Η φρίκη του Σαράγεβο: Πλήρωναν για να πυροβολούν παιδιά και όμορφες γυναίκες; Η υπόθεση του «ανθρώπινου σαφάρι» που ξανανοίγει 30 χρόνια μετά

 επιμέλεια medlabnews.gr 

Η υπόθεση που επιστρέφει σήμερα στη διεθνή επικαιρότητα μοιάζει αδιανόητη, αλλά ερευνάται πλέον από εισαγγελικές αρχές: κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Σαράγεβο, πλούσιοι ξένοι φέρονται να πλήρωναν μεγάλα ποσά για να ανέβουν σε θέσεις ελεύθερων σκοπευτών και να πυροβολούν αμάχους, ακόμη και παιδιά, σαν να συμμετείχαν σε ένα μακάβριο «ανθρώπινο σαφάρι».

Οι καταγγελίες δεν αφορούν ένα απλό δημοσιογραφικό θρύλο του πολέμου. Η υπόθεση πήρε νέα διάσταση μετά την έναρξη έρευνας από εισαγγελείς στο Μιλάνο, με αντικείμενο ισχυρισμούς ότι Ιταλοί και άλλοι Ευρωπαίοι πολίτες πλήρωναν μέλη των σερβοβοσνιακών δυνάμεων για να πυροβολούν πολίτες στο πολιορκημένο Σαράγεβο. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η ιταλική έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελία του συγγραφέα και δημοσιογράφου Ezio Gavazzeni, ο οποίος είχε συγκεντρώσει υλικό εμπνευσμένος και από το ντοκιμαντέρ Sarajevo Safari του Σλοβένου σκηνοθέτη Miran Zupanič.

Οι νέες αποκαλύψεις που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες κάνουν την υπόθεση ακόμη πιο αποτρόπαιη. Σύμφωνα με το βιβλίο Pay and Shoot του Κροάτη δημοσιογράφου Domagoj Margetić, οι συμμετέχοντες φέρονται όχι μόνο να πλήρωναν για να σκοτώνουν, αλλά και να ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποιος θα πυροβολήσει τις «πιο όμορφες γυναίκες». Το ίδιο υλικό αναφέρεται σε υποτιθέμενους «τιμοκαταλόγους» θανάτου, με διαφορετικά ποσά ανάλογα με το ποιον στόχευαν: ενήλικες, νεαρές γυναίκες ή εγκύους. Οι ισχυρισμοί αυτοί παραμένουν υπό διερεύνηση και δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί δικαστικά.

Η πολιορκία του Σαράγεβο, από το 1992 έως το 1996, υπήρξε μία από τις πιο μακρές και αιματηρές πολιορκίες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας. Οι κάτοικοι ζούσαν για χρόνια υπό συνεχή απειλή από οβίδες και ελεύθερους σκοπευτές. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία έχει ήδη τεκμηριώσει ότι υπήρξε εκστρατεία βομβαρδισμών και πυρών ελεύθερων σκοπευτών κατά αμάχων στο Σαράγεβο, με σκοπό την τρομοκράτηση του πληθυσμού.

Αυτό που διαφοροποιεί τη σημερινή υπόθεση είναι ο ισχυρισμός ότι κάποιοι από τους πυροβολισμούς δεν έγιναν μόνο από στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά και από ξένους «επισκέπτες» που φέρονται να πλήρωναν για να ζήσουν την εμπειρία του φόνου. Η ιταλική έρευνα φέρεται να εξετάζει διαδρομές μέσω Τεργέστης και Βελιγραδίου, καθώς και πιθανή μεταφορά συμμετεχόντων προς θέσεις γύρω από το Σαράγεβο. Σε δημοσιεύματα αναφέρεται ότι ένας 80χρονος Ιταλός τέθηκε υπό διερεύνηση για την υπόθεση, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να υπάρχει καταδίκη.

Το ντοκιμαντέρ Sarajevo Safari, που προβλήθηκε το 2022, αποτέλεσε σημείο καμπής για τη διεθνοποίηση της υπόθεσης. Περιλαμβάνει μαρτυρίες και ισχυρισμούς για πλούσιους ξένους που πλήρωναν ώστε να πυροβολούν ανθρώπους από θέσεις των σερβοβοσνιακών δυνάμεων. Οι ισχυρισμοί αυτοί προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και διαψεύσεις από σερβικές οργανώσεις βετεράνων και πολιτικούς κύκλους στη Republika Srpska, οι οποίοι χαρακτήρισαν την ταινία προπαγάνδα.

Το βέβαιο είναι ότι το Σαράγεβο πλήρωσε τρομακτικό τίμημα. Χιλιάδες άμαχοι σκοτώθηκαν, ενώ εκατοντάδες παιδιά έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια της πολιορκίας. Η πόλη απέκτησε ακόμη και τον όρο «Sniper Alley», τον δρόμο όπου οι κάτοικοι έτρεχαν για να περάσουν απέναντι, γνωρίζοντας ότι κάθε βήμα μπορούσε να είναι το τελευταίο.

Η νέα εισαγγελική έρευνα δεν έχει ακόμη καταλήξει σε δικαστική απόφαση. Γι’ αυτό και οι αναφορές σε «ανθρώπινο σαφάρι», «τουρίστες ελεύθερους σκοπευτές» και «τιμοκατάλογο θανάτου» πρέπει να παρουσιάζονται ως καταγγελίες και υπό διερεύνηση ισχυρισμοί. Ωστόσο, το γεγονός ότι η υπόθεση έχει περάσει πλέον από το επίπεδο των φημών σε επίπεδο εισαγγελικής διερεύνησης δείχνει ότι οι αρχές θεωρούν πως υπάρχουν στοιχεία που αξίζουν σοβαρή εξέταση.

Τριάντα χρόνια μετά, η φρίκη του Σαράγεβο δεν έχει κλείσει. Για τους επιζώντες, κάθε νέα μαρτυρία δεν είναι απλώς ιστορική αποκάλυψη. Είναι η πιθανότητα να αποδοθεί, έστω και καθυστερημένα, δικαιοσύνη για ανθρώπους που σκοτώθηκαν ενώ πήγαιναν για νερό, ψωμί, σχολείο ή δουλειά.

Sarajevo safari hunters ‘competed to kill prettiest women’

Domagoj Margetic claims in the book 'Pay and Shoot' that wealthy Europeans, including Britons, paid premiums to shoot at younger or pregnant women trapped in the Bosnian city in the 1990shttps://t.co/ZyPcC840qK

— Rashad Ali (@rashadzali1) May 5, 2026