Της έκοψαν κλήση για κινητό στο χέρι που δεν είχε – Πόσο «έξυπνες» είναι τελικά οι κάμερες και οι έλεγχοι;

του Αλέξανδρου Γιατζίδης διευθυντή σύνταξης, medlabnews.gr iatrikanea 

Μια γυναίκα με αναπηρία έγινε viral στα social media όταν αστυνομικός υποστήριξε ότι την είδε να κρατά κινητό στο δεξί της χέρι ενώ οδηγούσε. Η απάντησή της ήταν αποστομωτική: δεν είχε δεξί χέρι. «Άρα δεν με είδες», του είπε, μετατρέποντας έναν τυπικό έλεγχο σε παγκόσμιο παράδειγμα για το πόσο εύκολα μπορεί να γίνει λάθος ακόμη και όταν κάποιος πιστεύει ότι «είδε» την παράβαση. Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο και δημοσιεύθηκε στις 28 Μαΐου 2026.

Το περιστατικό αυτό δεν αφορά, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, τις νέες κάμερες τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα. Αφορά ανθρώπινο έλεγχο. Όμως θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: αν ένας άνθρωπος μπορεί να δει κινητό σε χέρι που δεν υπάρχει, πόσο βέβαιοι μπορούμε να είμαστε ότι μια κάμερα ή ένας αλγόριθμος δεν θα κάνει αντίστοιχο λάθος;

@theauxtalk In February 2026 in Lake Worth Beach, #Florida, a driver named #KathleenThomas was pulled over and issued a traffic citation after a deputy alleged she was holding a cellphone in her right hand while driving. The incident went #viral after it was revealed that Thomas has no right hand, which directly contradicted the allegation. Following review of the stop and the circumstances, the citation was withdrawn/dismissed. 👏🏽🔥 #theauxtalk @slightlyoff.balance ♬ original sound - theauxtalk

Στην Ελλάδα έχει ήδη ξεκινήσει η βεβαίωση και ηλεκτρονική αποστολή κλήσεων από κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που έχουν εγκατασταθεί πιλοτικά σε οκτώ σημεία αυξημένης επικινδυνότητας στην Αττική, καθώς και από κάμερες σε δέκα λεωφορεία για τον έλεγχο της αντικανονικής κυκλοφορίας σε λεωφορειολωρίδες. Οι ειδοποιήσεις αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη Θυρίδα Πολίτη στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, οι κάμερες με αλγοριθμική ανάλυση μπορούν να καταγράφουν παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, υπέρβαση ταχύτητας, κίνηση ή στάση σε λεωφορειολωρίδες, μη χρήση ζώνης ή κράνους και χρήση κινητού εν κινήσει. Το σύστημα αναγνωρίζει επίσης πινακίδες, μάρκα, μοντέλο και χρώμα οχήματος, ενώ κατηγοριοποιεί τις παραβάσεις.

Όλα αυτά ακούγονται εντυπωσιακά. Όμως «έξυπνη» κάμερα δεν σημαίνει αλάνθαστη κάμερα. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν καταλαβαίνει πάντα το πλαίσιο. Βλέπει σχήματα, κινήσεις, αντικείμενα, πινακίδες, φώτα, γωνίες και μοτίβα. Μπορεί να μπερδέψει μια σκιά με κινητό, μια αντανάκλαση με αντικείμενο, μια κίνηση του χεριού με παράβαση, ή ένα όχημα με νόμιμη εξαίρεση ως παραβάτη.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό όταν μιλάμε για πολίτες με αναπηρία. Ένα όχημα ΑμεΑ, ένας οδηγός με κινητική ιδιαιτερότητα ή ένας συνοδός ατόμου με αναπηρία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια αυτοματοποιημένη κλήση, επειδή η κάμερα δεν «βλέπει» όσα γνωρίζει ο άνθρωπος: την αναπηρία, την άδεια, την εξαίρεση, την πραγματική ανάγκη.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να υπάρχουν κάμερες στους δρόμους. Η οδική ασφάλεια είναι σοβαρή υπόθεση. Οι παραβιάσεις κόκκινου σηματοδότη, η υπερβολική ταχύτητα, η χρήση κινητού και η μη χρήση κράνους ή ζώνης σκοτώνουν. Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει. Αλλά δεν πρέπει να μετατραπεί σε μηχανή αυτόματων προστίμων χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.

Κάθε κλήση από «έξυπνη» κάμερα πρέπει να περνά από πραγματικό ανθρώπινο έλεγχο πριν φτάσει στον πολίτη. Ο πολίτης πρέπει να έχει εύκολη πρόσβαση στο αποδεικτικό υλικό, σαφή ενημέρωση για το τι ακριβώς καταγράφηκε και γρήγορη διαδικασία ένστασης. Ειδικά για ΑμεΑ και περιπτώσεις νόμιμων εξαιρέσεων, πρέπει να υπάρχει διασύνδεση με τα αντίστοιχα μητρώα ή τουλάχιστον ειδικός μηχανισμός άμεσης ακύρωσης όταν αποδεικνύεται λάθος.

Η τεχνητή νοημοσύνη στους δρόμους μπορεί να σώσει ζωές. Μπορεί όμως και να αδικήσει πολίτες, αν εφαρμοστεί χωρίς διαφάνεια, χωρίς λογοδοσία και χωρίς πραγματικό έλεγχο. Το παράδειγμα της γυναίκας που κατηγορήθηκε ότι κρατούσε κινητό σε χέρι που δεν είχε δείχνει το αυτονόητο: ούτε το ανθρώπινο μάτι ούτε η κάμερα είναι πάντα αρκετά.

Οι «έξυπνες» κάμερες είναι τόσο έξυπνες όσο το σύστημα που τις ελέγχει. Και ένα κράτος που θέλει να είναι δίκαιο δεν αρκεί να κόβει πρόστιμα πιο γρήγορα. Πρέπει να μπορεί να αναγνωρίζει και τα λάθη του πιο γρήγορα.