωρείται υπαρκτός ο κίνδυνος εγχώριας μετάδοσης ελονοσίας

Η ελονοσία υπάρχει ακόμα. Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης.

Ο κύκλος ζωής του Πλασμώδιου της ελονοσίας σε video

Κίνδυνος για τη Δημόσια υγεία από τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων και των μεταναστών

Λίγα λόγια για τις σκνίπες και τα κουνούπια και πώς αντιμετωπίζεται, το τσίμπημα τους, φαρμακευτικά ή με φυσικό τρόπο

Ενοχλητικά έντομα - Επώδυνα τσιμπήματα

Τα κουνούπια προτιμούν τους ανθρώπους με χοληστερίνη και ουρικό οξύ

H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.