Τι είναι ο Θερμικός Θόλος, εξηγεί ο Διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς. Η ακραία ζέστη καθίσταται συχνότερη και εντονότερη.

 medlabnews.gr iatrikanea

Τις επόμενες ημέρες η Ελλάδα μπαίνει στο επίκεντρο ενός νέου κύματος καύσωνα με τον υδράργυρο να φτάνει και τους 43 βαθμούς Κελσίου και τους ειδικούς να προειδοποιούν για το φαινόμενο «θερμικός θόλος», που έρχεται από την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. 

 Όπως εξηγεί ο γνωστός μετεωρολόγος, Θοδωρής Κολυδάς, σε ανάρτησή του στο Facebook, «ο θερμικός θόλος είναι μία κατάσταση στην οποία ένα ισχυρό και στάσιμο βαρομετρικό υψηλό εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες κοντά στην επιφάνεια της Γης, λειτουργώντας σαν καπάκι. 

Η ατμόσφαιρα σε τέτοιες περιπτώσεις δεν κυκλοφορεί επαρκώς, και η ζέστη παγιδεύεται στις χαμηλότερες στιβάδες, χωρίς να διαφεύγει. Έτσι, παρατηρείται συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, ιδίως όταν υπάρχει και η παράλληλη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από περιοχές όπως η Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη».Ειδήσεις Υγείας χωρίς δεσμεύσεις με στόχο την ενημέρωση και την παρουσίαση όλων των πλευρών του τομέα της Υγείας από έγκριτους επιστήμονες και δημοσιογράφους.Διαβάστε περισσότερα στο : https://www.healthreport.gr/pro-ton-pylon-o-thermikos-tholos-poioi-kindyneyoyn-kai-ti-na-prosexoyn/Ο κόσμος θα πρέπει να μάθει να ζει με τους καύσωνες, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας, ο οποίος αποτελεί βραχίονα του ΟΗΕ, την ώρα που μεγάλο μέρος της Ευρώπης ασφυκτιά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.

«Λόγω της κλιματικής υπερθέρμανσης που προκαλείται από τον άνθρωπο, η ακραία ζέστη καθίσταται συχνότερη και εντονότερη. Είναι κάτι με το οποίο θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε», είπε η εκπρόσωπος του OMM, Κλερ Νάλις, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στη Γενεύη.

Ο επίμονος καύσωνας στη νότια Ευρώπη οδήγησε σε θερμοκρασίες ρεκόρ στην Ισπανία, στη Γαλλία και ευρύτερα στη Μεσόγειο, ενώ στην Πορτογαλία σχηματίστηκε ένα εντυπωσιακό «κυλιόμενο νέφος» στη θάλασσα.

Η Ευρώπη ζει έναν από τους πιο ακραίους καύσωνες των τελευταίων ετών, με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 40°C σε πολλές χώρες. Η Ισπανία και η Πορτογαλία δοκιμάζονται ιδιαίτερα, με το θερμόμετρο να φτάνει έως και τους 46°C, ενώ η Ιταλία, η Γερμανία και η Βρετανία βιώνουν επίσης έντονα κύματα ζέστης.

Αν και ο Ιούλιος συνήθως είναι ο θερμότερος μήνας του χρόνου στο βόρειο ημισφαίριο, η Νάλις εξήγησε ότι τέτοια «θερμά επεισόδια» τόσο νωρίς το καλοκαίρι αποτελούν σπάνιο γεγονός. Οπως είπε, η δυτική Ευρώπη ασφυκτιά λόγω του ισχυρού αντικυκλώνα που εγκλωβίζει πάνω από την περιοχή «αέριες μάζες που προέρχονται από τη Βόρεια Αφρική».

Οι καύσωνες είναι «σιωπηλοί δολοφόνοι», είπε η Νάλις. Στα επίσημα στατιστικά στοιχεία, ο αριθμός των θυμάτων λόγω της ζέστης συχνά υποτιμάται. «Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι οι θάνατοι από τη ζέστη είναι δυνατόν να αποφευχθούν: έχουμε τη γνώση, έχουμε τα εργαλεία για να σώσουμε ζωές», τόνισε.

Ο θερμικός Θόλος

Πίσω από αυτό το ακραίο φαινόμενο κρύβεται ο λεγόμενος «θερμικός θόλος» (heat dome). Πρόκειται για μια περιοχή υψηλής πίεσης που παραμένει «καρφωμένη» πάνω από μια χώρα ή περιοχή για ημέρες ή εβδομάδες, παγιδεύοντας τον ζεστό αέρα όπως το καπάκι μιας κατσαρόλας.

Έτσι, η θερμότητα αυξάνεται συνεχώς, ξηραίνοντας το έδαφος και ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία.

Καύσωνας: Καμίνι η Ευρώπη 

Ο Θοδωρής Κολυδάς αναλύει το φαινόμενο heat dome 

Οι επιστήμονες αποκαλούν το heat dome «σιωπηλό δολοφόνο», καθώς αυξάνει δραματικά τους θανάτους, ειδικά μεταξύ των ηλικιωμένων, των μικρών παιδιών – των οποίων το σώμα υπερθερμαίνεται γρηγορότερα – και των εγκύων, όπου αυξάνεται ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού. Παράλληλα, το φαινόμενο εντείνει τις συνθήκες ξηρασίας και πυρκαγιών, με σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Όπως εξηγεί ο Διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς:

«Τα τελευταία χρόνια, κυρίως τους θερινούς μήνες, ακούμε όλο και συχνότερα τον όρο #θερμικός_θόλος στα μέσα ενημέρωσης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η φράση αυτή, που προέρχεται από τον αγγλικό όρο #heat_dome, έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής, όχι απαραίτητα επειδή περιγράφει ένα καινούργιο φαινόμενο, αλλά επειδή λειτουργεί ως ελκυστικός τίτλος για τον αναγνώστη ή τον τηλεθεατή. Ωστόσο, πίσω από τη «μόδα» του όρου, υπάρχει μια πραγματική μετεωρολογική κατάσταση, την οποία γνωρίζουμε εδώ και δεκαετίες.

Ο θερμικός θόλος είναι μια κατάσταση στην οποία ένα ισχυρό και στάσιμο βαρομετρικό υψηλό εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες κοντά στην επιφάνεια της Γης, λειτουργώντας σαν καπάκι. Η ατμόσφαιρα σε τέτοιες περιπτώσεις δεν κυκλοφορεί επαρκώς, και η ζέστη παγιδεύεται στις χαμηλότερες στιβάδες, χωρίς να διαφεύγει. Έτσι, παρατηρείται συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, ιδίως όταν υπάρχει και η παράλληλη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από περιοχές όπως η Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη. Οι θερμοκρασίες σήμερα αλλά και το επόμενο τριήμερο στη δυτική Ευρώπη θα φτάνουν τους 36 με 39 βαθμούς, με αυξημένη υγρασία και απουσία ισχυρού πεδίου ανέμων.

Αυτό το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Στην Ελλάδα και σε άλλες μεσογειακές χώρες, η παρουσία σταθερών αντικυκλώνων το καλοκαίρι είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό και επαναλαμβανόμενο γεγονός. Οι παλιοί μετεωρολόγοι και γεωργοί γνώριζαν καλά τις επιδράσεις αυτής της στασιμότητας, χωρίς όμως να χρησιμοποιούν τον όρο «θερμικός θόλος».

Παλαιότερα, μιλούσαμε απλώς για ισχυρά αντικυκλωνικά πεδία ή περίοδους καύσωνα λόγω εισβολής θερμών αερίων μαζών από την Αφρική.Η έντονη χρήση του όρου σήμερα οφείλεται κυρίως στην επιθυμία των μέσων να προσελκύσουν το ενδιαφέρον του κοινού με έναν καινούργιο και πιο δραματικό όρο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να διευκρινίζεται ότι το φαινόμενο δεν είναι νέο και ίσως αυτό που έχει αλλάξει είναι η ένταση και η διάρκεια τέτοιων επεισοδίων τα οποία περιγράφουμε δημόσια.

Συμπερασματικά, ο θερμικός θόλος είναι ένα παλιό, γνωστό μετεωρολογικό φαινόμενο που σήμερα επαναπροσδιορίζεται επικοινωνιακά. Αν και δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, η κατανόηση του ρόλου του στην αύξηση των θερμοκρασιών είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα καθώς οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών συνθηκών γίνονται ολοένα και πιο έντονες».