Γιατί η Ρωσία δεν υποστηρίζει το Ιράν; Mήπως ότι συμβαίνει είναι προσυμφωνημένο; Τι ακολουθεί;

medlabnews.gr 

Η συνάντηση της Αλάσκας (Αύγουστος 2025) και οι γεωπολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν διαμόρφωσαν ένα νέο σκηνικό στις διεθνείς σχέσεις.

1. Τι παρήγαγε η συνάντηση της Αλάσκας;

Η σύνοδος κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα τον Αύγουστο του 2025 θεωρήθηκε ιστορική, αλλά τα αποτελέσματά της ήταν περισσότερο συμβολικά παρά ουσιαστικά.

Πρόοδος χωρίς συμφωνία: Παρά τις τρίωρες συνομιλίες, δεν υπήρξε «λευκός καπνός» για μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία. Ωστόσο, αναγνωρίστηκε μια «πρόοδος» στις επαφές, η οποία σηματοδότησε την επιστροφή της Ρωσίας στο τραπέζι της μεγάλης διπλωματίας.

Γεωπολιτική νίκη Πούτιν: Πολλοί αναλυτές θεώρησαν ότι ο Πούτιν αποχώρησε με «μεγάλες νίκες», καθώς η πρόσκληση σε αμερικανικό έδαφος έσπασε τη διεθνή απομόνωση της Μόσχας. Νέα φάση: Η συνάντηση πιστοποίησε ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια φάση όπου η Ουάσινγκτον επιδιώκει να «κλείσει» μέτωπα (όπως το ουκρανικό) για να επικεντρωθεί στον ανταγωνισμό με την Κίνα.

Γιατί η Ρωσία δεν παρεμβαίνει για το Ιράν;

Παρά τη στενή συνεργασία (π.χ. drones Shahed), η Ρωσία τήρησε στάση απόμακρου παρατηρητή κατά τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν το 2025 και αρχές του 2026. Οι λόγοι είναι οι εξής:

Έλλειψη Αμυντικής Συμμαχίας: Η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης (Ιανουάριος 2025) δεν περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής (σε αντίθεση με τη συμφωνία Ρωσίας-Βόρειας Κορέας). Προτεραιότητα στην Ουκρανία: Η Μόσχα έχει δεσμεύσει το σύνολο των στρατιωτικών της πόρων στο ουκρανικό μέτωπο και δεν επιθυμεί μια άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Ρόλος Μεσολαβητή: Ο Πούτιν επιλέγει να εμφανίζεται ως ουδέτερος μεσολαβητής, επιδιώκοντας να διατηρήσει σχέσεις με όλους τους παίκτες της περιοχής (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ισραήλ) αντί να ταυτιστεί απόλυτα με την Τεχεράνη.

Πώς μοιράστηκε ο κόσμος;

Ο κόσμος δεν χωρίστηκε με ένα νέο «σιδηρούν παραπέτασμα», αλλά σε ρευστά γεωπολιτικά μπλοκ:

Η Δύση (G7+): Υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, με έμφαση στον προστατευτισμό και την αντιμετώπιση της κινεζικής οικονομικής επιρροής.

Το Διευρυμένο BRICS: Η ένταξη νέων μελών (Αίγυπτος, ΗΑΕ, Ιράν, Ινδονησία) το 2025 δημιούργησε έναν ισχυρό πόλο του «Παγκόσμιου Νότου» που αμφισβητεί την ηγεμονία του δολαρίου.

Πολυκεντρική Αταξία: Η αποδυνάμωση διεθνών θεσμών οδήγησε σε μια «πολυπλεγματική» τάξη (multiplex order), όπου περιφερειακές δυνάμεις (Τουρκία, Ινδία, Σαουδική Αραβία) δρουν αυτόνομα, επιλέγοντας στρατόπεδο ανάλογα με το συμφέρον τους.

Μετά τις δραματικές εξελίξεις στο Ιράν (Φεβρουάριος-Μάρτιος 2026), ο κόσμος εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας με τρία κύρια μέτωπα να κυριαρχούν:

1. Η Επόμενη Μέρα στο Ιράν: Χάος ή Μετάβαση;

Μετά τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ και την επιβεβαίωση του θανάτου του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, το Ιράν βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικής κατάρρευσης:

Κενό Εξουσίας: Υπάρχει έντονη αβεβαιότητα για το ποιος θα διαδεχθεί την ηγεσία, με τις δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) να παραμένουν ανθεκτικές παρά τα πλήγματα.

Πιθανότητα Εμφυλίου: Οι εκτεταμένες διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2025 συνεχίζονται, τροφοδοτώντας σενάρια για μια βίαιη μετάβαση ή ακόμα και για παλινόρθωση της μοναρχίας.

Στρατιωτικοποίηση των Στενών: Το Στενό του Ορμούζ παραμένει «πυριτιδαποθήκη», με τις ΗΠΑ να ενισχύουν τη ναυτική τους παρουσία για να διασφαλίσουν τη ροή του πετρελαίου.

2. Η «Μεγάλη Σύγκρουση» ΗΠΑ-Κίνας

Η αποδυνάμωση του Ιράν αφαιρεί έναν σημαντικό σύμμαχο της Κίνας στη Μέση Ανατολή, στρέφοντας την προσοχή του Πεκίνου στην Ασία:

Το Μάθημα της Αλάσκας: Η Κίνα παρατηρεί τη βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ρωσίας ως προσπάθεια της Ουάσινγκτον να την απομονώσει.

Ταϊβάν: Αναλυτές εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν το μοντέλο των «δευτερογενών κυρώσεων» που εφάρμοσαν στη Ρωσία ως προειδοποίηση για οποιαδήποτε κίνηση της Κίνας προς την Ταϊβάν. 

 3. Η Νέα Διεθνής Τάξη

Ο κόσμος δεν χωρίζεται πλέον σε δύο στρατόπεδα, αλλά σε πολλά κομμάτια:

Αποδυνάμωση των «Proxies»: Με το Ιράν υπό πίεση, οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι χάνουν την κύρια πηγή χρηματοδότησής τους, οδηγώντας σε ανακατατάξεις στον Λίβανο και την Υεμένη.

Οικονομικός Προστατευτισμός: Η αστάθεια στις αγορές ενέργειας (παρά την προσωρινή συγκράτηση των τιμών του πετρελαίου) ενισχύει την τάση των κρατών για οικονομική αυταρκεια και τοπικές συμμαχίες.

Ρωσία-Δύση: Η Ρωσία αναμένεται να συνεχίσει το «διπλό παιχνίδι», επιδιώκοντας ελάφρυνση κυρώσεων μέσω της Ουκρανίας, ενώ παραμένει στρατηγικός εταίρος της Κίνας.

Εν ολίγοις, μετά το Ιράν ακολουθεί μια εποχή περιφερειακών συγκρούσεων για τον έλεγχο του κράτους και μια σκληρή αναμέτρηση για το ποιος θα ορίζει τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου και της ασφάλειας.