Καρκινοπαθής πάλευε για τη ζωή του και πήγαν να του πάρουν το σπίτι – Το δικαστήριο τους σταμάτησε

 του Γιάννη Γιαντζουράκη, δικηγόρου για το medlabnews.gr   

Ένας άνθρωπος που έδινε μάχη με τον καρκίνο, που περνούσε χημειοθεραπείες και προσπαθούσε να σταθεί όρθιος απέναντι στην πιο σκληρή δοκιμασία της ζωής του, βρέθηκε αντιμέτωπος και με έναν δεύτερο εφιάλτη: να χάσει το σπίτι του.

Δεν ήταν μόνο η αρρώστια. Δεν ήταν μόνο οι θεραπείες, η αγωνία, η εξάντληση, ο φόβος για την επόμενη εξέταση. Ήταν και η απειλή ότι, την ώρα που πάλευε για τη ζωή του, θα έπρεπε να παλέψει και για τη στέγη του.

Απέναντί του δεν είχε έναν απλό λογαριασμό. Είχε μια διαδικασία κατάσχεσης και πλειστηριασμού. Είχε αριθμούς, απαιτήσεις, τόκους, χρεώσεις, έγγραφα, εξώδικα και την ψυχρή γλώσσα της αναγκαστικής εκτέλεσης.

Μόνο που υπήρχε ένα κρίσιμο πρόβλημα: η οφειλή που του ζητούσαν δεν ήταν καθαρά εκκαθαρισμένη.

Και αυτό έκανε όλη τη διαφορά.

Ο δικηγόρος του απέδειξε στο δικαστήριο ότι το ποσό που εμφανιζόταν ως οφειλή δεν προέκυπτε με σαφή, πλήρη και ελέγξιμο τρόπο. Δεν ήταν δηλαδή ένας λογαριασμός που μπορούσε κάποιος να δει, να ελέγξει και να πει: «τόσο είναι το κεφάλαιο, τόσοι οι τόκοι, τόσες οι χρεώσεις, τόσα έχουν πληρωθεί, τόσο απομένει».

Το δικαστήριο το είδε. Και ακύρωσε την κατάσχεση και τον πλειστηριασμό.

Με απλά λόγια, δεν αρκεί κάποιος να λέει σε έναν πολίτη «χρωστάς». Όταν φτάνει να του παίρνει το σπίτι, πρέπει να μπορεί να αποδείξει με ακρίβεια πόσα χρωστά, από πού προκύπτει το ποσό, πώς υπολογίστηκε και αν είναι νόμιμο.

Αυτό σημαίνει «εκκαθαρισμένη οφειλή». Να είναι καθαρή. Συγκεκριμένη. Υπολογισμένη. Αποδείξιμη. Να μην υπάρχει θολό τοπίο γύρω από το ποσό.

Αντίθετα, «μη εκκαθαρισμένη οφειλή» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο πολίτης δεν χρωστά τίποτα. Σημαίνει όμως ότι ο δανειστής δεν απέδειξε καθαρά το ποσό που ζητά. Και όταν ζητά να προχωρήσει σε κατάσχεση ή πλειστηριασμό, αυτή η ασάφεια δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι θεμελιώδες πρόβλημα.

Γιατί η αναγκαστική εκτέλεση δεν είναι μια απλή ειδοποίηση. Είναι το τελευταίο και πιο βαρύ μέτρο. Είναι η διαδικασία με την οποία ένας άνθρωπος μπορεί να χάσει το σπίτι του. Και γι’ αυτό η Δικαιοσύνη απαιτεί ακρίβεια.

Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει ότι αναγκαστική εκτέλεση δεν μπορεί να γίνει αν από τον εκτελεστό τίτλο δεν προκύπτει η ποσότητα και η ποιότητα της παροχής. Δηλαδή πρέπει να είναι σαφές τι ακριβώς ζητείται και σε ποιο ποσό.

Επίσης, οι αντιρρήσεις του οφειλέτη κατά της εκτέλεσης, όταν αφορούν τον τίτλο, τη διαδικασία ή την ίδια την απαίτηση, προβάλλονται με ανακοπή κατά το άρθρο 933 ΚΠολΔ.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης έχει δικαίωμα να πει στο δικαστήριο: «Δεν αρνούμαι απλώς γενικά. Ζητώ να αποδειχθεί καθαρά το ποσό για το οποίο πάτε να μου πάρετε το σπίτι».

Και αυτό ακριβώς είναι που αρχίζουν να εξετάζουν με μεγαλύτερη προσοχή τα δικαστήρια σε υποθέσεις πλειστηριασμών. Ιδίως όταν πρόκειται για παλιά δάνεια, μεταβιβασμένες απαιτήσεις, funds, servicers, τόκους πολλών ετών, ασαφείς χρεώσεις και λογαριασμούς που δεν παρουσιάζονται με τρόπο πλήρη και διαφανή.

Γιατί άλλο πράγμα είναι να υπάρχει μια απαίτηση. Και άλλο πράγμα είναι να είναι αυτή η απαίτηση τόσο καθαρή και αποδεδειγμένη ώστε να μπορεί να στηρίξει την απώλεια μιας κατοικίας.

Στην υπόθεση του καρκινοπαθούς, το δικαστήριο δεν αντιμετώπισε τον άνθρωπο σαν έναν αριθμό σε ένα χαρτοφυλάκιο. Εξέτασε την ουσία. Είδε αν η απαίτηση ήταν νόμιμα και αριθμητικά καθαρή. Και όταν διαπίστωσε ότι δεν ήταν, σταμάτησε τη διαδικασία.

Το μήνυμα είναι σαφές:

κανένα σπίτι δεν πρέπει να βγαίνει σε πλειστηριασμό πάνω σε θολούς λογαριασμούς.

Ο οφειλέτης μπορεί να βρίσκεται σε αδυναμία. Μπορεί να έχει καθυστερήσει. Μπορεί να έχει χρέος. Όμως αυτό δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να προχωρά σε εκτέλεση χωρίς πλήρη λογοδοσία.

Ιδίως όταν απέναντι βρίσκεται ένας άνθρωπος άρρωστος, σε χημειοθεραπεία, που αντί να έχει προστασία, βρέθηκε να παλεύει για να μη χάσει και το σπίτι του.

Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο έναν καρκινοπαθή. Αφορά χιλιάδες πολίτες που μπορεί να ακούνε μεγάλα ποσά χωρίς να ξέρουν πώς προέκυψαν. Αφορά οικογένειες που απειλούνται με πλειστηριασμό χωρίς να έχουν στα χέρια τους έναν καθαρό και αναλυτικό λογαριασμό. Αφορά την υποχρέωση των τραπεζών, των funds και των servicers να αποδεικνύουν, όχι απλώς να απαιτούν.

Γιατί στη Δικαιοσύνη το «χρωστάς» δεν αρκεί.

Πρέπει να αποδεικνύεται.

Και όταν δεν αποδεικνύεται, η κατάσχεση και ο πλειστηριασμός μπορούν να ακυρωθούν.