Μεγάλη Τρίτη και Κασσιανή: Τι γιορτάζουμε σήμερα, ποιοι είναι οι μύθοι και τι σημαίνει το περίφημο τροπάριο

 medlabnews.gr 

Η Μεγάλη Τρίτη είναι από τις πιο κατανυκτικές ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας και έχει ταυτιστεί στη λαϊκή συνείδηση με το περίφημο Τροπάριο της Κασσιανής. Εκκλησιαστικά όμως, η ημέρα αυτή συνδέεται κυρίως με το μήνυμα της εγρήγορσης, της μετάνοιας και της πνευματικής ετοιμότητας, ενώ το γνωστό τροπάριο ψάλλεται το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης, στην ακολουθία του Νυμφίου, δηλαδή λειτουργικά στον Όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης.

Η Οσία Κασσιανή ήταν ιστορικό πρόσωπο: βυζαντινή μοναχή, ποιήτρια και σπουδαία υμνογράφος του 9ου αιώνα. Η Εκκλησία την τιμά ως Οσία και Υμνογράφο, με σταθερή εορτή στις 7 Σεπτεμβρίου. Άρα, το σωστό δεν είναι να λέμε ότι «σήμερα γιορτάζει η Κασσιανή», αλλά ότι σήμερα ακούγεται το τροπάριό της, το οποίο έχει συνδεθεί βαθιά με το πνεύμα των ημερών.

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους είναι ότι η ίδια η Κασσιανή ήταν η «αμαρτωλή γυναίκα» για την οποία μιλά ο ύμνος. Αυτό δεν ισχύει. Το Τροπάριο της Κασσιανής είναι ποιητικό και θεολογικό κείμενο που αναφέρεται στη γυναίκα που προσήλθε στον Χριστό με μύρο, εκφράζοντας συντριβή, πίστη και μετάνοια. Η Κασσιανή είναι η δημιουργός του ύμνου, όχι το πρόσωπο που περιγράφεται μέσα σε αυτόν.

Γι’ αυτό και η Μεγάλη Τρίτη έχει μια ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση. Δεν είναι απλώς η μέρα ενός διάσημου εκκλησιαστικού μέλους, αλλά μια μέρα που θυμίζει ότι στην ορθόδοξη παράδοση η μετάνοια δεν είναι αδυναμία, αλλά δύναμη επιστροφής. Το τροπάριο της Κασσιανής επιβίωσε στους αιώνες όχι μόνο λόγω της λογοτεχνικής του ομορφιάς, αλλά επειδή αγγίζει μια από τις βαθύτερες ανθρώπινες ανάγκες: την ελπίδα ότι τίποτε δεν έχει χαθεί οριστικά. Αυτή η σύνδεση του ύμνου με τη βραδινή ακολουθία της Μεγάλης Τρίτης είναι που έκανε πολύ κόσμο να ταυτίσει λανθασμένα την ημέρα με την προσωπική εορτή της Οσίας.

Άρα, η ακριβής διατύπωση για σήμερα είναι η εξής: τη Μεγάλη Τρίτη δεν εορτάζει η Οσία Κασσιανή, αλλά ψάλλεται το Τροπάριό της, ένα από τα πιο συγκλονιστικά κείμενα της Μεγάλης Εβδομάδας, που ακούγεται το βράδυ, στην ακολουθία που ανήκει λειτουργικά στη Μεγάλη Τετάρτη