Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα: πρωινή δυσκαμψία, πόνος στη μέση και πρώιμα συμπτώματα

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης ρευματολογική νόσος που προσβάλλει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και μπορεί να ξεκινήσει με επίμονο πόνο χαμηλά στη μέση και πρωινή δυσκαμψία. Το άρθρο εξηγεί ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιούν υποψία, ποιες επιπλέον εκδηλώσεις μπορεί να συνυπάρχουν και γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για την πορεία της νόσου. 

Οι σπονδυλαρθρίτιδες (ΣπΑ) μπορεί να επηρεάσουν τη σπονδυλική στήλη, τις περιφερικές αρθρώσεις, τους συνδέσμους, τους τένοντες και άλλους έξω-αρθρικούς ιστούς όπως τα μάτια, το δέρμα και τα σπλάχνα. 

Οι ΣπΑ, ανάλογα με την εντόπιση των επικρατέστερων χαρακτηριστικών, χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: την περιφερική σπονδυλαρθρίτιδα και την αξονική σπονδυλαρθρίτιδα (αξ.ΣπΑ). Ενώ η αξ.ΣπΑ επηρεάζει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις, η περιφερική ΣπΑ επηρεάζει κυρίως τις περιφερικές αρθρώσεις. Η αξ.ΣπΑ διαιρείται περαιτέρω σε αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα (ΑΣ) και αξ.ΣπΑ χωρίς ακτινολογικά ευρήματα ΑΣ.

Aπό γραμματικής και εννοιολογικής άποψης, των όρων «αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα» και «αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα ή σπονδυλίτιδα ή σπονδυλαρθροπάθεια», προκύπτει ότι ο ορθός όρος είναι ο πρώτος, διότι πρώτον υποδηλώνει το ορθόν, ότι δηλ. η φλεγμονώδης προσβολή δεν αφορά μόνο τους σπονδύλους, αλλά και όλες τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης, και δεύτερον περιγράφει πλήρως τα κύρια κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου καθώς και τη δυναμική της εξέλιξής της σε αγκύλωση της σπονδυλικής στήλης σε πολλούς ασθενείς, όχι όμως σε όλους. 

Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα

Η Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα (ΑΣ) είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης ρευματολογική νόσος της σπονδυλικής στήλης και αποτελεί την πιο αναγνωρισμένη υποκατηγορία της αξ.ΣπΑ. Είναι μια επώδυνη χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του ανοσοποιητικού συστήματος που προσβάλλει κυρίως τη σπονδυλική στήλη και προκαλεί πόνο στη μέση και δυσκαμψία.

Τα συμπτώματα της ΑΣ μπορεί να ποικίλουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι παρουσιάζουν πόνο στην πλάτη και δυσκαμψία εξαιτίας της φλεγμονής που μπορεί να οδηγήσει σε συνένωση των ιερολαγόνιων αρθρώσεων. Πλήττει κυρίως νέους ανθρώπους (15 έως 40 ετών) και η συχνότητα εμφάνισής της είναι τριπλάσια στους άνδρες συγκριτικά με τις γυναίκες.

Η ΑΣ έχει γενετικό υπόβαθρο και σχετίζεται με το γονίδιο HLA-B27. Σε μερικές περιπτώσεις η παρουσία του γονιδίου αυξάνει την πιθανότητα προσβολής από την νόσο. Η γενετική προδιάθεση μπορεί επίσης να παίζει κάποιο ρόλο.

Τα ενοχλήματα είναι μη ειδικά και δύσκολο να διακριθούν από τη χρόνια οσφυαλγία. Κύρια συμπτώματα είναι 

• ο ελαφρύς πόνος χαμηλά στη μέση, 
• τυπικός πόνος αρθρίτιδας (νυκτερινό άλγος και πρωινή δυσκαμψία δηλ. ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στο σκύψιμο το πρωί καθώς σηκώνεται από το κρεβάτι του), 
• η προοδευτική εγκατάσταση δυσκαμψίας σε όλη τη σπονδυλική στήλη σε συνδυασμό με οστεοπόρωση (προδιάθεση για σπονδυλικά κατάγματα) και 
• η σπονδυλική παραμόρφωση (υπερκύφωση και αγκύλωση που οδηγεί σε αδυναμία του ασθενή να κοιτάξει μπροστά). 

Πρόσθετες εκδηλώσεις μπορεί να είναι 

• η ενθεσίτιδα, δηλ. πόνος που οφείλεται σε φλεγμονή στις θέσεις όπου οι τένοντες, οι σύνδεσμοι και οι κάψες των αρθρώσεων, δηλ. οι αρθρικοί θύλακοι, προσφύονται, δηλ. προσκολλώνται, πάνω στα οστά σχηματίζοντας τις λεγόμενες ενθέσεις. Η πιο συνηθισμένη θέση που παρατηρείται τέτοιος πόνος είναι η φτέρνα, εκεί όπου ο Αχίλλειος τένοντας προσκολλάται πάνω στη φτέρνα
• ραγοειδίτιδα, 
• Ιριδοκυκλίτιδα, δηλ. φλεγμονή στο μάτι που εμφανίζεται στο 20-30% των ασθενών και εκδηλώνεται με πόνο, κοκκίνισμα, δακρύρροια και διαταραχή της όρασης 
• φλεγμονές του εντέρου, των πνευμόνων ή των καρδιακών βαλβίδων και 
• μειωμένη έκπτυξη του θώρακα. 

Διάγνωση

Η έγκαιρη διάγνωση της αγκυλοποιητικής σπονδυλαρθρίτιδας μπορεί να είναι δύσκολη λόγω των μη ειδικών συμπτωμάτων και απεικονιστικών ευρημάτων από τη σπονδυλική στήλη. Η διάγνωση θα πρέπει να βασιστεί αρχικά στην κλινική υποψία. Ο διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει λεπτομερή κλινική εξέταση, εργαστηριακές (HLA-B27) και απεικονιστικές εξετάσεις. Στόχος είναι η εντόπιση της νόσου σε αρχικά στάδια και η έγκαιρη έναρξη θεραπείας. 
Τα συνηθέστερα εργαστηριακά ευρήματα σε ασθενείς με αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα είναι:

• Αυξημένη ταχύτητα καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων (στο 40% των ασθενών)

• Αυξημένη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) (στο 40% των ασθενών)

• Αντιγόνο ιστοσυμβατότητας Β27 θετικό (στο 92% των ασθενών)

Ενώ σε μερικούς ασθενείς μπορεί να βρεθεί:

• Αναιμία χρόνιας νόσου

• Αυξημένη αλκαλική φωσφατάση

Οι απλές ακτινογραφίες μπορεί να δείξουν ιερολαγονίτιδα, μικρά συμμετρικά συνδεσμόφυτα, σπονδυλικά σώματα με τετράγωνο σχήμα ή σπονδυλική στήλη με εικόνα bamboo. Σε αρχικά στάδια η MRI είναι η διαγνωστική εξέταση εκλογής. Χαρακτηριστικά ευρήματα είναι η δισκίτιδα, διαβρώσεις με περιοχές υποχόνδριας σκλήρυνσης στις αρθρώσεις, περιαρθρική συσσώρευση λίπους και συνδεσμόφυτα. Οι απλές ακτινογραφίες και η αξονική τομογραφία είναι χρήσιμες για την παρακολούθηση της χρόνιας φλεγμονώδους διεργασίας. Μετά από κάκωση και υποψία κατάγματος, θα πρέπει να διενεργούνται ακτινογραφίες, CT και MRI ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. 

Εάν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί σωστά, η νόσος μπορεί να εξελιχθεί και να προκαλέσει σημαντικό βαθμό αναπηρίας. 

Ποιες θεραπείες μπορούν να με βοηθήσουν την σπονδυλαρθρίτιδα;

Η φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με ασκήσεις αποτελούν τα δύο βασικά θεραπευτικά μέσα. Στόχος της θεραπείας είναι η αναστολή της φλεγμονής και των κλινικών συμπτωμάτων και η καθυστέρηση στην εξέλιξη της νόσου. 
Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά και τροποποιητικούς της νόσου παράγοντες. Τροποποιητικά της νόσου αντιρευματικά φάρμακα. Από την ομάδα των φαρμάκων αυτών χρησιμοποιούνται η Μεθοτρεξάτη και η Σουλφασαλαζίνη. Τα φάρμακα αυτά μπορεί να είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας των περιφερικών αρθρώσεων, αλλά είναι ελάχιστα ή καθόλου αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της φλεγμονής της σπονδυλικής στήλης και των ιερολαγονίων αρθρώσεων.

Τα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη) μπορεί να χρησιμοποιηθούν είτε με τη μορφή των τοπικών εγχύσεων είτε από το στόμα σε χαμηλή δόση (πρεδνιζολόνη 7,5 mg ή λιγότερο ημερησίως) σε ορισμένες περιπτώσεις και μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Οι τοπικές εγχύσεις γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση τόσο της τενοντοελυτρίτιδας όσο και της ενθεσίτιδας σε περιφερικές θέσεις, όπως στη θέση πρόσφυσης του Αχίλλειου τένοντα πάνω στη φτέρνα, ενώ στερούνται κατά κανόνα παρενεργειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις η χορήγηση γλυκοκορτικοειδών σε χαμηλή δόση από το στόμα και μόνο για μικρά χρονικά διαστήματα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για την καταπολέμηση σοβαρής φλεγμονής στη σπονδυλική στήλη ή αρθρίτιδας των κάτω άκρων. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις μια τέτοια βραχεία χορήγηση γλυκοκορτικοειδών μπορεί να καταστήσει δυνατή την άμεση έναρξη και εφαρμογή ενός προγράμματος ασκήσεων. 
Βιολογικά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα, χορηγούμενα στους ασθενείς, εξουδετερώνουν τον παράγοντα νέκρωσης των όγκων που παίζει κεντρικό ρόλο στην παθογένεια της αγκυλωτικής σπονδυλαρθρίτιδας. Αποτέλεσμα αυτής της εξουδετέρωσης είναι η καταστολή των παθογενετικών μηχανισμών και η δυνατότητα επίτευξης ύφεσης αυτής της σοβαρής πάθησης. Τα βιολογικά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση τόσο της αρθρίτιδας των περιφερικών αρθρώσεων, όσο και της φλεγμονής της σπονδυλικής στήλης και των ιερολαγονίων αρθρώσεων, αλλά και της ενθεσίτιδας που είναι ανθεκτική στη θεραπευτική αντιμετώπιση με τοπικές εγχύσεις κoρτιζόνης.

Η συστηματική άσκηση των μυών της σπονδυλικής στήλης και η εκπαίδευση του ασθενή για να αποφύγει την παραμόρφωση είναι εξίσου σημαντική.

Το χειρουργείο έχει ένδειξη όταν αποτύχει η συντηρητική αγωγή, όπως σε βαρεία κυφωτική παραμόρφωση. Απόλυτες χειρουργικές ενδείξεις είναι τα ασταθή σπονδυλικά κατάγματα, η οφειλόμενη σε κύφωση προοδευτική μυελοπάθεια και η επιδεινούμενη σπονδυλοδισκίτιδα. Η χειρουργική διόρθωση της παραμόρφωσης σε ασθενείς με αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα σχετίζεται με υψηλό ποσοστό περι- και μετεγχειρητικών επιπλοκών, όπως νευρολογική βλάβη, φλεγμονές του τραύματος, αστοχία υλικών. Παρόλα αυτά, η νοσηρότητα και η θνησιμότητα μπορούν να ελαττωθούν με το σωστό χειρουργικό σχεδιασμό, τις νέες χειρουργικές τεχνικές και υλικά, το διεγχειρητικό νευροφυσιολογικό έλεγχο και τη βελτιωμένη περιεγχειρητική φροντίδα. Απόλυτος στόχος της διορθωτικής οστεοτομίας είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας της σπονδυλικής στήλης και η διόρθωση της πωγωνομετωπιαίας γωνίας σε βαθμό που ο ασθενής να μπορέσει ξανά να κοιτάξει ευθεία. Κατάγματα σε ασθενείς με αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα μπορεί να συμβούν και μετά κακώσεις χαμηλής βίας και συχνά λανθάνουν της προσοχής. Συνήθως, τα κατάγματα συμβαίνουν στη θωρακική μοίρα, συχνά είναι ασταθή, καθώς αφορούν και την πρόσθια και την οπίσθια κολώνα, ενώ σε ποσοστό 30-75% υπάρχει νευρολογικό έλλειμμα. Σε αντίθεση με τα κοινά κατάγματα η σπονδυλοδεσία θα πρέπει να είναι μακρά παρά βραχεία, λόγω του κινδύνου δευτεροπαθούς κυφωτικής παραμόρφωσης

Ποια μέτρα πρέπει να πάρω για να έχω καλύτερη ποιότητα ζωής;

• Να προσέχεις το βάρος σου.
  Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους θα μειώσει την καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης, και η ισορροπημένη διατροφή είναι ουσιαστική για τη συνολική κατάσταση της υγείας σας και της ενεργητικότητάς σας. 
• Να τρως υγιεινά (άφθονα λαχανικά, φρούτα και προϊόντα ολικής αλέσεως, ψάρια, 8-10 ποτήρια νερό την ημέρα, όχι στο αλκοόλ ή στα τρόφιμα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το φάρμακό σου. 
• Να ασκείσαι τακτικά. Οποιαδήποτε δραστηριότητα που αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς μπορεί να σας βοηθήσει να ηρεμήσετε. Ακόμη και η άσκηση μέτριας έντασης βοηθά στην ανακούφιση του άγχους με την απελευθέρωση ενδορφινών στον οργανισμό. Οι ενδορφίνες θεωρείται ότι προάγουν το αίσθημα ευεξίας και μπορούν να ανακουφίσουν παροδικά τον πόνο. Να συζητάτε πάντα με το γιατρό σας πριν την έναρξη οποιουδήποτε προγράμματος άσκησης. 
• Να προσέχεις που και πως κάθεσαι. 
• Να αποκτήσεις σχετικά σκληρό κρεβάτι. 
• Να σταματήσεις το κάπνισμα. 
• Να μην χάνεις το κουράγιο σου -το γέλιο μπορεί να έχει θεραπευτικό όφελος.

Πότε πρέπει να σε δει γιατρός.

• Αν νιώθεις πόνο και παρουσιάζεις δυσκαμψία στο κάτω μέρος της ράχης, στους γλουτούς, στους ώμους, τα πλευρά, τους γοφούς ή στους μηρούς για περισσότερους από 3 μήνες. 
• Ο πόνος εξαπλώνεται από το κάτω μέρος της ράχης και τους γλουτούς προς την σπονδυλική στήλη και τον αυχένα και επιδεινώνεται το βράδυ και τις πρωινές ώρες. 
• Η δυσκαμψία ανακουφίζεται με τη άσκηση.

ΠΗΓΕΣ Rheumatology Secrets, Arthritis Research Campaign
Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία www.ere.gr
Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα www.arthritis.org.gr 

Διαβάστε επίσης

• Αρθρίτιδες. Οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ποδάγρα ή ουρική αρθρίτιδα. Τι να κάνετε για να ζείτε καλά με την αρθρίτιδα. 
• Τι πρέπει να κάνετε για να ανακουφιστείτε από τον πόνο στην μέση;
• Πόνος στην πλάτη. Ποιες οι αιτίες, πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό και τι πρέπει να κάνετε για την πρόληψή του;
• Τα ωμέγα-3 λιπαρά μπορεί να βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής σε ορισμένες μορφές αρθρίτιδας.
• Τι είναι ο ρευματολόγος και για ποιους λόγους πρέπει να τον επισκεφτείτε;

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

19ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Σπονδυλικής Στήλης, στην Καλαμάτα

medlabnews.gr iatrikanea

Το 19ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Σπονδυλικής Στήλης, θα πραγματοποιηθεί φέτος στην Καλαμάτα, στις 7 – 10 Μαΐου 2026. Πρόκειται για μια επετειακή εκδήλωση, καθώς τον Μάιο συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ίδρυση της Επιστημονικής Εταιρείας. Παράλληλα, θα είναι ένα εξαιρετικά επίκαιρο σύνολο εκδηλώσεων, συζητήσεων και παρουσιάσεων, που σκοπό έχει να αναδείξει το ελπιδοφόρο αύριο στην άσκηση της Χειρουργικής της Σπονδυλικής Στήλης στον ελληνικό χώρο.

«Στη νέα εποχή που διαμορφώνεται, κάτω και από την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οργάνωση, άσκηση και αξιολόγηση του ιατρικού λειτουργήματος, βρισκόμαστε μπροστά σε σημαντικές προκλήσεις, που θα απασχολήσουν τους συμμετέχοντες. Η παροχή υπηρεσιών υγείας βασισμένων σε αρχές αξίας (value based therapies), διοικητικά θέματα στη διαχείριση του τραύματος Σπονδυλικής Στήλης στην ελληνική περιφέρεια, αλλά και η οργάνωση ενός δικτύου αναφοράς για παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης που θα βασίζεται στη διεπιστημονική συνεργασία συναφών ιατρικών ειδικοτήτων, είναι βασικά θέματα του συνεδρίου», επισημαίνει ο Παναγιώτης Ζουμπούλης, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Σπονδυλικής Στήλης και συνεχίζει:

«Στόχος είναι η ανάδειξη και η οργάνωση των καλύτερων δυνατών συνθηκών, για την αξιοποίηση των ανθρώπων και των υλικών μέσων (οικονομικών, εξοπλισμού κ.λπ.) της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας, προς τελικό όφελος του ασθενούς με πρόβλημα σπονδυλικής στήλης».

Σύμφωνα με τον κ. Ζουμπούλη, στο Συνέδριο ειδικό βάρος θα έχουν τα τεχνολογικά ζητήματα με την παρουσίαση των πιο σύγχρονων συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ρομποτικές χειρουργικές τεχνικές, συστήματα διεγχειρητικής ασφάλειας με τη χρήση τεχνικών νευροπλοήγησης τεχνητής νοημοσύνης). Οι συμμετέχοντες θα βρουν την ευκαιρία να δουν παραδείγματα και να αναζητήσουν τα διευρυμένα όρια εφαρμογής των νέων τεχνικών. Εξάλλου, θα συζητηθούν οι σχεδιαστικοί περιορισμοί, οι ενδοιασμοί βιοϊατρικής ηθικής και το ολοένα μεταβαλλόμενο νομικό πλαίσιο, που όλα έρχονται αλληλένδετα με το νέο περιβάλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

«Εξίσου μεγάλη βαρύτητα θα δοθεί και στις κύριες δυσκολίες και ανησυχίες που αντιμετωπίζουν οι άμεσοι συνεργάτες των ιατρών – χειρουργών, δηλαδή το νοσηλευτικό προσωπικό. Παράλληλα όμως και στα σημαντικότερα προβλήματα που καλείται να λύσει στην καθημερινότητά του ένας ασθενής που έχει υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθεί σε ένα χειρουργείο σπονδυλικής στήλης: από το πώς θα διαχειριστεί τον έμφυτο φόβο, την ψυχολογική υποστήριξη του ιδίου και της οικογενείας του, μέχρι την υποστήριξη στο εργασιακό του περιβάλλον και την αστική και νομική του κάλυψη. Και πώς μπορούμε να τα υπερβούμε, ώστε να γίνουμε όλοι πολύ καλύτεροι», καταλήγει ο κ. Ζουμπούλης.

Στο Συνέδριο θα συμμετέχουν, Έλληνες και ξένοι, ιατροί διαφορετικών ειδικοτήτων που θεραπεύουν παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης, αλλά και προσωπικότητες από άλλα πεδία επιστημών -όπως επιστήμονες τεχνητής νοημοσύνης, ειδικοί οικονομικών υγείας, νομικοί, ψυχολόγοι, φυσικοθεραπευτές και εξειδικευμένοι νοσηλευτές- ώστε να αναλυθούν διεξοδικά όλα αυτά τα θέματα. Το Συνέδριο στοχεύει στην επόμενη γενιά των Ελλήνων Χειρουργών Σπονδυλικής Στήλης, που πραγματικά έχουν ένα λαμπρό μέλλον.

Ποιες οι σωστές στάσεις στον ύπνο για να ξυπνάτε χωρίς πόνους και στομαχικά προβλήματα; Πώς πρέπει να είναι το στρώμα και το μαξιλάρι;.

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο τρόπος που κοιμάστε μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τα διάφορα μυοσκελετικά προβλήματα που μπορεί να έχετε.

Βέβαια, ο καθένας μας κοιμάται σε μια συγκεκριμένη στάση που τον βολεύει και τον χαλαρώνει. Είναι, δύσκολο να αλλάξει κανείς τον τρόπο που έχει βολευτεί για χρόνια να κοιμάται, όμως αν ξυπνά με πόνους θα χρειαστεί να κάνει δοκιμές με τις στάσεις του ύπνου του, προκειμένου να βρει αυτή που τον βολεύει αλλά δεν επιβαρύνει. 

Η κακή στάση ύπνου μπορεί να προκαλέσει πόνο στον αυχένα, αν το μαξιλάρι είναι πολύ ψηλά ή πολύ χαμηλά, πόνο στον ώμο, αν κοιμάστε σε πλάγια θέση με το κεφάλι πάνω στο χέρι σας, αλλά και πόνο στη μέση, ιδιαίτερα αν κοιμάστε μπρούμυτα, πάνω στο στομάχι σας

Χρόνιες συνήθειες ύπνου μπορεί να είναι υπεύθυνες για πόνους στον αυχένα, την πλάτη ή τη μέση. Το 95% των ανθρώπων κοιμούνται στην ίδια θέση κάθε βράδυ.

Υιοθετώντας την κατάλληλη στάση στον ύπνο μας θα απαλλαγούμε από τους έντονους πόνους, στη γνάθο, στον αυχένα, τους ώμους, τη μέση και τους γοφούς.

Κατά τη διάρκεια του ύπνου παίρνουμε πολλές και διάφορες στάσεις. 

Ξέρουμε όμως ποια είναι η καταλληλότερη στάση στον ύπνο για την υγεία μας; 



1. Εμβρυακή στάση 
Η πιο κοινή στάση ύπνου είναι η εμβρυακή (στο πλάι). Ιδανική στάση αν είσαι έγκυος αλλά και αν έχεις προβλήματα στη μέση, καθώς το σώμα κουλουριάζεται προς τα εμπρός και «ανοίγει» την πλάτη με αποτέλεσμα να μειώνεται η πίεση στο μεσοσπονδύλιο δίσκο. 

Η εμβρυακή στάση εμποδίζει επίσης το ροχαλητό και τους πόνους στο λαιμό και την πλάτη. Από την άλλη όμως εκτός από τις ρυτίδες που σου αφήνει το μαξιλάρι που πιέζει το πρόσωπο και το στήθος, επειδή ο αυχένας δεν βρίσκεται σε ευθυγράμμιση με το υπόλοιπο σώμα μπορεί να προκληθούν πόνοι τόσο στον αυχένα όσο και στο κεφάλι, οπότε αν πάσχεις από αυχενικό σύνδρομο καλύτερα να την αποφύγεις. Αυτό που πρέπει να προσέχετε αν συνηθίζετε να κοιμόσαστε με αυτό τον τρόπο είναι να αποφεύγετε να στηρίζεστε στην αριστερή σας πλευρά (της καρδιάς) και να διατηρείτε την πλάτη σας ευθεία. Μια καλή λύση είναι να βάζετε ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα πόδια σας. 

Η σωστή στάση ύπνου για τις καούρες. 

Η εμβρυακή στάση είναι επίσης ιδανική αν πάσχεις από δυσπεψία ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση καθώς το γαστρικό υγρό παραμένει στη θέση του. Η πιο σωστή στάση ύπνου είναι να κοιμάσαι στο πλάι με ανασηκωµένο το κεφάλι (περίπου 30Ο ), ώστε η βαρύτητα να διατηρεί το περιεχόµενο του στοµάχου µακριά από τον οισοφάγο σου και τον πόνο και την αϋπνία μακριά από σένα.

Αρκετές µελέτες έχουν δείξει πως ο ύπνος στη δεξιά πλευρά επιδεινώνει τη γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση, σε αντίθεση με την αριστερή πλευρά που τείνει να τις καταπραΰνει. Αυτό πιθανότατα συμβαίνει γιατί όταν κοιµόµαστε δεξιά χαλαρώνει ο κατώτερος µυς του οισοφάγου, που βρίσκεται ανάµεσα σε αυτόν και στο στοµάχι, µε συνέπεια να κινούνται πιο εύκολα τα οξέα προς τα πάνω.

Αντίθετα όταν κοιµόµαστε από την αριστερή πλευρά το σηµείο όπου ενώνονται οισοφάγος και στοµάχι µένει πιο ψηλά από το χώρο που βρίσκονται τα οξέα του στοµάχου.



2. Ανάσκελα 
Μπορεί να μην μας βολεύει ιδιαίτερα να κοιμόμαστε ανάσκελα, αλλά είναι η καλύτερη στάση για το σώμα μας, αφού έτσι η αναπνοή μας λειτουργεί αβίαστα και τα όργανά μας δουλεύουν πιο άνετα. Ο ύπνος σε αυτή τη θέση συνιστά την κατάλληλη επιλογή για όσους υποφέρουν από αρθρίτιδα και πόνους στις αρθρώσεις, καθώς το βάρος του σώματος κατανέμεται ισομερώς. Επίσης ο ύπνος ανάσκελα, βοηθά την καλύτερη στήριξη του κεφαλιού, του λαιμού και της σπονδυλικής στήλης ανακουφίζοντας από τους πόνους της μέσης και του αυχένα ενώ παράλληλα εμποδίζει και τις ρυτίδες καθώς το πρόσωπο δεν πιέζεται από το μαξιλάρι. Τα αρνητικά αυτής της στάσης είναι ότι επιδεινώνεται το άσθμα, η υπνική άπνοια και το ροχαλητό - ιδίως στους υπέρβαρους άνδρες.

Καλό είναι επίσης να τοποθετούμε ένα μαξιλάρι κάτω από τα γόνατά μας προκειμένου να «διατηρηθούν» οι φυσικές καμπύλες του σώματος.  



3. Μπρούμυτα 
Σε πολλούς αρέσει να κοιμούνται μπρούμυτα, ωστόσο αυτή η στάση επιβαρύνει πολύ τα όργανα, και ειδικά το στομάχι και τους πνεύμονες. 
Αν κοιμάσαι μπρούμυτα σίγουρα αποφεύγεις το ροχαλητό καθώς οι μύες του λαιμού δεν υποχωρούν προς τα κάτω λόγω της βαρύτητας. Αν όμως έχεις την κακή συνήθεια να τρίζεις τα δόντια σου, τότε η πίεση που ασκείται στην κάτω σιαγόνα θα κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο έντονο. Ένα ακόμα αρνητικό του να κοιμάσαι μπρούμυτα εκτός από τις ρυτίδες που αφήνει το μαξιλάρι στο πρόσωπό σου είναι ότι ενδεχομένως ξυπνάς πιασμένος ή μουδιασμένος, με πόνους στη μέση, στο στήθος ή στο λαιμό καθώς οι μύες πιέζονται περισσότερο και επειδή ο λαιμός σου είναι στραμμένος για πολλή ώρα προς μία κατεύθυνση είναι πολύ πιθανό να «πιαστεί» κάποιο νεύρο.

Η συγκεκριμένη στάση προτείνεται μόνο σε αυτούς που πάσχουν από δισκοπάθεια εξαιτίας της αποφόρτισης που επέρχεται στην οσφυϊκή μοίρα. 

4. Στάση κουτάλι Αν κοιμάστε αγκαλιά με τον σύντροφό σου είναι σίγουρο ότι θα ξυπνάς και πιο ξεκούραστα ψυχολογικά καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι η ανθρώπινη επαφή μέσω της αγκαλιάς μειώνει σημαντικά τα επίπεδα του στρες. Από την άλλη επειδή δεν είναι και η πλέον βολική στάση για όλη τη διάρκεια της νύχτας ενδεχομένως να ξυπνάτε πιο χαρούμενα μεν αλλά με περισσότερους πόνους στην πλάτη, τον αυχένα και τους ώμους.

Οι ενδεδειγμένες στάσεις ύπνου είναι:

Ανάσκελα, με ένα λεπτό μαξιλάρι, και πιθανόν ένα μαξιλάρι κάτω από τα γόνατα, το οποίο βοηθά ιδιαίτερα τα άτομα που πάσχουν από οσφυαλγία (πόνους στη μέση):

Στο πλάι, στη λεγόμενη εμβρυϊκή θέση, με τα γόνατα λίγο έως πολύ λυγισμένα. Αν βολεύεστε καλύτερα μπορείτε να έχετε και ένα λεπτό μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα:

Αντίθετα, η χειρότερη μάλλον στάση για να κοιμάται κανείς είναι μπρούμυτα, και μάλιστα με το κεφάλι πάνω σε κάποιο χέρι, καθώς με αυτόν τον τρόπο ασκούνται πιέσεις σε διάφορα σημεία του σώματος, οι οποίες σταδιακά να οδηγήσουν σε έντονους πόνους.

-Για να μην έχετε πόνο στην γνάθο:

Ο πόνος στη γνάθο μπορεί να σας προκαλέσει πονοκέφαλο η σύνδρομο της κροταφογναθικής άρθρωσης.

Μην ξαπλώνετε μπρούμυτα και πάνω στο στομάχι σας. Μην ξαπλώνετε ανάσκελα με τα χέρια κάτω από το κεφάλι.

Ξαπλώστε ανάσκελα με τα χέρια στο πλάι και να χρησιμοποιείτε πάντα ανατομικό μαξιλάρι.

-Για να μην πιαστείτε στον αυχένα:

Να μην κοιμάστε ποτέ μπρούμυτα και πάνω στο στομάχι σας.

Να κοιμάστε ανάσκελα ή στο πλάι και να χρησιμοποιείτε πάντα μαλακό και πουπουλένιο μαξιλάρι για να έχει ο αυχένας σας τη σωστή κλίση.

-Για να μην πονάνε οι ώμοι σας:

Μην κοιμάστε στο πλάι χωρίς μαξιλάρι.

Να κοιμάστε ανάσκελα ή στο πλάι, βάζοντας ένα μαξιλάρι για να στηρίζεται ο ώμος σας. Επίσης, να μην πλακώνετε τον ώμο που πονάει.

-Για να μην πονάει η μέση σας:

Μην κοιμάστε μπρούμυτα και πάνω στο στομάχι σας ή ανάσκελα.

Να κοιμάστε ανάσκελα βάζοντας  μαξιλάρι κάτω από τα γόνατά σας.

-Για να μην πιάνονται οι γοφοί σας:

Μην κοιμάστε μπρούμυτα και πάνω στο στομάχι σας ή εντελώς ανάσκελα.

Να κοιμάστε στο πλάι με ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατά σας.

Το στρώμα και το μαξιλάρι

Το στρώμα που θα επιλέξετε για να κοιμάστε καλά δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι ακριβό. Δεν θα πρέπει επίσης να είναι ούτε τόσο μαλακό ώστε να αφήνει το σώμα να βουλιάζει μέσα, αλλά ούτε και τόσο σκληρό ώστε να κρατά το σώμα σε ευθεία. Το στρώμα θα πρέπει να κρατά όλες τις φυσιολογικές καμπύλες της σπονδυλικής στήλης, διατηρώντας τη στη φυσική της στάση, η οποία μοιάζει με το σχήμα του 'S. 

Το μαξιλάρι, θα πρέπει να είναι σχετικά λεπτό ώστε να μη φέρνει τον αυχένα σε κάμψη (δηλαδή το σαγόνι να τείνει να ακουμπήσει το στήθος.

Χρησιμοποιήστε μόνο ένα μαξιλάρι κάτω από το κεφάλι σας. Περισσότερα από ένα θεωρούνται ήδη πολλά και το μόνο που θα πετύχετε είναι παραμόρφωση της σπονδυλικής σας στήλης ενώ κοιμάστε, κάτι που θα προκαλέσει σταδιακά πόνους στο σώμα. Φροντίστε το μαξιλάρι σας να στηρίζει μόνο το κεφάλι και το λαιμό και όχι τους ώμους. Αν συνηθίζετε να κοιμάστε μπρούμυτα, αποφύγετε το μαξιλάρι κάτω από το κεφάλι.

Η σημασία της άσκησης

Τέλος η άσκηση, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζετε μυοσκελετικούς πόνους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η πιο ανώδυνη και ωφέλιμη άσκηση είναι το απλό περπάτημα. Μισή ώρα αργό περπάτημα ή 20 λεπτά γρήγορο περπάτημα σε καθημερινή βάση. Εξίσου ωφέλιμες ασκήσεις είναι, επίσης, η κολύμβηση και η γιόγκα, ενώ και ένα χαλαρωτικό μασάζ μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

Διαβάστε επίσης

• Χρήσιμα και απλά, για να κοιμάστε καλύτερα την νύχτα
• Νιώθετε συνεχώς κούραση, δυσφορία, υπνηλία; Κοινά αίτια, που μπορεί να οφείλεται αυτό.
• Οι διαταραχές ύπνου, συνδέονται με καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία, διαβήτη, κατάθλιψη. Πώς να κάνετε καλό και ποιοτικό ύπνο
• 10 απλές συμβουλές για να ρυθμίσετε ξανά τον κύκλο του ύπνου σας (το βιολογικό σας ρολόι)
• Τι πρέπει να κάνετε αν πάσχετε από αϋπνία και έλλειψη ύπνου;
• Ανήσυχος ύπνος ή αίσθημα πίεσης και θλίψης μπορεί να οφείλονται στο Γεωπαθητικό και Ηλεκτρομαγνητικό (EMF) στρες

Πρώτη δημοσίευση: Δεκέμβριος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Ξενοφών Τσούκαλης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026

Γιατί μπορεί να πονούν τα πόδια σας; Από τις πιό απλές έως και και πολύ σοβαρές αιτίες.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Το πόδι αποτελείται από οστά, αρθρώσεις, μύες, νεύρα και αγγεία. Κάθε ένα από αυτά μπορεί να προκαλέσει πόνο.

Ο πόνος στο πόδι συνήθως οφείλεται σε μια απλή κάκωση πχ ένα διάστρεμμα. Ωστόσο υπάρχουν πολλά άλλα αίτια για τον πόνο στο πόδι, μερικά από τα οποία αποτελούν και ενδείξης σοβαρής βλάβης. 

Συνήθως κατηγορούμε την πολύωρη ορθοστασία, το περπάτημα ή τα στενά παπούτσια για τους πόνους στα πόδια μας. Αυτές είναι οι πιο απλές εκδοχές. O πόνος στα πόδια μπορεί να οφείλεται σε πολλές αιτίες, άλλες απλές και άλλες πιο σύνθετες.

Ειδικά όταν ο πόνος κρατάει πάνω από 24 έως 48 ώρες θα πρέπει υποχρεωτικά να ελεγχθεί από τον γιατρό. Αν μάλιστα συνοδεύεται και από πρήξιμο, η επίσκεψη στον ειδικό πρέπει να είναι άμεση.

Οι κύριες αιτίες που μπορεί να πονούν τα πόδια είναι:

1. Ένας τραυματισμός μπορεί επίσης να προκαλέσει πόνο στο πόδι από:

•   Διάστρεμμα

•   Κάταγμα καταπόνησης

•   Τενοντίτιδα

•   Έσω κνημιαίο σύνδρομο - πόνος στο μπροστινό μέρος της κνήμης που σχετίζεται με υπερβολική χρήση ή επαναλαμβανόμενο χτύπημα

•   Μυϊκή θλάση, ρήξη συνδέσμων

2. Πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη ή τη μέση. Σε αυτή την περίπτωση ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από μούδιασμα και κράμπες κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου. 

3. Οστεοαρθρίτιδα όπου πρόκειται για καταστροφή του χόνδρου των αρθρώσεων, που οφείλεται σε ορθοστασία ή σε κληρονομικούς παράγοντες και μπορεί να εμφανιστεί στα ισχία και τα γόνατα.

4. Ρευματικές νόσοι, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο λύκος, μπορεί να συνοδεύονται και από πόνους στα πόδια.

5. Ουρική αρθρίτιδα, η οποία προσβάλλει κυρίως τις αρθρώσεις κοντά στα δάχτυλα (ποδάγρα).

6. Αρθρίτιδα (φλεγμονή στην άρθρωση) που μπορεί να δημιουργηθεί μετά από λοίμωξη, π.χ. αμυγδαλίτιδα, προστατίτιδα, κολπίτιδα.

7. Τενοντίτιδες, δηλαδή φλεγμονές των τενόντων συνήθως εξαιτίας της χρήσης φλάτ παπουτσιών (αχίλλειος τενοντίτιδα).

Άλλα κοινά αίτια του πόνου στο πόδι περιλαμβάνουν:

•   Αθηροσκλήρωση που αποφράσσει τη ροή του αίματος στις αρτηρίες (αυτός ο τύπος πόνου, που ονομάζεται χωλότητα, γίνεται γενικά αισθητός κατά την άσκηση ή το βάδισμα και ανακουφίζεται με ξεκούραση) 

•   Αγγειοπάθεια εξαιτίας αρτηριοσκλήρυνσης ή διαβήτη. Ο πόνος σε αυτή την περίπτωση παρουσιάζεται ύστερα από προσπάθεια (π.χ. περπάτημα) και μοιάζει με κράμπα. 

•   Διαβητική νευροπάθεια (επηρεασμός του νευρικού συστήματος από το διαβήτη) που μπορεί να προκαλέσει ακόμα και πάρεση των νεύρων.

•   Περιφερική αρτηριακή νόσος. Προκαλείται από την χρόνια στένωση των αρτηριών στα πλαίσια της αθηροσκλήρωσης.

•   Οσφυϊκή νόσος

•   Θρόμβοι (εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση) από παρατεταμένη παραμονή στο κρεβάτι

•   Λοίμωξη οστού (οστεομυελίτιδα) ή δέρματος και μαλακών ιστών (κυτταρίτιδα)

•   Φλεγμονή των αρθρώσεων του ποδιού 

•   Χρόνια εκφυλιστική νόσος σε μια άρθρωση πχ οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα 

•   Νευρική βλάβη - κοινή στο διαβήτη, τον καρκίνο, την έλλειψη βιταμινών, σε καπνιστές και αλκοολικούς (τα συμπτώματα περιλαμβάνουν αιμωδία, μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα). Συνήθως προσβάλλει και τα δύο πόδια. 

•   Πίεση πάνω σε μεμονωμένα νεύρα πχ παραισθητική μηραλγία, νεύρωμα Morton, νευραλγία της εγκυμοσύνης κλπ. 

•   Κιρσοί

Άλλες αιτίες

Ο πόνος στα πόδια μπορεί να οφείλεται σε απλές αιτίες όπως η ορθοστασία αλλά και σε πιο σοβαρές όπως οι ρευματικές νόσοι, γι’ αυτό πρέπει να διερευνάται, ειδικά αν επιμένει.

1. Κάποιες φορές η ακινησία μπορεί να δημιουργήσει φλεβική θρόμβωση που προκαλεί πόνο στα πόδια και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. 

2. Το υπερβολικό στρες και η κατάθλιψη είναι πιθανό να δημιουργήσουν μυϊκούς πόνους στην περιοχή.

3. Έντονη φυσική δραστηριότητα.

4.Η παραμόρφωση των ποδιών (κότσι) σε συνδυασμό με στενά παπούτσια.

5. Μυϊκή κράμπα  Τα κοινά αίτια κράμπας περιλαμβάνουν: Αφυδάτωση ή χαμηλά επίπεδα καλίου, νατρίου, ασβεστίου ή μαγνησίου στο αίμα. Φάρμακα όπως:

α) Διουρητικά, που μπορούν να προκαλέσουν σημαντική απώλεια υγρών ή μεταλλικών στοιχείων

β) Στατίνες, που μειώνουν τη χοληστερόλη και μπορούν να προκαλέσουν μυϊκό τραυματισμό

Μυϊκή κόπωση ή καταπόνηση από υπερβολική χρήση, υπερβολική άσκηση ή διατήρηση του μυ στην ίδια θέση για μεγάλο διάστημα

6.Η ορθοστασία αλλά και το υπερβολικό σωµατικό βάρος µπορούν να έχουν συνέπεια τον έντονο πόνο στη φτέρνα (άκανθα πτέρνας).

Λιγότερο συχνά αίτια περιλαμβάνουν:

•   Καλοήθεις όγκους ή κύστες του μηριαίου οστού ή της κνήμης (οστεοειδές οστέωμα)

•   Φάρμακα όπως αλλοπουρινόλη και κορτικοστεροειδή

•   Νόσος Legg-Calve-Perthes - φτωχή αιματική ροή στο ισχίο που μπορεί να σταματήσει ή να επιβραδύνει τη φυσιολογική ανάπτυξη του ποδιού

•   Κακοήθεις όγκοι των οστών (οστεοσάρκωμα, σάρκωμα Ewing)

•   Ισχιαλγία (πόνος που ακτινοβολεί προς τα κάτω στο πόδι), που προκαλείται από κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου.

•   Επιφυσιολίσθηση της άνω μηριαίας επίφυσης - συνήθως παρατηρείται σε αγόρια και υπέρβαρα παιδιά μεταξύ 11 και 15 ετών

Η διάγνωση γίνεται με:

Την λήψη ατομικού και ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση

1. Η κλινική εξέταση για τον πόνο στο πόδι περιλαμβάνει: 

•   έλεγχος της κινητικότητας του ποδιού 

•   αντανακλαστικά 

•   έλεγχος της αισθητικότητας του ποδιού 

•   έλεγχος των μυών και των αρθρώσεων του ποδιού 

•   έλεγχος των σφύξεων του ποδιού 

•   έλεγχος της οσφύος (μέσης), αν υπάρχει υποψία «κεντρικού πόνου» 

•   έλεγχος των άνω άκρων ή ακόμα και πλήρης νευρολογική εξέταση (κρανιακά νεύρα κλπ) αν το ιστορικό υποδηλοί αίτιο από τον εγκέφαλο. 

2. Τις διαγνωστικές εξετάσεις:

•   Ακτινογραφία της μέσης ή των ποδιών

•   Αρτηριογράφημα για τον έλεγχο της αιματικής ροής

•   Αιματολογικές εξετάσεις για συγκεκριμένες νόσους

•   Βιοψία οστού εάν παρατηρηθεί όγκος στη μαγνητική, που μπορεί να είναι κακοήθης

•   Σπινθηρογράφημα οστών

•   Duplex Doppler/υπέρηχος για τη διερεύνηση της ύπαρξης θρόμβου

•   Μαγνητική τομογραφία εάν υπάρχει υποψία κακοήθους όγκου

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό;

Επισκεφτείτε το γιατρό σας αν:

•   Το πόδι που πονά είναι πρησμένο ή κόκκινο

•   Έχετε πυρετό

•   Ο πόνος επιδεινώνεται όταν περπατάτε ή ασκείστε και βελτιώνεται με την ξεκούραση

•   Το πόδι είναι μαύρο ή μελανό 

•   Το πόδι είναι κρύο ή ωχρό

•   Λαμβάνετε φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν πόνο στο πόδι. ΜΗΝ σταματήσετε ή αλλάξετε τα φάρμακα που παίρνετε συνήθως χωρίς να συμβουλευτείτε πρώτα το γιατρό σας

Θεραπεία – Αντιμετώπιση

Η θεραπεία είναι ανάλογη του αιτίου που προκαλεί τον πόνο στο πόδι. Έτσι βασικό ρόλο έχει η σωστή αξιολόγηση για να βρεθεί το αίτιο και να γίνει η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Τα φάρμακα μπορεί να περιλαμβάνουν:

•   αναλγητικά, 

•   αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ),

•   αντιπηκτικά όπως βαρφαρίνη  αν υπάρχει θρόμβος, 

•   Η κυτταρίτιδα και η οστεομυελίτιδα αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά. Η οστεομυελίτιδα απαιτεί εκτεταμένη χρήση αντιβιοτικών.

Για κάποια αίτια πόνου στα πόδια, μπορεί να συστηθεί φυσικοθεραπεία από το γιατρό σας. 

Πρόληψη

Για την πρόληψη της χωλότητας και της νευρικής βλάβης:

•   Μην καπνίζετε.

•   Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ.

•   Διατηρήστε το επίπεδο σακχάρου στο αίμα σας υπό καλό έλεγχο εάν έχετε διαβήτη.

•   Μειώστε τους καρδιακούς παράγοντες κινδύνου, περιλαμβανομένου της υψηλής χοληστερόλης και της υψηλής αρτηριακής πίεσης.

Για την πρόληψη των τραυματισμών από υπερβολική χρήση, όπως το πρόσθιο κνημιαίο σύνδρομο, οι μυϊκές κράμπες και άλλα αίτια πόνου στα πόδια:

• Προθερμανθείτε πριν τη σωματική δραστηριότητα και κάνετε αποθεραπεία μετά.
• Κάνετε εκτάσεις.
• Καταναλώστε επαρκή υγρά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, ιδιαίτερα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση.

Διαβάστε επίσης:

• 18 προβλήματα των ποδιών μας, που μας προειδοποιούν για τη συνολική μας υγεία;
• Πόνος στη φτέρνα, πελματιαία απονεύρωση, άκανθα πτέρνας. Θεραπευτική αντιμετώπιση και ασκήσεις για το σπίτι.
• Τι είναι το Λεμφοίδημα και σε ποιές παθήσεις παρουσιάζεται; Ποιά τα συμπτώματα εκτός από το έντονο πρήξιμο; Τι μπορείτε να κάνετε για την αντιμετώπιση του;
• Τι είναι το ουρικό οξύ; Τι προκαλεί η αύξησή του και ποιοι κινδυνεύουν; Πώς μπορεί να προληφθεί η ουρική αρθρίτιδα και η νεφρική βλάβη; Η σημασία της σωστής διατροφής.
• Αρθρίτιδες. Οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ποδάγρα ή ουρική αρθρίτιδα. Τι να κάνετε για να ζείτε καλά με την αρθρίτιδα.
• Τι να προσέξετε στην φλεβική θρόμβωση. Πώς σχηματίζεται ο θρόμβος;