medlabnews.gr
Σε μια από τις πιο δραματικές ανατροπές των τελευταίων ημερών, ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε πίσω από τις απειλές για νέα μεγάλης κλίμακας πλήγματα κατά του Ιράν και ανακοίνωσε ότι αποδέχεται μια δί εβδομάδων προσωρινή κατάπαυση του πυρός, εφόσον η Τεχεράνη ανοίξει ξανά άμεσα και πλήρως το Στενό του Ορμούζ. Η ανακοίνωση ήρθε λίγο πριν λήξει το τελεσίγραφο που είχε ο ίδιος επιβάλει και ενώ προηγουμένως είχε απειλήσει ακόμη και με καταστροφή κρίσιμων ιρανικών υποδομών αν δεν υπάρξει συμφωνία.
Η ουσία της συμφωνίας, όπως προκύπτει από τις μέχρι τώρα διεθνείς πληροφορίες, είναι ότι δεν πρόκειται για οριστική ειρήνη, αλλά για ένα στενό χρονικό παράθυρο αποκλιμάκωσης. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται να «παγώνουν» την άμεση στρατιωτική κλιμάκωση, ενώ το Ιράν εξετάζει ένα σχήμα που θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στο σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Το Ορμούζ παραμένει ο νευραλγικός κόμβος της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας και οποιαδήποτε έστω και προσωρινή επαναλειτουργία του έχει βαρύνουσα σημασία για πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ναυτιλία και διεθνείς τιμές.
Η κύρια μεσολάβηση, με βάση όσα έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής Reuters, AP και Axios, φαίνεται να προήλθε κυρίως από το Πακιστάν, το οποίο ζήτησε επίσημα δύο εβδομάδων εκεχειρία ώστε να δοθεί χρόνος στη διπλωματία.
Η Κίνα δεν εμφανίζεται ως ο βασικός διαμεσολαβητής της συγκεκριμένης συμφωνίας, όμως είχε ουσιαστικό διπλωματικό ρόλο στο παρασκήνιο, καθώς μαζί με τη Ρωσία μπλόκαρε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ένα ψήφισμα που θεωρούσε μονομερές σε βάρος του Ιράν και στήριξε μια γραμμή πολιτικής λύσης και αποκλιμάκωσης. Με άλλα λόγια, το Πεκίνο δεν φαίνεται να «έκλεισε» τη συμφωνία, αλλά συνέβαλε στο να παραμείνει ανοιχτός ο διπλωματικός διάδρομος.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, παρά την ανακοίνωση Τραμπ, η ιρανική πλευρά δεν είχε μέχρι τη στιγμή των τελευταίων αξιόπιστων δημοσιευμάτων δώσει πλήρη, καθαρή και οριστική αποδοχή όλων των όρων μιας προσωρινής εκεχειρίας. Αντίθετα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη επιμένει όχι σε απλή προσωρινή παύση, αλλά σε μόνιμη ειρηνευτική διευθέτηση, με άμεση παύση των αμερικανικών πληγμάτων, εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν και αποζημιώσεις για τις ζημιές. Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα παραμένει εξαιρετικά ρευστή: ο Τραμπ ανακοίνωσε το πλαίσιο, αλλά η πλήρης ιρανική συναίνεση δεν είχε ακόμη επιβεβαιωθεί με τον ίδιο καθαρό τρόπο από όλες τις πλευρές.
Αντίστοιχα, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ισχυρή ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι το Ισραήλ έχει ανακοινώσει επίσημα συμμετοχή στην ίδια συμφωνία. Τα διεθνή ρεπορτάζ δείχνουν ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις συνεχίζονταν ακόμη και τις ώρες που εξελισσόταν η διπλωματική πίεση, με προειδοποιήσεις προς αμάχους στο Ιράν και με πλήγματα σε σιδηροδρομικές και άλλες υποδομές. Επομένως, στο παρόν στάδιο είναι ακριβέστερο να γραφτεί ότι η αμερικανική ανακοίνωση αφορά πλαίσιο αποκλιμάκωσης στον ευρύτερο πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν με άμεσες επιπτώσεις και στο μέτωπο Ισραήλ–Ιράν, όχι όμως ότι έχει ήδη επιβεβαιωθεί δημόσια, επίσημη και συμμετρική προσχώρηση όλων των εμπλεκομένων μερών.
Το πολιτικό βάρος της εξέλιξης είναι τεράστιο. Ο Τραμπ πέρασε μέσα σε λίγες ώρες από τη γλώσσα του απόλυτου εκβιασμού στην εικόνα του ηγέτη που παρουσιάζει μια συμφωνία ως σχεδόν έτοιμη. Ωστόσο, το έδαφος παραμένει ναρκοθετημένο: ένα στρατιωτικό επεισόδιο, μια νέα επίθεση σε ενεργειακή υποδομή ή μια διαφωνία για τους όρους εφαρμογής μπορεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα. Για τις αγορές, για τη ναυσιπλοΐα και για τη Μέση Ανατολή συνολικά, η είδηση δεν είναι «τέλος του πολέμου», αλλά ανάσα δύο εβδομάδων σε έναν πόλεμο που μπορεί να ξαναφουντώσει από ώρα σε ώρa
Πηγές
Reuters, AP, Washington Post, Guardian, WSJ live coverage.
Ωρα 2.07πμ 8/4




















