Ψώρα ιδιαίτερα μεταδοτική δερματική νόσος. ΔΕΝ έχει καμία σχέση με ψωρίαση (φωτο)

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψώρα, μια επικίνδυνη δερματική νόσος, ιδιαίτερα μεταδοτική που προκαλείται από ένα παρασιτικό, που λέγεται άκαρι της ψώρας.

Το παράσιτο Sarcoptes scabiei παρασιτεί στον άνθρωπο εδώ και τουλάχιστον 2,500 χρόνια, το οποίο ζει και αναπαράγεται στο δέρμα του ανθρώπου, η ονομαζόμενη ψώρα (scabies), μια άκρως μεταδοτική νόσος.  Είναι μικροσκοπικό αραχνοειδές παρασιτικό, συχνά δύσκολο να βρεθεί και προκαλεί μια νόσο με πολύ κνησμό (φαγούρα) που λέγεται ψώρα. Η ψώρα δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με την ψωρίαση. Η σύγχυση ίσως οφείλεται στο παρεμφερές όνομα, την φαγούρα και τις δερματικές

Yπολογίζεται ότι πάνω από 300.000.000 περιπτώσεις ψώρας συμβαίνουν κάθε χρόνο παγκοσμίως. 

Προσβάλλεται οποιαδήποτε φυλή ή ηλικία ανεξαρτήτως από συνθήκες προσωπικής υγιεινής. Αν και για πολλά χρόνια είχε σταματήσει να ακούγεται, με την εξάπλωση και στην Ελλάδα αυτής της ξεχασμένης νόσου, ξαναμπαίνει στη ζωή των σημερινών σύγχρονων κοινωνιών. Στους πρόσφυγες και στους καταυλισμούς που διαμένουν έχουν εμφανιστεί κρούσματα ψώρας αλλά και άλλων μεταδιδόμενων ασθενειών.

Το μικροσκοπικό άκαρι που προκαλεί τη ψώρα έχει μήκος περίπου 0.4 χιλιοστά και δεν είναι ορατό με το μάτι. Έχει στρογγυλό σώμα και 8 πόδια και σκάβει το δέρμα δημιουργώντας μια αλλεργική αντίδραση. Η συνέπεια είναι έντονη φαγούρα, μερικές φορές τόσο δυνατή κατά τη νύκτα, που κρατάει άγρυπνο τον πάσχοντα.

Συχνά το ξύσιμο οδηγεί δε δευτερογενή επιμόλυνση. Από την έντονη φαγούρα, προκαλείται τοπική φλεγμονή, με σοβαρές βλάβες στο δέρμα από το ξύσιμο άλλα και είσοδο βακτηριδίων που οδηγούν στην μορφή του Μολυσματικού κηρίου (του Κέλσου), μια πολύ φλεγμονώδης μυκητιακή λοίμωξη.

Η ψώρα μεταδίδεται σχεδόν πάντα από άνθρωπο σε άνθρωπο με στενή επαφή. Μπορεί να είναι ένα παιδί, ένας φίλος ή άλλο μέλος της οικογένειας. Το θηλυκό άκαρι ελκύεται από τη θερμότητα και την οσμή του δέρματος, σκάβει μια σήραγγα μέσα στην οποία εναποθέτει τα αυγά του και παράγει εκκρίσεις που προκαλούν αλλεργική αντίδραση. Οι νύμφες εκκολάπτονται από τα αυγά, προχωράνε στην επιφάνεια του δέρματος και ενηλικιώνονται μέσα σ' αυτό. Ο χρόνος επώασης είναι περίπου 20 ημέρες κι έτσι μπορεί να περάσει και ένας μήνα μέχρι ένα άτομο που έχει "κολλήσει" να αρχίσει να έχει κνησμό. Χωρίς ξενιστή μπορεί να ζήσει από 5 ημέρες έως 2 εβδομάδες. Αντιθέτως στον ανθρώπινο οργανισμό επιζεί επί περίπου ένα μήνα και μπορούν να βαδίσουν σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι τα συμπτώματα της ψώρας μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια.

Μεταδίδεται η ψώρα με το σεξ;

Η νόσος μπορεί να μεταδοθεί με σεξουαλική επαφή όταν το ζευγάρι περάσει πολύ ώρα μαζί (για παράδειγμα όλη τη νύχτα).

Συμπτώματα 

Η πρώτη και η πιο συχνή ένδειξη της νόσου, είναι ο κνησμός, ιδίως τις νυκτερινές ώρες. Το εξάνθημα μπορεί να αποτελείται από μικρά σπυράκια στην αρχή ενώ αργότερα μπορεί εκζεματοποιηθεί να εμφανιστεί δηλαδή απολέπιση ή εφελκίδες.

Συνήθως αρχίζουν από τις πτυχές και ιδίως ανάμεσα στα δάκτυλα των χεριών, στους αγκώνες ή στη περιοχή των καρπών, στους γοφούς ή στην περιοχή της ζώνης, γύρω από τις θηλές στις γυναίκες ή στα γεννητικά όργανα στους άνδρες. Τα ακάρεα έχουν την τάση επίσης να κρύβονται μέσα ή και πάνω στο δέρμα που βρίσκεται κάτω από δακτυλίδια, βραχιόλια, ρολόγια ή και κάτω από τα νύχια. 

Στα παιδιά υπάρχει μια πιο γενικευμένη φαγούρα και η μόλυνση μπορεί να συμπεριλάβει όλο το σώμα συμπεριλαμβανομένων των παλαμών - πελμάτων και το τριχωτό της κεφαλής. Το παιδί μπορεί να είναι κουρασμένο και ευερέθιστο λόγω της αϋπνίας από την έντονη φαγούρα.

Η δευτερογενής μικροβιακή επιμόλυνση συχνά αποτελεί ένα επιπρόσθετο πρόβλημα, ιδίως στα ζεστά κλίματα. Είναι πιο συχνή σε κοινότητες ή οικογένειες με φτωχές συνθήκες υγιεινής.

Εφελκιδοποιημένη ή "Νορβηγική Ψώρα"

Η Νορβηγική ψώρα (πρωτοπεριγράφτηκε σε λεπρούς στην Νορβηγία), είναι μια μορφή ψώρας που εμφανίζεται κυρίως σε ηλικιωμένους και σε άτομα με αδύναμο ανοσολογικό σύστημα (π.χ. ασθενείς με AIDS).

Εδώ τα συμπτώματα είναι πολύ πιο σοβαρά. Οι προσβεβλημένες εκτάσεις δέρματος είναι μεγάλες, έχουν εφελκίδες και είναι λεπιδώδεις. Κάτω από αυτές κρύβονται πολλές χιλιάδες παράσιτα με τα αυγά τους και είναι περιπτώσεις εξαιρετικά μεταδοτικές.

Η θεραπεία στην μορφή αυτή της ψώρας είναι δύσκολη διότι τα συνήθως χρησιμοποιούμενα σε υγρή μορφή φάρμακα, δεν διαπερνούν το παχύ και ξεραμένο δέρμα ώστε να φθάσουν στα ακάρεα και να τα σκοτώσουν.

Είναι εξαιρετικά μεταδοτικές περιπτώσεις.

Διάγνωση

Τη διάγνωση θα την θέσει σχετικά εύκολα με μια κλινική εξέταση ο δερματολόγος. Μερικές φορές μπορεί να χρησιμοποιηθούν και ανώδυνες, απλές εξετάσεις.

Θεραπεία

Με την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας στον χώρο διαμονής, εκτός από τα κλινοσκεπάσματα και ρούχα, πρέπει υποχρεωτικά να γίνουν  εφαρμογές απορρύπανσης με αναζωογόνηση και εξυγίανση του περιβάλλοντα χώρου, διοτι θα μπορούσε να αποφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην εκτελεσθείσα θεραπευτική αγωγή.

Το βενζοϊκό βενζύλιο (ένα φτηνό γαλάκτωμα) είναι παγιωμένη από χρόνια θεραπεία που συνδυάζει την χαμηλή τιμή με την αποτελεσματικότητα.

Μαζί με τον ασθενή πρέπει να υποβάλλονται σε ταυτόχρονη θεραπεία όλα τα μέλη της οικογένειας του. Επίσης άτομα που συγκατοικούν ή είχαν σεξουαλική επαφή με τον ασθενή, όχι μόνο πρόσφατα, αλλά και 1-2 μήνες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος, ακόμη και όταν δεν παρουσιάζουν κλινικά σημεία ψώρας. Δεν είναι απαραίτητο να υποβληθούν σε θεραπεία άτομα που είχαν οποιαδήποτε τυχαία επαφή (π.χ. χειραψία) με τον ψωρικό ασθενή.                                                                      

Η θεραπεία πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση βραδινές ώρες, ούτως ώστε να παραμείνει  το  φάρμακο  για  να δράσει όλη  τη νύχτα (12 ώρες). Η  χρήση  του   να γίνεται  σε   καλά  αεριζόμενο  χώρο  μακριά  από φλόγες ή  άλλη  πηγή  θερμότητας (π.χ. ηλεκτρική συσκευή σε λειτουργία, τσιγάρο). Να εφαρμόζεται σε όλο το σώμα εκτός από το πρόσωπο και το τριχωτό της κεφαλής από απόσταση 20 εκατοστών, με κατεύθυνση από πάνω προς τα κάτω. Πρώτα απλώνεται στον κορμό του σώματος και μετά στα άκρα, κατά τρόπο ώστε να καλύπτονται όλες οι επιφάνειες, συμπεριλαμβανομένων και των γεννητικών οργάνων, χωρίς δηλαδή να μένει κάποια έκταση ακάλυπτη. Οι περιοχές ανάμεσα στα δάκτυλα, ακόμη και κάτω από τα νύχια(αφού κοπούν προηγούμενα με νυχοκόπτη), οι πτυχώσεις του δέρματος και οι επιφάνειες του δέρματος όπου τα συμπτώματα είναι πιο έντονα πρέπει να ψεκάζονται (εάν χρησιμοποιείται το Spregal) ή να επαλείφονται (εάν έχει συνταγογραφηθεί το Benzyl Benzoate) περισσότερο (μασχάλες, αγκώνες, περιοχή κοιλιάς, γεννητικές περιοχές, γόνατα). Ο ψεκασμός ή η επάλειψη δεν πρέπει να γίνεται σε υγρό δέρμα ή σε δέρμα με εκτεταμένες διαβρώσεις ή επιμολύνσεις, γιατί όλοι αυτοί οι παράγοντες διευκολύνουν την απορρόφηση του φαρμάκου.    

Το φάρμακο θα πρέπει να παραμείνει σε επαφή με το δέρμα για 12 ώρες. Μην πλύνετε ακόμη και τα χέρια σας εάν δεν περάσουν τουλάχιστον 12 ώρες. Εάν από απροσεξία πλυθεί με νερό κάποια περιοχή(π.χ. χέρια) θα πρέπει να επαναληφθεί η εφαρμογή του φαρμάκου. Μετά από πάροδο 12 ωρών, το σώμα ξεπλένεται με σαπούνι και άφθονο νερό. 

Ειδικές προφυλάξεις και προειδοποιήσεις

Στα βρέφη και τα μικρά παιδιά, η μύτη, το στόμα και τα μάτια πρέπει να προφυλάσσονται κατά την διάρκεια της χρήσης του φαρμάκου με ένα μαντήλι, προκειμένου να αποφευχθεί πιθανός ερεθισμός των βλεννογόνων

Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων της ασθένειας στο πρόσωπο, επαλείφεται η προσβεβλημένη περιοχή με ένα βαμβάκι εμποτισμένο με το φάρμακο.

Η χρήση μεγάλων ποσοτήτων φαρμάκου, η μη έγκαιρη απομάκρυνση του με λουτρό και η χρήση του για περισσότερες φορές από τις προβλεπόμενες, μπορεί να προκαλέσουν δερματίτιδα και ενδεχόμενα τοξικά συμβάματα.

Παρά την σωστή θεραπεία, μπορεί να επιμένει ο κνησμός και η ανησυχία του ασθενή είτε από χημικό ερεθισμό του φαρμάκου είτε από μια κατάσταση υπερευαισθησίας που οφείλεται σε παρατεταμένη αλλεργική αντίδραση. Στην περίπτωση αυτή να ζητηθεί η βοήθεια του δερματολόγου. Γενικά, ενδέχεται να επιμένει βέβαια ο κνησμός για μερικές μέρες, αλλά εξαφανίζεται πλήρως σε 2 βδομάδες. Σε μερικές περιπτώσεις δημιουργούνται  τα λεγόμενα κοκκιώματα της ψώρας (σαν τσιμπήματα από κουνούπια), τα οποία προκαλούν κνησμό, επιμένουν για μερικούς μήνες, αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, άρα δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από ψώρα;

Η ψώρα προσβάλλει πλούσιους και φτωχούς, νέους και γέρους. Παρ' όλα αυτά είναι συχνότερη σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Είναι πιο συχνή σε αυτούς που έχουν στενότερη φυσική επαφή με άλλους, ιδίως παιδιά, μητέρες βρεφών και ηλικιωμένοι σε διάφορα ιδρύματα.

Μέσα στην οικογένεια: τα παιδιά ηλικίας < 2 ετών έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ακολουθούν οι μητέρες και τα μεγαλύτερα θήλεα αδέλφια και τέλος τα άλλα μέλη της οικογένειας. Η ψώρα είναι λιγότερο συχνή στους ενήλικες άρρενες, ίσως γιατί ξοδεύουν λιγότερη ώρα στην επαφή τους με τα προσβεβλημένα παιδιά.

Πρόσφυγες, στρατιώτες και τρόφιμοι ιδρυμάτων (φυλακές, hot spot κλπ), λόγω συνθηκών διαβίωσης είναι ομάδες υψηλού κινδύνου.

Οι ηλικιωμένοι τρόφιμοι ιδρυμάτων είναι υψηλή ομάδα και για άλλους λόγους:

Χαμηλή ανοσολογική άμυνα

Συχνή, στενή φυσική επαφή μέσω των καθημερινών συνηθειών φροντίδας (πλύσιμο, ντύσιμο κ.ά.) που τους παρέχει το προσωπικό του ιδρύματος.

Καθυστερημένη διάγνωση, γιατί η ψώρα μοιάζει συχνότατα με άλλες δερματοπάθειες όπως η ξηροδερμία, το έκζεμα, η δερματίτις εξ' επαφής, το μολυσματικό κηρίο, το φαρμακευτικό εξάνθημα ή άλλες καταστάσεις συχνές σε ηλικιωμένους.

Σταθερή θεραπεία εδώ και χρόνια, είναι το βενζοϊκό βενζύλιο, ένα πολύ φτηνό γαλάκτωμα που τις οδηγίες χρήσεως θα σας τις πει ο δερματολόγος σας.

Άλλες θεραπείες είναι η κρέμα με crotamiton 10% και η αλοιφή με θείο, μοναδική θεραπεία που μπορούμε να εφαρμόσουμε σε εγκύους.

Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία σε οικογένειες και κοινότητες, είναι η ταυτόχρονη θεραπεία όλων όσων συγχρωτίζονται στον ίδιο χώρο, ανεξαρτήτως αν έχουν φαγούρα ή όχι.

Διαβάστε επίσης

• Ακάρεα βρίσκονται παντού στο σπίτι, στην σκόνη, στο στρώμα. Προκαλούν άσθμα, ρινίτιδα, καταρροή, φαγούρα, επιπεφυκίτιδα, αναπνευστικά προβλήματα
• Ψείρες και κόνιδα. Τι είναι, πώς προλαμβάνονται και πώς αντιμετωπίζονται;
• Ψύξη, ρινίτιδα, κατάπτωση, πονοκέφαλο, βήχα μπορεί να προκαλέσει η κακή χρήση των κλιματιστικών.
• Τι είναι η αλλεργία; Με ποιόν τρόπο εκδηλώνεται μια αλλεργική αντίδραση και πώς αντιμετωπίζεται;
• Κοριός. Που και πώς βρίσκεται το έντομο και τι προκαλεί στον άνθρωπο το τσίμπημα του; Φυσικά απωθητικά και τρόποι αντιμετώπισης του

Γαϊδουράγκαθο. Αποτοξινώνει το συκώτι, αντίδοτο σε δηλητηριάσεις, κάνει για δίαιτα, σάκχαρο, ψωρίαση.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το γαϊδουράγκαθο (Silybum marianum) ανήκει στην οικογένεια των αστεροειδών και πήρε την ονομασία του από τα αγκαθωτά φύλλα του.

Το γαϊδουράγκαθο, βρίσκεται παντού στον κόσμο. Είναι θα έλεγε κανείς ένα κοινό βότανο. Αγαπάει όμως ιδιαίτερα τα μεσογειακά εύκρατα κλίματα και το συναντάμε σε μορφή θάμνου. Είναι ανθοφόρα μονοετή, διετή ή πολυετή φυτά που ανήκουν στην οικογένεια των μαργαρίτων (Asteraceae ή παλαιότερα Compositae). Χαρακτηρίζονται από φύλλα και βλαστούς που φέρουν αγκάθια. Λέγεται ότι αυτά τα αγκάθια είναι μια προσαρμογή που προστατεύει το φυτό από τα φυτοφάγα ζώα. Τα κεφάλια των λουλουδιών τους, ακτινικά συμμετρικά, βρίσκονται στα άκρα των βλαστών και έχουν χρώμα συνήθως μωβ, ροζ τριανταφυλλί, κίτρινο ή λευκό. Οι σπόροι τους, αγαπημένο έδεσμα για τις καρδερίνες και άλλα μικρά πουλιά, είναι πολυάριθμοι, έχουν πάππους στα περισσότερα είδη, ή τούφες με μικροσκοπικά τριχίδια που θα τους βοηθήσουν να εγκατασταθούν μακρύτερα (σπόροι με πτητικά εξαρτήματα) δημιουργώντας νέα εποίκιση με νεαρά φυτά. 

Στη βοτανοθεραπευτική χρησιμοποιούνται κυρίως οι σπόροι από τα άνθη του, που μαζεύονται προς το τέλος του καλοκαιριού όταν ξεραθούν πλήρως. Και τα άλλα μέρη του φυτού χρησιμοποιούνται φαρμακευτικά αλλά έχουν χαμηλότερες περιεκτικότητες σε δραστικές ουσίες.

Ονομασίες με τις οποίες μπορείτε να  βρείτε το γαιδουράγκαθο: κουφάγκαθο, γαλακταγκάθι, γυμαράγκαθο, κάρδος, αγκάθι, αγιάγκαθο, αγκάβατος και Σίλυβο κατά την αρχαιότητα (ξενόγλωσσα ως Milk Thistle, Mary's thistle, Blessed milk thistle, Holy thistle, Lady's thistle, Silybe de Marie, και Chardon Marie).

Το γαϊδουράγκαθο χρησιμοποιήθηκε ήδη από τα ελληνορωμαϊκά χρόνια, ιδιαίτερα για την υποστήριξη του ήπατος και την αποτοξίνωση του αίματος. Από το 1890 περίπου, τα φαρμακεία στις ΗΠΑ χορηγούσαν το εκχύλισμα για τη θεραπεία της συμφόρησης των πεπτικών οργάνων με λιπώδη διήθηση. Η γερμανική φαρμακοποιία αναγνωρίζει τους σπόρους και τα τιτλοδοτημένα εκχυλίσματα του γαϊδουράγκαθου ως θεραπευτικά των πεπτικών διαταραχών και των οργανικών βλαβών από δηλητήρια και τοξίνες και ως υποστηρικτική θεραπεία σε χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις και σε κίρρωση του ήπατος. Το γαϊδουράγκαθο, είναι το εθνικό έβλημα της Σκωτίας και βρίσκεται σε πολλά σύμβολά της, ενώ το ‘’Τάγμα του Γαϊδουράγκαθου’’ είναι το αρχαιότερο και ευγενέστερο τάγμα ιπποτών της. Σύμφωνα με την παράδοση σε μία από τις εισβολές Νορβηγών στρατιωτών στη Σκωτία (στη μάχη τουLargs), ένας ξυπόλυτος στρατιώτης  από τους ανιχνευτές τους είχε την ατυχία ναπατήσει ένα γαϊδουράγκαθο (εικάζεται ότι ήταν το Circium vulgare που είναι αυτόχθονο στη Σκωτία ή το Onopordum acanthium λόγω της επιβλητικής εμφάνισής του) και από τον πόνο που του προξενήθηκε έκλεγε γοερά, και έτσι προειδοποιήθηκαν οι Σκωτσέζοι για την επικείμενη εισβολή, αποκρούοντάς τους. Επίσης το γαϊδουράγκαθο, είναι ένα αρχαίο Κελτικό σύμβολο, όπως και η αγριάδα,  που χαρακτήριζε την τότε αριστοκρατία. 

Η δραστική ουσία του γαϊδουράγκαθου είναι η σιλυμαρίνη (σιλυβίνη, σιλυδιανίνη και σιλυκριστίνη) . Αυτό το φλαβονοειδές είναι αντιοξειδωτικό. Βοηθά στην αναγέννηση των κατεστραμμένων ηπατικών κυττάρων και μεγάλων τμημάτων ιστών, ενεργοποιώντας την πρωτεϊνική σύνθεση στα ηπατικά κύτταρα με την αύξηση της δραστηριότητας του γενετικού υλικού (DNA-RNA). Παράλληλα προστατεύει τα ηπατικά κύτταρα, εμποδίζοντας τις τοξίνες να εισχωρήσουν σ ’αυτά και εξουδετερώνοντας τις τοξίνες που έχουν ήδη εισχωρήσει.

Στη σύγχρονη βοτανοθεραπευτική, το γαϊδουράγκαθο είναι το κύριο γιατρικό που χρησιμοποιείται στη προστασία του συκωτιού από λοιμώξεις, κατανάλωση αλκοόλ ή χημειοθεραπείες. Μπορεί να βοηθήσει στο να περιοριστούν οι βλάβες στο συκώτι αλλά και στην ανανέωση των κυττάρων του. 

Το συκώτι σας είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία των τοξινών στο σώμα.

Η διατροφή ή ο τρόπος ζωής μπορεί να καθιστούν αναγκαίο το συκώτι να καθαρίσει άμεσα. Τα ενεργά συστατικά του γαϊδουράγκαθου προστατεύουν το ήπαρ και εμποδίζουν και απομακρύνουν τις βλαβερές ουσίες από τα ζωτικά όργανα. Η χρήση του φυτού βελτιώνει τη λειτουργία των οργάνων σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας που οφείλεται σε ιούς ή στη χρήση αλκοόλ. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στην πρωτοπαθή ή μεταστατική νόσο στο συκώτι.

Χρησιμοποιείται ακόμα στη θεραπεία της ηπατίτιδας, του ίκτερου και της κύρωσης του ήπατος. Χορηγείται σε όλα τα προβλήματα της χοληδόχου κύστης καθώς αυξάνει την έκκριση και την ροή της χολής από το ήπαρ και της χοληδόχου κύστης. Είναι αντίδοτο σε δηλητηριάσεις από μύκητες του γένους Amanita καθώς και από άλλες τοξίνες του περιβάλλοντος. Χρησιμοποιείτε ακόμα σαν δυναμωτικό του εγκεφάλου και της μνήμης, σαν καταπραϋντικό στη καταρροή και στη πλευρίτιδα, αλλά και στη ψωρίαση. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η αντικαρκινική, η νευροπροστατευτική αλλά και η καρδιοπροστατευτική του δράση λόγο της μείωση της χοληστερόλης που προκαλεί. 

Σύμφωνα με πολλές τυφλές, ελεγχόμενες δοκιμές και κλινικές μελέτες, το γαϊδουράγκαθο βοηθά σημαντικά στη μείωση των οργανικών βλαβών από αλκοόλ, ενώ η μακρόχρονη χρήση του φαίνεται να αυξάνει τo προσδόκιμο επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατικές βλάβες. Επίσης μεταβάλλει ευνοϊκά τα επίπεδα των ηπατικών ένζυμων (τρανσαμινάσες) σε ασθενείς με κίρρωση, ιογενή ηπατίτιδα και λιπώδη διήθηση, βελτιώνει τα συμπτώματα της προκληθείσας τοξικής βλάβης σε όργανα (ναυτία, αδυναμία, απώλεια όρεξης, κόπωση και πόνος), ενώ βοηθά στην αποτροπή βλαβών από χημικά φάρμακα. Επιπρόσθετα, αυξάνει τη ροή των γαστρικών υγρών που ανακουφίζουν τη δυσπεψία και τους πονοκέφαλους που συνδέονται με τη συμφόρηση των οργάνων αποτοξίνωσης.

Απώλεια βάρους

Το συκώτι μας παράγει χολή την οποία το πεπτικό σύστημα μας χρησιμοποιεί για να διασπάσει το λίπος. Και αφού ο καθαρισμός του ήπατος προάγει την παραγωγή της χολής, η αποτοξίνωση του ήπατος μπορεί να σας βοηθήσει αν θέλετε να χάσετε βάρος. Το σώμα είναι συνεχώς κάτω από την επίθεση τοξινών, από τον αέρα που αναπνέουμε, τα τρόφιμα που καταναλώνετε ή από διάφορες ασθένεια.  Όταν το σώμα σας δεν μπορεί να αφαιρέσει σωστά τις τοξίνες, δημιουργούνται διαταράξεις τις μεταβολικές λειτουργίες, όπως την πέψη και το μεταβολισμό. Για παράδειγμα, οι τοξίνες μπορεί να μειώσουν την ικανότητα του σώματός για καύση λίπους έως και κατά 20 τοις εκατό, σημειώνει η Watson. 

Ενισχύοντας την απομάκρυνση τοξινών μέσω της αποτοξίνωσης, βότανα όπως το γαϊδουράγκαθο, μπορεί να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του μεταβολισμού και στην αύξηση της απώλεια λίπους.

Έλεγχος των επιπέδων γλυκόζης

Το γαϊδουράγκαθο μπορεί επίσης να βοηθήσει να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης  στο αίμα, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Phytotherapy Research” το 2006.  Με τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, το silymarin μπορεί επίσης να κρατήσει τα επίπεδα ινσουλίνης πιο σταθερά. Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης μπορεί να ενθαρρύνουν την αποθήκευση λίπους στο σώμα σας. Τα φλαβονοειδή βοηθούν επίσης να μειωθούν τα επίπεδα χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, τα οποία είναι συχνά αυξημένα σε άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.  Τα υψηλά επίπεδα αυτών των ουσιών στο αίμα μπορεί επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων.

Με τον καθαρισμό του ήπατος, το συκώτι αποκαθίσταται και έχει μέγιστη αποδοτικότητα Η μείωση της συσσώρευσης των τοξικών ουσιών, θα κάνει το δέρμα σας να φαίνεται πιο λαμπερό και πιο υγιεινό. Και δεδομένου ότι η προώθηση της παραγωγής χολής βοηθά στην κατανομή του λίπους, το σώμα σας θα τονωθεί και αυτό θα σας κάνει να νιώθετε νεώτεροι.

Πως Τρώγεται;

H ρίζα και τα φρέσκα νέα φύλλα του τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα αλλά πρέπει πρώτα να αφαιρεθούν οι αιχμηρές άκρες τους, το οποίο είναι αρκετά χρονοβόρο. Τα φύλλα είναι αρκετά παχιά και έχουν ήπια γεύση όταν είναι νέα, αλλά γίνονται πιο πικρά το καλοκαίρι με τη ζέστη. Μαγειρεμένα έχουν γεύση σπανακιού. Τα κεφάλια του μπορούν να φαγωθούν όπως οι αγκινάρες πριν ανθίσουν, αλλά είναι πολύ πιο μικρά. Οι ξεφλουδισμένοι μίσχοι του τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι, είναι εύγευστοι και θρεπτικοί και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπως το σπαράγγι ή το ρεβέντι ή να προστεθούν σε σαλάτες. Τρώγονται καλύτερα την άνοιξη όταν είναι νέοι πριν σκληρύνουν. Οι ψημένοι σπόροι του είναι υποκατάστατο του καφέ. 

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ 

Ρίχνουμε 1-2 κουταλάκια του τσαγιού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό για 7-10 λεπτά, το στραγγίζουμε και το πίνουμε. Το ρόφημα το πίνουμε 2-3 φορές την ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αποφύγετε το βότανο εάν είστε έγκυες και μην το δίνεται σε παιδιά. 

Το γαϊδουράγκαθο, δεν παρουσιάζει τοξικότητα. Σε υψηλές και μακροχρόνιες δόσεις ίσως χρειαστεί συμπληρωματικά κάποιο σκεύασμα πλούσιο σε φυτικές ίνες, γιατί λόγω της χολαιρετικής δράσης του φυτού, μπορεί να ερεθιστεί ο εντερικός βλεννογόνος και να προκληθεί μικρή μάζα κοπράνων. Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα ή φυσικά σκευάσματα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας με δική σας πρωτοβουλία.

Πηγές

The Detox Strategy”; Brenda Watson, C.N.C. et al.; 2008

“Phytotherapy Research”; The Efficacy of Silybum Marianum (L.) Gaertn. (Silymarin) in the Treatment of Type II Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Clinical Trial; H.F. Huseini; Dec. 2006

Διαβάστε επίσης

• Ρίγανη και ριγανέλαιο, με ισχυρές αντιβακτηριακές, αντιοξειδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες (Origanum vulgare)
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Το οπλοστάσιο της φύσης: Βότανα και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες ανά ασθένεια
• Πέτρες στα νεφρά (νεφρολιθίαση). Τι είναι και πώς δημιουργούνται; Τι πρέπει να κάνετε για να την προλάβετε; Ποια η κατάλληλη διατροφή και ποια βότανα μπορούν βοηθήσουν στην αντιμετώπιση;
• Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Εχινάκεια βότανο για το ανοσοποιητικό και τις ιώσεις με ανοσοδιεγερτική, αντιφλεγμονώδη, αντιβακτηριακή δράση.

της Θάλεια Γούτου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύ δημοφιλής και αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα βότανα για την καταπολέμηση του κοινού κρυολογήματος, τις ιώσεις και της αδυναμίας του ανοσοποιητικού συστήματος.

Επίσης, η θεραπευτική αγωγή με Echinacea ελαττώνει τον αριθμό των επαναλαμβανόμενων κρυολογημάτων, από τα οποία υποφέρουν άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα ή με πλούσιο ιστορικό κατά το παρελθόν, σε ποσοστό 60%. Η εχινάκεια ενισχύει τις άμυνες του οργανισμού μιας που το βότανο αυτό διαθέτει αντιβακτηριακές, αντιβιοτικές, αντιφλεγμονώδεις και τονωτικές ιδιότητες.

Αν και χρησιμοποιείται στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια, η καταγωγή του βοτάνου είναι από τη Bόρεια Αμερική.

Στο γένος του φυτού Echinacea ανήκουν τα είδη: Echinacea angustifolia, Echinacea purpurea, Echinacea pallida και είναι αυτά που κυρίως χρησιμοποιούνται για φαρμακευτικούς σκοπούς.

Η Εchinacea υπάγεται στην οικογένεια των Σύνθετων και στην υπερτάξη των Αστεριδίων.  Τα άνθη της ποικίλλουν από λευκά, ιώδη μέχρι και ρόζ-κόκκινα. Είναι ένα ιθαγενές φυτό της Βορείου Αμερικής και τώρα καλλιεργείται και στην Ευρώπη (Ε. purpurea). 

Τα μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται: 

-ρίζες 

-βότανο (τα μέρη πάνω από το έδαφος) 

Χρησιμοποιήθηκε εσωτερικά και εξωτερικά, από τις φυλές των ινδιάνων για την αντιμετώπιση διαφόρων καταστάσεων όπως δαγκώματα φιδιών, ερεθισμένο λαιμό και ούλα, λύσσα, κρυολογήματα, φλεγμονές, σηπτικές καταστάσεις κ.λ.π. Η χρήση της στην καθιερωμένη ιατρική πρακτική των ΗΠΑ εισχώρησε γύρω στα 1800, και χορηγούνταν από τους εκλεκτικούς και παραδοσιακούς ιατρούς μέχρι τον 20ο αιώνα. Εν τω μεταξύ από το 19ο αιώνα η χρήση της μεταφέρθηκε στην Γερμανία, κυρίως ως μέσο αντιμετώπισης λοιμώξεων του άνω αναπνευστικού συστήματος. Το 1938,  Γερμανοί επιστήμονες , ασχολήθηκαν σοβαρά, με την εχινάκεια. Το 1994 κατέληξαν στο γεγονός ότι: όντως είχαμε θεαματική βελτίωση με χρήση εχινάκειας στη δόση των 900 mg/μέρα. Αν και μετά την είσοδο των αντιβιοτικών στην αγορά η χρήση της περιορίστηκε αρκετά, τα τελευταία χρόνια, με την τάση που επικρατεί για την εφαρμογή ήπιων εναλλακτικών μεθόδων άρχισε και πάλι να διαδίδεται ευρύτερα.

Δραστικά συστατικά της εχινάκεια

Οι βασικές φυτοχημικές ουσίες της Echinacea είναι:

παράγωγα του καφεϊκού οξέος (κυρίως η εχινακοσίδη, το κιχωρικό οξύ και η κυναρίνη), αλκαμίδια, πολυσακχαρίδια, φλαβονοειδή, πολυακετυλένια, πτητικά έλαια, ρητίνες, γλυκοπρωτεΐνες , στερόλες, μέταλλα, βιταμίνες, λιπαρά οξέα.

Θεραπευτικές ιδιότητες

Οι κύριες βιολογικές της δράσεις είναι: ανοσοδιεγερτική, αντιφλεγμονώδης, δράση κατά των ιών, δράση κατά των βακτηριδίων, δράση κατά των μυκήτων. 

Η ανοσοδιεγερτική της δράση είναι πολύπλοκη και οφείλεται στη συνδυασμένη δράση πολλών φυτοχημικών της, κυρίως των πολυσακχαριδίων, γλυκοπρωτεϊνών, αλκαμιδίων και φλαβονοειδών.

Ο βασικός μηχανισμός δράσης της έχει να κάνει, κυρίως, με την ενεργοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων που, ουσιαστικά, αποτελούν την κύρια γραμμή κρούσης του οργανισμού κατά βακτηρίων και ιών. Επιπλέον, η εχινάκεια σχετίζεται με την παραγωγή ιντερφερόνης, που μεταξύ των άλλων εμποδίζει τη δράση της υαλουρονιδάσης (ένζυμο που διευκολύνει την εισβολή των παθογόνων) και διεγείρει την παραγωγή Τ-λεμφοκυττάρων. Τα συγκεκριμένα, μάλιστα, εμποδίζουν τη δράση του DNA των ιών, αποτρέποντας έτσι την αναπαραγωγή και την εξέλιξή τους.

Επίσης, διάφορες έρευνες έδειξαν ότι τα πολυσακχαρίδια που περιέχονται στην echinacea έχουν αντιφλεγμονώδη δράση.

Ακόμη, έχει αναφερθεί ότι η Echinacea επιταχύνει τις διαδικασίες επούλωσης του προσβληθέντος ιστού, μια λειτουργία που φαίνεται να σχετίζεται με την ικανότητα του φυτού να προάγει την ανάπλαση του συνδετικού ιστού και ταυτόχρονα να δρα ως αντιφλεγμονώδης παράγοντας.

Πολλά από τα συστατικά της Εchinacea φαίνεται να εμποδίζουν την πρόσδεση των ιών στους πρωτεϊνικούς υποδοχείς τις κυτταρικής μεμβράνης, ενώ αναστέλλουν τη δράση της υαλουρονιδάσης. Η υαλουρονιδάση αυξάνει τη διαπερατότητα του συνδετικού ιστού και καθιστά τον οργανισμό πιο ευπαθή στις μολύνσεις.

Η Εχινάκεια angustifolia  παρουσιάζει ήπια αντιβακτηριακή δράση. Η εχινακοσίδη και το καφεϊκό οξύ εμποδίζουν την ανάπτυξη των: staphylococcus aureus, corynebacterium diphtheria, proteus vulgaris. 

Περιέχει χημικά συστατικά που δρουν σαν εντομοκτόνα σε κουνούπια, ενώ η echinolone διακόπτει την ανάπτυξη κάποιων εντόμων.

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, η Echinacea ενισχύει σημαντικά τη δράση των μακροφάγων να καταστρέψουν μύκητες όπως candida albicans.

Συστατικά της Εχινάκειας όπως alkamides, τα παράγωγα του caffeic acid, glycoproteins, polysaccharides, polyacetilenes έχει αναφερθεί ότι παρουσιάζουν αντιφλεγμονώδη δράση. Η φλεγμονή είναι, ουσιαστικά, η αντίδραση του οργανισμού μας για να αντιμετωπίσει τη δράση εξωτερικών παραγόντων. Διάφορες ασθένειες που συνδέονται με αυτές είναι τα καρδιοαγγειακά, ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη καθώς και τα αυτοάνοσα νοσήματα. Μελέτη του British Columbia University έδειξε ότι η συστηματική πρόσληψη εχινάκειας ανακουφίζει κι αναστέλλει συμπτώματα φλεγμονής στον οργανισμό μας.

Η εχινακοσίδη είναι ένα συστατικό του βοτάνου, που τα τελευταία χρόνια έχει κεντρίσει το επιστημονικό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της πιθανής συσχέτισής της με αντικαρκινική δράση. Συγκεκριμένα, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι εμποδίζει τη λειτουργία ενός ενζύμου (MTH1) που σχετίζεται τόσο με καταστροφή του DNA, όσο και με απόπτωση των καρκινικών κυττάρων. Μεγάλες προσδοκίες φαίνεται να δημιουργούνται, ώστε στο μέλλον, πιθανόν, να χρησιμοποιείται ως μέρος μιας αντικαρκινικής θεραπείας.

Βότανο για την τόνωση του ανοσοποιητικού και της άμυνας του οργανισμού:

Δεν είναι αντιβιοτικό, αλλά ενισχύει το ανοσοποιητικό, ούτως ώστε να μπορεί ο οργανισμός να αντιμετωπίσει τους «εισβολείς» ευκολότερα. Ενώ οι περισσότεροι συμφωνούν ότι δεν μπορεί να αναστείλει την εμφάνιση ενός κοινού κρυολογήματος, λαμβάνεται συνήθως με τα πρώτα συμπτώματα είτε για να τα κάνει πιο ήπια, είτε για να συντομεύσει την διάρκεια τους.

Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα, μειώνοντας τόσο την ένταση των συμπτωμάτων, όσο και τη διάρκεια του κρυολογήματος. Μολονότι, η κατανάλωση των αντιβιοτικών περιόρισε τη χρήση της, παρατηρούμε ότι τα τελευταία χρόνια άρχισε να επανέρχεται στο προσκήνιο, γεγονός που αποτελεί απόρροια της σύγχρονης παγκόσμιας τάσης προς φυσικές εναλλακτικές προσεγγίσεις.

Χρησιμοποιείται για προβλήματα ακμής, δοθιήνες, σηψαιμία, εγκαύματα και ηλιακά εγκαύματα, δερματίτιδας, ψωρίαση, έρπητα ζωστήρα, τσιμπήματα εντόμων και κεντρίσματα. Είναι χρήσιμη για λοιμώξεις της ανώτερης αναπνευστικής οδού, όπως η λαρυγγίτιδα και η αμυγδαλίτιδα καθώς και σε καταρροϊκές καταστάσεις της μύτης και των παραρινικών κόλπων, οξεία βρογχίτιδα, κοινό κρυολόγημα, γρίπη και αδενικό πυρετό, μέση ωτίτιδα, ωτίτιδα του κολυμβητή, άφθες, πυόρροια, ουλίτιδα, θυλακίτιδα, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα, έρπητα γεννητικών οργάνων και κολπίτιδα.

Τρόπος χρήσης σε εναλλακτικές θεραπείες και δοσολογία

Αφέψημα από τη ρίζα του βοτάνου: Η ρίζα του βοτάνου παρασκευάζεται ως αφέψημα. (ρίχνουμε 1-2 κουταλιές του τσαγιού ρίζα σε ένα φλιτζάνι νερό να σιγοβράσει για 10-15 λεπτά). Σε συνδυασμό με άλλα βότανα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε μόλυνση σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Εξωτερικά χρησιμοποιείται έτσι για τη θεραπεία μολυσμένων τραυμάτων και αμυχών.

H δοσολογία για το κρυολόγημα

H εχινάκεια λαμβάνεται στο 90% των περιπτώσεων για να περιοριστούν τα συμπτώματα (φαρυγγίτιδα, βήχας, πυρετός) και η διάρκεια του κρυολογήματος. Πολλοί είναι, επίσης, αυτοί που τη λαμβάνουν προληπτικά στη διάρκεια του χειμώνα, αφού φαίνεται πως μπορεί να προλάβει την εκδήλωση του κρυολογήματος. 

H σωστή χρήση της εχινάκεια φέρνει τα μέγιστα αποτελέσματα:

Μπορούμε να τη λάβουμε ως έγχυμα, το οποίο θα πίνουμε 2 φορές την ημέρα για 2 περίπου εβδομάδες. Το ετοιμάζουμε ως εξής: Ρίχνουμε 1 κουταλάκι σε ένα φλιτζάνι βρασμένο νερό, το αφήνουμε για 5 λεπτά, το σουρώνουμε και το πίνουμε. Η εχινάκεια διατίθεται και σε μορφή βάμματος η συμπληρωμάτων. Όσον αφορά το βάμμα, μπορούμε να πίνουμε 15 σταγόνες βάμματος -διαλυμένες σε ένα φλιτζάνι με νερό- 2 φορές την ημέρα.

Παιδιά

Το βότανο εχινάκεια δεν θα πρέπει να χορηγείται σε παιδιά κάτω των 12 ετών εξ αιτίας του κινδύνου εμφάνισης αλλεργιών, σύμφωνα με προειδοποίηση των βρετανικών αρχών.

Τα παιδιά μπορούν να λαμβάνουν 3 φορές την ημέρα το 1/2 της δόσης που αντιστοιχεί στους ενηλίκους, πάλι σε σταγόνες διαλυμένες σε χυμό πορτοκάλι ή νερό.

Για την ανακούφιση του πονόλαιμου. Μπορείτε να κάνετε γαργάρες με αφέψημα εχινάκειας 3 φορές την ημέρα, ενώ για καλύτερα αποτελέσματα μπορείτε να τη συνδυάσετε με βιταμίνη C, πρόπολη και ψευδάργυρο.

Για το αφέψημα: Ετοίμασε ένα αφέψημα σύμφωνα με τη συνταγή. Πρόσθεσε και γλυκόριζα αν η γεύση σου προκαλεί αναγούλα.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Παρενέργειες από τη χρήση της εχινάκεια και προφυλάξεις

H εχινάκεια θεωρείται από τα ασφαλέστερα βότανα, αρκεί να λαμβάνεται σωστά. Σύμφωνα με έρευνες, δεν είναι τοξική, ενώ οι παρενέργειες που μπορεί να έχει σχετίζονται, ως επί το πλείστον, με ήπιες στομαχικές διαταραχές. Ωστόσο, πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή από άτομα με αλλεργία στην αμβροσία ή σε φυτά που ανήκουν στην οικογένεια των ηλίανθων. H χρήση της απαγορεύεται σε παιδιά κάτω των 4 ετών, σε εγκύους και γυναίκες που θηλάζουν, όπως και σε άτομα που πάσχουν από φυματίωση, λευχαιμία, αυτοάνοσα νοσήματα, ανεπάρκειες του ανοσοποιητικού συστήματος, σακχαρώδη διαβήτη και ηπατοπάθειες, επειδή θεωρητικά η Echinacea μπορεί να αντιδράσει με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, να μην λαμβάνεται από ασθενείς που ακολουθούν ανοσοκατασταλτική αγωγή.

Eπίσης, δεν πρέπει να λαμβάνεται από όσους χρησιμοποιούν φάρμακα ανοσοκατασταλτικά, όπως η κορτιζόνη, γιατί οι ειδικοί πιστεύουν ότι το βότανο καταστέλλει τη δράση τους. 

Όταν λαμβάνεται από το στόμα, υπάρχει η πιθανότητα να προκαλέσει μούδιασμα και μυρμήγκιασμα στη γλώσσα.

Δεν πρέπει να λαμβάνεται για περισσότερο από 2 μήνες, επειδή χάνει την αποτελεσματικότητά της και μπορεί να έχει την αντίθετη από την επιθυμητή δράση, δηλαδή να ρίξει την άμυνα του οργανισμού. Για το λόγο αυτό, οι συχνοί χρήστες χρειάζονται περιόδους αποχής, ώστε να διατηρείται η τονωτική της δράση. Όσον αφορά τα παιδιά, το βότανο και τα σκευάσματα που δεν περιέχουν αλκοόλη είναι η καλύτερη επιλογή.

Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις η εχινάκεια αναφέρθηκε πως μπορεί να προκαλέσει ηπατική και νεφρική βλάβη και καρδιακή αρρυθμία. Τα άτομα που λαμβάνουν φάρμακα που μπορεί να βλάψουν το ήπαρ, όπως η ακεταμινοφαίνη, τα στεροειδή, ή αντιμυκητιασικά φάρμακα, δεν θα πρέπει να παίρνουν εχινάκεια. Η εχινάκεια μπορεί να επηρεάσει τη δράση των φαρμάκων που προβλέπονται για την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως η πρεδνιζόνη.

Βιβλιογραφία

Melchart D, Linde K, Worku F, et al. Results of five randomized studies on the immunomodulatory activity of preparations of Echinacea. J Altern Complement Med 1995; 1:145-160

Lindenmuth GF, lindenmuth EB. thE Efficacy of Echinacea compound herbal tea preparation on the severity and duration of upper respiratory and flu symptoms: a randomized double-blind placebo controlled study. J Atlenrn Complement Med 2000 ;6:327-334

Bauer R, Hoheisel O, Stuhlfauth I, Wolf H, Extract of the Echinacea purpurea herb: an allopathic phytoimmunostimulant. Wien Med Wochenschr 1999: 149;185-189

Διαβάστε επίσης

• Τα όπλα της φύσης, για να αντιμετωπίσετε, τον πυρετό, τους πόνους των αρθρώσεων, τον βήχα και την καταρροή, από την γρίπη και το κοινό κρυολόγημα
• Κρυολόγημα ή γρίπη; Τι πρέπει να κάνουμε; Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε ασπιρίνη στα παιδιά με γρίπη;
• Έχει το παιδί σας πυρετό; Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε.
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.

Ευκάλυπτος για αναπνευστικό, ιγμορίτιδα, ψωρίαση, ακμή. Χρήσιμες ιατρικές συνταγές. Αφέψημα, έγχυμα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο Ευκάλυπτος ή Eucalyptus globulus είναι γνωστός για τις ευεργετικές του ιδιότητες στο αναπνευστικό σύστημα γιατί διευκολύνει και απελευθερώνει την αναπνοή. Προστατεύει από ασθενείς ιούς, ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και δρα ως γενετικό τονωτικό.

Ο ευκάλυπτος είναι ένα από τα πιο ψηλά δένδρα στον κόσμο. Είναι γύρω στα 90 μέτρα με μικρά οβάλ φύλλα. Τα δένδρα κλαδεύονται ώστε τα κλαδιά να είναι πιο προσιτά. Τα άνθη του είναι κιτρινωπά ή κοκκινωπά και βρίσκονται αρκετά μαζί με ακραία σκιάδα. Ανθίζουν από τον Αύγουστο μέχρι το Νοέμβρη. Ο ευκάλυπτος τραβάει πολύ νερό και γι΄αυτό φυτεύεται κοντά σε έλη και βάλτους για αποξήρανση. Χρησιμεύει έτσι για την καταπολέμηση της ελονοσίας. Προτιμήστε τους ευκαλύπτους μακριά από τα καυσαέρια των δρόμων.

Ο ευκάλυπτος κατάγεται από την Αυστραλία και την Τασμανία. Υπάρχουν πάνω από 700 διαφορετικά είδη ευκαλύπτου αλλά μόνο 500 δίνουν κάποιον τύπου αιθέριου ελαίου και μόνο 50 φυτρώνουν στις παράλιες χώρες της Μεσογείου. Το αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία εξάγεται από τον ευκάλυπτο της Αυστραλίας.

Η εισπνοή των αναθυμιάσεων του ελαίου  από ευκάλυπτο (έχει άρωμα καμφοράς και χλόης) έχει αντισηπτική και καθαριστική δράση.

Τα φύλλα  του ευκαλύπτου περιέχουν τανίνη, μια φλαβονική χρωστική: την ευκαλυπτίνη, ένα βαλσαμικό αιθέριο έλαιο που περιέχει κυρίως κινεόλη ή ευκαλυπτόλη και ρητίνη.

Τα ενεργά συστατικά του ευκαλύπτου είναι τα εξής: 


- Αιθέρια έλαια (ευκαλυπτόλη ή κινεόλη, βαλεριάνα αλδεΰδη, βουτυρικό αλδεΰδη, πινένιο, καμφένιο, eudesmolo) 

- Τανίνη 

- Αλκοόλ αμύλιο 

- Phellandrene 

- Fenena 

- Sesquiterpenes 

- Piperitone 

- Citral 

- Citronellal 

- Κύμινο και καπρονικού αλδεΰδες, 

- Οξικό αμύλιο 

- Eucaliptene 

- Άλατα ασβεστίου 

- Αλκαλικά ανθρακικά άλατα

Θεραπευτικές εφαρμογές

Αιώνες τώρα χρησιμοποιείται για εντριβές στο στέρνο, για να βελτιώσει την αναπνοή σε κρυολογήματα και ιγμορίτιδες και είναι εξαίρετο αντιπυρετικό.
Το αιθέριο έλαιο του ευκαλύπτου είναι αντιβιοτικό, αντισηπτικό των αναπνευστικών οδών, βαλσαμικό και δίνει την αίσθηση της δροσιάς. Στις βρογχίτιδες (οξείες και χρόνιες) και στις προσβολές άσθματος το ευκαλυπτέλαιο σταματά την υπερβολική έκκριση των βρόγχων. Καταπραΰνει το βήχα (κάνοντας ρευστά τα φλέματα), τη γρίπη, τη φυματίωση.
Επίσης ιδανικό για τη θεραπεία της ιγμορίτιδας, της ρινικής απόφραξης, της καταρροής, και της ρινοφαρυγγίτιδας.
Σταματά τις αιμορραγίες, θεραπεύει τις φλεγμονές των ούλων με μάσημα και τις στοματικές παθήσεις.
Είναι καλό για τη διάρροια, τις κυστίτιδες και ρευματοειδή αρθρίτιδα. Έχει υπογλυκαιμική δράση γι' αυτό είναι χρήσιμο στους διαβητικούς.
Στο δέρμα ιδιαίτερα καλό για δερματοπάθειες με φαγούρα, ψωρίαση, έκζεμα, ακμή. Επίσης καλό για πληγές, έλκη, πυόρροια και ελαφρά εγκαύματα.
Χρησιμοποιείται ο ευκάλυπτος ως λοσιόν ή σε πλύσεις για την ωτίτιδα, σε πληγές, φλεγμονές της μύτης και του κολεού, για τη βλεννόρροια και τον ερεθισμένο πρωκτό.

Είναι ένα από τα αιθέρια έλαια που το άρωμά τους απωθεί τα έντομα (μύγες, κουνούπια, ψείρες και ψύλλους).
Το αιθέριο έλαιο του ευκαλύπτου είναι σπουδαίο αντισηπτικό και καθαριστικό όταν καίγεται ή εξατμίζεται σε δωμάτια με αρρώστους για να καθαρίσει τον αέρα και να επισπεύσει την ανάρρωση. Επίσης δρα τονωτικά στην   αίσθηση εξάντλησης, στην συναισθηματική ένταση, στην δυσκολία συγκέντρωσης, στην συχνή αλλαγή διάθεσης και τις συχνές εκρήξεις. Τα φυτά που περιέχουν κινεόλη καταστέλλουν την ενέργεια ενός ενζύμου που καταστρέφουν τα κύτταρα της μνήμης.
Δρα προληπτικά όταν χρησιμοποιείται στο σπίτι ή στο χώρο εργασίας κατά τη διάρκεια επιδημιών για να εμποδίσει την εξάπλωση της μόλυνσης.

Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με ευκάλυπτο

Κρυολόγημα Για να καταπολεμήσετε ένα κρυολόγημα, κάντε εντριβές στο στήθος με αιθέριο έλαιο ευκάλυπτου. Σε 5 ml αμυγδαλέλαιο βάζουμε 3 σταγόνες αιθέριο έλαιο ευκάλυπτου και κάνουμε εντριβή.  
Το ίδιο αποτελεσματικό είναι να βάλετε το κεφάλι του πάνω από μία κατσαρόλα με νερό βραστό που αχνίζει, στο οποίο θα έχετε ρίξει προηγουμένως φύλλα ευκαλύπτου.

Υπάρχουν και εισπνοές για βρογχικά και ιγμορίτιδα
Ρίξετε σε νερό που βράζει ένα μέρος λεβάντας, δύο μέρη πευκοβελόνες, δύο μέρη θυμάρι και τέσσερα μέρη ευκαλύπτου. Κάντε εισπνοές 3 φορές την ημέρα για 1 εβδομάδα.

Άλλες χρήσιμες συνταγές για τον ευκάλυπτο

-Ρίξτε φύλλα ευκαλύπτου σε νερό που βράζει και αφήστε να γεμίσει η ατμόσφαιρα του δωματίου με ατμούς. Έτσι, διευκολύνεται η αναπνοή του γριπιασμένου ή του ασθματικού και σκοτώνονται έτσι τα περισσότερα μικρόβια σταφυλόκοκκων που βρίσκονται στον αέρα. Έτσι προστατεύονται όλοι από μεταδοτικές ασθένειες.

-Ακόμη, μπορείτε να ρίξετε 15 σταγόνες αιθέριου λαδιού ευκαλύπτου σε μια κατσαρόλα με βραστό νερό. Οι ατμοί του ευκαλύπτου ιονίζουν την ατμόσφαιρα του δωματίου και προστατεύουν από το νέφος της πόλης.

-Σε κρυολόγημα προσθέστε βρασμένα φύλλα ευκαλύπτου στο ζεστό μπάνιο σας.

-Φτιάξτε μια λοσιόν για να μην σας τσιμπάνε τα κουνούπια το καλοκαίρι με 50 γραμμάρια αιθέριου λαδιού ευκαλύπτου και 50 γραμμάρια μελισσόχορτου σε οινόπνευμα κορεσμένο με 6 στάλες φανικό οξύ και αλείφετε τα ακάλυπτα σημεία του σώματος.

-Αν βράσετε σε μια κατσαρόλα φύλλα ευκαλύπτου, μαζί με κλωνάρια δεντρολίβανου, θυμαριού και πευκοβελόνες και ρίξετε το νερό αυτό στο νερό του μπάνιου, βοηθάει να καταπραϋνθούν τα νεύρα και να φύγει η αϋπνία, αλλά και να σταματήσουν οι πόνοι των ρευματισμών.

-Τα φύλλα ευκαλύπτου βρασμένα με μελισσόχορτο δίνουν τονωτική λοσιόν για το δέρμα.

-Τα φύλλα ευκαλύπτου ξηρά και κοπανισμένα, τυλιγμένα σε τσιγάρο βοηθούν τους ασθματικούς.

-Κρασί με ευκάλυπτο. Βάζετε 50 γραμμάρια ψιλοκομμένα φύλλα ευκαλύπτου σε μια μπουκάλα κρασί και τα αφήνετε να χωνευτούν για 15 ημέρες, σουρώνετε, γλυκαίνετε με μέλι και φυλάτε το κρασί, και πίνετε 1 ποτηράκι του λικέρ πριν ή μετά το φαγητό. Πριν το φαγητό ανοίγει την όρεξη, ενώ μετά το φαγητό είναι χωνευτικό.

-Για τις αιμορροΐδες βράστε καλά φύλλα ευκαλύπτου και κορυφές άγριας χαρουπιάς ή ήμερης. Όταν αρχίσουν να δημιουργούνται ατμοί, κάθεται ο ασθενής σε μια καρέκλα με τρύπα και αφήνει τους ατμούς να διαχέονται όση περισσότερη ώρα μπορεί.

-Για την ουρολοίμωξη φτιάξτε έμβρεγμα με φύλλα, 3 φύλλα για κάθε ποτήρι νερού και πίνοντας 10 ποτήρια την ημέρα και νερό επιπλέον η γενική ούρων βγαίνει φυσιολογική.

Η ευκαλυπτόλη χρησιμοποιείται σε αρώματα μέντας, τζιτζιμπίρας, παγωτών, γλυκών, λικέρ και προϊόντων αρτοποιίας.

Η φλούδα ευκαλύπτου χρησιμεύει στη βυρσοδεψία, σε ψάθες, στη σκοινοποιία, τη χαρτοποιία και τη σαπωνοποιία.

Αφέψημα ευκαλύπτου

3 φύλλα ή ένα κουτάλι σούπας ψιλοκομμένα για κάθε φλιτζάνι νερό. Αφήνετε να κοχλάσει, το νερό για ένα λεπτό, το βγάζετε από τη φωτιά και τ΄ αφήνετε για 10 λεπτά και πίνετε 3 φλιτζάνια την ημέρα.

Έγχυμα ευκαλύπτου

25 γραμμάρια ευκαλύπτου σε ένα λίτρο καυτό νερό, για 10 λεπτά. Πίνετε 4 φορές την ημέρα.

Προσοχή! Σε εσωτερική χρήση ερεθίζει τα νεφρά. Επίσης, προκαλεί ναυτία και επιγαστρικό κάψιμο.

Διαβάστε επίσης

• Κρυολόγημα ή γρίπη; Τι πρέπει να κάνουμε; Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε ασπιρίνη στα παιδιά με γρίπη;
• Ποια η κατάλληλη διατροφή για το κρυολόγημα, την γρίπη, τον βήχα, το συνάχι;
• Πότε ο βήχας πρέπει να σας ανησυχήσει, τι μπορεί να προκαλέσει και πώς αντιμετωπίζεται;
• O βήχας μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο του πνεύμονα;