Χυμός παντζαριού και πίεση: πώς τα νιτρικά μπορεί να βοηθούν στην υπέρταση

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Ο χυμός παντζαριού έχει μελετηθεί για πιθανή συμβολή στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, κυρίως λόγω των νιτρικών αλάτων που περιέχει. Τα νιτρικά μπορούν να μετατραπούν στον οργανισμό σε μονοξείδιο του αζώτου, ουσία που βοηθά στη χαλάρωση και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων. Το άρθρο παρουσιάζει βρετανική μελέτη σε άτομα με υπέρταση που δεν λάμβαναν αντιυπερτασικά φάρμακα, όπου η κατανάλωση 250 ml χυμού παντζαριού συνδέθηκε με μείωση της αρτηριακής πίεσης. Δεν πρέπει όμως να παρουσιαστεί ως «φάρμακο» ή υποκατάστατο της θεραπείας για την υπέρταση. 

Το παντζάρι (Beta vulgaris)  ανήκει στην ίδια οικογένεια με το σπανάκι. Tο παντζάρι ή αλλιώς κοκκινογούλι είναι βολβοειδές λαχανικό και αναπτύσσεται μέσα στο χώμα. Θεωρείται υπερφάρμακο λόγω των πολλών και θρεπτικών συστατικών, βοηθώντας μας έτσι να αντιμετωπίσουν αρκετές ασθένειες χωρίς να καταφύγουμε σε φάρμακα. 

Πρόσφατα επιβεβαιώθηκε ότι η κατανάλωση ενός φλιτζανιού χυμού παντζαριού κάθε μέρα μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση του αίματος και μάλιστα άμεσα, σύμφωνα με βρετανική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Hypertension.

Όπως είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, η υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου. Η αρτηριακή πίεση διακρίνεται σε συστολική (όταν η καρδιά χτυπάει, δηλαδή αντλεί αίμα) και διαστολική (όταν η καρδιά ηρεμεί ανάμεσα σε δύο χτύπους). Υψηλή θεωρείται συνήθως η αρτηριακή πίεση που ξεπερνά τα 140/90 mmHg.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου «Queen Mary», με επικεφαλής την καθηγήτρια φαρμακολογίας Αμρίτα Αλουβάλια έθεσαν υπό ιατρική παρακολούθηση 15 ασθενείς (οκτώ γυναίκες και επτά άνδρες) που έπασχαν από υπέρταση (140 έως 150 mmHg) και δεν έπαιρναν αντι-υπερτασικά φάρμακα.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι εθελοντές έπιναν 250ml χυμό παντζαριού, παρουσίαζαν μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά 10 mmHg. Η υποχώρηση της τιμής της αρτηριακής πίεσης ήταν αισθητή τρεις έως έξι ώρες μετά την κατανάλωση του χυμού, ενώ ήταν ανιχνεύσιμη και την επόμενη μέρα.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η ευεργετική δράση του παντζαριού οφείλεται στα νιτρικά άλατα που αυτό περιέχει και τα οποία μετατρέπονται σε μονοξείδιο του αζώτου μέσα στο αίμα. Αυτό το αέριο, με τη σειρά του, διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, διευκολύνοντας έτσι την κυκλοφορία του αίματος, με συνέπεια η αρτηριακή πίεση να μειώνεται.

Τα νιτρικά άλατα υπάρχουν στο έδαφος και αποτελούν πολύτιμες θρεπτικές ουσίες για τα φυτά, τις οποίες απορροφούν μέσω των ριζών τους.

Πάντως οι ερευνητές τονίζουν ότι πρέπει να γίνουν κι άλλες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η δράση του χυμού παντζαριού σε βάθος χρόνου.

«Είμαστε ακόμα αβέβαιοι κατά πόσο αυτή η πτώση της αρτηριακής πίεσης διατηρείται μακροπρόθεσμα», τονίζει η Δρ Αλουβάλια, και δηλώνει έκπληκτη από το πόσο μικρή ποσότητα χυμού παντζαριού χρειάζεται για να μειωθεί η αρτηριακή πίεση σε σημαντικό βαθμό και σε σύντομο χρόνο. Γι' αυτό, συνέστησε στους ανθρώπους να τρώνε και άλλα λαχανικά πλούσια σε νιτρικά άλατα, όπως το μαρούλι.  

Πάντως οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι υπάρχει και μια παρενέργεια από την κατανάλωση του παντζαριού. Τα ούρα αλλά και τα κόπρανα αποκτούν μια παροδική κοκκινωπή απόχρωση.  

Σε παλαιότερο άρθρο μας είχαμε γράψει ότι ο χυμός των παντζαριών έχει την ιδιότητα να αυξάνει τις αντοχές των ατόμων κατά 16%. Τα θρεπτικά συστατικά που προσφέρει στον οργανισμό ο χυμός του παντζαριού  δημιουργεί λιγότερη κούραση και περισσότερες αντοχές, Αθλητές, άτομα που επιτελούν επίπονες και κουραστικές εργασίες, ηλικιωμένοι, άτομα που πάσχουν από διάφορες παθήσεις βλέπουν την κατάστασή τους και την ποιότητα ζωής τους να βελτιώνεται με ένα ποτήρι παντζαρόζουμο την ημέρα.

Διαβάστε 

Παντζάρια, ένα ισχυρό φάρμακο που μας δώρισε η φύση

Ένα φλιτζάνι χυμού από παντζάρια, την ημέρα, ρίχνει την πίεση άμεσα, αυξάνει την αντοχή, βοηθά στους ρευματισμούς

Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες

Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026

Ανέβηκε η πίεση; Τι να κάνετε, τι να αποφύγετε και πότε είναι υπερτασική κρίση

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Αν ανέβηκε η πίεση, το πρώτο που χρειάζεται είναι ψυχραιμία, σωστή επανάληψη της μέτρησης και αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση δεν σημαίνει πάντα άμεσο κίνδυνο εγκεφαλικού, ενώ η πρόχειρη λήψη επιπλέον αντιυπερτασικών ή υπογλώσσιων φαρμάκων χωρίς ιατρική οδηγία μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της πίεσης και να μειώσει την αιμάτωση καρδιάς ή εγκεφάλου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η υπέρταση, ποια συμπτώματα μπορεί να τη συνοδεύουν, τι είναι η υπερτασική κρίση και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια. 

Η μακροχρόνια αυξημένη αρτηριακή πίεση, προκαλεί αρτηριοσκλήρυνση με αποτέλεσμα την στένωση ή απόφραξη των αρτηριών και μειωμένη αιμάτωση σημαντικών οργάνων που μπορεί να οδηγήσει σε ισχαιμία της καρδιάς (στεφανιαία νόσος, στηθάγχη ή έμφραγμα) ή του εγκεφάλου (εγκεφαλικό επεισόδιο) ή σε νεφρική βλάβη.

Η αυξημένη πίεση αναγκάζει την καρδιά να δουλεύει πιο σκληρά για να προωθηθεί το αίμα σε όλα τα όργανα του σώματος.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση των τοιχωμάτων της καρδιάς (υπερτροφία) και σταδιακά, όσο η αρτηριακή πίεση παραμένει υψηλή, μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια (μια κατάσταση που η καρδιά δυσκολεύεται να στείλει αρκετό αίμα στα όργανα του σώματος).

Αρτηριακή υπέρταση είναι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης (της πίεσης του αίματος που κυκλοφορεί στις αρτηρίες) σε επίπεδα που μακροχρόνια συνεπάγονται αύξηση του κινδύνου ασθένειας και θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα (όπως είναι το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η στηθάγχη ή το έμφραγμα). Όσο υψηλότερη είναι η συστολική (μεγίστη, "μεγάλη") και/ή η διαστολική (ελαχίστη, "μικρή") πίεση, τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος. Ωστόσο, τα όρια της αρτηριακής πίεσης που διακρίνουν τα φυσιολογικά από τα υπερτασικά άτομα είναι εκείνα κάτω από τα οποία η ελάττωση της αρτηριακής πίεσης με θεραπευτική παρέμβαση εξουδετερώνει τον κίνδυνο σε επίπεδο πληθυσμού.

Οι Έλληνες, διατρέχουμε τον υψηλότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, καθώς όπως τονίζουν οι επιστήμονες έχουν εγκαταλείψει τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής και ζωής. 

Το 45-50% του πληθυσμού είναι καπνιστές, έως και το 1/3 του πληθυσμού είναι παχύσαρκοι, το 10% πάσχει από διαβήτη και το 1/3 των Ελλήνων έχει αυξημένη αρτηριακή πίεση. Το αποτέλεσμα είναι στην Ελλάδα να έχουμε 20.000 νέα εμφράγματα ετησίως

Φυσιολογικές τιμές της πίεσης

Η Αμερικανική Ένωση για την Καρδιά (American Heart Association - ΑΗΑ) έχει ορίσει ως εξής τις ακόλουθες τιμές πίεσης του αίματος (σε mmHg):

Φυσιολογική αρτηριακή πίεση: 

Κάτω από 120 η συστολική και κάτω από 80 η διαστολική
Προϋπέρταση: 120-139 η συστολική και 80-89 η διαστολική
Υπέρταση Στάδιο 1: 140-159 η συστολική και 90-99 η διαστολική
Υπέρταση Στάδιο 2: 160 και πάνω η συστολική και 100 και πάνω η διαστολική

Συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε αυξημένη πίεση:

• πονοκέφαλος
• ίλιγγος
• ρινορραγία
• ταχυκαρδία ή καρδιακή αρρυθμία
• κόπωση
• έξαψη
• λαχάνιασμα λόγω σωματικής προσπάθεια, συστήνεται να πηγαίνουμε για μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο γιατρό.

Όταν η πίεση βρεθεί αυξημένη μήπως πρέπει να πάρω συμπληρωματικά κάποιο φάρμακο;

• Η θεραπεία της υπέρτασης δεν είναι όπως η ασπιρίνη στον πονοκέφαλο. Η χορήγηση συμπληρωματικών φαρμάκων όταν η πίεση βρεθεί αυξημένη, είναι απόλυτα λανθασμένη τακτική και πρέπει να αποφεύγεται. Αυξημένη πίεση δε σημαίνει ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι δυσμενείς επιδράσεις της πίεσης είναι μακροχρόνιες, όπως περίπου οι δυσμενείς επιδράσεις του καπνίσματος.

• Μην πανικοβάλλεστε αν διαπιστώσετε ότι αυξήθηκε η πίεση σας. Συνήθως η αύξηση είναι παροδική και πολλές φορές οφείλεται σε κάποιο άλλο πρόβλημα που προκαλεί αναστάτωση. Επαναλάβετε τη μέτρηση λίγο αργότερα και αν δείτε ότι αυτή επιμένει, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Τι είναι η υπερτασική κρίση και πως αντιμετωπίζεται;

Ένα επεισόδιο υπερτασικής κρίσης (επείγουσα ιατρική κατάσταση) είναι όταν η αρτηριακή πίεση είναι πάνω από 180 η “μεγάλη πίεση” (συστολική), ή πάνω από 110 η “μικρή πίεση” (διαστολική).

• Είναι συνηθισμένη τακτική, όταν η πίεση βρίσκεται πολύ αυξημένη σε τυχαία μέτρηση με αφορμή κάποιο σύμπτωμα (π.χ. πονοκέφαλο ή ζάλη) να χορηγείται «εκτάκτως» κάποιο αντιυπερτασικό χάπι, συχνά υπογλώσσιο. Η τακτική αυτή δεν είναι σωστή και οφείλεται στην απαρχαιωμένη αντίληψη ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια προκαλούνται από ρήξη κάποιας αρτηρίας του εγκεφάλου και αιμορραγία λόγω της απότομης αύξησης της πίεσης.

• Ο κίνδυνος απ' την υπέρταση είναι μακροχρόνιος και όχι στιγμιαίος. Με τα χρόνια, η αυξημένη πίεση προκαλεί σκλήρυνση των αρτηριών (αρτηριοσκλήρυνση) και στένωση του αυλού τους από την προοδευτική εναπόθεση χοληστερίνης και ασβεστίου (αθηρωμάτωση). Το αποτέλεσμα είναι τελικά η απόφραξη (θρόμβωση) του αγγείου π.χ. στην καρδιά (οπότε συμβαίνει έμφραγμα) ή στον εγκέφαλο (εγκεφαλικό επεισόδιο). Κατά κανόνα, λοιπόν, η υπέρταση δεν προκαλεί αιμορραγία στον εγκέφαλο αλλά θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο, το οποίο είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας και όχι απότομης αύξησης της πίεσης.

• Η χρησιμοποίηση υπογλώσσιων χαπιών για την ταχεία μείωση της πίεσης όχι μόνο δεν ωφελεί, αλλά λόγω της απότομης και μεγάλης πτώσης της πίεσης που προκαλεί μπορεί να ελαττώσει την παροχή αίματος από τις στενωμένες αρτηρίες με αποτέλεσμα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδίως σε ηλικιωμένους ή αρρώστους με αρτηριοσκλήρυνση. 
Γενικά, υπογλώσσια φάρμακα δεν χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, αλλά μόνο στη στηθάγχη (πόνος στο στήθος από ισχαιμία της καρδιάς).

• Επείγουσα αντιμετώπιση της πίεσης απαιτείται μόνο σε σπάνιες και σοβαρές καταστάσεις στις οποίες χρειάζεται νοσηλεία στο νοσοκομείο. Στις περιπτώσεις αυτές η μεγάλη αύξηση της πίεσης συνήθως συνοδεύεται από πόνο στο στήθος ή δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα σοβαρά συμπτώματα, οπότε η κατάσταση χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από γιατρό.

• Η χορήγηση καπτοπρίλης από το στόμα αποτελεί ένα απλό και αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης της υπερτασικής κρίσης. Χορηγείται υπογλωσσίως ή μασιέται και καταπίνεται. Τα αποτελέσματα εμφανίζονται μετά από 10-30 λεπτά.  Η καπτοπρίλη ήταν ο πρώτος ενεργός από το στόμα αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου που μελετήθηκε και έχει εγκριθεί για χρησιμοποίηση στην υπέρταση και τη καρδιακή ανεπάρκεια. Ο δεύτερος αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου από το στόμα που εγκρίθηκε για κλινική χρήση στις ΗΠΑ είναι η εναλαπρίλη που δεν περιέχει σουλφυδρύλιο στο μόριο της (S1-Ι-[1-ethoxycarboxyl-3-phenylpropyi]-L-proline). To φάρμακο αυτό εγκρίθηκε προς χρήση σε ασθενείς με υπέρταση και σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Ο τρίτος αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου που εγκρίθηκε προς χρήση είναι η λισινοπρίλη (S-l-[N2-carboxyl-3-phenylpro-pyl)-L-Lysyl]-L-proline dihydrate). Περίπου ποσοστό 15 με 25% της λισινοπρίλης απορροφάται μετά τη λήψη από το στόμα.

Ας μη λησμονούμε πως οι ασθενείς με υπέρταση μπορεί να έχουν ταυτόχρονα υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδη διαβήτη και αθηρωμάτωση. Η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να είναι σφαιρική και να έχει ως στόχο την εξάλειψη των παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Νεαρής ηλικίας άτομα, τα οποία μόνο σημάδια πιθανής υπέρτασης έχουν ή ανησυχούν για λόγους κληρονομικότητας, δεν χρειάζεται να στραφούν από νωρίς στα φάρμακα. 

Ριζικές και μόνιμες αλλαγές στην διατροφή και στον τρόπο ζωής μπορούν να κρατήσουν μακριά τις ασθένειες με τις οποίες συνδέεται η αρτηριακή πίεση.

Διατροφή

Το κάλιο, είναι μία από τις ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν την αρτηριακή πίεση, ενώ όσο μειωμένη είναι η πρόσληψη νατρίου (από αλάτι) τόσο καλύτερα μπορεί να είναι τα αποτελέσματα. Επειδή, όμως, το κάλιο δεν αποθηκεύεται στον οργανισμό είναι απαραίτητη η καθημερινή του πρόσληψη από φρούτα και λαχανικά, όπως καρπούζι, πεπόνι, πορτοκάλι, μπανάνα, κεράσια, μούσμουλα, ροδάκινα, βερίκοκα, κάρδαμο, ρόκα, σέλινο, μαϊντανό. Αντίστοιχα, το νάτριο που προσλαμβάνει κανείς πρέπει να είναι λιγότερο από 3,8 γραμμάρια την ημέρα. Το σκόρδο, στο οποίο αναφέρεται συχνά ο λαός ως «βάλσαμο» για την πίεση, έχει πράγματι μία ουσία, την αλισίνη, η οποία, πέρα από την χαρακτηριστική μυρωδιά που του δίνει, δρα στο ενδοθήλιο των αιμοφόρων αγγείων εξομαλύνοντας την λειτουργία τους. Ωστόσο, για να υπάρξει ικανοποιητικό αποτέλεσμα στην μείωση της πίεσης, θα πρέπει κανείς να καταναλώνει τουλάχιστον έξι με οκτώ σκελίδες σκόρδου καθημερινά –πράγμα σχεδόν απίθανο.

Διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες (ψωμί, ζυμαρικά, ζάχαρη, όσπρια) μπορεί να ωφελήσει σε μείωση της αρτηριακής πίεσης. Άλλωστε, ωφέλιμη για την αρτηριακή πίεση είναι και μείωση πρόσληψης κορεσμένων/ζωικών λιπαρών στο ελάχιστο. Επίσης πέρα από το αλάτι, είναι απαραίτητο να περιοριστεί το αλκοόλ και ο καφές.

Άσκηση

Η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας μπορεί να βοηθήσει πολύ άτομα που πάσχουν από αρτηριακή πίεση. Συγκεκριμένα, «30 λεπτά αερόβιας άσκησης την ημέρα με τη μορφή περιπάτου ή γρήγορου βαδίσματος ή ελαφρού τρεξίματος (μόνο σε ασθενείς που μπορούν), 4-5 φορές την εβδομάδα προτείνονται στα πλαίσια των αλλαγών στον τρόπο ζωής ασθενών με αρτηριακή υπέρταση».

Διαβάστε επίσης

• 17 ωφέλιμες τροφές για την υγεία της καρδιάς
• Σκόρδο, ένα φάρμακο της φύσης για την καρδιά, την υπέρταση, κατά των λοιμώξεων και του καρκίνου του παχέως εντέρου
• WHO World Health Day - Υπέρταση (ανασκόπηση)
• Αλλαγές στον τρόπο που μετράμε τη πίεση. Με πόσο έχουμε υπέρταση; Οδηγίες για τη σωστή μέτρηση της πίεσης

Πρώτη δημοσίευση: Αύγουστος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026

Υψηλή πίεση: 6 αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορούν να καθυστερήσουν τα φάρμακα

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να βελτιωθεί με στοχευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής, ειδικά όταν εντοπίζεται νωρίς και παρακολουθείται από γιατρό. Η μείωση του αλατιού, ο περιορισμός του αλκοόλ, η αύξηση φρούτων και λαχανικών, η απώλεια βάρους, η συστηματική αερόβια άσκηση και η διακοπή καπνίσματος μπορούν να βοηθήσουν στον καλύτερο έλεγχο της πίεσης και να καθυστερήσουν ή να μειώσουν την ανvάγκη φαρμακευτικής αγωγής σε ορισμένους ανθρώπους. Δεν διακόπτουμε όμως ποτέ αντιυπερτασικά φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού.vΑν θέλετε να ζήσετε χωρίς υψηλή πίεση και να καθυστερήσετε τη λήψη φαρμάκων, μπορείτε να ακολουθήσετε τις παρακάτω συμβουλές.

Ο καρδιολόγος Βασίλειος Κοντός σας συμβουλεύει να περιορίσετε την πρόσληψη αλατιού στα 5-6 γραμμάρια την ημέρα. «Το περισσότερο αλάτι που λαμβάνουμε με τις τροφές είναι «κρυμμένο» σε προπαρασκευασμένα προϊόντα, όπως τα τυριά, τα αλλαντικά, τα πατατάκια, τα μπισκότα, οι αλμυροί ξηροί καρποί και φυσικά το έτοιμο, γρήγορο φαγητό. Προσπαθούμε να περιορίσουμε τις τροφές αυτές και να αλατίζουμε με λίγο αλάτι το φαγητό που ετοιμάζουμε στο σπίτι» σημειώνει ο κ. Κοντός.

Για να μην ανεβάσετε υψηλή πίεση, πρέπει να μειώσετε και το αλκοόλ σε δύο ποτά ημερησίως για τους άνδρες και ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τους άνδρες μιλάμε για περίπου 30 γραμμάρια αλκοόλ που αντιστοιχεί σε ενάμιση ποτήρι κρασί, δύο ποτήρια μπίρας ή δύο ποτά του τύπου του ουίσκι, ενώ για τις γυναίκες είναι το μισό από τα προηγούμενα.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Κοντό, πρέπει να αυξήσετε την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και να καταναλώνετε γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. «Τα φρούτα και τα λαχανικά που πρέπει να καταναλώνουμε σε ημερήσια βάση είναι 300 με 400 γραμμάρια. Ουσιαστικά σε κάθε γεύμα μικρό ή μεγάλο πρέπει να υπάρχει φρούτο και σαλάτα» υπογραμμίζει ο καρδιολόγος.

Σημαντικό ρόλο στην αρτηριακή πίεση έχει και το σωματικό βάρος. Ο κ. Κοντός συμβουλεύει τη μείωση του σωματικού βάρους και της περιφέρειας της μέσης σε φυσιολογικά επίπεδα. Για τους άνδρες η περιφέρεια της μέσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 102 εκατοστά και για τις γυναίκες τα 88 εκατοστά. Οσο για το φυσιολογικό βάρος, εξαρτάται από το ύψος και το βρίσκετε χρησιμοποιώντας τον τύπο για το δείκτη μάζας σώματος που πρέπει να είναι κάτω από 25 Kg/m.

Απαραίτητη είναι και η τακτική άσκηση. Οι υπερτασικοί πρέπει να αθλούνται τις περισσότερες (τουλάχιστον 5) ή όλες τις ημέρες της εβδομάδας για τριάντα λεπτά με μέτριας έντασης δυναμική αερόβια άσκηση, όπως είναι το γρήγορο περπάτημα και το ελαφρύ τζόκινγκ.

Τέλος, αναγκαία είναι η διακοπή του καπνίσματος. Το κάπνισμα αυξάνει την πίεση για λίγα λεπτά και όχι για πάντα, ωστόσο, επειδή δρα συνεργικά με την πίεση στην εμφάνιση σοβαρών επιπλοκών, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό, συνιστάται σε όλους τους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα.

Διαβάστε 

• Άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της υπερτασικής κρίσης και της αρτηριακής υπέρτασης
• WHO World Health Day - Υπέρταση (ανασκόπηση)
• Αλλαγές στον τρόπο που μετράμε τη πίεση. Με πόσο έχουμε υπέρταση; Οδηγίες για τη σωστή μέτρηση της πίεσης
• 17 ωφέλιμες τροφές για την υγεία της καρδιάς
• Σκόρδο, ένα φάρμακο της φύσης για την καρδιά, την υπέρταση, κατά των λοιμώξεων και του καρκίνου του παχέως εντέρου
• Χρήσιμες οδηγίες για σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης

Πρώτη δημοσίευση: Ιανουάριος 2018 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026

Υπέρταση στα 30: πώς η υψηλή πίεση μπορεί να βλάψει τον εγκέφαλο αργότερα

 

της Κασσιανής Τσώνη, medlabnews.gr iatrikanea

Η υψηλή αρτηριακή πίεση δεν αφορά μόνο την καρδιά. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet Neurology, η υπέρταση στις ηλικίες των 30 και 40 ετών συνδέθηκε με μεταγενέστερες αλλαγές στον εγκέφαλο, όπως συρρίκνωση και ενδείξεις βλάβης των αιμοφόρων αγγείων. Το εύρημα ενισχύει την ανάγκη για έγκαιρη μέτρηση, πρόληψη και αντιμετώπιση της υπέρτασης από νεότερες ηλικίες, πριν εμφανιστούν μακροχρόνιες επιπλοκές. 

Η υπέρταση στην κρίσιμη ηλικιακή περίοδο των 30 και 40 ετών μπορεί να βλάψει τον εγκέφαλο, σύμφωνα με νέα έρευνα την οποία επικαλείται η ΒBC.

Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης που δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Lancet Neurology» έδειξαν πως η υψηλή αρτηριακή πίεση στη μέση ηλικία σχετίζεται με καταστροφή των αιμοφόρων αγγείων και συρρίκνωση του εγκεφάλου.

Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι η υπέρταση στις ηλικίες 36 με 43 συνδέεται με συρρίκνωση του εγκεφάλου, ενώ στις ηλικίες 43 με 53 σχετίζεται με περισσότερες ενδείξεις καταστροφής των αιμοφόρων αγγείων ή με μικρά εγκεφαλικά επεισόδια στην ηλικία των 70.

Ο καθηγητής Τζόναθαν Σκοτ, κλινικός νευρολόγος στο Ινστιτούτο Νευρολογίας Queen Square του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL), ο οποίος διεξήγε τη μελέτη εξηγεί πως εφόσον η υπέρταση στην ηλικία των 30 έχει αντίκτυπο στην υγεία του εγκεφάλου έως και τέσσερις δεκαετίες αργότερα, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις πρέπει να αρχίζουν όσο το δυνατόν νωρίτερα. Ο ίδιος, μάλιστα, προσθέτει ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας παρέχει τακτικές εξετάσεις για την αρτηριακή πίεση μετά την ηλικία των 40 και προτείνει ότι, ιδανικά, αυτοί οι έλεγχοι πρέπει να ξεκινάνε πολύ νωρίτερα.

Ο εγκέφαλος κάθε ανθρώπου συρρικνώνεται σταδιακά με την ηλικία, ωστόσο αυτό είναι ακόμη πιο έκδηλο στα άτομα που πάσχουν από νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως η αγγειακή άνοια. Η υπέρταση, επομένως, που σχετίζεται με τη συρρίκνωση εγκεφάλου, ενδεχομένως αυξάνει και τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στη μετέπειτα ζωή.

«Γνωρίζουμε ότι η υψηλή αρτηριακή πίεση στη μέση ηλικία σχετίζεται με αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου τα επόμενα χρόνια. Αυτό όμως που δεν ξέρουμε είναι το αν η αντιμετώπιση του προβλήματος της υπέρτασης θα αποτρέψει αυτές τις αλλαγές στον εγκέφαλο», δήλωσε ο Πολ Λίσον, καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Για την παρούσα μελέτη οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα από 500 άτομα που γεννήθηκαν το 1946, τα οποία παρακολούθησαν μέχρι τη μέση ενήλικη ζωή

Διαβάστε 

Αλλαγές στον τρόπο που μετράμε τη πίεση. Με πόσο έχουμε υπέρταση; Οδηγίες για τη σωστή μέτρηση της πίεσης

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2022 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κασσιανή Τσώνη

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026

Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία: Δράσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης 2026

medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 17 Μαΐου. Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με την υψηλή αρτηριακή πίεση, η προώθηση της πρόληψης, της ανίχνευσης και του ελέγχου και η ενθάρρυνση της δράσης σε ατομικό, κοινοτικό και υγειονομικό επίπεδο.

Η υπέρταση παραμένει η κύρια αιτία πρόωρου θανάτου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι 1,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με υπέρταση παγκοσμίως. Παρά τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών και οικονομικά προσιτών θεραπειών, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την πάθησή τους και μόνο περίπου ένα στα τέσσερα άτομα με υπέρταση έχουν την αρτηριακή τους πίεση επαρκώς ελεγχόμενη.

Συχνά αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» επειδή συνήθως δεν έχει συμπτώματα, αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου και πρόωρου θανάτου. Η έγκαιρη ανίχνευση, η τακτική παρακολούθηση και η συνεχής θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν τις περισσότερες επιπλοκές που σχετίζονται με την υπέρταση

Στο πλαίσιο αυτό, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ομάδα Εργασίας Αρτηριακής Υπέρτασης της ΕΚΕ -εκτός της διαδικτυακής ενημερωτικής της καμπάνιας και σχετικής αρθρογραφίας στον Έντυπο και Ηλεκτρονικό Τύπο-, σε συνεργασία με τον ΕΝΙΑΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ (ΕΔΟΕΑΠ) πραγματοποιεί κοινή δράση, την Παρασκευή 15 Μαΐου 2026, στο κτίριο του ΕΔΟΕΑΠ, επί της οδού Σισίνη 18-Αθήνα, με κύριο στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των ασφαλισμένων του ΕΔΟΕΑΠ αλλά και ευρύτερα των πολιτών, με μετρήσεις πίεσης στους προσερχομένους, ενημέρωσή τους από Ιατρούς και διανομή εξειδικευμένου ενημερωτικού φυλλαδίου.

Επίσης την Τρίτη 19 Μαΐου 2026 η Ομάδα Εργασίας Αρτηριακής Υπέρτασης της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, σε συνεργασία με τον Δήμο Μοσχάτου-Ταύρου και την Πνευματική Εστία Μοσχάτου, θα βρίσκεται στο ΚΑΠΗ Μοσχάτου (οδός Χαλκίδη 21, ώρες 10.30π.μ.-12.30μ.μ.) για να ενημερώσει τους δημότες της πόλης. Στις δύο παραπάνω δράσεις θα συμβάλλει η Σχολή Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης του ΓΝΑ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» με συμμετοχή των σπουδαστών της.

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρτηριακής Υπέρτασης καλεί σε αφύπνιση τους πολίτες:

• Ελέγξτε την αρτηριακή σας πίεση: Η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη και τον έλεγχο. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν τις τιμές της αρτηριακής τους πίεσης.

• Η υπέρταση μπορεί να προληφθεί και να ελεγχθεί: Η υγιεινή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

• Η έγκαιρη ανίχνευση σώζει ζωές: Οι περισσότεροι άνθρωποι με υπέρταση δεν γνωρίζουν ότι την έχουν. Ο έλεγχος και η τακτική μέτρηση είναι απαραίτητες.

• Η θεραπεία λειτουργεί: Οι οικονομικά προσιτές, αποτελεσματικές θεραπείες είναι ευρέως διαθέσιμες και μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές όταν λαμβάνονται με συνέπεια.

• Ο έλεγχος απαιτεί μακροχρόνια φροντίδα: Η διαχείριση της υπέρτασης είναι δια βίου και εξαρτάται από τη διαρκή πρόσβαση σε φροντίδα, φάρμακα και παρακολούθηση.

• Θέματα ισότητας: Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και η διασφάλιση της πρόσβασης στη διάγνωση και τη θεραπεία είναι κρίσιμες για τη μείωση των ανισοτήτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης παρέχει την ευκαιρία για:

• Αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού και της κατανόησης της υπέρτασης

• Προώθηση της τακτικής μέτρησης της αρτηριακής πίεσης σε κοινότητες και εγκαταστάσεις υγείας

• Υποστήριξη των συστημάτων υγείας για την ενίσχυση της ανίχνευσης, της θεραπείας και του μακροπρόθεσμου ελέγχου της υπέρτασης

• Ενδυνάμωση των ατόμων ώστε να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση της αρτηριακής τους πίεσης

Η ευαισθητοποίηση, η ανταλλαγή γνώσεων και η υποστήριξη δράσεων μπορούν να δημιουργήσουν διαρκή αλλαγή για όλους όσοι επηρεάζονται από την υπέρταση.

Για το λόγο αυτό Μην αφήνεις την Αρτηριακή Υπέρταση να σε ελέγχει. Έλεγξέ την εσύ!

Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης: Δωρεάν μετρήσεις αρτηριακής πίεσης για τον «Μάιο Μήνα Μέτρησης ΜΜΜ» 2026

medlabnews.gr iatrikanea

Σύμφωνα με πόρισμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2025, η υπέρταση παραμένει ένα τεράστιο παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου.

Μια «σιωπηλή» αλλά επικίνδυνη νόσος

Η υπέρταση ευθύνεται για το

· 16% όλων των θανάτων

· 53% των καρδιαγγειακών θανάτων

· 58% των θανάτων από εγκεφαλικό επεισόδιο

· 31% των θανάτων από νεφρική ανεπάρκεια

Επίσης προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια και άνοια

Σημειώνεται ότι η υπέρταση αναφέρεται ως «σιωπηλός δολοφόνος», επειδή συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα μέχρι την εμφάνιση σοβαρών επιπλοκών.

Στο πλαίσιο της ανάγκης για έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη, υλοποιείται και το 2026 στην Ελλάδα το πρόγραμμα ΜΜΜ (ΜΑΪΟΣ ΜΗΝΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ – May Measurement Month), το μεγαλύτερο διεθνές πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και καταγραφής της πίεσης (σε σχεδόν 100 χώρες). Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτιωμένης ρύθμισης της υπέρτασης στον γενικό πληθυσμό κατά τη διάρκεια του Μαΐου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης (17η Μαΐου).


Η υπέρταση στην Ελλάδα: ένα τεράστιο και υποτιμημένο πρόβλημα

· Περίπου 3 εκατομμύρια άτομα έχουν υπέρταση

· 1 στους 3 υπερτασικούς ασθενείς είναι αδιάγνωστος

· Μόνο 1 στους 3 έχει καλή ρύθμιση της πίεσης με θεραπευτική αγωγή

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η υπέρταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή ανεπαρκώς ελεγχόμενη δημιουργώντας ένα κρίσιμο κενό στη δημόσια υγεία.

MMM 2026: Δωρεάν μετρήσεις σε όλη τη χώρα

Το πρόγραμμα «ΜΑΪΟΣ ΜΗΝΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ» 2026 περιλαμβάνει τη διενέργεια μετρήσεων αρτηριακής πίεσης σε πάνω από 10.000 άτομα σε όλη την Ελλάδα και σε περισσότερα από 40 σημεία μέτρησης σε 24 πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Άργος, Ασπρόπυργος, Βέροια, Διδυμότειχο, Δράμα, Ηράκλειο, Ιεράπετρα, Ιωάννινα, Καβάλα, Καλαμάτα, Λάρισα, Μαγούλα, Μαρκόπουλο Μεσογαίας, Μεγαλόπολη, Μολάοι, Νάουσα, Νεάπολη Λακωνίας, Πάτρα, Πτολεμαΐδα, Τρίπολη, Χανιά).

Οι μετρήσεις διενεργούνται σε δημόσιους χώρους με τη χρήση πιστοποιημένων πιεσόμετρων. Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται άμεσα για τα αποτελέσματα των μετρήσεών τους και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, θα λαμβάνουν οδηγίες για περαιτέρω έλεγχο και αντιμετώπιση.

Στόχος είναι η ενίσχυση της πρόληψης και η αύξηση του ποσοστού των πολιτών που γνωρίζουν την τιμή της πίεσής τους.

Οι ειδικοί επιστήμονες υγείας καλούν όλους τους ενήλικες: «Μετρήστε την αρτηριακή σας πίεση, ακόμη κι αν αισθάνεσθε υγιείς».

Υπογραμμίζεται ότι η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ενηλίκους που:
δεν έχουν ελέγξει πρόσφατα την πίεσή τους
έχουν αυξημένο σωματικό βάρος

· έχουν οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης

Κεντρικό μήνυμα

«Μέτρα την πίεσή σου σήμερα — είναι απλό και μπορεί να σώσει τη ζωή σου»

Σημείωση για το πρόγραμμα MMM

Το May Measurement Month ξεκίνησε το 2017 από τη Διεθνή Εταιρεία Υπέρτασης και αποτελεί τη μεγαλύτερη παγκόσμια δράση μέτρησης της αρτηριακής πίεσης, με στόχο την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και τη βελτίωση της διάγνωσης και ρύθμισης της υπέρτασης διεθνώς. Μέχρι σήμερα έχουν συνολικά μετρηθεί πάνω από 7 εκατομμύρια άτομα σε σχεδόν 100 χώρες. Το πρόγραμμα MMM έχει υλοποιηθεί και στην Ελλάδα (2019–2025) σε πάνω από 20 αστικά κέντρα και έχουν μετρηθεί περίπου 35.000 άτομα.

Συντονιστής του προγράμματος ΜΜΜ στην Ελλάδα είναι ο καθηγητής Παθολογίας & Υπέρτασης Γεώργιος Στεργίου, στο Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο Σωτηρία στην Αθήνα, ο οποίος είναι πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης. Το ΜΜΜ στην Ελλάδα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης με Προέδρο τον καθηγητή Καρδιολογίας Κωσταντίνο Τσιούφη, ο οποίος είναι διευθυντής της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο και διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης. Στην διεξαγωγή του ΜΜΜ 2026 συμμετέχουν πολλά μέλη Ιατρικών Σχολών και γιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αλλά και πολλοί φοιτητές της Ιατρικής Σχολής, προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

Η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης (ΕΕΥ) έχει ιστορία σχεδόν 3 δεκαετιών και πάνω από 700 μέλη σε όλη την Ελλάδα. Σκοπός της είναι η ενημέρωση και εκπαίδευση των γιατρών στη σύγχρονη αντιμετώπιση της υπέρτασης, με απώτερο στόχο την πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων στη χώρα μας.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΘΗΝΑ: Λεωφ. Βασ. Σοφίας 111 (2ος όροφος), 115 27, Αθήνα

Τηλ.: 210 6469358, Fax: 210 6400767, gramatia.hypertasi@gmail.com

Το πρόγραμμα «ΜΑΪΟΣ ΜΗΝΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ» 2026 υλοποιείται με την ευγενική υποστήριξη των εταιρειών: ELPEN, Innovis Pharma, Menarini, Servier, WinMedica.

Φράουλες: διατροφική αξία, θερμίδες, οφέλη και τι να προσέξετε στην αγορά

MSc
της Kλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Οι φράουλες είναι από τα πιο αγαπημένα φρούτα της άνοιξης και ξεχωρίζουν για τη χαμηλή θερμιδική τους αξία, τη μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και την ισχυρή αντιοξειδωτική τους δράση. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι η διατροφική αξία της φράουλας, ποια οφέλη συνδέονται με την κατανάλωσή της και τι πρέπει να προσέχουμε στην αγορά και στη συντήρησή της. Αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό η φράουλα ανήκει στην οικογένεια των Ροδοειδών (Rosaceae) με 15 περίπου είδη ιθαγενή των βόρειων εύκρατων περιοχών. Κατά πάσα πιθανότητα η καταγωγή της είναι από τη Χιλή. Ιδιαίτερα γνωστή στην Ελλάδα είναι η ευρωπαϊκή φράουλα που βρίσκεται και αυτοφυής σε λοφώδεις και δασώδεις και ημιδασώδεις περιοχές.

Ο καρπός της άγριας αυτής φράουλας είναι μικρός, εξαιρετικά γλυκός και νόστιμος. Οι σύγχρονες καλλιέργειες οδήγησαν στο να δημιουργηθεί μία ποικιλία με μεγάλους καρπούς γνωστή με την ονομασία Φράουλα Ανανάσα.

Οι καλλιεργήσιμες φράουλες προέρχονται από τις μικρές αγριοφράουλες, πολύ μικρά ευωδιαστά φρούτα του δάσους, που φυτρώνουν σε χώρες με εύκρατο κλίμα και οι οποίες μεταφυτεύθηκαν στους κήπους σχεδόν από τους ρωμαϊκούς χρόνους. Οι φράουλες ήταν το αγαπημένο φρούτο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Κατά πάσα πιθανότητα η καταγωγή της φράουλας είναι από τη Χιλή. Ξεκίνησαν να καλλιεργούνται λίγο πριν τη χριστιανική εποχή και τύγχαναν ιδιαίτερης εκτίμησης από πολλούς αρχαίους Ρωμαίους. Οι γυναίκες στην αρχαία Ρώμη έφτιαχναν μάσκες ομορφιάς χρησιμοποιώντας τις μικρές, ιδιαίτερα αρωματικές άγριες φράουλες των δασών της Ευρώπης.
Το 14o αιώνα, οι Γάλλοι ήταν φανατικοί λάτρεις της φράουλας. Ωστόσο, έπειτα από 100 χρόνια αρχίζουν να σερβίρονται οι φράουλες συνοδευμένες με σαντιγί. Η αρχή έγινε στην Αγγλία, σε μια δεξίωση του καρδινάλιου Γούλσι, το 1509.
Εμφανίστηκαν στην Ευρώπη, την εποχή του Μεσαίωνα και κατά την περίοδο αυτή είχαν εκτιμηθεί περισσότερο για τις ιατρικές τους ιδιότητες, παρά για τη μαγειρική τους αξία. Οι καλλιεργήσιμες φράουλες που απολαμβάνουμε σήμερα χρονολογούνται από το 19o αιώνα. Προέρχονται από τις μικρές κατακόκκινες άγριες φράουλες της Βιρτζίνια, που διασταυρώθηκαν με μεγαλύτερες κιτρινωπές κωνικές φράουλες από τη Χιλή, τις οποίες έφερε στη Βρετάνη (διοικητική περιοχή της Γαλλίας) ο Γάλλος καπετάνιος Φρεζιέ (Captain Frezier) το 1712, γι' αυτό και οι φράουλες στα γαλλικά λέγονται fraises. Όταν πέτυχαν την τέλεια ισορροπία γεύσης και μεγέθους, ο ενθουσιασμός για τις καλλιεργήσιμες φράουλες επικράτησε παντού. Από τότε είναι από τα πιο αγαπημένα φρούτα στον κόσμο.


Τις βρίσκουμε όλο το χρόνο ωστόσο η κορύφωση της παραγωγής τους είναι από τον Απρίλη μέχρι τον Ιούλιο.  Υπάρχουν περισσότερες από 600 ποικιλίες φράουλας, κάθε μια από τις οποίες διαφέρει σε γεύση, μέγεθος και υφή.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η θρεπτική αξία της φράουλας:

Διατροφική Αξία μιας κούπας (240ml) φράουλες:

	Ποσότητα	Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση (%)
Θερμίδες (1 κούπα)	43kcal
Βιταμίνη C	81,65mg	136,1%
Βιταμίνη Κ	20,16mcg	25,2%
Μαγγάνιο	0,42mg	21,0%
Φυτικές Ίνες	3,31γρ	13,2%

Οι φράουλες έχουν πλούσια αντιοξειδωτική δράση, αρκεί να σκεφτεί κανείς πως ένα φλιτζάνι την ημέρα, που αντιστοιχεί σε 5-8 μεγάλες φράουλες προσδίδει περισσότερη βιταμίνη C από την συνιστώμενη ημερήσια δόση.

Η αντιφλεγμονώδης δράση της φράουλας είναι γεγονός καθώς οι φαινόλες που περιέχει μειώνουν τη δράση του ενζύμου COX που προκαλεί την φλεγμονή. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα εμποδίζουν τη δράση αυτού του ενζύμου περιορίζοντας έτσι τη φλεγμονή που συναντάμε σε παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η οστεοαρθρίτιδα, το άσθμα και ο καρκίνος.

Η γαστρίτιδα και οι φλεγμονές της βλεννώδους μεμβράνης του στομάχου, σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ. Μπορούν όμως να προκληθούν και από ιογενείς λοιμώξεις ή από τη λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων όπως π.χ. η ασπιρίνη αλλά και αντιβιοτικών που χορηγούνται για την αντιμετώπιση του ελικοβακτηρίου του πυλωρού. Στην περίπτωση του έλκους οι συμβατικές θεραπείες πρέπει να λαμβάνονται σε συνδυασμό με φάρμακα τα οποία διαθέτουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Έτσι οι φράουλες μπορούν να αποτελέσουν μια φυσική αντιοξειδωτική λύση για το πρόβλημα.

Οι φράουλες έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε κάλιο και μαγνήσιο, τα οποία είναι πολύ αποτελεσματικά στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης που προκαλείται από νάτριο. Είναι φρούτο πλούσιο σε πεκτίνη, η οποία ως διαλυτή φυτική ίνα που είναι συντελεί στη μείωση της χοληστερίνης.

Περιέχουν πολυφαινόλες, που μπορούν να προστατεύσουν τον εγκέφαλό μας από τη γήρανση και την απώλεια μνήμης. Οι πολυφαινολές, έχουν άριστα αποτελέσματα για γερή μνήμη, υγεία και τόνωση

Εκτός από τα πολύτιμα αντιοξειδωτικά, οι φράουλες έχουν πολλά άλλα θρεπτικά συστατικά και συμβάλλουν αποτελεσματικά για την πρόληψη πολλών ασθενειών. Ανάμεσα στα οφέλη της φράουλας για τον οργανισμό μας, περιλαμβάνεται η προστασία των ματιών, η σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και η προστασία από την υψηλή αρτηριακή πίεση, την αρθρίτιδα, την ουρική αρθρίτιδα και τις καρδιοπάθειες.

Η βιταμίνη C, το φολικό οξύ και η ανθοκυάνη, μερικά από τα πολλά φλαβονοειδή που περιέχονται στις φράουλες, τα οποία έχουν εξαιρετικές αντιοξειδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες, αποτελούν μια εξαιρετική «ασπίδα» για την καταπολέμηση του καρκίνου και των όγκων. Η ημερήσια πρόσληψη φράουλας, φαίνεται πως μειώνει σημαντικά την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.

Ομορφιά και υγεία.

Οι φράουλες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ίνες που τις καθιστά μια καλή επιλογή για απώλεια βάρους. Μια διετής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Nutrition έδειξε ότι άτομα που κατανάλωναν επιπλέον 8 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 1.000 θερμίδες την ημέρα έχασαν περίπου 4 1/2 κιλά. Ένα φλιτζάνι φράουλες έχει 3γρ. φυτικών ινών και περισσότερο από τη συνιστώμενη ημερήσια δόση βιταμίνης C, ένα αντιοξειδωτικό που βοηθά το δέρμα να παραμένει υγιές.

Ως πλούσια πηγή φυτικών ινών βοηθούν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, και έχουν καθαρτική, αιμοστατική, διουρητική και μαλακτική δράση, ενώ παράλληλα συμβάλλούν στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

Η φράουλα είναι ένα από τα καλύτερα καθαριστικά των δοντιών μας με άριστες λευκαντικές ιδιότητες ειδικά για τις κηλίδες που αφήνουν ο καφές, το τσάι, το τσιγάρο, ενώ παράλληλα τα προστατεύει από την συσσώρευση οδοντικής πλάκας. Απλά συνθλίβουμε τις φράουλες και τρίβουμε τα δόντια μας πολύ καλά με τον πολτό.

Τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν, είναι γνωστό ότι επαναφέρουν την επιδερμίδα και έχουν αντιγηραντικές ιδιότητες.

Προσοχή στην αγορά τους

Θεωρούνται από τις πλέον επιβαρυμένες με φυτοφάρμακα τροφές. Προσέχετε να μην έχουν ζαρώματα και κακώσεις, να είναι καθαρές, ομοιόμορφες, με λαμπερό χρώμα, πράσινα φυλλαράκια στην κορυφή και ευδιάκριτες μικρές τρίχες στην επιφάνειά τους. Αγοράζετε όσες έχουν μικρό, ή και κανονικό μέγεθος. Μην υπερβάλλετε σε ποσότητες, καθώς χαλούν εύκολα. Προτιμάτε να τις καταναλώνετε στην εποχή τους, καθώς το υπόλοιπο διάστημα οι ποικιλίες διεγείρονται τεχνητά.

Οι βιολογικές φράουλες είναι καλή λύση, απλώς κοστίζουν περισσότερο.

Η κατανάλωση δεν ενδείκνυται σε περιπτώσεις έλκους, φλεγμονής των εντέρων και σπαστικής κολίτιδας. Ενδέχεται να ευθύνονται για αλλεργικά εξανθήματα, εξαιτίας του χνουδιού στην επιφάνειά τους.

Προσοχή στην κατανάλωσή της πρέπει να δίνουν και όσοι πάσχουν από νεφρική νόσο, θυρεοειδή ή αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη χοληδόχο κύστη και δεν παίρνουν φάρμακα.

Οι φράουλες είναι αλλεργιογόνο τρόφιμο για αυτό τα άτομα με αλλεργίες πρέπει να είναι προσεχτικά όταν τις καταναλώνουν ή τις χρησιμοποιούν...

Προσοχή στην συντήρηση τους

Οι φράουλες είναι ευαίσθητο φρούτο, μην τις αφήνετε σε θερμοκρασία δωματίου παρά μόνον λίγες ώρες. Μπορείτε, ωστόσο, να τις διατηρήσετε ολόκληρες με το πράσινο φυλλαράκι τους - αν προηγουμένως δεν τις έχετε πλύνει - σε γυάλινο αεροστεγές δοχείο, στο ψυγείο, μέχρι και δύο ημέρες.

Οι φράουλες πρέπει να αποθηκεύονται στο ψυγείο σε πλαστικό σκεύος με τρυπημένο κάλυμμα για να επιτρέπεται η διέλευση του κρύου αέρα.

Χρειάζεται να πλένονται καλά πριν καταναλωθούν διότι η τραχιά επιφάνεια τους ευνοεί τη συσσώρευση σκόνης και λιπασμάτων.

Μην τις αφήνετε να μουλιάσουν, όταν τις πλένετε: θα χάσουν το άρωμα και το χρώμα τους. Είναι προτιμότερο να τις βάλετε σε σουρωτήρι, και να ρίξετε άφθονο νερό (μαζί με τα κοτσανάκια τους). Φροντίστε να τις καταναλώσετε αμέσως μετά το πλύσιμο.

Διαβάστε επίσης

• Φράουλες για τον καρκίνο του οισοφάγου. Η χρησιμότητά τους για την πίεση, την καρδιά, τα μάτια, την αρθρίτιδα
• Κεράσια, βύσσινα, ροδάκινα, καρπούζι, πεπόνι, τι μας προσφέρουν και πως θα τα διαλέξουμε.

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2012 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026