Οζώδης σκλήρυνση: συμπτώματα, επιληψία, αυτισμός, διάγνωση και θεραπεία

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η οζώδης σκλήρυνση ή Tuberous Sclerosis Complex (TSC) είναι σπάνια γενετική πολυσυστηματική νόσος που μπορεί να προκαλέσει καλοήθεις όγκους ή υπερπλασίες σε διάφορα όργανα, όπως εγκέφαλο, δέρμα, νεφρούς, καρδιά, μάτια και πνεύμονες. Μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και από τη βρεφική ηλικία, με βρεφικούς σπασμούς, επιληπτικές κρίσεις, λευκές δερματικές κηλίδες, μαθησιακές δυσκολίες, αυτιστικά χαρακτηριστικά ή διαταραχές συμπεριφοράς. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι τα βασικά συμπτώματα, πώς γίνεται η διάγνωση, ποια όργανα πρέπει να ελέγχονται και γιατί η συστηματική παρακολούθηση από ομάδα ειδικών είναι καθοριστική. 

Η 15η Μαΐου είναι αφιερωμένη σε μια σπάνια αλλά σοβαρή πάθηση που μπορεί να κάνει την εμφάνισή της ακόμη και από τη βρεφική ηλικία. Η οζώδης σκλήρυνση είναι μια γενετική νόσος που προκαλεί καλοήθεις όγκους σε διάφορα όργανα, όπως ο εγκέφαλος, τα μάτια, η καρδιά, οι νεφροί, το δέρμα και οι πνεύμονες. Είναι, επίσης, η κύρια γενετική πάθηση που οδηγεί σε αυτισμό και επιληψία.

Το όνομα Οζώδης Σκλήρυνση προέρχεται από τη λέξη όζος, που σημαίνει όγκος. Οι όζοι αυτοί αναπτύσσονται και με την πάροδο των χρόνων ασβεστοποιούνται (σκληραίνουν), γεγονός που δικαιολογεί και τον όρο: Οζώδης Σκλήρυνση.

Πλήττει πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα παγκοσμίως, ενώ στη χώρα μας οι πάσχοντες υπολογίζονται σε περίπου 1.500 άτομα. Η ΟΣ έχει εκτιμώμενη επίπτωση 1:6.000 γεννήσεις. Σύμφωνα και με την Ελληνική Εταιρεία Οζώδους Σκλήρυνσης, εκτιμάται ότι στη χώρα μας υπάρχουν δέκα με δεκαπέντε πιθανά νέα περιστατικά της νόσου κάθε χρόνο. Η οζώδης σκλήρυνση, γνωστή και ως νόσος του Bourneville, από το όνομα του γιατρού που την περιέγραψε το 1880 και διεθνώς ως Tuberous Sclerosis Complex (TSC), ,είναι μια πολυσυστηματική γενετική διαταραχή, με μεγάλη διακύμανση στη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Μπορεί οι υπερπλασίες να μην προκαλέσουν κανένα πρόβλημα στον ασθενή, έτσι ώστε συχνά η διάγνωση να γίνεται τυχαία, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις η πάθηση προκαλεί σοβαρά προβλήματα.

Επιπλέον, το 90% όσων πάσχουν από οζώδη σκλήρυνση μπορούν να εμφανίσουν κάποιο είδος επιληπτικών κρίσεων και σε πολλές περιπτώσεις οι κρίσεις αυτές ξεκινούν από τους πρώτους κιόλας μήνες με τη μορφή «βρεφικών σπασμών», ενώ σχεδόν τα μισά παιδιά μπορεί να εμφανίσουν αυτισμό ή κάποια μορφή νοητικής υστέρησης. Τα παιδιά με την πάθηση μπορεί να δυσκολεύονται να αποκωδικοποιήσουν εύκολα τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος ή να εμφανίζουν δυσκολία στη μνήμη, δημιουργώντας εμπόδια στην εκμάθηση της ομιλίας. Παράλληλα, δεν αποκλείεται να παρουσιάσουν και δυσκολίες κοινωνικοποίησης, ακόμη και μέσω του παιχνιδιού, εμφανίζοντας διάσπαση προσοχής και υπερκινητικότητα. Αν και πρόκειται για γενετική πάθηση (80%-85% των περιπτώσεων εμφανίζουν τροποποιήσεις στα γονίδια TSC1 και TSC2), λιγότεροι από τους μισούς ασθενείς έχουν κληρονομήσει το πρόβλημα από κάποιον από τους γονείς τους. Μάλιστα στα δύο τρίτα των περιπτώσεων πρόκειται για καινούργια γενετική μετάλλαξη. Βέβαια, αν κάποιος από τους γονείς πάσχει από οζώδη σκλήρυνση, τα παιδιά τους έχουν πιθανότητα 50% να εμφανίσουν τη νόσο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου Οζώδους Σκλήρυνσης;

•   Λευκές δερματικές κηλίδες.

•   Βρεφικοί σπασμοί.

•   Επιληπτικές κρίσεις.

•   Νοητική υστέρηση.

•   Χαρακτηριστικό εξάνθημα προσώπου.

•   Όγκοι- Υπερπλασίες σε διάφορα όργανα.

•   Αμάρτωμα αμφιβληστροειδούς.

•   Μαθησιακές δυσκολίες.

•   Διαταραχές συμπεριφοράς.

•   Αυτισμός κ.ά.

Πώς γίνεται η διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης;

Το Σύμπλεγμα Οζώδους Σκλήρυνσης μπορεί να διαγνωστεί ανά πάσα στιγμή, συνήθως αναλόγως με τα συμπτώματα που υπάρχουν. Ο χρόνος της διάγνωσης μπορεί να ποικίλει από τη γέννηση μέχρι οποιαδήποτε στιγμή της ενήλικης ζωής. Υπάρχουν πολλοί ασθενείς που δεν εμφανίζουν πρόβλημα, πολλές φορές μάλιστα δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται τυχαία με την αναγνώριση της νόσου σε στενό συγγενή. Αντίθετα, υπάρχουν ασθενείς με βαριές εκδηλώσεις και πολύ σοβαρά προβλήματα.

Οι συνήθεις εξετάσεις που χρειάζονται να γίνουν για τη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης είναι:

Eξέταση του δέρματος κάτω από υπεριώδες φως προς αναζήτηση υπομελανωματικών κηλίδων (λευκών κηλίδων), αξονική (CT) ή μαγνητική (MRI) τομογραφία για να ελεγχθεί η ύπαρξη υπερπλασιών στον εγκέφαλο (όζων), ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ- EEG) για να γίνει έλεγχος για επιληπτικές κρίσεις, καρδιολογικός έλεγχος, υπερηχογράφημα νεφρών και άλλων εξετάσεων εφ’ όσον χρειάζεται.

Ποια όργανα του σώματος επηρεάζονται;

Οι εκδηλώσεις  της οζώδους σκλήρυνσης δυστυχώς δεν περιορίζονται στον εγκέφαλο, το δέρμα  και τους νεφρούς. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν εκδηλώσεις από την καρδιά ( ιδιαίτερα σε πολύ μικρές ηλικίες ), τους οφθαλμούς, τους πνεύμονες (σε ενήλικες γυναίκες) και άλλα όργανα. Για το λόγο αυτό είναι καλύτερο εάν η παρακολούθηση των ασθενών γίνεται από ομάδα ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων, ώστε να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα συνολικά.

Καρδιά

Τα καρδιακά ραβδομυώματα (καλοήθεις όγκοι της καρδιάς) ενδέχεται να είναι ένα πρώιμο σύμπτωμα του συμπλέγματος οζώδους σκλήρυνσης. Μερικές φορές μπορεί ακόμη και να αναπτυχθούν στο έμβρυο. Σπανίως προκαλούν πρόβλημα και συχνά υποχωρούν, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται ότι εξαφανίζονται καθώς το παιδί μεγαλώνει.

Σποραδικά, είναι απαραίτητη η ιατρική παρέμβαση με φαρμακευτικά σκευάσματα ώστε να ρυθμιστεί μια διαταραχή του καρδιακού ρυθμού. Ακόμα πιο σπάνια είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση προς αποκατάσταση της αιματικής ροής που οφείλεται σε ένα ραβδομύωμα και απαιτείται τακτική παρακολούθηση.

Εγκέφαλος

Επιληπτικές κρίσεις

Η συνηθέστερη  εκδήλωση από τον εγκέφαλο είναι η επιληψία (κρίσεις επιληψίας εμφανίζει το 90 % των ασθενών). Σε πολλές περιπτώσεις οι κρίσεις πρωτοεμφανίζονται τους πρώτους μήνες τις ζωής με τη μορφή των «βρεφικών σπασμών». Οι μισοί περίπου από τους πάσχοντες έχουν επί πλέον και νοητική καθυστέρηση, ενώ δεν είναι σπάνιες διαταραχές συμπεριφοράς αυτιστικού τύπου. Έχει βρεθεί ότι παιδιά που εμφανίζουν επίμονες επιληπτικές κρίσεις τους πρώτους μήνες της ζωής, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν νοητική μειονεξία.  Με τις  σύγχρονες μεθόδους  απεικόνισης  (υπερηχογράφημα, αξονική και μαγνητική τομογραφία ) υπάρχει η δυνατότητα  λεπτομερούς καθορισμού των εκδηλώσεων της νόσου στον εγκέφαλο. Με τις μεθόδους αυτές είναι δυνατόν, αρκετές φορές, να γίνει πρόβλεψη για την ύπαρξη μελλοντικών μαθησιακών δυσκολιών. Επίσης βοηθούν στην έγκαιρη αναγνώριση σπανίων επιπλοκών που θα χρειαστούν νευροχειρουργική αντιμετώπιση. Δεν είναι πάντα δυνατό να ελεγχθούν όλες οι κρίσεις που έχει ένας πάσχων με ΟΣ. Υπάρχουν πολλά διαθέσιμα αντιεπιληπτικά σκευάσματα και μερικές φορές πρέπει να δοκιμαστούν διαφορετικά σκευάσματα, ακόμη και συνδυασμοί αυτών και διαφορετικές δόσεις ώστε να βρεθούν εκείνα με το καλύτερο αποτέλεσμα. (*)

Υπερπλασίες εγκεφάλου

Ασθενείς με ΟΣ ενδέχεται να έχουν υπερπλασίες στον εγκέφαλό τους.

Σπάνια, κάποιοι πάσχοντες μπορεί να έχουν ένα υποεπενδυματικό οζίδιο συνήθως στο κέντρο του εγκεφάλου, που συνεχίζει να αναπτύσσεται αργά και μπορεί να αποκλείσει την παροχέτευση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού στον εγκέφαλο (υδροκέφαλος).

Αυτοί οι όγκοι ονομάζονται υποεπενδυματικοί γιγαντοκυτταρικοί όγκοι ή SEGA. Εμφανίζονται σε 10-15% των πασχόντων με ΟΣ και συνήθως όταν αυτοί είναι παιδιά ή νεαροί ενήλικες. Η παρακώλυση στην παροχέτευση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές κεφαλαλγίες, μυϊκή αδυναμία, έμετο κλπ.

και τότε χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Πιθανή τοποθέτηση ειδικών βαλβίδων αποκαθιστά το πρόβλημα.

Μέχρι πρότινος, η μόνη θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς με αναπτυσσόμενους SEGA ήταν η χειρουργική αφαίρεση. Υπό έρευνα βρίσκεται ένα νέο φαρμακευτικό σκεύασμα το οποίο έδειξε να μειώνει το μέγεθος των SEGA, επιδεικνύοντας θεραπευτικό όφελος στους συγκεκριμένους ασθενείς.

Επιπλέον, η θεραπεία κατάφερε να μειώσει σημαντικά τη συνολική συχνότητα των επιληπτικών κρίσεων. Η νέα θεραπεία έχει ήδη εγκριθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ αναμένεται να εγκριθεί στην Ευρώπη εντός του 2011.

Νεφροί

Οι εκδηλώσεις από τους νεφρούς είναι συχνές ( μέχρι και στο 80 % των πασχόντων). Το συνηθέστερο πρόβλημα είναι τα αγγειομυολιπώματα, που είναι καλοήθεις όγκοι και τις περισσότερες φορές δεν δημιουργούν πρόβλημα. Σε μερικούς ασθενείς σιγά– σιγά μεγαλώνουν σημαντικά με τα χρόνια. Σε κάποιες περιπτώσεις αιμορραγούν και προκαλούν πόνο και αιματουρία. Σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να αποφεύγεται με κάθε τρόπο η νεφρεκτομή ( γινόταν με μεγάλη ευκολία σε παλαιότερες εποχές ). Πολύ χρήσιμη στην αντιμετώπιση τέτοιων επιπλοκών είναι η συνεργασία ειδικών ιατρών ( νεφρολόγος, ουρολόγος, ακτινολόγος ) για τον εμβολισμό της βλάβης με μεθόδους επεμβατικής ακτινολογίας. Εκτός από τους καλοήθεις αυτούς όγκους οι νεφροί είναι δυνατόν να παρουσιάσουν κύστεις ή άλλες επιπλοκές. Η παρακολούθηση  των νεφρών με  την πρόοδο της ηλικίας είναι σημαντική, καθώς αρκετά συχνά οι νεφρικές εκδηλώσεις της νόσου δεν δίνουν συμπτώματα  για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αισιοδοξία προκαλεί το γεγονός ότι η έρευνα με τη βοήθεια της γενετικής προχωρά στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων μερικά από τα οποία βρίσκονται στο στάδιο κλινικών δοκιμών.

Πνεύμονες

Σε ορισμένες περιπτώσεις γυναίκες ασθενείς με ΟΣ παρουσιάζουν συμπτώματα μιας νόσου των πνευμόνων που ονομάζεται λεμφαγγειομυομάτωση (ή LAM) με την εκδήλωση διάχυτων κυστικών βλαβών στους πνεύμονες.

Υπερπλασίες της ΟΣ μπορεί να υπάρχουν σε πολλά άλλα όργανα του σώματος, όπου δεν προκαλούν συνήθως προβλήματα. Ενδέχεται να υπάρχουν υπερπλασίες στο ήπαρ, στο πάγκρεας, στη σπλήνα, στο γαστρεντερικό σύστημα και στα οστά. Επίσης είναι συχνές οι υπερπλασίες των οφθαλμών και ενδέχεται να υπάρχουν υπερπλασίες στα ούλα και στις οδοντικές κοιλότητες.

Δέρμα

Οι δερματικές εκδηλώσεις της οζώδους σκλήρυνσης  είναι χαρακτηριστικές  και σε αρκετές περιπτώσεις είναι αυτές που οδηγούν στη διάγνωση.

Υπάρχει ένας αριθμός δερματικών εκδηλώσεων που σχετίζονται με την ΟΣ:

· λευκές δερματικές κηλίδες (υποχρωματικές κηλίδες που ονομάζονται υπομελανωματικές κηλίδες), ειδικά στα άκρα και στον κορμό, είναι μερικές φορές ορατές από τη γέννηση χωρίς να προκαλούν κανένα πρόβλημα.

· εξάνθημα στο πρόσωπο (ονομάζεται αγγειοΐνωμα) μπορεί να αρχίσει να αναπτύσσεται κατά την παιδική ηλικία με τη μορφή μικρών, ερυθρών στιγμάτων γύρω από τη μύτη, τα μάγουλα και το πιγούνι. Μερικές φορές είναι πιο εμφανή κατά την εφηβεία καθώς η ήβη τα επιδεινώνει.

· ινώδεις πλάκες στο μέτωπο.

· πλάκες κολλαγόνου που εμφανίζονται στην οπίσθια οσφυϊκή χώρα.

· μικρές περιονύχιες υπερπλασίες (ονομάζονται ονυχαία ινώματα ή όγκοι του Koenen).

Υπάρχει ποικιλία θεραπειών (συμπεριλαμβανομένου του laser) για το εξάνθημα του προσώπου και πρέπει να αναζητηθεί η συμβουλή ενός δερματολόγου εάν το εξάνθημα προκαλεί ενοχλήσεις στον ασθενή.

Καθυστερημένη ανάπτυξη – διαταραχές συμπεριφοράς

Πολλοί πάσχοντες με ΟΣ αναπτύσσονται φυσιολογικά, αλλά ορισμένα παιδιά αρχίζουν να εμφανίζουν καθυστερημένη ανάπτυξη όταν αρχίζουν οι επιληπτικές κρίσεις τους και καθώς μεγαλώνουν, δεν συμβαδίζουν με τα άλλα παιδιά της ηλικίας τους σε ορισμένους τομείς ανάπτυξης.

Ο λόγος και η επικοινωνία είναι συγκεκριμένοι τομείς όπου μπορεί να χρειαστεί βοήθεια όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών με ΟΣ έχουν φυσιολογικό δείκτη ευφυΐας, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχουν μαθησιακές δυσκολίες, διάσπαση προσοχής, υπερκινητικότητα, διαταραχές ύπνου κλπ.

Επίσης ένα μεγάλο ποσοστό των πασχόντων με ΟΣ παρουσιάζει ελαφρά έως βαριά νοητική καθυστέρηση, αυτιστικές διαταραχές και αναπτυξιακές δυσκολίες. Στους ενήλικες πάσχοντες εκτός των άλλων συνήθως εμφανίζονται άγχος, καταθλιπτικές διαταραχές κα.

Πώς αντιμετωπίζεται η Οζώδης σκλήρυνση;

Δυστυχώς, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την ΟΣ αλλά υπάρχει θεραπεία για έναν αριθμό συμπτωμάτων της και οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά ώστε τα συμπτώματα να γίνονται εγκαίρως αντιληπτά και να αντιμετωπίζονται κατάλληλα.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά οι γνώσεις  μας για τη νόσο καθώς έχουν αναγνωρισθεί τα 2 γονίδια που την προκαλούν αλλά και οι πρωτεΐνες που τα γονίδια κωδικοποιούν. Τελευταία μάλιστα αρχίζει να είναι δυνατός προγενετικός έλεγχος σε οικογένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν το πρόβλημα τα παιδιά τους. Καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ριζική θεραπεία της νόσου, η αντιμετώπιση των ασθενών περιλαμβάνει την έγκαιρη διάγνωση και την θεραπευτική αντιμετώπιση των διαφόρων εκδηλώσεων και επιπλοκών. Οι νεότερες διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες έχουν βοηθήσει σημαντικά  στην επιτυχέστερη αντιμετώπιση των ασθενών. Είναι αναμενόμενο γεγονός όμως ότι, το κληρονομικό υπόστρωμα της οζώδους σκλήρυνσης, οι πολλαπλές εκδηλώσεις από διαφορετικά όργανα και η χρονιότητα της πάθησης, προκαλούν  μεγάλη φόρτιση στους ασθενείς και τις οικογένειές τους.

Θεραπεία

Καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ριζική θεραπεία της νόσου είναι πολύ σημαντική η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπευτική αντιμετώπιση των επιπλοκών. Το μέλλον είναι αισιόδοξο με την εξέλιξη της Γενετικής επιστήμης η οποία θα βοηθήσει ιδιαίτερα στην έρευνα για νέα φάρμακα (μερικά ήδη δοκιμάζονται στα εργαστήρια ή βρίσκονται σε κλινικές δοκιμές) για την οριστική αντιμετώπιση της πολυσυστηματικής αυτής νόσου. 

Τον Φεβρουάριο του 2017 ανακοινώθηκε από τη Novartis ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το everolimus με τη μορφή διασπειρόμενων δισκίων ως επικουρική θεραπεία για ασθενείς ηλικίας 2 ετών και άνω, των οποίων η ανθεκτική στη θεραπεία εστιακή επιληψία, με ή χωρίς δευτεροπαθή γενίκευση, συνδέεται με το σύνδρομο οζώδους σκλήρυνσης (ΣΟΣ). Το everolimus είναι πλέον η πρώτη εγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή στο σύνολο των 28 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), μαζί με την Ισλανδία και τη Νορβηγία, για την αντιμετώπιση της ανθεκτικής στη θεραπεία εστιακής επιληψίας που συνδέεται με το ΣΟΣ.

Δείτε περισσότερα εδώ: LINK

Σχετικοί ιστότοποι

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΖΩΔΟΥΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΕΩΣ

Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων

Διαβάστε επίσης

Ποιες είναι οι σπάνιες παθήσεις; Ένας στους δέκα Έλληνες πάσχουν από μία σπάνια ασθένεια. (video)

Νέα έγκριση φαρμάκου για ασθενείς με σύνδρομο οζώδους σκλήρυνσης που παρουσιάζουν επιληπτικές κρίσεις

Αλέξανδρου Γιατζίδη
Dr.
PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Μαΐου 2026

Ολικά λευκώματα, αλβουμίνη και σφαιρίνες: πότε αυξάνονται ή μειώνονται και τι μπορεί να σημαίνουν

Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα ολικά λευκώματα είναι το σύνολο των πρωτεϊνών του αίματος και περιλαμβάνουν κυρίως την αλβουμίνη και τις σφαιρίνες. Το άρθρο εξηγεί τι σημαίνουν αυτές οι εξετάσεις, ποιος είναι ο ρόλος τους στον οργανισμό και σε ποιες παθολογικές καταστάσεις οι τιμές τους αυξάνονται ή μειώνονται. 

Οι πρωτεΐνες στο αίμα μπορεί να παίζουν ρόλο μεταφορικό, λειτουργικό (ένζυμα, αλυσίδες αιμοσφαιρίνης) και αμυντικό (ανοσοσφαιρίνες, ινωδογόνο και συμπλήρωμα σε φλεγμονές και πήξη / επούλωση τραύματος). Είναι δομικά στοιχεία των κυττάρων και η διατήρησή τους σε επαρκή επίπεδα με τη διατροφή επιβάλλεται. Το σύνολο των πρωτεϊνών του αίματος ονομάζεται ολικό λεύκωμα.

Οι πρωτεΐνες παίζουν μεταφορικό, λειτουργικό, και αμυντικό ρόλο (ένζυμα, αλυσίδες αιμοσφαιρίνης, ινωδογόνο). Είναι δομικά στοιχεία των κυττάρων και επιβάλλεται η διατήρηση τους σε επαρκή επίπεδα με την διατροφή.

Αύξηση τους στο αίμα οφείλεται σχεδόν πάντα (με εξαίρεση την αφυδάτωση) σε αύξηση των ανοσοσφαιρίνων και κυρίως της γ-σφαιρίνης (IgG). Υψηλά επίπεδα ολικών λευκωμάτων μπορεί να εμφανιστούν σε χρόνια φλεγμονή ή σε μολύνσεις όπως η ιογενής ηπατίτιδα ή AIDS (HIV). Μπορεί να προκληθούν επίσης από διαταραχές στο μυελό των οστών (bone marrow disorders) όπως στο πολλαπλό μυέλωμα.

Η ελάττωση των ολικών λευκωμάτων οφείλεται συνήθως σε ελάττωση της λευκωματίνης από τα ούρα (νεφρωσικό σύνδρομο), από το έντερο (εντεροπάθειες), από το δέρμα (εγκαύματα) και από μεγάλες αιμορραγίες. Τα χαμηλά επίπεδα ενδέχεται να εμφανιστούν σε καταστάσεις σοβαρού υποσιτισμού και με συνθήκες που προκαλούν υποσιτισμό, όπως η κοιλιοκάκη (Celiac disease) ή η φλεγμονώδης εντεροπάθεια. Άλλες αιτίες υπολευκωματιναιμίας είναι η μειωμένη σύνθεση λευκωμάτων σε βαριά ηπατική νόσο, η κακή απορρόφηση, αλλά και ο αυξημένος καταβολισμός λευκωμάτων (πχ εμπύρετες καταστάσεις, τραύματα).

Υπάρχουν δύο κατηγορίες πρωτεϊνών που βρίσκονται στο αίμα, η αλβουμίνη και οι σφαιρίνες. Η αλβουμίνη ή λευκωματίνη συντίθεται στα ηπατοκύτταρα και εισέρχεται στην κυκλοφορία διαμέσου της ηπατικής φλέβας. Η αλβουμίνη εισέρχεται ελεύθερα στον εξωαγγειακό χώρο και επανέρχεται στην κυκλοφορία διαμέσου των λεμφικών αγγείων. Το περιεχόμενο της αλβουμίνης στο σύνολο του λευκώματος είναι περίπου 60% της συνολικής πρωτεΐνης. Η διάρκεια ζωής της στον ορό του αίματος είναι 17 μέρες. Η ογκωτική πίεση του αίματος εξαρτάται κατά 60-80% από την αλβουμίνη.

 Η αλβουμίνη συμμετέχει σε μια σειρά σημαντικών λειτουργιών του οργανισμού. Δεσμεύει και μεταφέρει μεγάλο αριθμό ουσιών (όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα, φωσφολιπίδια, μεταλλικά ιόντα, αμινοξέα, φάρμακα, ορμόνες και χολερυθρίνη)και είναι απαραίτητη τόσο για τον μεταβολισμό όσο και για την αποτοξίνωση πολλών εξ' αυτών. Είναι μεταφορέας πολλών μικρών μορίων, αλλά ο κύριος ρόλος της είναι να αποτρέψει τη διαρροή υγρών από τα αιμοφόρα αγγεία μέσω oσμωτικής πίεσης.

Αυξάνεται σε:
αφυδάτωση

Μειώνεται σε:

Ασιτία, δυσαπορρόφηση, ηπατοπάθειες, εντεροπάθεια ή νεφροπάθεια με απώλεια πρωτεϊνών.

3-3.5 g/dl = ήπια ανεπάρκεια,

2.4-2.9 g/dl = μέτρια,

μικρότερη από 2.4 g/dl = σοβαρή

Οι σφαιρίνες περιλαμβάνουν τα ένζυμα, τα αντισώματα, και περισσότερα από 500 άλλα είδη πρωτεϊνών. Ο λόγος (αναλογία) Αλβουμίνης/Σφαιρινών (λόγος A/G) υπολογίζεται από τις τιμές που λαμβάνονται από την άμεση μέτρηση της ολικής πρωτεΐνης και της αλβουμίνης και αντιπροσωπεύει τη σχέση των ποσοτήτων της αλβουμίνης και των σφαιρινών.

Ένας χαμηλός λόγος A/G μπορεί να απεικονίζει υπερπαραγωγή σφαιρινών, όπως εμφανίζεται στο πολλαπλό μυέλωμα ή σε αυτοάνοσα νοσήματα, ή μειωμένη παραγωγή αλβουμίνης, όπως εμφανίζεται στην κίρρωση, ή την εκλεκτική αποβολή της αλβουμίνης από την κυκλοφορία, όπως εμφανίζεται σε νεφρικές νόσους.

Ένας υψηλός λόγος A/G δείχνει μειωμένη παραγωγή ανοσοσφαιρινών, όπως σε γενετική ανεπάρκεια και σε κάποιες λευχαιμίες. Πιο ειδικές εξετάσεις, όπως η αλβουμίνη, τα ηπατικά ένζυμα και η ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών ορού πρέπει να εκτελεσθούν για να γίνει ακριβής διάγνωση.

Η ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών είναι μία εξέταση κατά την οποία χρησιμοποιείται η χαρακτηριστική κίνηση που εμφανίζει κάθε πρωτεΐνη κατά την τοποθέτηση της μέσα σε ηλεκτρικό πεδίο, προκειμένου να αναγνωριστούν και να μετρηθούν οι ποσότητες συγκεκριμένων πρωτεϊνών στο αίμα και στα ούρα. Η ηλεκτροφόρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαφόρων ασθενειών όπως είναι το πολλαπλούν μυέλωμα, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα του ήπατος και των νεφρών και άλλα

Φυσιολογικές- ιδανικές τιμές 


Ολικά λευκώματα = 5,5 – 8 g/dL (55 – 80 g/L) 


Αλβουμίνη ή Λευκωματίνες = 3,5 – 5,5 g/dL (35 – 55 g/L) και σε συμμετοχή 50 – 60 %

Σφαιρίνες = 1,5 – 3,5 g/dL (20 – 35 g/L) και συμμετοχή 40 – 50 %

Διαβάστε επίσης

• Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας (συκώτι). Τι δείχνουν οι τρανσαμινάσες, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση, χολερυθρίνη, 5-Νουκλεοτιδάση;
• Τι είναι η ηπατίτιδα; Βασικές Πληροφορίες για τις Ιογενείς Ηπατίτιδες
• Τι σημαίνει να έχεις ηπατίτιδα C, πόσο επικίνδυνο είναι και τι μπορεί να κάνεις;
• Τρανσαμινάσες. Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι σημαίνει;
• Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι μπορεί να σημαίνει; Τι πρέπει να κάνουμε;
• Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος, που οφείλεται και ποια η σημασία της άσκησης;
• Τι είναι η γ-GT, τι μας δείχνει η αύξηση και τι η μείωση της, στο αίμα;

Πρώτη δημοσίευση: Δεκέμβριος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Συγκλονίζει ο Δημήτρης Καλλιβωκάς στα 97: «Δεν με ενδιαφέρει να ζήσω άλλο» – Η βαριά καθημερινότητα στο καροτσάκι

 

medlabnews.gr 

Συγκλονισμό προκαλεί η δημόσια εξομολόγηση του Δημήτρη Καλλιβωκά, ο οποίος στα 97 του χρόνια μίλησε στην Espresso με σπάνια ωμότητα για τη ζωή, την κούραση και τη σωματική εξάντληση που βιώνει καθημερινά. Ο γνωστός ηθοποιός περιέγραψε ότι περνά σχεδόν όλες τις ώρες της ημέρας σε καροτσάκι και παραδέχθηκε πως δεν έχει πια επιθυμία να συνεχίσει άλλο αυτή τη δύσκολη πορεία.

Η εξομολόγησή του δεν διαβάζεται απλώς ως μια σκληρή δήλωση, αλλά ως κραυγή κόπωσης από έναν άνθρωπο που κουβαλά το βάρος της ηλικίας, των κινητικών περιορισμών και της καθημερινής φθοράς. Ο Δημήτρης Καλλιβωκάς μίλησε ανοιχτά για το πόσο τον έχει καταβάλει η εξάρτηση από το αμαξίδιο, τονίζοντας ουσιαστικά ότι δεν βλέπει πια ποιότητα ζωής στην παρούσα κατάστασή του.

Ο ηθοποιός, που έχει συνδεθεί με τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο και το θέατρο, εμφανίζεται στα σχετικά ρεπορτάζ να κάνει έναν σκληρό απολογισμό ζωής, μιλώντας όχι μόνο για τη φθορά του σώματος αλλά και για μια βαθιά ψυχική παραίτηση απέναντι στο γήρας. Η δημόσια αυτή κατάθεσή του έχει ήδη προκαλέσει έντονη συγκίνηση, καθώς αναδεικνύει με δραματικό τρόπο το υπαρξιακό φορτίο που συχνά συνοδεύει την πολύ προχωρημένη ηλικία, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με απώλεια αυτονομίας και κινητικά προβλήματα.

Πέρα από το σοκ της φράσης, αυτό που μένει είναι η εικόνα ενός πολύ ηλικιωμένου ανθρώπου που μιλά χωρίς ωραιοποιήσεις για το τέλος της ζωής και για το πόσο δύσκολο είναι να ζει κανείς χωρίς ανεξαρτησία. Και ίσως αυτό να είναι το πιο σκληρό στοιχείο αυτής της εξομολόγησης: όχι μόνο η ηλικία των 97 ετών, αλλά η αίσθηση ότι η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε δοκιμασία.

Παγκόσμια Ημέρα Υγείας 2026: «Μαζί για την Υγεία – Με την επιστήμη» το μήνυμα του ΠΟΥ

ω

 επιμέλεια ΙΕΚΕΤΥ για το medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας δεν είναι απλώς μια συμβολική επέτειος. Είναι η ημέρα που υπενθυμίζει ότι στις 7 Απριλίου 1948 ιδρύθηκε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο εξειδικευμένος οργανισμός του ΟΗΕ για τη δημόσια υγεία. Από τότε, κάθε χρόνο, η ημέρα αυτή χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί ένα θέμα που αφορά ολόκληρο τον πλανήτη και να σταλεί ένα σαφές μήνυμα προς κυβερνήσεις, επαγγελματίες υγείας και πολίτες.

Για το 2026, το επίσημο θέμα που ανακοίνωσε ο ΠΟΥ είναι: “Together for health. Stand with science.” Το μήνυμα αυτό δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ο οργανισμός επισημαίνει ότι η υγεία των ανθρώπων, των ζώων, των φυτών και του περιβάλλοντος είναι αλληλένδετη και ότι οι σημερινές απειλές, από τις λοιμώξεις και τη μικροβιακή αντοχή έως την κλιματική πίεση και τις περιβαλλοντικές κρίσεις, απαιτούν λύσεις βασισμένες στην επιστήμη και στη διεθνή συνεργασία.

Ο ΠΟΥ ξεκαθαρίζει ότι η καμπάνια του 2026 δεν περιορίζεται σε μία μόνο ημέρα, αλλά αποτελεί εκστρατεία ετήσιας διάρκειας. Στόχος είναι να αναδειχθεί η δύναμη της επιστημονικής γνώσης, αλλά και η ανάγκη αυτή η γνώση να μετατρέπεται σε πραγματικές πολιτικές δημόσιας υγείας, σε πρόληψη, σε ετοιμότητα και σε πρακτικά μέτρα προστασίας των κοινωνιών. Με απλά λόγια, δεν αρκεί να υπάρχει γνώση· πρέπει να φτάνει στους ανθρώπους και να εφαρμόζεται.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται το 2026 στην προσέγγιση One Health, δηλαδή στην αντίληψη ότι η ανθρώπινη υγεία δεν μπορεί να αποσπαστεί από την υγεία των ζώων, των οικοσυστημάτων και του περιβάλλοντος. Ο ΠΟΥ συνδέει την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας με μεγάλα διεθνή γεγονότα, όπως το International One Health Summit στη Λυών και το πρώτο Global Forum of WHO Collaborating Centres, όπου συμμετέχουν εκατοντάδες επιστημονικοί φορείς από δεκάδες χώρες. Αυτό δείχνει ότι η επιστήμη, όταν συνδυάζεται με πολιτική βούληση και πολυμερή συνεργασία, μπορεί να γίνει πρακτικό εργαλείο προστασίας της ζωής.

Το μήνυμα της φετινής ημέρας είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση, η δυσπιστία απέναντι στην επιστήμη και οι παγκόσμιες υγειονομικές απειλές συνυπάρχουν, ο ΠΟΥ καλεί τη διεθνή κοινότητα να επαναβεβαιώσει κάτι θεμελιώδες: ότι η καλύτερη άμυνα για τη δημόσια υγεία είναι η τεκμηριωμένη γνώση, η εμπιστοσύνη στην επιστημονική διαδικασία και η συνεργασία χωρίς σύνορα. Η υγεία δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά συλλογική ευθύνη.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας 2026 είναι, τελικά, μια υπενθύμιση ότι η επιστήμη δεν είναι κάτι αφηρημένο ή μακρινό. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζονται τα εμβόλια, η πρόληψη, η επιδημιολογική επιτήρηση, η ασφάλεια των τροφίμων, η προστασία από νέες πανδημίες και η δημόσια πολιτική που σώζει ζωές. Και αυτό ακριβώς συμπυκνώνει το φετινό μήνυμα: μαζί για την υγεία, με την επιστήμη μπροστά.

Αφροδισιακές τροφές και ποτά που αυξάνουν την ερωτική επιθυμία. Τροφές και ποτά που σκοτώνουν την λίμπιντο. Ασκήσεις Kegel

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η ερωτική επιθυμία είναι προϋπόθεση για να εμπλακούμε σε μια σεξουαλική πράξη. Κυριαρχείται από την έλξη για τον άλλον άνθρωπο και την προσδοκία να πάρουμε και να δώσουμε ηδονή. Η λίμπιντο μπορεί να περιγραφεί ως αυτή η ενστικτώδης ερωτική ορμή, η διάθεση για σεξ αλλά και όλη η ενέργεια που ξεχειλίζει από αυτή Η λίμπιντο έχει τις ρίζες της στα πιο βαθιά συναισθήματα πριν επηρεάσει και το σώμα σου.

Σε γενικές γραμμές η επιθυμία είναι κυρίως σεξουαλική: είναι η παρορμητική αντίδραση που μας σπρώχνει στο σεξ. Από την άλλη μεριά, η λίμπιντο είναι μια πολυδιάστατη λέξη που μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα. Η πιο δημοφιλής χρήση της αναφέρεται στη σεξουαλική επιθυμία και μόνο οι ψυχολόγοι τη χρησιμοποιούν ως ευρύτερη έννοια σήμερα.

Μπορεί να προκληθεί από εξωτερικά ερεθίσματα, όπως μια λέξη, ένα βλέμμα, μια μυρωδιά, ή από εσωτερικούς παράγοντες, όπως ένα συναίσθημα ή μια ευχάριστη ανάμνηση. Κατευθείαν ενεργοποιούνται συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου και έτσι ορμόνες και νευροδιαβιβαστές αναλαμβάνουν δράση. Ντοπαμίνη, τεστοστερόνη και οκυτοκίνη δημιουργούν ένα αίσθημα ευφορίας και αναμονής της ευχαρίστησης. Η λίμπιντο, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από βιολογικούς παράγοντες, σημαντικό ρόλο παίζει και η ψυχολογία. Ο τρόπος που έχουμε μεγαλώσει, οι απόψεις μας σχετικά με το τι είναι σωστό και λάθος στο πλαίσιο της σεξουαλικής πράξης, αλλά και οι προσδοκίες μας από το άτομο απέναντί μας (δηλαδή οι ανάγκες που περιμένουμε να καλύψουμε μέσω της σεξουαλικής πράξης), επηρεάζουν την ερωτική μας επιθυμία. Αισθανόμαστε, λοιπόν, έλξη για ένα άτομο, η σεξουαλική επιθυμία μάς κυριεύει και εμείς δεν έχουμε παρά να περιμένουμε από το «αντικείμενο του πόθου μας» να ανταποκριθεί. Όλα καλά μέχρι εδώ. Διαβάστε για τις ορμόνες του έρωτα σε προηγούμενο άρθρο μας εδώ

Τι γίνεται, όμως, όταν η σεξουαλική επιθυμία αρχίζει να εξασθενεί;

Η χαμηλή σεξουαλική λίμπιντο ή διαταραχή μειωμένης σεξουαλικής επιθυμίας, όπως είναι ιατρικά γνωστή, είναι αντικείμενο μελέτης εδώ και δεκαετίες.

Οι αιτίες της μειωμένης λίμπιντο είναι πολλές και ποικίλες και κυμαίνονται από βιολογικές και παθολογικές έως συναισθηματικές. Το στρες, η διατροφή, οι αυξομειώσεις βάρους ενοχοποιούνται για την μειωμένη διάθεση για σεξ τόσο σε άντρες όσο και σε γυναίκες. Από την άλλη η δραστήρια ερωτική ζωή είναι ευεργετική για την καρδιά, τη μνήμη, το ανοσοποιητικό σύστημα και βέβαια και για τη φυσική κατάσταση.

Γνωρίζετε ότι υπάρχουν τροφές που αυξάνουν τη λίμπιντο και λειτουργούν αφροδισιακά;

Μια από αυτές είναι τα σπαράγγια. Είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε, η οποία διεγείρει την παραγωγή των ορμονών που είναι απαραίτητες για μια δραστήρια σεξουαλική ζωή. Ένας Άγγλος βοτανολόγος του 17ου αιώνα, ο Νίκολας Κουλπέπερ (Nicholas Culpepper), έγραψε πως τα σπαράγγια "διεγείρουν τον πόθο στους άνδρες και στις γυναίκες".

Τα αμύγδαλα από την αρχαιότητα τα αμύγδαλα θεωρούνται σύμβολα γονιμότητας. Το άρωμα του αμύγδαλου διεγείρει το πάθος στις γυναίκες, ή τουλάχιστον αυτό περιγράφουν οι ποιητές και οι συγγραφείς.

Οι μπανάνες είναι επίσης αφροδισιακές. Η κατανάλωση μιας μπανάνας καθημερινά είναι πολύ αποτελεσματική στην αύξηση της λίμπιντο. Περιέχουν το ένζυμο βρομελίνη, το οποίο πιστεύεται ότι βελτιώνει την ερωτική επιθυμία των ανδρών αφού βελτιώνει την παραγωγή της τεστοστερόνης. Η μπανάνα περιέχει υψηλά επίπεδα καλίου και ριβοφλαβίνης (βιταμίνη Β2). Και τα δύο παίζουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της σεξουαλικής επιθυμίας και τη σεξουαλική. Το κάλιο ρυθμίζει τους θυρεοειδείς αδένες των γυναικών, ενώ η βιταμίνη Β αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας

Λάχανο. Περιέχει ουσίες που βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και έτσι την αιμάτωση των γεννητικών οργάνων.


Σέλερι. Περιέχει ανδοστερόνη, μια ανδρική ορμόνη που πιστεύεται ότι διεγείρει ερωτικά τις γυναίκες.


Κρόκος (Saffron)
Από τους αρχαίους χρόνους ο κρόκος θεωρείται ως ένα αποτελεσματικό φυσικό αφροδισιακό. Ο κρόκος είναι στην πραγματικότητα ένα μπαχαρικό που χρησιμοποιείται συνήθως στην ιταλική, ισπανική και ινδική κουζίνα. Δημιουργεί μια θετική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, καθώς επίσης και δίνει το αίσθημα της ευεξίας και ανεβάζει τη διάθεση. Επιπλέον ο κρόκος περιέχει μια χημική ουσία που ονομάζεται Picrocrocin που κάνει το σώμα πολύ πιο ευαίσθητο στην αφή.

Αυγά
 Τα αυγά είναι πλούσια σε βιταμίνη Β5 και βιταμίνη Β6, η οποία μειώνει το επίπεδο του στρες στον οργανισμό. Το άγχος είναι μια από τις αιτίες που επηρεάζουν τη λίμπιντο. Διατηρούν επίσης την ισορροπία των επιπέδων των ορμονών, που είναι πολύ σημαντικό για μια υγιή λίμπιντο. Τα αυγά είναι μια καλή πηγή της βιταμίνης Α και βοηθάει στην υγεία του δέρματος στον κόλπο. Ο κρόκος αυγού έχει υψηλά επίπεδα ψευδαργύρου (το οποίο βελτιώνει την παραγωγή υγιούς σπέρματος και τεστοστερόνης) και ντοπαμίνη (που βελτιώνει την σεξουαλική ευχαρίστηση). Μπορείτε να συμπεριλάβετε τα αυγά στο καθημερινό πρωινό σας.

Άγρια γλυκοπατάτα. Περιέχει χημικές ουσίες που αυξάνουν την ευαισθησία των γεννητικών οργάνων.


Σύκα. Τα σύκα είναι επίσης πολύ χρήσιμα για την τόνωση της λίμπιντο στις γυναίκες. Αυξάνουν την λίμπιντο και βελτιώνουν την σεξουαλική αντοχή, επειδή είναι πλούσια σε αμινοξέα – τους θεμέλιους λίθους των πρωτεϊνών που είναι απαραίτητες στον εγκέφαλο για την παραγωγή της χημικής ουσίας ντοπαμίνη.


Δαμάσκηνο: Φρούτο που εμποδίζει την συσσώρευση πλάκας στα αιμοφόρα αγγεία σύμφωνα με την British Journal of Nutrition. Οι καθαρές αρτηρίες, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες είναι το μονοπάτι που μας οδηγεί στην ευχαρίστηση, καθώς η καλή κυκλοφορία του αίματος οδηγεί στην διέγερση. 


Ρεβίθια: Όσο κι αν μας φαίνεται περίεργο, τα ρεβίθια περιέχουν το λεγόμενο «φυσικό Viagra», ένα αμινοξύ που ονομάζεται αργινίνη. Με την αργινίνη απελευθερώνεται νιτρικό οξύ, διαδικασία την οποία ακολουθεί και το γνωστό μπλε χαπάκι, το οποίο επιταχύνει την φυσική λίπανση των αγγείων, διευκολύνοντας την ροή του αίματος στα γεννητικά όργανα.


Ελαιόλαδο: Το φυτικό λίπος του ελαιολάδου, που συνήθως αποκαλείται καλό λίπος, βοηθά στην παραγωγή της τεστοστερόνης. Κι αν νομίζετε ότι η τεστοστερόνη είναι αποκλειστικά «ανδρική ορμόνη», κάνετε λάθος. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι είναι συνδεδεμένη με την σεξουαλική ορμή και των δύο φύλων. Μόλις δύο κουταλιές της σούπας σε καθημερινή βάση ρυθμίζουν το υγιές λίπος που μας είναι απαραίτητο.


Κόκκινο κρασί: Έρευνα του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας απέδειξε ότι οι γυναίκες που έπιναν ένα με δύο ποτηράκια κόκκινο κρασί την ημέρα είχαν καλύτερη φυσική λίπανση στον οργανισμό τους από εκείνες που δεν έπιναν καθόλου. Πιείτε ένα ποτηράκι με το βραδινό σας και θα έχετε ένα θερμότερο βράδυ. 


Λεβάντα: Το φυτό αυτό έχει την ικανότητα να διεγείρει τις αισθήσεις μόνο με το άρωμά του. Έρευνα σε γυναίκες που μύρισαν αιθέριο έλαιο λεβάντας στην διάρκεια του δείπνου τους έδειξε ότι το άρωμά της αύξησε κατά 11% την ροή του αίματος στα γεννητικά τους όργανα. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο εγκέφαλος συνδέει το άρωμα της λεβάντας με χαλαρωτικές αναμνήσεις. Βάλτε στην ζωή σας το μέλι από άνθη λεβάντας ή αρωματίστε το τραπέζι και τα κεριά σας με αιθέριο έλαιο λεβάντας, χαλαρώστε και απολαύστε το.

Bασιλικός. Όχι μόνο ενισχύει το άρωμα και τη γεύση των γευμάτων, αλλά εμφανίζει και μία πληθώρα ευεργετικών επιδράσεων στο ανθρώπινο σώμα.

Στρείδια. Είναι πλούσια σε ψευδάργυρο, ο οποίος είναι απαραίτητος για την παραγωγή τεστοστερόνης (είναι η κύρια ορμόνη του ανδρικού φύλου και παίζει καθοριστικό ρόλο στην ερωτική επιθυμία και στην στύση). Περιέχουν επίσης ντοπαμίνη.


Tα θαλασσινά έχουν χαρακτηριστεί ως οι πλέον αφροδισιακές τροφές. Ειδικά τα όστρακα (στρείδια, μύδια) και τα μαλάκια (όπως το χταπόδι) είναι πλούσια σε αμινοξέα και ψευδάργυρο, στοιχεία απαραίτητα για την παραγωγή διαφόρων ορμονών, όπως τα ανδρογόνα και η τεστοστερόνη. H έλλειψη του ψευδάργυρου είναι πολλές φορές η αιτία για την ανδρική ανικανότητα. Tα θαλασσινά είναι επίσης καλή πηγή νιασίνης (βιταμίνης B3), η οποία δρα στα άκρα του αγγειακού συστήματος, προκαλώντας τη διαστολή τους και συμβάλλοντας στην καλύτερη αιμάτωση του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος.

Φύκια. Περιέχουν ασβέστιο, ιώδιο και σίδηρο, που πιστεύεται ότι τονώνουν την ερωτική επιθυμία

Αβοκάντο. Οι Αζτέκοι το αποκαλούσαν 'ahuacuatl', ή "δέντρο των γεννητικών οργάνων". Περιέχει ποτάσιο που «ξυπνάει» τις ορμές σας και φολικό οξύ για διατήρηση της ενέργειας. Στην Ισπανία του μεσαίωνα, οι ιερείς θεωρούσαν τη συγκεκριμένη τροφή τόσο αισχρά σεξουαλική που είχαν απαγορέψει την κατανάλωσή της.

Τέλος η αγαπημένη όλων σοκολάτα που είναι η βασίλισσα των αφροδισιακών τροφών. Η σοκολάτα περιέχει διάφορες ενώσεις: την ανανδαμίδη, μια ψυχοδραστική ουσία που επάγει την ευφορία, και τη φαινυλαιθυλαμίνη, την "ουσία του έρωτα", που απελευθερώνει ντοπαμίνη στο κέντρο ηδονής του εγκεφάλου που παρουσιάζεται κατά την κορύφωση της δραστηριότητάς του στη διάρκεια του οργασμού.

Τροφές για αύξηση της ερωτικής επιθυμίας


Η έλλειψη της ερωτικής επιθυμίας να οφείλεται σε έλλειψη ντοπαμίνης. Τα τρόφιμα που διεγείρουν την παραγωγή της είναι τα πρωτεϊνούχα, δηλαδή: κρέας, πουλερικά, γαλακτοκομικά και το φύτρο του σταριού. Γι’ αυτό κάθε ένα από τα τρία κύρια γεύματα της ημέρας θα πρέπει να περιέχει πρωτεΐνες. Την παραγωγή της μπορεί επίσης να τονώσουν επίσης: ο βασιλικός, το μαύρο πιπέρι, το πιπέρι καγιέν, οι καυτερές πιπεριές, (Αυξάνουν την κυκλοφορία του αίματος στα γεννητικά όργανα και βοηθούν την έκκριση ενδορφίνης.), το μάραθο,

το σκόρδο, Πλούσιο σε θειούχες ενώσεις όπως η αλλισίνη έχει την ιδιότητα να αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος στα γεννητικά όργανα.

η πιπερόριζα, Διεγείρει τα συναισθήματα ευφορίας και έξαψης που συνδέονται με το σεξ.

το δεντρολίβανο, το κύμινο, το σουσάμι, ο καφές και το τσάι. Όσον αφορά τα συμπληρώματα, αυτά που μπορεί να βοηθήσουν είναι το φυλλικό οξύ, η θειαμίνη και ο ψευδάργυρος, το τζίνσενγκ.  Το ginseng είναι εξαιρετικά δημοφιλές βότανο για ενίσχυση της λίμπιντο. Το ginseng περιέχει τζινσενοσίδες, τα οποία βοηθούν να απελευθερωθεί το νιτρικό οξείδιο στο σώμα και συνεπώς, αυξάνει τη ροή του αίματος σε όλο το σώμα και της πυελικής περιοχής για την καλύτερη διέγερση αλλά και του οργασμού. Επίσης, μειώνει το επίπεδο του στρες στον οργανισμό. Έτσι, βάζοντας στην διατροφή σας ginseng μπορεί να αυξήσει την λίμπιντο σας και τη σεξουαλική σας απόδοση.

Αφροδισιακά ποτά

Εκτός από τα φαγητά και γλυκά που έχουν αφροδισιακές ιδιότητες, αρκετά ποτά έχουν επίσης αυτό το προνόμιο. Τα αφροδισιακά ποτά γίνονται από φυσικά υλικά, που μπορούν να αναμειχθούν με (λίγο) αλκοόλ δημιουργώντας αισθήματα ψυχικής και σωματικής ευφορίας. Το προοίμιο, με άλλα λόγια, της ερωτικής διάθεσης. Στα υλικά τους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο χυμός πορτοκαλιού, τα πράσινα λεμόνια, το «μπαστουνάκι» βανίλιας, τα λίτσις, το μέλι, το σιρόπι ζαχαροκάλαμου, η κανέλλα σε σκόνη, το μοσχοκάρυδο, ψιλοκομμένο φρέσκο τζίντζερ κ.ά.
 Στα αλκοολούχα αφροδισιακά ποτά ξεχωριστή θέση έχει το αψέντι. Ενα δυνατό απεριτίφ που προέρχεται από την αρωματική αψιθιά (Artemisia absinthium) και έγινε θρύλος για τις «μαγικές» ιδιότητές του. Ταυτόχρονα όμως, κατηγορήθηκε για πρόκληση εθισμού και παραισθήσεων. Στα τέλη του 19ου αιώνα χρησιμοποιόταν ευρύτατα ως διεγερτικό, κυρίως από τους Γάλλους διανοούμενους και καλλιτέχνες. Στην μποέμικη κουλτούρα του αψεντιού εντάχθηκαν με ενθουσιασμό και... πριαπική διάθεση ο Τουλούζ-Λοτρέκ, ο Βερλέν, ο Ρεμπό, ο Μποντλέρ, αργότερα ο Πικάσο, ο Χεμινουγέι και άλλοι.


Και οι τεχνικές......

Μασάζ
 Το μασάζ είναι από τους καλύτερους τρόπους για την ενίσχυση της λίμπιντο και τη διέγερση στις γυναίκες. Αυτή η τεχνική λειτουργεί καλύτερα ειδικά, όταν είστε θυμωμένοι ή ανήσυχοι. Αιθέρια έλαια όπως το τριαντάφυλλο, φασκόμηλο, ylang, γιασεμί και σανταλόξυλο αποτελούν άριστα λάδια για μασάζ. Ο σύντροφός σας μπορεί να σας κάνει ένα μασάζ με απαλό φωτισμό, αρωματικά κεριά και απαλή μουσική. Τα αρωματικά κεριά βοηθηθούν να αυξηθεί η σεξουαλική διάθεση. Το μασάζ ζεσταίνει και χαλαρώνει το σώμα. Αυξάνει επίσης τη ροή του αίματος προς τα γεννητικά όργανα, και ως εκ τούτου βελτιώνει την ευαισθησία τους.

Ασκήσεις Kegel
 

Οι ασκήσεις Kegel μπορεί επίσης να βοηθήσουν μαζί με όλα τα παραπάνω έλαια, βότανα και τα φρούτα. Αν κάνετε ασκήσεις Kegel τακτικά σας βοηθούν να βελτιώσετε τη λίμπιντο και να γυμνάσετε τους «μυς του σεξ».
Οι «μύες του σεξ» (ηβοκοκκυγικοί) είναι οι μύες που χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να διακόψουμε την ούρηση. Προσπαθήστε να τους συστέλλεται, σαν να θέλετε να καθυστερήσετε την ούρηση, και κρατηθείτε σε αυτή τη θέση για 2-3˝. Εισπνεύστε σε κάθε σφίξιμο και εκπνεύστε χαλαρώνοντας τους μυς. Ξαπλώστε ανάσκελα με τα γόνατα λυγισμένα. Τα πέλματα να ακουμπάνε στο έδαφος και τα χέρια να βρίσκονται στο πλάι. Εισπνεύστε, σφίγγοντας τους κοιλιακούς μυς και τους γλουτούς, και σηκώστε τη λεκάνη μέχρι να φτάσει η πλάτη σας σε ευθεία γραμμή. Αναπνέετε, μένοντας στην ίδια θέση για 10˝. Εκπνεύστε επιστρέφοντας στο πάτωμα και επαναλάβετε 10 φορές. Στην τελευταία επανάληψη, παραμείνετε με τη λεκάνη ψηλά και κάντε μικρές πιέσεις προς τα πάνω για 10˝.

Τροφές  και άλλα…που ρίχνουν τη λίμπιντο

• Άσπρο ψωμί. Η υπερβολική κατανάλωση άσπρου ψωμιού και άλλων επεξεργασμένων υδατανθράκων μπορεί να βουλιάξει την ερωτική επιθυμία, σύμφωνα με έρευνες της βρετανικής διαιτητικής εταιρείας. Τα επεξεργασμένα τρόφιμα αυξάνουν πολύ γρήγορα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, τα οποία με τη σειρά τους σχετίζονται με κατακόρυφη πτώση της ενεργητικότητας, με συνέπεια να μην έχει διάθεση κανείς να κάνει σεξ. Επιπλέον, το πολύ σάκχαρο από την μια μας παχαίνει και από την άλλη αυξάνει τα επίπεδα οιστρογόνων στον οργανισμό με συνέπεια να ελαττώνονται τα επίπεδα της τεστοστερόνης. 
• 
Ανεπάρκεια σιδήρου. Οι ανεπαρκείς ποσότητες σιδήρου μέσω της διατροφής μπορεί να κάνει την ερωτική επιθυμία να καταποντιστεί. Τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου μειώνουν την ποιότητα της κυκλοφορίας του αίματος και έτσι ελαττώνουν την ενεργητικότητα. Όταν νιώθει κανείς εξάντληση, το τελευταίο που τον απασχολεί είναι το σεξ.

• Αλκοόλ. Το πολύ αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει παροδική στυτική δυσλειτουργία στους άντρες και απώλεια αισθητικότητας και στα δύο φύλα.

Οι “απαγορευμένες” τροφές πριν από το σεξ είναι οι εξής:

Καφές: Ο καφές έχουν δείξει οι έρευνες ότι μπορεί να έχει επιπτώσεις στα επινεφρίδια. Και όπως γνωρίζουμε καλά, τα επινεφρίδια παράγουν ορισμένες ορμόνες που ευθύνονται για το στρες. Εάν λοιπόν το παρακάνετε με τον καφέ πριν το σεξ, μάλλον θα σας καταλάβει νευρικότητα και άγχος, μπορεί και ταχυπαλμία για λόγο που δεν θα γνωρίζετε.

Κρέας: Το κόκκινο κρέας είναι ένα κρέας λιπαρό και όταν ξεκινήσει η πέψη, ο οργανισμός καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια από τις άλλες τροφές, για να το διασπάσει. Η ενέργεια που καταναλώνει είναι μεγάλη και είναι πολύ πιθανό (εάν έχετε πιει και αρκετό κρασί) να σας πιάσει μια υπνηλία που θα είναι τόσο γλυκιά όσο θα ήταν το γλυκό κορμί της /του συντρόφου σας. Μάλλον θα θέλετε να κοιμηθείτε, παρά να κάνετε σεξ.

Τυριά: Υπάρχουν άνθρωποι (πολλοί από αυτούς μάλιστα δεν το γνωρίζουν) που έχουν δυσανεξία στη λακτόζη. Δηλαδή ο οργανισμός τους έχει δυσκολία στο να διασπά τρόφιμα με λακτόζη όπως το γάλα, τα τυριά κ.α Αυτό φέρνει φούσκωμα και δυσφορία.

Αλκοόλ: Η πιο ύπουλη παγίδα για το σεξ. Σε λίγες και μικρές ποσότητες μας φτιάχνει την ερωτική διάθεση, οι αναστολές υποχωρούν, απελευθερωνόμαστε. Σε μεγάλες ποσότητες, χάνουμε τη γη κάτω από τα πόδια μας. Συχνά οι άνδρες που έχουν πιει πολύ, δεν έχουν στύση, ή τουλάχιστον παρουσιάζουν μια στύση όχι ικανή για διείσδυση, ενώ οι γυναίκες που έχουν πιει πολύ προτιμούν να κοιμηθούν, αφού πρώτα αδειάσουν το περιεχόμενο του στομάχου του.

Το σεξ είναι ένα σημαντικό μέρος της ζωής του κάθε ζευγαριού. Αυτό εξηγεί γιατί οι άνθρωποι έχουν ψάξει τόσο πολύ για να βρουν τα καλύτερα τρόφιμα για να βελτιώσουν τις σεξουαλικές επιθυμίες τους. Τα αφροδισιακά είναι φθηνότερα σε σύγκριση με της φαρμακευτικές λύσεις, μπορούν να τα βρουν εύκολα και θέλει λήγει προσπάθεια για να παραχθούν. Δεδομένου ότι το σεξ και η διατροφή είναι τόσο σημαντικοί, υπάρχει πάντα ένας καλός λόγος για να τους εξομοιώσετε και τις δύο. Αυτό σημαίνει ότι η επίδραση των τροφίμων δεν περιορίζεται μόνο στη σωματική τροφή. Πράγματι, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει αποδειχθεί ότι τα τρόφιμα ενισχύουν και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες όπως το σεξ.

Διαβάστε επίσης

• Οι ορμόνες του έρωτα και η ερωτική συμπεριφορά στις φάσεις της λαγνείας, της έλξης και της προσκόλλησης
• Σύκα, φρέσκα ή αποξηραμένα, για το έντερο, την αναιμία, την οστεοπόρωση, την πίεση, τον διαβήτη και την λίμπιντο.
• Καρπούζι, για την καρδιά, τον καρκίνο, την δίαιτα αλλά και τη λίμπιντο
• Αβοκάντο, για την χοληστερίνη, την πίεση, την καρδιά, τα μάτια, την γήρανση, κατά του καρκίνου και δεν παχαίνει.