Χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο: Πόσο κινδυνεύουμε πραγματικά; Τρεις νεκροί, 7-8 κρούσματα και καθησυχαστικός ο ΠΟΥ

 επιμέλεια medlabnews.gr

Ανησυχία έχει προκαλέσει η είδηση για κρούσματα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο, μετά τον θάνατο τριών ανθρώπων και τη νόσηση επιβατών ή μελών πληρώματος που συνδέονται με το πλοίο MV Hondius. Ωστόσο, οι διεθνείς υγειονομικές αρχές εμφανίζονται καθησυχαστικές: μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία ότι πρόκειται για αρχή νέας πανδημίας ούτε για ανεξέλεγκτη μετάδοση στην κοινότητα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έως τις 4 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί 7 περιστατικά, από τα οποία 2 ήταν εργαστηριακά επιβεβαιωμένα και 5 ύποπτα, με 3 θανάτους, έναν ασθενή σε κρίσιμη κατάσταση και τρεις με ήπια συμπτώματα. Το πλοίο μετέφερε 147 επιβάτες και μέλη πληρώματος από 23 χώρες.

Το ECDC, στην εκτίμηση κινδύνου της 6ης Μαΐου 2026, ανέφερε επίσης 7 περιστατικά που συνδέονται με τη συρροή στο κρουαζιερόπλοιο: 3 θανάτους, 1 βαρέως πάσχοντα, 2 συμπτωματικούς και 1 άτομο άγνωστης κλινικής κατάστασης.

Νεότερες δημοσιογραφικές αναφορές κάνουν λόγο για 8 ύποπτα ή επιβεβαιωμένα περιστατικά, ενώ το Reuters μετέδωσε ότι οι αμερικανικές αρχές παρακολουθούν ταξιδιώτες από τουλάχιστον τρεις πολιτείες των ΗΠΑ που είχαν σχέση με το περιστατικό, χωρίς όμως να υπάρχουν συμπτώματα σε αυτούς.

Πώς κόλλησαν;

Η επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι η αρχική έκθεση έγινε στην Αργεντινή, πιθανώς κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων σε φυσικό περιβάλλον όπου υπήρχε επαφή με τρωκτικά ή μολυσμένο περιβάλλον. Έχει αναφερθεί ότι ζευγάρι Ολλανδών πιθανόν μολύνθηκε σε εκδρομή παρατήρησης πτηνών στην Αργεντινή.

Ο χανταϊός μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί όταν εισπνεύσει σωματίδια από ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών, ιδίως σε κλειστούς ή σκονισμένους χώρους. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι γενικά σπάνια. Εξαίρεση αποτελεί το στέλεχος Andes virus, που έχει καταγραφεί στη Νότια Αμερική και μπορεί, σε περιορισμένες περιπτώσεις, να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων μετά από στενή και παρατεταμένη επαφή.

Εξαπλώνεται;

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, όχι με τρόπο που να θυμίζει πανδημικό ιό. Το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως περιορισμένη συρροή κρουσμάτων που συνδέεται με συγκεκριμένο ταξίδι και συγκεκριμένο πλοίο.

Το ECDC εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στην Ευρώπη είναι πολύ χαμηλός, επειδή ο φυσικός ξενιστής του Andes hantavirus δεν υπάρχει στην Ευρώπη και επειδή ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αρχές το υποτιμούν. Αντίθετα, οι επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος παρακολουθούνται, γίνονται ιχνηλατήσεις και εφαρμόζονται μέτρα απομόνωσης και επιτήρησης, ακριβώς επειδή η νόσος μπορεί να γίνει πολύ σοβαρή.

Πόσο επικίνδυνος είναι ο χανταϊός;

Ο χανταϊός δεν είναι συχνός, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρός. Μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο με πυρετό, μυαλγίες, γαστρεντερικά συμπτώματα και στη συνέχεια σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια. Σε βαριές περιπτώσεις απαιτείται νοσηλεία σε ΜΕΘ.

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η περίοδος επώασης είναι συνήθως 2 έως 4 εβδομάδες, αλλά μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως 8 εβδομάδες. Για αυτό οι επιβάτες και οι στενές επαφές τους πρέπει να παρακολουθούνται για αρκετές εβδομάδες μετά την πιθανή έκθεση.

Υπάρχει κίνδυνος για την Ελλάδα;

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, ο κίνδυνος για την Ελλάδα και την Ευρώπη θεωρείται πολύ χαμηλός. Δεν υπάρχει ένδειξη γενικευμένης διασποράς ούτε ένδειξη ότι ο ιός κυκλοφορεί στον ευρωπαϊκό πληθυσμό μέσω τρωκτικών.

Πρακτικά, οι ομάδες που χρειάζονται προσοχή είναι:

• όσοι ήταν στο συγκεκριμένο κρουαζιερόπλοιο,
• στενές επαφές επιβεβαιωμένων ή ύποπτων περιστατικών,
• ταξιδιώτες που βρέθηκαν πρόσφατα σε ενδημικές περιοχές της Νότιας Αμερικής,
• άτομα που εμφάνισαν πυρετό, έντονες μυαλγίες, δύσπνοια ή γαστρεντερικά συμπτώματα μετά από πιθανή έκθεση.

Τι πρέπει να κάνουν όσοι ταξίδεψαν;

Όσοι ήταν στο συγκεκριμένο ταξίδι ή σε στενή επαφή με επιβάτες που νόσησαν, πρέπει να παρακολουθούν την υγεία τους και να επικοινωνήσουν με γιατρό εάν εμφανίσουν ύποπτα συμπτώματα. Η αυτοδιάγνωση δεν αρκεί, γιατί τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με γρίπη ή άλλη ιογενή λοίμωξη.

Σε ταξίδια σε περιοχές όπου υπάρχουν χανταϊοί, οι βασικές οδηγίες πρόληψης είναι η αποφυγή επαφής με τρωκτικά, ο καλός αερισμός κλειστών χώρων πριν από καθαρισμό, η αποφυγή σκούπας που σηκώνει σκόνη σε χώρους με πιθανή μόλυνση και η ασφαλής αποθήκευση τροφίμων.

Συμπέρασμα

Ο χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο είναι ένα σοβαρό υγειονομικό συμβάν, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι εξελίσσεται σε νέα πανδημία. Μέχρι στιγμής μιλάμε για περίπου 7 έως 8 επιβεβαιωμένα ή ύποπτα περιστατικά, με 3 θανάτους, σε συρροή που συνδέεται με συγκεκριμένο ταξίδι.

Η νόσος είναι επικίνδυνη για όσους μολυνθούν και εξελιχθεί σε βαριά μορφή, αλλά η μετάδοση δεν μοιάζει με αναπνευστικούς ιούς τύπου COVID. Ο πραγματικός κίνδυνος για την Ελλάδα και την Ευρώπη παραμένει, με τα σημερινά στοιχεία, πολύ χαμηλός.