Το κολύμπι φέρνει υγεία: γιατί κάνει καλό σε σώμα, καρδιά και ψυχική ευεξία

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Το κολύμπι είναι μία από τις πιο ολοκληρωμένες μορφές άσκησης, γιατί γυμνάζει πολλούς μυς ταυτόχρονα χωρίς μεγάλη καταπόνηση σε αρθρώσεις και συνδέσμους. Η κολύμβηση μπορεί να βοηθήσει την καρδιά, τους πνεύμονες, την αντοχή, τη μυϊκή δύναμη και την ψυχική ευεξία. Το άρθρο εξηγεί γιατί το κολύμπι «φέρνει υγεία», αλλά και γιατί δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα η καλύτερη άσκηση για αδυνάτισμα. 

Η κολύμβηση είναι μια ευεργετική άσκηση. Είναι ένα άθλημα ζωής που ωφελεί το σώμα και τον εαυτό μας, γενικότερα. 

Αλλά τι είναι αυτό που κάνει ωφέλιμο το κολύμπι; 

H κολύμβηση είναι μια δραστηριότητα,  που μπορεί να γίνεται σε όλη την διάρκεια της ζωής μας  και τα οφέλη που προσφέρει στην υγεία, αξίζουν τον κόπο ώστε να μπούμε στο νερό.

Δουλεύουν όλοι οι μύες του σώματος. Το κολύμπι μπορεί να βελτιώσει την γενική δύναμη ενός ατόμου, την καρδιαγγειακή λειτουργία και την αντοχή. Βέβαια σε αντίθεση με ό,τι παλαιότερα λεγόταν, δεν βοηθά την οστική πυκνότητα (οι ασκήσεις με βάρη ωφελούν περισσότερο την οστεοπόρωση), αλλά βοηθά σε όλες τις άλλες παθήσεις.

Γιατί να κολυμπάτε; 

• Για τα οφέλη στην υγεία και κυρίως στην καρδιά αλλά ακόμα και για την ψυχική υγεία. 
• Γιατί το καθημερινό τρέξιμο είναι επίπονο,
• Γιατί είναι ωραία η αίσθηση να πλέεις και να γλιστράς το νερό. 
• Γιατί μπορεί καλοκαιριάτικα να μας δροσίσει.

Αν ψάχνετε για ένα καταφύγιο από την ζέστη του καλοκαιριού, τότε μια βουτιά στο νερό είναι ακριβώς είναι αυτό που χρειάζεστε. Η κολύμβηση είναι ένας τρόπος για να δροσιστείτε. Ικανοποιεί θαυμάσια την ανάγκη για ψυχαγωγία σε άτομα και οικογένειες, με την διασκέδαση στην θάλασσα, την πισίνα και τις νεροτσουλίθρες.

Με το κολύμπι ακόμα και αν είναι κανείς δρομέας και προπονείται σε τακτική βάση, μπορεί να βρει μια δραστηριότητα που διατηρεί τον καρδιακό ρυθμό χωρίς να δημιουργεί μεγάλη καταπόνηση στο σώμα μας.

Αν πάλι ένας τραυματισμός εμποδίζει να ρίξετε το βάρος σας σε ένα γόνατο ή σε έναν αστράγαλο το κολύμπι προσφέρει μια άλλη μορφή άσκησης χωρίς σκελετικές καταπονήσεις. Το κολύμπι μπορεί να βοηθήσει για μια αεροβική άσκηση χωρίς το βάρος του σώματός μας να ενοχλεί την κάθε κίνηση.

Η τακτική κολύμβηση αυξάνει την αντοχή, τη μυϊκή δύναμη και την καρδιαγγειακή λειτουργία. Μπορεί να χρησιμεύσει ως παράλληλο στοιχείο κάποιας άλλης άσκησης. Πριν από την προπόνηση στο έδαφος, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το νερό για προθέρμανση. Η σταδιακή αύξηση του ρυθμού της καρδιάς και η μυική τόνωση επιτυγχάνονται εύκολα μέσα στο νερό.

Μετά την προπόνηση στο έδαφος, λίγο κολύμπι μπορεί να σας βοηθήσει να δροσιστείτε και να χαλαρώσετε ευκολότερα.

Το κολύμπι καίει θερμίδες σε ένα ποσοστό περίπου 3 θερμίδες το χιλιόμετρο ανά κιλό σωματικού βάρους. Εάν ζυγίζετε 68 κιλά και κάνετε 30 λεπτά κολύμπι για 1,5 χιλιόμετρο, τότε θα κάψετε περίπου 900 θερμίδες σε μια ώρα. Ωστόσο, πολλοί κολυμβητές δεν κολυμπούν πολύ γρήγορα, και πολλοί δεν μπορούν να κολυμπήσουν τέτοια απόσταση ή για τόση διάρκεια.

Η ομαδική προπόνηση είτε είναι αεροβική στο νερό είτε είναι κανονική προπόνηση κολύμβησης, βοηθά το άτομα να κοινωνικοποιηθούν. Η ανταλλαγή ιστοριών, η πρόκληση του ενός με τον άλλο, και η αίσθηση ότι μοιράζεσαι τη σκληρή άσκηση, κάνει την ομαδική προπόνηση μια εμπειρία που ανταμείβει.

Υπάρχουν και άλλα ψυχολογικά οφέλη από το κολύμπι. Χαλαρώστε και κολυμπήστε. Αφήστε το μυαλό σας να περιπλανηθεί, επικεντρώνοντας μόνο στο ρυθμό των κινήσεων σας. Αυτή η μορφή του διαλογισμού μπορεί να σας βοηθήσει να αποκτήσετε ένα αίσθημα ευεξίας, φεύγοντας από το νερό ανανεωμένοι και έτοιμοι να συνεχίσετε το υπόλοιπο της ημέρας σας. Πολλά άτομα ανακαλύπτουν άμεσο όφελος από την κολύμβηση.

Αναπτύσσουν δεξιότητες ζωής, όπως την αγάπη στον αθλητισμό, τη σωστή διαχείριση χρόνου, την αυτοπειθαρχία, το να θέτουν στόχους, καθώς και την αυξημένη αίσθηση της αυτό-αξίας μέσω της συμμετοχής στο άθλημα. Οι μαθητές κολυμβητές φαίνεται να τα καταφέρνουν καλύτερα στο σχολείο, σε γενικές γραμμές από ότι οι μη κολυμβητές.

Το κολύμπι δεν ενδείκνυται για χάσιμο βάρους, εξαιτίας της δροσιστικής επίδρασης του νερού.

Ενώ καίτε πολλές θερμίδες, όταν βγείτε από το νερό, αυτό το κάψιμο θερμίδων σταματά. Τα αθλήματα στην ξηρά, όπως το τρέξιμο ή το ποδήλατο μπορούν να καίνε το ίδιο ποσό θερμίδων ανά ώρα όπως το κολύμπι, αλλά μόλις σταματήσει η άσκηση συνήθως συνεχίζεται η καύση των θερμίδων για χρονικό διάστημα μέχρι και 18 ώρες μετά την προπόνηση. Αυτό συμβαίνει γιατί όταν βρίσκεστε στο νερό δεν θερμαίνεστε τόσο όσο όταν είστε εκτός νερού και το σώμα σας δεν χρειάζεται να δουλέψει για να σας δροσίσει, όταν η άσκηση λήξει.

Συμπέρασμα: Η κολύμβηση γυμνάζει όλο το σώμα, την καρδιά, τους πνεύμονες και τους μυς με την ελάχιστη καταπόνηση των συνδέσμων και των αρθρώσεων. Ενδείκνυται για αύξηση της φυσικής σας κατάστασης, αλλά ίσως δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να διώξετε τα περιττά κιλά.

Διαβάστε επίσης

• Η ευεργετική επίδραση αλλά και οι κίνδυνοι της άσκησης στους καρδιοπαθείς. Οδηγίες για ασφαλή άσκηση
• Χειμερινή κολύμβηση. Το καλό που προσφέρει στην υγεία αλλά και τι κινδύνους κρύβει;
• Πρόληψη του πνιγμού στο νερό. Οι πνιγμοί είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτων λόγω ατυχημάτων, στα παιδιά κάτω των 14 ετών
• Τι να κάνετε αν μπει νερό στο αυτί σας
• Συμβουλές για να απολαύσετε μαζί με τα παιδιά σας τον ήλιο, τη θάλασσα, το κολύμπι, με ασφάλεια
  

Αλέξανδρου Γιατζίδη
Dr.
PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 13 Ιουνίου 2026

Πώς να απολαύσετε τη θάλασσα με τα παιδιά με ασφάλεια: κολύμπι, ήλιος και αντηλιακό

της Κασσιανής Τσώνη, medlabnews.gr iatrikanea

Η θάλασσα είναι από τις μεγαλύτερες χαρές του καλοκαιριού για τα παιδιά, αλλά χρειάζεται σωστή επίβλεψη και βασικούς κανόνες ασφάλειας. Το άρθρο συγκεντρώνει πρακτικές συμβουλές για ασφαλές κολύμπι, εξοικείωση με το νερό, χρήση βοηθητικών μέσων, αποφυγή κινδύνων στη θάλασσα και σωστή προστασία από τον ήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των γονιών, γιατί μπρατσάκια και σωσίβια δεν αντικαθιστούν ποτέ την επίβλεψη ενηλίκου. 

Απολαύστε μαζί με τα παιδιά σας τον ήλιο, τη θάλασσα, το κολύμπι. Η επαφή και το παιχνίδι με το νερό για τα περισσότερα παιδιά είναι η καλύτερη διασκέδαση. Και επειδή έχουμε την τύχη να ζούμε σε μια χώρα με πολλές και πολύ όμορφες παραλίες, είναι πάντα μια πολύ καλή ευκαιρία να εξοικειώσετε το παιδί σας με το υδάτινο στοιχείο, ώστε να κολυμπάει με ασφάλεια στα γαλανά νερά...

-Ποτέ και για κανένα λόγο μην πιέσετε το παιδί να μπει στο νερό, αν φοβάται. Είναι μια διαδικασία που για κάποια παιδιά χρειάζεται ηρεμία, επιμονή και υπομονή.

-Δεν αρκεί μόνο να επιπλέει στο νερό , αλλά απαιτείται χρόνος και σωστή εκπαίδευση για να μάθει να κολυμπά με ασφάλεια.

-Παίξτε μαζί του στα ρηχά , μέχρι να εξοικειωθεί με το νερό και να μην νιώθει φόβο.

-Όσο είναι ακόμα μικρό και δεν ξέρει να κολυμπά καλά, χρησιμοποιείτε σωσίβιο ή μπρατσάκια, που θα το βοηθούν καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής του στην θάλασσα. Προσοχή όμως! Τα μπρατσάκια και το σωσίβιο είναι απλώς βοηθητικά και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν μέσα ασφαλούς κολύμβησης και να αντικαταστήσουν την επίβλεψη από κάποιον ενήλικα.

-Αν ξέρει να κολυμπά καλά και θέλει να εξερευνήσει την θάλασσα , συμβουλεύστε το να παραμένει σε ασφαλή απόσταση, να φορά μάσκα για να προστατεύει τα μάτια του και αναπνευστήρα για να παίρνει αέρα. επίσης, τα βατραχοπέδιλα θα το βοηθήσουν σημαντικά στο κολύμπι του. ωστόσο, βεβαιωθείτε οτι δεν παραμένει για πολύ κάτω απο την επιφάνεια του νερού.

-Αν η θάλασσα έχει κυματακι, συμβουλεύστε το να παραμένει στο νερό με την πλάτη στην ακτή , ώστε να μην το "πλακώσει" το κύμα.

-Φροντίστε να μάθετε κάποιες βασικές κινήσεις ναυαγοσωστικής , ώστε σε περίπτωση που συμβεί οτιδήποτε , να μπορέσετε να το βοηθήσετε μέχρι να σας παράσχει εξειδικευμένη βοήθεια.

-Μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά δεν πρέπει να κολυμπούν με γεμάτο στομάχι . Πηγαίνετε για κολύμπι τουλάχιστον 3 ώρες μετά το φαγητό.

-Επιλέγετε παραλίες και θάλασσες με καθαρά νερά . αποφύγετε εκείνες που έχουν βράχια, γνωρίζετε ότι παρουσιάζονται τσούχτρες , μέδουσες και αχινοί.

H χρήση αντηλιακού είναι πολύ σημαντική, παρόμοια με εκείνη της χρήσης ζώνης ασφαλείας, καθώς προσφέρει προστασία κατά την παιδική ηλικία.

Σύμφωνα με την Eλληνική Παιδιατρική Eταιρία, για μια αποτελεσματική προστασία από τον ήλιο, συνιστάται στις οικογένειες:

• Nα χρησιμοποιούν αντηλιακό με SPF τουλάχιστον 15 έως 30 και να βάζουν το αντηλιακό 30 λεπτά πριν βγουν έξω.
• Nα ξαναβάζουν αντηλιακό, κάθε 1 έως 2 ώρες όταν βρίσκονται σε εξωτερικό χώρο, ειδικότερα μετά από κολύμπι, εφίδρωση ή στέγνωμα με πετσέτα.
• Nα αποφεύγουν κατά το δυνατόν την έκθεση στο μεσημεριανό ήλιο (από 10.00 έως 16.00).
• Nα προτιμούν τη σκιά , να φορούν καπέλο με μεγάλο γείσο, γυαλιά ηλίου και μακριά μανίκια.
• Nα μην εκθέτουν τα βρέφη απευθείας στον ήλιο.
• Nα χρησιμοποιούν αυτά τα μέτρα προστασίας από τον ήλιο, ακόμη και τις μέρες με συννεφιά και τους μη καλοκαιρινούς μήνες.

Διαβάστε επίσης

Οδηγίες για πρόληψη του πνιγμού στο νερό. Οι πνιγμοί είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτων λόγω ατυχημάτων, στα παιδιά κάτω των 14 ετών

Παροχή πρώτων βοηθειών σε περίπτωση πνιγμού στη θάλασσα.(video)

Πρώτες βοήθειες του καλοκαιριού

Πρώτη δημοσίευση: 7 Αυγούστου 2012 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κασσιανή Τσώνη

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Ιουνίου 2026

Θαλασσοθεραπεία: οφέλη της θάλασσας, συστατικά του θαλασσινού νερού και προσοχή

της Μαρίας Χιόνη, MSc φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών, ΕΚΠΑ, medlabnews.gr iatrikanea

Η θαλασσοθεραπεία αξιοποιεί το θαλασσινό νερό, τον αέρα, την άμμο, τον ήλιο και το θαλάσσιο περιβάλλον ως παράγοντες ευεξίας και υποστήριξης της υγείας. Το άρθρο εξηγεί ποια συστατικά περιέχει το θαλασσινό νερό, ποιες θεραπευτικές ιδιότητες αποδίδονται στη θάλασσα και σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται προσοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο δέρμα, την κυκλοφορία, το αναπνευστικό, τη χαλάρωση, την άσκηση και τις αντενδείξεις. 

Η θάλασσα έχει θαυματουργές επιδράσεις στην υγεία μας. Η απεραντοσύνη της θάλασσας έκρυβε πάντοτε θεραπευτικές ιδιότητες, καθώς το θαλασσινό νερό είναι δύναμη ζωής. Μας διεγείρει, μας ανανεώνει, μας αναζωογονεί και μας προστατεύει.

Το αλμυρό νερό, η άμμος, ο ήλιος, το θαλασσινό αεράκι και η λάσπη δεν είναι όμως μόνο συνώνυμα της ξεκούρασης, αλλά πανάκεια για πολλές, μικρές και συχνά επίπονες ενοχλήσεις, προσφέρουν αναρίθμητες ευεργετικές ιδιότητες στο δέρμα, στην κυκλοφορία, αλλά και στον οργανισμό συνολικά.

Στην αρχαία Ελλάδα, ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε με τις θεραπευτικές ιδιότητες του θαλασσινού νερού. Ήδη όμως από την εποχή του Ηρόδοτου αναφέρεται η χρήση της θαλασσοθεραπείας στην αντιμετώπιση ορισμένων παθήσεων. Στην Κω,  τον 4ο αιώνα π. X., ο Ιπποκράτης ιδρύει στην ιδιαίτερή του πατρίδα το σημαντικότερο από τα 300 συνολικά Ασκληπιεία της αρχαίας Ελλάδας, σε ένα εντυπωσιακό τοπίο γεμάτο κυπαρίσσια και πεύκα, αλλά με θέα στη θάλασσα. Οι θεραπευτικές ιδιότητες του θαλασσινού νερού ήταν γνωστές ήδη από την εποχή του θεμελιωτή της ιατρικής επιστήμης και πατέρα της υδροθεραπείας. Το μαρτυρά η δομή του Ασκληπιείου, όπου κρήνες, δεξαμενές θαλασσινού νερού και λουτρά είχαν την τιμητική τους. Τα ιστορικά συγγράμματα αναφέρουν τη θαλασσοθεραπεία ως μέθοδο αντιμετώπισης ασθενειών, από την εποχή του Ηροδότου και του Ευριπίδη. Το θαλασσινό νερό, πολύ περισσότερο από το κοινό πόσιμο νερό, θεωρείται από αρχαιοτάτων χρόνων άριστο μέσο κάθαρσης. «Θάλασσα κλύζει πάντα των ανθρώπων κακά» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ευριπίδης στην τραγωδία του Ιφιγένεια η εν Ταύροις, δηλαδή «η θάλασσα καθαρίζει όλα τα κακά των ανθρώπων».  Το αρχαίο απόφθεγμα έγινε σύγχρονη μέθοδος εναλλακτικής θεραπείας όταν στα 1899 ένας Γάλλος επιστήμονας ο Ρενέ Quinton, ανακάλυψε επιστημονικές βάσεις στην αρχαία θεραπεία της θαλασσοθεραπείας. Ο Γάλλος επιστήμονας, απέδειξε επιστημονικά ότι το θαλασσινό νερό έχει την ίδια σύσταση µε το πλάσμα του αίματος. Λίγο αργότερα δημιουργήθηκαν τα πρώτα κέντρα θεραπευτικής αγωγής με βάση το θαλασσινό νερό.


Τα πολύτιμα συστατικά που περιέχει η θάλασσα

Χαρακτηρίζεται από πολύ περιορισμένες αλλαγές στις φυσικές και χημικές ιδιότητες και στις εποχικές διακυμάνσεις στη θερμοκρασία (από 0-30°C) και στην περιεκτικότητα σε αλάτι. Επιπλέον, μέσω του φυτοπλαγκτόν, η θάλασσα μας προμηθεύει με οξυγόνο, αφού δεσμεύει το διοξείδιο του άνθρακα. Η απόδειξη ότι η θάλασσα αποτελεί πηγή ζωής βασίζεται στη γενική συγκρότηση της σύγχρονης πανίδας, αλλά κυρίως στην ομοιότητα της χημικής σύστασης των σωματικών υγρών του ανθρώπινου οργανισμού και του θαλασσινού νερού.

Το θαλασσινό νερό περιέχει και τα 92 μεταλλικά στοιχεία που βρίσκονται στη φύση και στον οργανισμό μας. Και ειδικότερα:

Μαγνήσιο: Είναι απαραίτητο τόσο για τη μυϊκή όσο και για τη νευρική δραστηριότητα του οργανισμού, για τη σταθεροποίηση της θερμοκρασίας σώματος, καθώς και για τη δομή των οστών.

Ασβέστιο: Απόλυτα αναγκαίο για την πήξη του αίματος και για τη μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων.

Νάτριο: Βοηθά στην ενυδάτωση των  κυττάρων, αφού παρακρατεί νερό στο εσωτερικό των μυών.

Ιώδιο: Σταθεροποιεί το μεταβολισμό και επεμβαίνει επιβοηθητικά στην ανάπτυξη.

Τα μπάνια στη θάλασσα δεν αποτελούν μόνο μια μορφή διασκέδασης. Η σύσταση του θαλασσινού νερού συμβάλλει στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων υγείας ενώ προσφέρει και ένα αίσθημα αναζωογόνησης και ευεξίας. 

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

1) ΚΥΚΛΟΦΟΡIΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ : Το κολύμπι σε θαλασσινό νερό μπορεί να διευκολύνει την κυκλοφορία του αίματος στο σώμα μας, μια και η είσοδος και η έξοδος από το νερό ισοδυναμεί με ένα είδος καρδιαγγειακής γυμναστικής.

2) ΤΟΞΙΝΕΣ :Ευνοείται η αποβολή των συσσωρευμένων τοξινών από τον οργανισμό.



3) ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ : Το θαλασσινό νερό περιέχει ζωτικά στοιχεία, βιταμίνες, ανόργανα άλατα, ιχνοστοιχεία, αμινοξέα και ζωντανούς μικροοργανισμούς ,που μπορούν να παράγουν αντιβιοτική και αντιβακτηριακή δράση συμβάλλοντας στην ορθή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συστατικά του θαλασσινού νερού απορροφώνται εύκολα και χρησιμοποιούνται από το σώμα μας, ενώ κολυμπάμε.

4) ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ : Οι εισπνοές στη θάλασσα γίνονται πιο βαθιές, οι σφυγμοί μας επιταχύνονται καταπολεμώντας το άσθμα, τη βρογχίτιδα και άλλες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος. Βελτιώνει σημαντικά την αναπνευστική λειτουργία, ενώ είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στις κρίσεις του άσθματος και της αλλεργικής ρινίτιδας. Ωφελημένα από τη θαλασσινή αύρα βγαίνουν και τα άτομα με χρόνια ιγμορίτιδα, καθώς τους βοηθά στην αποσυμφόρηση του ρινικού συστήματος.

5) ΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ: Η έκθεση στον ήλιο(με προσοχή)  σε συνδυασμό με το θαλασσινό νερό  καθίσταται ευεργετική για ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως η κνίδωση, το ατοπικό έκζεμα και η ψωρίαση, ενώ η υπεριώδης ακτινοβολία αποκαθιστά την ξηροδερμία.

6) ΧΑΛΑΡΩΣΗ: Ο ήχος των κυμάτων επηρεάζει τον εγκέφαλο μεταφέροντάς μας σε μια κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης του μυαλού και του σώματος. Το μαγνήσιο, το λίθιο και το βρώμιο βοηθούν στη διατήρηση των επιπέδων ορισμένων ουσιών στον εγκέφαλο, σεροτονίνη, μελατονίνη, τρυπταμίνη, οι οποίες εμπλέκονται στην παθογένεση πολλών συναισθηματικών διαταραχών. Δεν είναι τυχαίο, το ότι το να ζει κάποιος κοντά στη θάλασσα, από μόνο του φαίνεται να επηρεάζει, τα επίπεδα του στρες. Ο ήχος της θάλασσας φαίνεται να μπορεί να αλλάζει το ρυθμό των εγκεφαλικών κυμάτων οδηγώντας μας σε ένα βαθύ διαλογιστικό επίπεδο. Μέσα από αυτό αναζωογονείται το μυαλό και το σώμα μας.

Ακόμα και ο φρέσκος αέρας της θάλασσας μας κάνει καλό αφού είναι φορτισμένος με πληθώρα αρνητικών ιόντων.  Τα αρνητικά ιόντα πέρα του ότι καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες και βοηθούν στην οξυγόνωση του εγκεφάλου μας, εξισορροπούν και τα επίπεδα της σεροτονίνης του οργανισμού μας.

Η σεροτονίνη είναι ο νευροδιαβιβαστής εκείνος που έχει άμεση σχέση με τη διάθεση μας. Χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης εμπλέκονται σε συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Ο θαλασσινός αέρας φαίνεται, λοιπόν, να μας βοηθά –και όχι τυχαία- να νιώθουμε μεγαλύτερη χαρά και ευδαιμονία.

7) ΑΣΚΗΣΗ: Στο νερό οι μύες καταφέρνουν να εργάζονται δίχως το βάρος του σώματος, οπότε είναι η ιδανική περίπτωση για να ασκηθούμε, χωρίς να καταβάλλουμε ιδιαίτερο κόπο. Ο άνθρωπος μέσα στο νερό αισθάνεται µόνο το 10% του βάρους του! Έτσι μειώνεται και η καταπόνηση των αρθρώσεων που στηρίζουν το σώμα, ισχία, γόνατα, λεκάνη, σπονδυλική στήλη και ταυτόχρονα μειώνεται και η πίεση στους μυς, τένοντες και συνδέσμους.

8) ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΣΜΩΝ : Το νερό της θάλασσας είναι ιδιαίτερα ευεργετικό σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος και όπως έχει αποδειχτεί, τα άτομα που κολυμπούν συστηματικά απαλλάσσονται από τέτοιου είδους ενοχλήσεις. Aν το θαλασσινό νερό θερμανθεί στους 38ο βαθμούς Κελσίου, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη θεραπεία διαφόρων μορφών ρευματισμών, αφού βοηθά τις αρθρώσεις να ξαναβρούν την ελαστικότητά τους.

9) ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΫΠΝΙΑΣ :Το θαλασσινό νερό περιέχει πολλά ανόργανα άλατα που δρουν ως φυσικά υπναγωγά, που βελτιώνουν την ποιότητα του ύπνου και αντιμετωπίζουν την αϋπνία.

10) ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΣΗ : Το δέρμα μας ανακτά τη λάμψη και τη φρεσκάδα του. Tα θαλάσσια άλατα απομακρύνουν τα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας, ενώ ταυτόχρονα το μαγνήσιο ενυδατώνει το δέρμα και βελτιώνει την τραχιά εμφάνιση της επιδερμίδας. Αποκαθιστά το κολλαγόνο. Τα φύκια είναι πλούσια σε ιχνοστοιχεία, μέταλλα, πρωτεΐνες και βιταμίνες και χρησιμοποιούνται για την ενυδάτωση της επιδερμίδας, της προστασίας από φλεγμονές, της προφύλαξης από τις ελεύθερες ρίζες και από τη διατήρηση της ελαστικότητάς της καθυστερώντας τη γήρανση.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα βρεθείτε στην παραλία νοιαστείτε όχι μόνο για το πώς θα μαυρίσετε αλλά και πως θα εκμεταλλευθείτε τις θαυματουργικές ιδιότητες της θάλασσας.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αντενδείξεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θαλασσοθεραπεία όχι μόνο δεν είναι αποτελεσματική, αλλά μπορεί να δημιουργήσει βλάβες. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου το άτομο πάσχει από:

-νεφρική ανεπάρκεια, διότι η ζέστη και η αύξηση της εξάτμισης υγρών θα υπέβαλλε σε στρες τα νεφρά.

-προβλήματα στην καρδιά, τα οποία δεν έχουν σταθεροποιηθεί ή ρυθμιστεί, διότι το θαλάσσιο κλίμα διεγείρει τη λειτουργία της καρδιάς και μπορεί -κατά συνέπεια- να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

-ιδιαίτερες δερματικές παθήσεις, διότι το αλμυρό νερό η άμμος και ο ήλιος μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς

-δυσλειτουργίες του θυρεοειδή, ο οποίος αν υποβληθεί στην υψηλή συγκέντρωση ιωδίου που χαρακτηρίζει το θαλάσσιο περιβάλλον, θα απορυθμιστεί ακόμη περισσότερο.

-σοβαρή αναιμία ή όταν το άτομο αναρρώνει από σοβαρή πάθηση και είναι πολύ εξασθενημένο.

Διαβάστε επίσης

• Χειμερινή κολύμβηση. Το καλό που προσφέρει στην υγεία αλλά και τι κινδύνους κρύβει;
• Η ευεργετική άσκηση της κολύμβησης
• Η χειμερινή κολύμβηση είναι από τις υγιεινότερες μορφές άθλησης, ιδανική για το κλίμα της χώρας μας
• Η ευεργετική επίδραση αλλά και οι κίνδυνοι της άσκησης στους καρδιοπαθείς. Οδηγίες για ασφαλή άσκηση
• Πρόληψη του πνιγμού στο νερό. Οι πνιγμοί είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτων λόγω ατυχημάτων, στα παιδιά κάτω των 14 ετών
• Τι να κάνετε αν μπει νερό στο αυτί σας

Πρώτη δημοσίευση: 1 Ιουνίου 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Μαρία Χιόνη, MSc Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών, ΕΚΠΑ

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Ιουνίου 2026

Κολύμβηση: τα οφέλη που προσφέρει το κολύμπι στην καρδιά, μυς, αρθρώσεις και ψυχική υγεία

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea



Η κολύμβηση είναι μία από τις πιο ολοκληρωμένες μορφές άσκησης, γιατί γυμνάζει όλο το σώμα με μικρότερη καταπόνηση για αρθρώσεις και συνδέσμους. Το κολύμπι μπορεί να βοηθήσει την καρδιαγγειακή λειτουργία, την αναπνοή, τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή και την ψυχική ευεξία. Το άρθρο εξηγεί γιατί αξίζει να κολυμπάτε, πότε βοηθά πραγματικά και πότε χρειάζεται προσοχή.

H κολύμβηση είναι μια δραστηριότητα,  που μπορεί να γίνεται σε όλη την διάρκεια της ζωής μας  και τα οφέλη που προσφέρει στην υγεία, αξίζουν τον κόπο ώστε να μπούμε στο νερό.

Δουλεύουν όλοι οι μύες του σώματος. Το κολύμπι μπορεί να βελτιώσει την γενική δύναμη ενός ατόμου, την καρδιαγγειακή λειτουργία και την αντοχή. Βέβαια σε αντίθεση με ό,τι παλαιότερα λεγόταν, δεν βοηθά την οστική πυκνότητα (οι ασκήσεις με βάρη ωφελούν περισσότερο την οστεοπόρωση), αλλά βοηθά σε όλες τις άλλες παθήσεις.

Η άσκηση στο νερό προκαλεί οξείες αντιδράσεις του καρδιαγγειακού και του αναπνευστικού συστήματος. Κατά τη βύθιση του σώματος στο νερό, περίπου 700ml αίματος μεταφέρονται στην ενδοθωρακική κυκλοφορία και ο καρδιακός όγκος αυξάνεται κατά 180ml. Οι αλλαγές αυτές οφείλονται στην υδροστατική πίεση που ασκεί το νερό σε κάθε σώμα που βυθίζεται σε αυτό και η οποία γίνεται αντιληπτή ως μια δύναμη αντίστασης στη διαστολή των τοιχωμάτων της θωρακικής κοιλότητας.

Ακολουθούν κατά την άσκηση, η αύξηση της καρδιακής συχνότητας, η αύξηση του όγκου παλμού και της καρδιακής παροχής κατά 30% περίπου. Ταυτόχρονα, συμβαίνει αντανακλαστική μείωση της συνολικής περιφερικής αντίστασης και του φλεβικού τόνου.

Επίσης, σύμφωνα με τους ερευνητές, η βύθιση στο νερό αυξάνει τον κεντρικό αγγειακό όγκο και μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος με αποτέλεσμα την ανακατανομή του αίματος από την περιφέρεια στα θωρακικά αγγεία. Καθώς η επίδραση της βαρύτητας εξουδετερώνεται, λόγω της άνωσης του νερού, οι εξωτερικές πιέσεις αυξάνουν την επιστροφή του φλεβικού αίματος από τα άκρα αυξάνοντας το

καρδιακό προφορτίο και μειώνοντας τα οιδήματα των άκρων. Έτσι, η καρδιακή παροχή, ο θωρακικός όγκος αίματος και η κεντρική φλεβική πίεση αυξάνονται, ενώ μειώνεται η καρδιακή συχνότητα. Επίσης, αυξάνεται ο τόνος του συμπαθητικού νευρικού συστήματος με αποτέλεσμα την περιφερική αγγειοσυστολή.

Γιατί να κολυμπάτε; 

• Για τα οφέλη στην υγεία και κυρίως στην καρδιά αλλά ακόμα και για την ψυχική υγεία. 
• Γιατί το καθημερινό τρέξιμο είναι επίπονο,
• Γιατί είναι ωραία η αίσθηση να πλέεις και να γλιστράς το νερό. 
• Γιατί μπορεί καλοκαιριάτικα να μας δροσίσει.

Αν ψάχνετε για ένα καταφύγιο από την ζέστη του καλοκαιριού, τότε μια βουτιά στο νερό είναι ακριβώς είναι αυτό που χρειάζεστε. Η κολύμβηση είναι ένας τρόπος για να δροσιστείτε. Ικανοποιεί θαυμάσια την ανάγκη για ψυχαγωγία σε άτομα και οικογένειες, με την διασκέδαση στην θάλασσα, την πισίνα και τις νεροτσουλίθρες.

Με το κολύμπι ακόμα και αν είναι κανείς δρομέας και προπονείται σε τακτική βάση, μπορεί να βρει μια δραστηριότητα που διατηρεί τον καρδιακό ρυθμό χωρίς να δημιουργεί μεγάλη καταπόνηση στο σώμα μας.

Αν πάλι ένας τραυματισμός εμποδίζει να ρίξετε το βάρος σας σε ένα γόνατο ή σε έναν αστράγαλο το κολύμπι προσφέρει μια άλλη μορφή άσκησης χωρίς σκελετικές καταπονήσεις. Το κολύμπι μπορεί να βοηθήσει για μια αεροβική άσκηση χωρίς το βάρος του σώματός μας να ενοχλεί την κάθε κίνηση.

  

Η τακτική κολύμβηση αυξάνει την αντοχή, τη μυϊκή δύναμη και την καρδιαγγειακή λειτουργία. Μπορεί να χρησιμεύσει ως παράλληλο στοιχείο κάποιας άλλης άσκησης. Πριν από την προπόνηση στο έδαφος, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το νερό για προθέρμανση. Η σταδιακή αύξηση του ρυθμού της καρδιάς και η μυική τόνωση επιτυγχάνονται εύκολα μέσα στο νερό.

Μετά την προπόνηση στο έδαφος, λίγο κολύμπι μπορεί να σας βοηθήσει να δροσιστείτε και να χαλαρώσετε ευκολότερα.

Το κολύμπι καίει θερμίδες σε ένα ποσοστό περίπου 3 θερμίδες το χιλιόμετρο ανά κιλό σωματικού βάρους. Εάν ζυγίζετε 68 κιλά και κάνετε 30 λεπτά κολύμπι για 1,5 χιλιόμετρο, τότε θα κάψετε περίπου 900 θερμίδες σε μια ώρα. Ωστόσο, πολλοί κολυμβητές δεν κολυμπούν πολύ γρήγορα, και πολλοί δεν μπορούν να κολυμπήσουν τέτοια απόσταση ή για τόση διάρκεια.

Η ομαδική προπόνηση είτε είναι αεροβική στο νερό είτε είναι κανονική προπόνηση κολύμβησης, βοηθά το άτομα να κοινωνικοποιηθούν. Η ανταλλαγή ιστοριών, η πρόκληση του ενός με τον άλλο, και η αίσθηση ότι μοιράζεσαι τη σκληρή άσκηση, κάνει την ομαδική προπόνηση μια εμπειρία που ανταμείβει.

Υπάρχουν και άλλα ψυχολογικά οφέλη από το κολύμπι. Χαλαρώστε και κολυμπήστε. Αφήστε το μυαλό σας να περιπλανηθεί, επικεντρώνοντας μόνο στο ρυθμό των κινήσεων σας. Αυτή η μορφή του διαλογισμού μπορεί να σας βοηθήσει να αποκτήσετε ένα αίσθημα ευεξίας, φεύγοντας από το νερό ανανεωμένοι και έτοιμοι να συνεχίσετε το υπόλοιπο της ημέρας σας. Πολλά άτομα ανακαλύπτουν άμεσο όφελος από την κολύμβηση.

Αναπτύσσουν δεξιότητες ζωής, όπως την αγάπη στον αθλητισμό, τη σωστή διαχείριση χρόνου, την αυτοπειθαρχία, το να θέτουν στόχους, καθώς και την αυξημένη αίσθηση της αυτό-αξίας μέσω της συμμετοχής στο άθλημα. Οι μαθητές κολυμβητές φαίνεται να τα καταφέρνουν καλύτερα στο σχολείο, σε γενικές γραμμές από ότι οι μη κολυμβητές.

Το κολύμπι δεν ενδείκνυται για χάσιμο βάρους, εξαιτίας της δροσιστικής επίδρασης του νερού.

Ενώ καίτε πολλές θερμίδες, όταν βγείτε από το νερό, αυτό το κάψιμο θερμίδων σταματά. Τα αθλήματα στην ξηρά, όπως το τρέξιμο ή το ποδήλατο μπορούν να καίνε το ίδιο ποσό θερμίδων ανα ώρα όπως το κολύμπι, αλλά μόλις σταματήσει η άσκηση συνήθως συνεχίζεται η καύση των θερμίδων για χρονικό διάστημα μέχρι και 18 ώρες μετά την προπόνηση. Αυτό συμβαίνει γιατί όταν βρίσκεστε στο νερό δεν θερμαίνεστε τόσο όσο όταν είστε εκτός νερού και το σώμα σας δεν χρειάζεται να δουλέψει για να σας δροσίσει, όταν η άσκηση λήξει.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την εφαρμογή προγραμμάτων κολύμβησης σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια εξαιτίας των αιμοδυναμικών διαταραχών που επέρχονται. Κατά τη βύθιση του ασθενούς στο νερό αυξάνεται το προφορτίο, κυρίως εξαιτίας της αυξημένης φλεβικής επιστροφής από τα κάτω άκρα. Σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια η κολύμβηση σε θερμό νερό φαίνεται να είναι σχετικά ασφαλής άσκηση, γιατί, παρά την αύξηση του προφορτίου, η μείωση των περιφερικών αντιστάσεων και η βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας επιφέρουν ευνοϊκά αποτελέσματα. Σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο, η κολύμβηση πρέπει να διεξάγεται με προσοχή, γιατί αυξάνει το ενεργειακό κόστος, ενώ φαίνεται ότι ευνοεί την εκδήλωση σιωπηλής ισχαιμίας.

Συμπέρασμα: Η κολύμβηση γυμνάζει όλο το σώμα, την καρδιά, τους πνεύμονες και τους μυς με την ελάχιστη καταπόνηση των συνδέσμων και των αρθρώσεων. Ενδείκνυται για αύξηση της φυσικής σας κατάστασης, αλλά ίσως δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να διώξετε τα περιττά κιλά.

Διαβάστε επίσης

• Η ευεργετική επίδραση αλλά και οι κίνδυνοι της άσκησης στους καρδιοπαθείς. Οδηγίες για ασφαλή άσκηση
• Τι πρέπει να κάνετε αν μπει νερό θαλασσινό ή πισίνας στα μάτια σας;
• Χειμερινή κολύμβηση. Το καλό που προσφέρει στην υγεία αλλά και τι κινδύνους κρύβει;
• Πρόληψη του πνιγμού στο νερό. Οι πνιγμοί είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτων λόγω ατυχημάτων, στα παιδιά κάτω των 14 ετών
• Τι να κάνετε αν μπει νερό στο αυτί σας

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: 4 Αυγούστου 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Ιουνίου 2026

Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε για το Pilates και την ήπια άσκηση σε άτομα με μυοσκελετικές δυσκολίες

medlabnews.gr iatrikanea 

Για πολλούς ανθρώπους που αντιμετωπίζουν μυοσκελετικές δυσκολίες, η σχέση με την άσκηση συχνά συνοδεύεται από επιφυλάξεις. Η ανησυχία ότι μια κίνηση μπορεί να επιβαρύνει το σώμα ή να προκαλέσει δυσφορία οδηγεί αρκετούς ανθρώπους στο να αποφεύγουν εντελώς τη σωματική δραστηριότητα. Την ίδια στιγμή όμως, η ήπια και σωστά προσαρμοσμένη κίνηση αποτελεί για αρκετούς ανθρώπους σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητάς τους και της γενικότερης ευεξίας τους.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ενδιαφέρον γύρω από ήπιες μορφές άσκησης, όπως το Pilates, έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Όχι επειδή αντιμετωπίζεται ως «λύση» ή θεραπευτική μέθοδος, αλλά επειδή αρκετοί άνθρωποι αισθάνονται πιο άνετα σε ένα περιβάλλον άσκησης που βασίζεται στον έλεγχο της κίνησης, στον πιο ήρεμο ρυθμό και στην προσαρμογή των ασκήσεων ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε ατόμου.

Τι διαφοροποιεί το Pilates ως μορφή άσκησης;

Το Pilates δίνει έμφαση στην ποιότητα της κίνησης και όχι στην ένταση ή στην ταχύτητα. Οι ασκήσεις εκτελούνται συνήθως με αργό και ελεγχόμενο τρόπο, με στόχο τη σωστή στάση του σώματος, τη σταθερότητα του κορμού και τη μεγαλύτερη επίγνωση της κίνησης.

Για αρκετούς ανθρώπους, αυτό το στοιχείο δημιουργεί μια διαφορετική εμπειρία άσκησης σε σχέση με πιο έντονες μορφές άσκησης. Η συγκέντρωση στην αναπνοή, ο έλεγχος της κίνησης και η προσεκτική εκτέλεση των ασκήσεων συχνά βοηθούν ώστε το σώμα να κινείται με πιο οργανωμένο και ήρεμο τρόπο.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μορφή Pilates είναι κατάλληλη για όλους ή ότι όλες οι ασκήσεις μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε περίπτωση. Το επίπεδο δυσκολίας, ο τρόπος διδασκαλίας και η συνολική προσέγγιση παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η σημασία της εξατομίκευσης

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ήπιας άσκησης είναι η δυνατότητα προσαρμογής της στις ανάγκες του κάθε ανθρώπου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιορισμοί στην κινητικότητα, αυξημένη ευαισθησία σε συγκεκριμένες κινήσεις ή περίοδοι όπου το σώμα χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Σε ένα σωστά καθοδηγούμενο πρόγραμμα, οι ασκήσεις μπορούν να τροποποιηθούν, να γίνουν πιο ήπιες ή να προσαρμοστούν ανάλογα με τις δυνατότητες του ασκούμενου. Για πολλούς ανθρώπους, αυτή η αίσθηση προσαρμογής δημιουργεί μεγαλύτερη ασφάλεια και περισσότερη εμπιστοσύνη απέναντι στην άσκηση.

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η λογική ότι μια μορφή άσκησης «ταιριάζει σε όλους». Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετική καθημερινότητα και διαφορετική σχέση με την κίνηση. Αυτό που λειτουργεί θετικά για κάποιον, μπορεί να μην είναι κατάλληλο για κάποιον άλλον.

Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή;

Ακόμη και στις πιο ήπιες μορφές άσκησης, υπάρχουν στιγμές όπου απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή. Περίοδοι έντονης δυσφορίας, κόπωσης ή περιορισμένης κινητικότητας είναι σημαντικό να αξιολογούνται σωστά πριν από την έναρξη ή τη συνέχιση οποιασδήποτε δραστηριότητας.

Για τον λόγο αυτό, η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό και τους επαγγελματίες υγείας που παρακολουθούν το άτομο είναι απαραίτητη. Η άσκηση δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται αποκομμένα από τη συνολική εικόνα της υγείας ενός ανθρώπου.

Εξίσου σημαντική είναι και η επιλογή κατάλληλα εκπαιδευμένων επαγγελματιών άσκησης, οι οποίοι μπορούν να κατανοήσουν ότι η προσαρμογή και η προσεκτική καθοδήγηση έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ένταση ή την απόδοση.

Η αξία μιας πιο ήπιας προσέγγισης στην κίνηση

Πολλοί άνθρωποι αναζητούν σήμερα μορφές άσκησης που να τους επιτρέπουν να κινούνται με μεγαλύτερη άνεση και λιγότερη πίεση. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αίσθηση ελέγχου, ο πιο ήρεμος ρυθμός και η προσαρμοσμένη καθοδήγηση είναι στοιχεία που βοηθούν έναν άνθρωπο να αισθανθεί πιο κοντά στο σώμα του και πιο ασφαλής κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Το σημαντικότερο όμως είναι η κίνηση να προσεγγίζεται χωρίς υπερβολές και γενικεύσεις. Δεν υπάρχει μία μορφή άσκησης που να είναι ιδανική για όλους. Η σωστή καθοδήγηση, η εξατομίκευση και ο σεβασμός στα όρια κάθε ανθρώπου παραμένουν τα πιο ουσιαστικά στοιχεία σε οποιαδήποτε προσπάθεια ένταξης της άσκησης στην καθημερινότητα.

Πονάει το γόνατο; Ρήξη μηνίσκου, τενοντίτιδα, αρθρίτιδα, πρήξιμο και ασκήσεις

Αλέξανδρου Γιατζίδη

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο πόνος στο γόνατο μπορεί να εμφανιστεί μετά από άθληση, απότομη περιστροφή, χτύπημα, υπερφόρτωση ή χρόνια φθορά της άρθρωσης. Συχνές αιτίες είναι το διάστρεμμα, η τενοντίτιδα, η θυλακίτιδα, η οστεοαρθρίτιδα, η ρήξη μηνίσκου, η ρήξη συνδέσμων και η κύστη Baker. Το άρθρο εξηγεί τι μπορεί να προκαλεί τον πόνο, τι βοηθά τις πρώτες 48–72 ώρες, ποιες ασκήσεις προτείνονται και ποια σημάδια απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση 

Στο γόνατο υπάρχουν πολλοί μαλακοί ιστοί εντός και περιμετρικά της άρθρωσης. Τα γόνατα επιβαρύνονται καθώς σηκώνουν το βάρος του σώματος και έτσι μπορεί να επηρεαστούν από υπερφόρτωση ή γρήγορες κινήσεις.

Αν στο γόνατο ασκηθεί μη φυσιολογική πίεση, όπως σε περίπτωση που στρίψει ή λυγίσει πλάγια, αυτοί οι ιστοί μπορεί να υποστούν βλάβη και να προκληθεί διάστρεμμα ή ρήξη. Αυτό θα επιφέρει πόνο και οίδημα διαφόρων βαθμών στο γόνατο. Ο πόνος στα γόνατα, που μπορεί να είναι οξύς, θα μπορούσε να προκληθεί από ένα πρόσφατο, χρόνιο ή κακώς επουλωμένο τραύμα ή από άλλα προβλήματα υγείας.

Ο πόνος στο γόνατο συνήθως προκαλείται από αθλήματα, άλλους τραυματισμούς αλλά και από φθορά και ρήξη…

Αν αισθάνεστε πόνο στο γόνατο τότε μπορεί να οφείλεται σε έναν από τους παρακάτω λόγους:

Διάστρεμμα ή εξάρθρωση από απότομη περιστροφή στο γόνατο αλλά και από χτύπημα. Θα δημιουργηθεί οίδημα που θα υποχωρήσει σε λίγες ημέρες.

Τενοντίτιδα: Αν καταπονήσετε το γόνατο σας (ποδήλατο, σκάλες) μπορεί να υποστείτε τενοντίτιδα. Ο πόνος εμφανίζετε στο μπροστινό μέρος του γονάτου αφού οι τένοντες έχουν πάθει φλεγμονή.

Θυλακίτιδα (γόνατο της νοικοκυράς) Ενόχληση στο εσωτερικό του γονάτου ή το οστό της κνήμης, που γίνεται εντονότερη με τη σωματική δραστηριότητα, όπως το ανέβασμα σκάλας. Το γόνατο πονάει κατά την επαφή, «καίει» και εμφανίζει οίδημα.

Οστεοαρθρίτιδα: Φυσική φθορά των αρθρώσεων που αφορά κυρίως άτομα άνω των 50 ετών. Σε πιο νεαρά άτομα μπορεί να εμφανιστεί μετά από τραυματισμό στην περιοχή του γονάτου. Τα άτομα με οστεοαρθρίτιδα δεν μπορούν να λυγίσουν εύκολα το γόνατο, νιώθουν έντονο πόνο που επιδεινώνεται με την αλλαγή του καιρού.

Σκίσιμο χόνδρου ή συνδέσμων: Αφορά κυρίως μπασκετμπολίστες. Προκαλείται από την περιστροφή του γόνατος ή από χτύπημα.

Ρήξη μηνίσκου Οξύς πόνος στο κέντρο του γονάτου, ο οποίος χειροτερεύει όταν το γόνατο στρίβει. Είναι επίσης πιθανόν να «μπλοκάρει» και να μη λυγίζει ή τεντώνεται.

Κύστη Baker Οίδημα στο οπίσθιο τμήμα του γονάτου, ερυθρότητα που συνοδεύεται από πόνο στο υπόλοιπο γόνατο και πόδι.

Σε χαλαρά τμήματα του χονδρού ή της επιγονατίδας: Βρίσκονται γύρω από την άρθρωση και μπορούν να πιαστούν σε αυτή. Υπάρχει πιθανότητα η άρθρωση να κλειδώσει. Ο πόνος είναι έντονος.

Πώς αντιμετωπίζεται ο πόνος στο γόνατο

Για την αντιμετώπιση του πόνου στο γόνατο συνιστάται ξεκούραση και εφαρμογή πάγου στην πάσχουσα περιοχή. Ο γιατρός, μετά την κλινική εξέταση, μπορεί να προτείνει και κάποια φαρμακευτική αγωγή με βάση τη διάγνωση που έχει κάνει ή κάποιες συγκεκριμένες ασκήσεις. Αν ο πόνος στο γόνατο συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα επισκεφθείτε άμεσα έναν γιατρό. Η χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση του πόνου σπανίως εφαρμόζεται.

· Αφού ρωτήσετε τον ιατρό σας πάρτε αντιφλεγμονώδη φάρμακα για να μειωθεί το οίδημα

· Τεντώνετε και λυγίζετε το πόδι με απαλό τρόπο κάθε ημέρα. Αν δεν μπορείτε τις πρώτες μέρες του τραυματισμού ζητήστε τη βοήθεια κάποιου άλλου ατόμου.
· Μην κάθεστε με τέτοιο τρόπο που θα ασκείτε πίεση στο γόνατο
· Μη γονατίζετε και μην ανεβαίνετε ανηφόρες ή κατηφόρες
· Βάλτε αμέσως μετά τον τραυματισμό και για 72 ώρες, 4-5 φορές την ημέρα παγοθήκη για 7 λεπτά.
· Βάλτε ελαστικό επίδεσμο στην περιοχή του γονάτου μέχρι να υποχωρήσει το πρήξιμο. Μην σφίξετε πολύ τον επίδεσμο γιατί δε θα γίνεται καλή κυκλοφορία του αίματος.
· Όταν θα έχει φύγει το οίδημα κάντε ζεστές κομπρέσες για λίγες ημέρες προκειμένου να βελτιωθεί η ροή του αίματος αλλά και για πιο γρήγορη ανάρρωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τον πόνο στο γόνατο;

Για τη θεραπεία των ελαφρών τραυματισμών των ιστών στο γόνατο χρειάζονται συνήθως 3- 6 εβδομάδες. 

Συγκεκριμένοι μυς του γονάτου θα τεθούν «εκτός λειτουργίας» εάν υπάρχει πόνος και οίδημα στο γόνατο. Με τις ασκήσεις θα μπορέσετε να τους θέσετε ξανά σε λειτουργία. 

Η αποκατάσταση της σωστής τεχνικής του βαδίσματος από νωρίς είναι πολύ σημαντική για τη λειτουργία του γονάτου σας. 

Οι πρώτες 48-72 ώρες 

Η αρχική θεραπεία βασίζεται στις παρακάτω αρχές 

· Ανάπαυση – αποφύγετε δραστηριότητες που προκαλούν πόνο. Εάν δεν μπορείτε να στηριχθείτε άνετα στο πόδι σας, χρησιμοποιήστε πατερίτσες. 

· Πάγος – εφαρμόζετέ τον στο γόνατό σας κατά διαστήματα για 20 λεπτά το πολύ κάθε φορά. Παρεμβάλετε ένα νοτισμένο ύφασμα, όπως μία πετσέτα, ανάμεσα στον πάγο και το δέρμα σας. Οι παγοκύστες που κυκλοφορούν στο εμπόριο έχουν καλύτερο αποτέλεσμα γιατί παίρνουν τη φόρμα του δέρματός σας. 

Αν δεν έχετε παγοκύστες τύλιξε σε μία πετσέτα παγάκια ή ακόμα καλύτερα κατεψυγμένο αρακά. Ακουμπάτε το στο σημείο για όσο περισσότερη ώρα αντέξεις. Στη συνέχεια κάνε ένα ζεστό μπάνιο. Το κρύο θα βοηθήσει στη μείωση του πόνου, ενώ το ζεστό θα μειώσει τη δυσκαμψία.

· Συμπίεση – εάν χρησιμοποιείτε επίδεσμο/κάλτσα συμπίεσης στη διάρκεια της ημέρας μπορεί να περιοριστεί η δυσφορία που αισθάνεστε. 

· Ύψωση – όταν αναπαύεστε σηκώστε το πόδι σας (με μαξιλάρια) πάνω από το ύψος της καρδιάς για να περιορίσετε το οίδημα. 

· Αποφύγετε τη θερμότητα, το αλκοόλ, το τρέξιμο/σπορ και το μασάζ. 

Υπάρχουν τρόποι που μπορείτε να ενισχύσετε τον οργανισμό σας για να απαλύνετε τις ενοχλήσεις στα γόνατα:

Σωστή διατροφή

Υπάρχουν τροφές που πραγματικά βοηθούν σε τέτοιου είδους πόνους. Για την ενίσχυση των οστών εντάξτε στην διατροφή σας το γάλα, βιταμίνη C (που βρίσκεται σε φρούτα όπως το πορτοκάλι ή λαχανικά όπως η πιπεριά), σταφύλι και ginger.

Άσκηση

Με προσοχή βέβαια στο τι θα κάνετε, για να μην καταλήξετε τελικά να τα καταπονήσετε περισσότερο. Δηλαδή, σαφώς και αποφεύγετε γυμναστικές τύπου crossfit ή έντονο ποδήλατο. Αντίθετα το κολύμπι, το περπάτημα και σε κάποιες περιπτώσεις το ελλειπτικό, βοηθούν ιδιαίτερα στην εκγύμναση των τετρακέφαλων (οι μύες που στηρίζουν τα γόνατα), χωρίς να τα επιβαρύνουν.

Προτεινόμενες ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο

Έκταση του γόνατος ενώ είστε καθιστοί (με κίνηση)

Καθίστε ευθυτενείς σε μια καρέκλα και ακουμπήστε τα πόδια σας στο πάτωμα. Σιγά-σιγά σηκώστε και ισιώστε το πόδι που σας πονά μέχρι να νιώσετε τους μηρούς σας να σφίγγουν. Κρατήστε το πόδι σας σε αυτή τη θέση και ύστερα επιστρέψετε στην αρχική θέση. Επαναλάβετε την άσκηση 10 φορές.

Ενδυνάμωση τετρακεφάλων Σφίξτε τους μυς που βρίσκονται πάνω από το γόνατό σας πιέζοντας το πίσω μέρος των γονάτων σας στο κρεβάτι. Η πτέρνα θα πρέπει να σηκώνεται από το κρεβάτι. Τυχόν νάρθηκες μπορούν να παραμείνουν. Μείνετε για 10 δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε 10 φορές, 3 φορές ημερησίως. 

Συντήρηση αστράγαλου Σχεδιάστε τα γράμματα της αλφαβήτου στο έδαφος χρησιμοποιώντας μόνο τον αστράγαλο και το πέλμα. Σχεδιάστε τα γράμματα από το Α έως το Ω. Επαναλάβετε τουλάχιστον 3 φορές την ημέρα. 

Ενδυνάμωση του γόνατος ενώ στέκεστε και κάμψη του ενός γόνατος

Σταθείτε ευθυτενείς στο πόδι που πονάει στην άκρη ενός σκαλιού και χρησιμοποιήστε μια καρέκλα για να στηρίζεστε. Λυγίστε το πονεμένο πόδι σας και σιγά-σιγά χαμηλώστε το άλλο πόδι κάτω από το ύψος του σκαλιού. Κανονικά πρέπει να αισθανθείτε ένα ελαφρύ τέντωμα στους μυς του γόνατός σας. Το χαμήλωμα πρέπει να διαρκέσει 3-5 δευτερόλεπτα. Το γόνατό σας πρέπει να είναι στραμμένο μπροστά.

Παραμείνετε σε αυτή τη θέση για 2 δευτερόλεπτα και επαναλάβετε την άσκηση 10-15 φορές 2 φορές την ημέρα. Με τις παραπάνω μεθόδους θα ανακουφιστείτε από τον πόνο στο γόνατο!

Ασκήσεις με βάρος Δοκιμάστε αυτές τις ασκήσεις όσο σας το επιτρέπει ο πόνος, μία εβδομάδα περίπου μετά τον τραυματισμό Σηκωθείτε στις μύτες των ποδιών σας. Επαναλάβετε 10 φορές, 3 φορές ημερησίως. 

Απώλεια περιττών κιλών

Αν έχετε παραπανίσια κιλά καλό θα ήταν να τα χάσετε. Το πρώτο που προκαλεί πόνους στα γόνατα είναι τα κιλά που το σώμα δεν μπορεί να αντέξει. 

Καλός ύπνος

Κοιμηθείτε καλά. Ειδικά αν βάλετε τα πόδια σας πάνω σε δύο μαξιλάρια, θα δείτε διαφορά.

Συμπληρωματική αγωγή 

Συμπληρωματική αγωγή με φυσιοθεραπείες σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού στο τμήμα επειγόντων περιστατικών και εφόσον διατίθενται στην περιοχή σας. 

ΠΡΟΣΟΧΗ

Επισκεφτείτε άμεσα τον ιατρό αν:

Έχετε πολύ έντονο πόνο ακόμη και αν δεν πατάτε το πόδι

Το γόνατο είναι ασταθές και χαλαρό

Ανεβάσατε υψηλό πυρετό και το οίδημα δεν υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες

Αν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά από 7 ημέρες

Υπάρχει ήχος σπασίματος. Αν έχουν σκιστεί οι σύνδεσμοι θα χρειαστείτε χειρουργική επέμβαση το συντομότερο δυνατό. Αν το αμελήσετε μπορεί η επέμβαση να μην έχει 100% επιτυχή αποτελέσματα

Τα γόνατο κλειδώνει σε μια θέση

Διαβάστε επίσης

• Πόνος στο γόνατο από ιγνυακή κύστη ή κύστεις του baker.
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• 18 προβλήματα των ποδιών μας, που μας προειδοποιούν για τη συνολική μας υγεία;
• Ποιος ο λόγος που μπορεί να πονάνε τα πόδια σας; Όλες οι αιτίες από τις πιο απλές μέχρι τις πιο σοβαρές.
• Μελάνωμα στο νύχι. Σκούρες γραμμές στα νύχια μπορεί να οφείλονται σε αιμάτωμα ή καρκίνο. Τα διαγνωστικά κριτήρια ABCDEF
• Διατροφή και ασκήσεις για πρησμένα και κουρασμένα πόδια
• Πλατυποδία, για μικρούς και μεγάλους, αιτία για προβλήματα στο γόνατο και εκφυλιστική αρθροπάθεια.
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• Παθήσεις που αποκαλύπτουν τα νύχια σας. Ποια η κατάλληλη διατροφή για την υγεία των νυχιών σας;
• Τι πρέπει να κάνετε για τα πρησμένα πόδια το καλοκαίρι
• Αναγνωρίστε κοινά προβλήματα των ποδιών σας, όπως κάλοι, κότσι, μύκητες και διατηρήστε την υγεία τους.
• Αισθάνεστε έντονη φαγούρα ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών σας; Είναι πολύ πιθανό να έχετε κολλήσει μύκητες
• Τι προκαλεί την θρομβοφλεβίτιδα και ποια τα συμπτώματα της; Ποιοι οι παράγοντες κινδύνου και τι πρέπει να κάνετε για να την αντιμετωπίσετε;
• Τι να προσέξετε στην φλεβική θρόμβωση. Πώς σχηματίζεται ο θρόμβος;
• Κρυοθεραπεία, μοναδική για τα πρησμένα πόδια.

PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2025