Ντροπή, Σκοταδισμός. Γυναίκες πέθαναν στο Αφγανιστάν επειδή οι Ταλιμπάν δεν άφησαν τους διασώστες να τις αγγίξουν

 medlabnews.gr iatrikanea 

Οργή και θλίψη προκαλούν δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι αρκετές γυναίκες στο Αφγανιστάν αφέθηκαν να πεθάνουν αβοήθητες κάτω από τα συντρίμμια του φονικού σεισμού των 6,6 Ρίχτερ που χτύπησε πρόσφατα την χώρα, καθώς οι νόμοι των Ταλιμπάν απαγορεύουν σε άνδρες, ακόμα και διασώστες, να τις ακουμπήσουν.

Ο σεισμός χτύπησε την Κυριακή, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους και ισοπεδώνοντας σπίτια στις ορεινές περιοχές της χώρας. Δύο ισχυροί μετασεισμοί την Παρασκευή έχουν προκαλέσει νέους φόβους για περισσότερους νεκρούς και εκτεταμένες καταστροφές.

Επιζώντες καταγγέλλουν ότι οι σκληροί περιορισμοί των Ταλιμπάν κόστισαν τη ζωή σε πολλές γυναίκες οι οποίες θα μπορούσαν αν είχαν σωθεί μετά τον σεισμό, σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της βρετανικής Telegraph.

Σοβαρές καταγγελίες βλέπουν το φως της δημοσιότητας μετά τους τρεις φονικούς σεισμούς που έπληξαν το Αφγανιστάν μέσα σε μία εβδομάδα, προκαλώντας την κατάρρευση ολόκληρων χωριών και τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Telegraph, οι Ταλιμπάν φέρονται να εμπόδισαν τη διάσωση γυναικών, εξαιτίας αυστηρών θρησκευτικών περιορισμών.

Ο πρώτος σεισμός, έντασης 6 Ρίχτερ και με εστιακό βάθος μόλις 10 χιλιομέτρων, σημειώθηκε τα ξημερώματα της Δευτέρας, με επίκεντρο περιοχές στο ανατολικό Αφγανιστάν. Ο μέχρι στιγμής επίσημος απολογισμός της κυβέρνησης των Ταλιμπάν κάνει λόγο για 2.205 νεκρούς και 3.640 τραυματίες, με τις επιχειρήσεις διάσωσης να βρίσκονται σε εξέλιξη σε δύσβατες περιοχές όπως η Κουνάρ.

Ωστόσο, μαρτυρίες επιζώντων και διασωστών αναφέρουν πως γυναίκες τραυματίες αγνοήθηκαν σκοπίμως από τις ομάδες διάσωσης, καθώς το καθεστώς των Ταλιμπάν απαγορεύει στους άνδρες να έρχονται σε σωματική επαφή με γυναίκες που δεν ανήκουν στην οικογένειά τους, ακόμη και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Ταυτόχρονα, οι γυναίκες απαγορεύεται να συμμετέχουν σε ομάδες διάσωσης.

«Μας έσπρωξαν στην άκρη και πήραν μόνο τους άντρες για πρώτες βοήθειες. Μας άφησαν να αιμορραγούμε. Κανείς δεν μας βοήθησε», καταγγέλλει επιζήσασα στην Telegraph, μιλώντας υπό την προϋπόθεση της ανωνυμίας, φοβούμενη αντίποινα από το καθεστώς.

Σε άλλο περιστατικό, διασώστης από το χωριό Ντεβγκάρ δήλωσε πως του ζητήθηκε να μην επικοινωνεί καν με τις γυναίκες, ενώ ανέφερε πως ακόμη και η επαφή με νεκρή γυναίκα θα μπορούσε να έχει «σοβαρές συνέπειες».

Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο βρίσκονται σε απομονωμένες κοιλάδες, δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο την πρόσβαση και την παροχή βοήθειας. Η μόνη εξαίρεση στους περιορισμούς, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αποτέλεσαν λίγες γυναίκες-μέλη διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων, κυρίως του ΟΗΕ, οι οποίες είχαν άδεια να συνδράμουν.

🇦🇫 Afghan women were left to die in the wake of the country’s 6.6 magnitude earthquake because of Taliban rules forbidding unrelated men to have contact with them, The Telegraph has been told

Read more ⬇️https://t.co/tMT9vDnWfL

— The Telegraph (@Telegraph) September 5, 2025

Θάφτηκαν στα συντρίμμια αναζητώντας τις μαντίλες τους

Ο Χάμιντ Μπάντσα, κάτοικος της Κουνάρ, είπε ότι πολλές τραυματισμένες γυναίκες παρέμειναν θαμμένες κάτω από τα ερείπια, επειδή το ανδρικό ιατρικό προσωπικό δίσταζε να τις αγγίξει. Περιέγραψε ακόμη σκηνές με γυναίκες που έτρεχαν να σωθούν από το σεισμό, αλλά γύριζαν πίσω για να βρουν την μαντίλα τους. "Τις άκουσα να επιστρέφουν για να πάρουν το χιτζάμπ τους και τότε θάφτηκαν κάτω από τα συντρίμμια", είπε.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, περισσότεροι από 2.200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και αρκετές χιλιάδες τραυματίστηκαν στην επαρχία Κουνάρ. Εκεί, λόγω της αυστηρά συντηρητικής κοινωνίας, οι γυναίκες συχνά λαμβάνουν περίθαλψη πολύ αργότερα. Υπάρχουν φόβοι ότι κάποιες προτίμησαν να περιμένουν το φως της ημέρας για να μεταφερθούν στο νοσοκομείο από τις οικογένειές τους, με αποτέλεσμα να πεθάνουν.

Στο επαρχιακό νοσοκομείο της Τζαλαλαμπάντ, γιατροί παραδέχθηκαν ότι τις πρώτες ώρες μετά τον σεισμό οι γυναίκες αρνήθηκαν περίθαλψη από άνδρες γιατρούς. Ένας υγειονομικός δήλωσε στην Telegraph ότι τουλάχιστον τρεις έγκυες πέθαναν επειδή δεν έτυχαν φροντίδας. "Πιστεύω πως ο αριθμός μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος, ίσως εκατοντάδες", είπε.

Στον μεγάλο σεισμό του 2023 στη Χεράτ, σχεδόν το 60% των νεκρών ήταν γυναίκες, ενώ τα δύο τρίτα των τραυματιών επίσης γυναίκες.

Τι συνέβη όμως στο σεισμό του Αφγανιστάν;

Σύμφωνα με τους αυστηρούς πολιτισμικούς και θρησκευτικούς κανόνες που επιβάλλει το καθεστώς των Ταλιμπάν, απαγορεύεται οποιαδήποτε φυσική επαφή ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες που δεν είναι συγγενείς. «Έτσι, στο χωριό Ανταρλουκκάκ της επαρχίας Κουνάρ, οι διασώστες βοήθησαν μόνο άνδρες και παιδιά, ενώ οι τραυματισμένες γυναίκες και έφηβες παραμερίστηκαν, ακόμα και αν αιμορραγούσαν» σύμφωνα με το ρεπορτάζ των New York Times.

«Μας συγκέντρωσαν σε μια γωνιά και μας ξέχασαν», λέει η 19χρονη Άισα. «Ένιωσα πως ως γυναίκα ήμουν το τελευταίο που είχε σημασία», λέει άλλη γυναίκα.

Πώς όμως θα μπορούσαν να βοηθηθούν γυναίκες τραυματίες όταν η πρόσβαση των γυναικών στα ιατρικά επαγγέλματα είναι εκ προοιμίου απαγορευμένη; Πέρυσι, οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν την εγγραφή γυναικών σε ιατρικές σχολές. Οι γυναίκες τραυματίες απαγορεύεται να αγγιχθούν από άντρες, αλλά απαγορεύεται και να αγγίξουν οι ίδιες άντρες, έστω και για να κρεμαστούν πάνω στο σώμα τους. Αν εξαιρέσουμε τις περιπτώσεις εφεύρεσης κάποιας νέας κι επαναστατικής μαγείας, η διάσωση μοιάζει εντελώς αδύνατη.

Η προβληματική εργασιακή πραγματικότητα

Ταυτόχρονα οι γυναίκες που εργάζονται σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, αντιμετωπίζουν εκφοβισμό, απειλές και περιορισμούς. Οι γυναίκες στο καθεστώς των Ταλιμπάν απαγορεύεται να εργάζονται, ακόμη και σε ΜΚΟ. Επομένως κι αυτός ο σύνδεσμος κομμένος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζήτησε εξ αφορμής του σεισμού από τις αρχές των Ταλιμπάν να άρουν τους περιορισμούς στις γυναίκες εργαζόμενες σε ανθρωπιστικές οργανώσεις στο Αφγανιστάν, επιτρέποντάς τους να ταξιδεύουν χωρίς άνδρες κηδεμόνες και να βοηθούν γυναίκες που δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε περίθαλψη μετά τον ισχυρό σεισμό. «Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα τώρα είναι η αυξανόμενη έλλειψη γυναικείου προσωπικού σε αυτά τα μέρη», δήλωσε στο Reuters η Δρ Mukta Sharma, αναπληρωτής εκπρόσωπος του γραφείου του ΠΟΥ στο Αφγανιστάν. Εκτίμησε ότι περίπου το 90% του ιατρικού προσωπικού στην περιοχή ήταν άνδρες, και το υπόλοιπο 10% ήταν συχνά μαίες και νοσηλεύτριες, αντί για γιατροί, οι οποίοι θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τα σοβαρά τραύματα. Αυτό παρεμπόδιζε την περίθαλψη, καθώς οι γυναίκες ένιωθαν άβολα ή φοβόντουσαν να αλληλεπιδράσουν με το ανδρικό προσωπικό και ταξίδευαν μόνες τους για να λάβουν φροντίδα. Κι ο φόβος αυτός δεν είναι δίχως βάση. Οι τιμωρίες της σαρία, του ισλαμικού νόμου, για την επαφή με άντρες μη συγγενείς, ανάλογα με τις ερμηνείες των δικαστών ανά περίπτωση μπορεί να είναι βαριές, όπως μαστιγώσεις και ραβδισμοί (caning).

Η Sharma σημείωσε την αυξανόμενη έλλειψη Αφγανών γυναικών γιατρών, καθώς οι Ταλιμπάν έχουν απαγορεύσει στις μαθήτριες να εισέρχονται στο λύκειο και το πανεπιστήμιο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν αναπληρώνεται o αριθμός των υπαρχουσών γυναικών γιατρών.

Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι περίπου 11.600 έγκυες γυναίκες επηρεάστηκαν επίσης από τους σεισμούς σε μια χώρα με μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας στην Ασία. Οι περικοπές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής κυβέρνησης φέτος, είχαν ήδη αφήσει το σύστημα υγείας σε δύσκολη θέση. Περίπου 80 μονάδες υγείας είχαν ήδη κλείσει στις πληγείσες περιοχές φέτος, λόγω των περικοπών της αμερικανικής βοήθειας και άλλα 16 σημεία υγείας έπρεπε να κλείσουν λόγω ζημιών από τον σεισμό.

Στο δια ταύτα…

Στη Δύση, σε μια εποχή πολιτιστικής πόλωσης μεταξύ Δύσης-Ανατολής ή και του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου, έχουμε ξεχάσει κάπως ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι μόνο μιας γεωπολιτικής κατεύθυνσης, αλλά αφορούν όλους τους ανθρώπους και πάντοτε, σε όλες τις συνθήκες. Δεν είναι ισλαμοφοβία, που την επικαλείται ένα τμήμα της δυτικής κοινότητας, η ανάδειξη των συστημικών ανισοτήτων που δημιουργεί ο φανατισμός των ισλαμικών καθεστώτων. Δεν είναι θρησκευτική μισαλλοδοξία, δεν μας φταίει η θρησκεία καθεαυτή, αλλά υψώνουμε φωνή για όσους η φωνή τους δεν μπορεί να ακουστεί καθώς πνίγεται από την καταπίεση, τον αυταρχισμό και την πατριαρχική κατίσχυση με αφορμή την θρησκεία. Αν δεν μιλάμε και δεν διεκδικούμε κι εμείς γι’αυτές τις γυναίκες, τότε αυτές δεν θα υπάρχουν για πολύ ακόμη.

με επιλεγμένα στοιχεία από Reuters, New York Times