Δεν θα έχουμε σε λίγο γάλα και τυρί. Φόβοι για σοβαρές ελλείψεις γαλακτοκομικών και ανατιμήσεις

  επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Τους τελευταίους μήνες παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις σε γαλακτοκομικά προϊόντα. Το πρόβλημα αυτό ξεκινά από μήνες πριν με τις αυξημένες τιμές των ζωοτροφών με αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι που δεν μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στα έξοδα αναγκάστηκαν να σφάξουν ζώα προκειμένου να μειώσουν το καθημερινό κόστος. 

Άρα η παραγωγή γάλακτος μειώνεται καθημερινά και πέρα από τις τεράστιες αυξήσεις που έρχονται θα υπάρχει και τεράστια έλλειψη σε όλο το φάσμα με αποτέλεσμα να το δούμε και στα ράφια των σουπερ μάρκετ. 

Οι ελλείψεις αυτές δημιουργούν τεράστια προβλήματα παρατηρούνται στην αγορά των γαλακτοκομικών λόγω της ακρίβειας, με τα τυριά να έχουν γίνει είδος… πολυτελείας. Αυξήσεις πάνω από 10% από την αρχή του έτους παρουσιάζουν μία σειρά από γαλακτοκομικά προϊόντα που «κινδυνεύουν» να γίνουν είδος πολυτελείας, καθώς οι τιμές τους έχουν εκτοξευθεί. Οι ανατιμήσεις οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη κτηνοτρόφων αλλά και στις ακριβές ζωοτροφές, με αποτέλεσμα την έλλειψη γάλακτος και μικρότερη παραγωγή τυροκομικών προϊόντων. Η μικρή παραγωγή και το υψηλό ενεργειακό κόστος (παράδειγμα: λογαριασμός ρεύματος από 2.500€ -> 7.500€) οδηγούν στην εκτίναξη των τιμών και στον κίνδυνο για «λουκέτο» σε μικρά τυροκομεία. Η τιμή των γαλακτοκομικών έχει αυξηθεί έως και 27% σε ορισμένα είδη. Χαρακτηριστικά:

Για παράδειγμα, η τιμή των γαλακτοκομικών έχει αυξηθεί έως και 27% σε ορισμένα είδη.

Γαλακτοκομικά: Οι τιμές τον Δεκέμβριο 2021 και τον Αύγουστο 2022

Γιαούρτι πήλινο (1 κιλό): 3,80€ -> 4,30€ (+13,1%)

Φέτα βαρελίσια (1 κιλό): 8,20€ – 8,50€ -> 9,50€ – 10€ (+15,8 με 17,6%)

Γραβιέρα (1 κιλό): 11,5€ -12€ -> 13€ – 14€ (+13% με 16,6%)

Μυζήθρα (1 κιλό): 8,5€ -> 10€ (+17,6%)

Ανθότυρο (1 κιλό): 5,5€ -> 7€ (+27,2%)

Συγκεκριμένα τα ελληνικά νοικοκυριά πλέον αγοράζουν ένα τέταρτο φέτας, το πολύ μισό κιλό. Ο λόγος δεν είναι η αλλαγή στις συνήθειες τους αλλά οι τιμές που αυξήθηκαν για τα καλά μέσα σε λίγους μήνες.

Οι τιμές ανά είδος διαμορφώνονται 3.10.22 ως εξής:

Φέτα προέλευσης Τυρνάβου: 12.30€

Φέτα προέλευσης Ελάσσονας: 11.30€

Φέτα προέλευσης Καλαβρύτων: 10.40€

Μάλιστα οι τιμές είναι ακόμα ακριβότερες στα συσκευασμένα τυριά που θα προτιμήσουν πολλοί καταναλωτές για να γλιτώσουν χρόνο στα ψώνια τους ή επειδή αγοράζουν από μικρότερα σουπερμάρκετ και εκεί δεν υπάρχει πάγκος αλλά μόνο ψυγεία.

Φέτα 300γρ: 5.01€ (16.70€/κιλό)

Φέτα 400γρ: 5.68€: (14.20€/κιλό)

Η σύγκριση με τις τιμές πριν από έναν χρόνο δείχνει πως οι αυξήσεις στη φέτα φτάνουν:

43% στην χύμα φέτα

45% στην συσκευασμένη φέτα

Οι προβλέψεις για το επόμενο διάστημα λένε πως οι τιμές θα ανέβουν και άλλο λόγω ενεργειακού κόστους που ανεβάζει το κόστος παραγωγής και τα μεταφορικά. Η χύμα φέτα θα φτάσει τα 15€ και η συσκευασμένη θα πλησιάσει τα 20€.

«Λουκέτα» σε μεγάλους παραγωγούς τυροκομικών

Μιλώντας στο MEGA, ο τυροκόμος Στέφανος Βακόνδιος τόνισε ότι η αύξηση στην τιμή των ζωοτροφών, τους αναγκάζει να τρώνε τα ζώα λιγότερο, έτσι επηρεάζεται και η παραγωγή γάλακτος, που τελικά μειώνεται.

Μάλιστα, όπως χαρακτηριστικά περιέγραψε ο ιδιοκτήτης του τυροκομείου, η κατάσταση είναι τραγική, καθώς 3 μεγάλοι παραγωγοί τυροκομικών προϊόντων αναγκάστηκαν να βάλουν «λουκέτο» στις επιχειρήσεις τους.

Ο παραγωγός δεν έκρυψε την ανησυχία του, ότι επίκεινται ελλείψεις στο τυροκομικά προϊόντα, καθώς από εκεί που η καθημερινή παραγωγή ήταν 3 τόνοι γάλα, σήμερα η παραγωγή έχει πέσει στα 1.500 με 1.800 κιλά παραγωγής γάλακτος ημερησίως.

Το «καμπανάκι» για τη μειωμένη παραγωγή φέτος, έχουν ήδη κρούσει μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά. Tα προβλήματα με τις ανατιμήσεις στις ζωοτροφές ξεκίνησαν από το περασμένο φθινόπωρο αλλά έγιναν ακόμη εντονότερα μετά την αναταραχή που έφερε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ιδιαίτερα δύσκολη περιγράφει την κατάσταση ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων, Χρήστος Αποστολόπουλος επισημαίνοντας ότι εγχώρια παραγωγή φέτος εμφανίζεται μειωμένη κατά 3% έως 5%. Όπως εξηγεί λόγω της υπέρογκης αύξησης της τιμής των ζωοτροφών, πολλά ζώα υποσιτίζονται ενώ άλλα οδηγούνται σε σφαγή από τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο αυξημένο κόστος.

Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν ωστόσο και οι παραγωγοί σε ολόκληρη την Ευρώπη με αποτέλεσμα η προμήθεια από αγορές του εξωτερικού να γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Καθώς όσο περνάει ο καιρός η κατάσταση δεν βελτιώνεται, κάθε χώρα επιδιώκει να κρατά την παραγωγή για να καλύψει τις δικές της ανάγκες.

Ακόμη όμως και όταν υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής, οι τιμές στις οποίες αγοράζουν τελικά οι επιχειρήσεις είναι στα ύψη, όπως επισημαίνει ο κ. Αποστολόπουλος. Με δεδομένο μάλιστα ότι η χώρα μας έχει αυτάρκεια κατά 50% σε αιγοπρόβειο γάλα και το υπόλοιπο το εισάγει από άλλες χώρες γίνεται σαφές το μέγεθος του προβλήματος.

Για το κόστος των ζωοτροφών το πρόβλημα δεν μόνο ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά πολυπαραγοντικό. Είναι επίσης η ελλιπής λειτουργία των μεγαλύτερων λιμανιών του πλανήτη, η έλλειψη αποθηκευτικών χώρων και η παρατεταμένη ξηρασία. Έτσι εκτός από το πρόβλημα του ηλιελαίου, των δημητριακών και των ζωοτροφών, που δεν φτάνουν στην αγορά από την Ουκρανία, πρόβλημα αποτελούν για παράδειγμα οι περιορισμοί των εξαγωγών φοινικέλαιου από την Ινδονησία, οι περιορισμοί στις εξαγωγές σιτηρών και δημητριακών από τη Σερβία, την Ινδία και το Καζακστάν, καθώς και η καταστροφή της σοδειάς στο Μαρόκο λόγω της ξηρασίας. Αλλά και στην κτηνοτροφία υπάρχουν προβλήματα, όπως τα αυξανόμενα κρούσματα γρίπης των πτηνών εκτροφής στο βόρειο ημισφαίριο, καθώς και η εξάπλωση της αφρικανικής πανώλης των χοίρων ακόμα και στη καρδιά της Ευρώπης, για παράδειγμα στη Γερμανία. 

Το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στα γάλατα που είναι για παραγωγή τυριών και γιαουρτιών. 

 Στοιχεία από το ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ για την μείωση της παραγωγής γάλακτος: 

Αγελαδινό γάλα: 170.495 τόνοι (α’ τρίμηνο 2021) – 165.421 τόνοι (α’ τρίμηνο 2022) / Μείωση παραγωγής: 2,86% 

Πρόβειο γάλα: 250.137 τόνοι (α’ τρίμηνο 2021) – 242.023 τόνοι (α’ τρίμηνο 2022) / Μείωση παραγωγής: 3,24% 

Κατσικίσιο γάλα: 38.269 τόνοι (α’ τρίμηνο 2021) – 35.139 τόνοι (α’ τρίμηνο 2022) / Μείωση παραγωγής: 8,18%

Το παράδειγμα στις ελλείψεις στη γραβιέρα Νάξου

Ένα από τα πιο αγαπημένα ελληνικά τυριά, προϊόν ΠΟΠ... αγνοείται από αρκετά σούπερ μάρκετ. Ο λόγος για την γραβιέρα Νάξου η παραγωγή της οποίας έχει δυσκολέψει και ήδη παρατηρούνται ελλείψεις, σύμφωνα με τον πρόεδρο Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου, Δημήτρη Καπούνη. «Η κτηνοτροφία εκπέμπει SOS. Στη Νάξο έχουμε περίπου 7 τόνους γάλα μείον, αυτό σημαίνει 700 κιλά προϊόν γραβιέρα τη μέρα που δεν το έχουμε. Θα υπάρχει έλλειψη στην αγορά» είπε ο κ. Καπούνης στο OPEN

Οπως ανέφερε «προσπαθήσαμε να στηρίξουμε τον παραγωγό. Φέραμε αγελάδες από το εξωτερικό, οι παραγωγοί άρχισαν να μειώνουν το ζωικό προϊόν, δεν είχαν να ταΐσουν. Έχουμε 300 αγελάδες που πήγαν για σφάξιμο. Θα έχουμε συνέχεια. Οι ζωοτροφές είναι στα ύψη, τα λιπάσματα στα ύψη, τα ρεύματα στα ύψη, τα πετρέλαια στα ύψη. Δεν ξέρουμε πού θα φτάσουμε. Ο παραγωγός μπαίνει μέσα, δεν βγάζει μεροκάματο». «Η παραγωγή μας έχει μειωθεί, έχει φύγει το ζωικό κεφάλαιο από τον κτηνοτρόφο, το ζώο δεν σιτίζεται σωστά, είναι ΠΟΠ προϊόν, δεν μπορούμε να φέρουμε γάλα από αλλού, μόνο με γάλα Νάξου. Η Πολιτεία πρέπει να μας ακούσει» τόνισε ο κ. Καπούνης. 

Ομάδα εκπροσώπων από τον αγροτικό συνεταιρισμό Νάξου ταξίδεψε μέχρι τη Βουλγαρία για να φέρει καλαμπόκι και να ταΐσουν τα ζώα στη Νάξο, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η παραγωγή της γραβιέρας ΠΟΠ του νησιού.

«Το θέμα μας δεν είναι μόνον οι τιμές, που βέβαια είναι ασύλληπτες, ειδικά με τα μεταφορικά που χρειάζονται για το νησί. Είναι ότι δεν βρίσκουμε κιόλας», περιγράφει ο πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού, Δημήτρης Καπούνης. «Αυτό σημαίνει ότι τα ζώα τρώνε λιγότερο, δεν σιτίζονται κανονικά και άρα παράγουν λιγότερο γάλα», εξηγεί. Η γραβιέρα Νάξου παράγεται από 80% αγελαδινό γάλα και 20% αιγοπρόβειο, ωστόσο, καθώς πρόκειται για τυρί Ονομασίας Προέλευσης, επιβάλλεται το γάλα να προέρχεται από τη Νάξο.

Στην Πάρο

Οι κτηνοτρόφοι αναφέρουν ότι στην Πάρο είχαμε μια κακή χρονιά, ενώ ξεκίνησε πάρα πολύ καλά από πλευράς βροχοπτώσεων και ελπίζαμε ότι θα έχουμε μια σχετική αυτάρκεια γιατί η Πάρος έχει πολλές καλλιεργούμενες εκτάσεις και θα μπορούσε να έχει δική της ζωοτροφή. Με κριθάρι για παράδειγμα τροφοδοτούσαμε και τα γύρω νησιά, είχαμε άχυρα, σανό αλλά δεν έβρεξε ούτε τον Μάρτιο ούτε τον Απρίλιο, με αποτέλεσμα αυτά σχεδόν να καταστραφούν. Η παραγωγή θα πέσει και σε αυτόν τον τομέα πάρα πολύ χαμηλά. Συν ότι και πέρσι ήταν μια κακή χρονιά από πλευράς βροχοπτώσεων και ελλείψεις σε βασικά ήδη διατροφής που είχαμε αυτάρκεια. Δεν εισαγάγαμε άχυρο και σανό. Εισαγάγαμε μόνο πίτερα, καρπούς και τέτοια. Σε αυτά λοιπόν θα υπάρχει τεράστια έλλειψη. Τώρα το πώς θα αναπληρωθούν, εδώ πραγματικά σηκώνουμε τα χέρια ψηλά. Χρειάζεται μια γενναία επιδότηση από το κράτος για τις ζωοτροφές. Από την άλλη αν αυξήσεις την πρώτη ύλη αυτή την στιγμή για να πάρεις το πραγματικό κόστος, θα επιβαρυνθεί ο καταναλωτής, με αποτέλεσμα να μην μπορεί ούτε αυτός να ψωνίσει. Είναι ένας φαύλος κύκλος.

Όπως είναι αντιληπτό το ίδιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Νάξος και η Πάρος το αντιμετωπίζουν όλοι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί της χώρας με αποτέλεσμα η έλλειψη σε γαλακτοκομικά στο επόμενο διάστημα να είναι εξαιρετικά έντονη και βέβαια πέρα από την ακρίβεια θα επιφέρει σοβαρό πρόβλημα στη διατροφική αλυσίδα.

Οι επερχόμενες ανατιμήσεις

Η πρώτη επίπτωση από την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί και ήδη βλέπουν οι καταναλωτές στα ψυγεία του σούπερ μάρκετ είναι η άνοδος στις τιμές. Μεσοσταθμικά η αυξήσεις υπολογίζονται ήδη στο 15% ενώ εφόσον επιβεβαιωθούν οι ανησυχίες του κλάδου για ελλείψεις το επόμενο διάστημα, θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξουν και νέες ανατιμήσεις.

Φυσικά το ζήτημα δεν αφορά μόνο στο γάλα αλλά και στα υπόλοιπα προϊόντα που παράγονται από αυτό, όπως τυροκομικά, κρέμα γάλακτος κτλ. Μάλιστα επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε κλάδους σχετικούς με την εστίαση και χρησιμοποιούν πρώτες ύλες από γάλα, ήδη παρατηρούν τα πρώτα προβλήματα, όπως επισημαίνουν στo CNN Greece.

Σημειώνεται ότι τα ζητήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος επεσήμανε στη συνάντηση που είχε την περασμένη εβδομάδα με το υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Γιώργο Γεωργαντά, ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΛΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ, Χρήστος Τσόλκας, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα στήριξης και ενίσχυσης της γαλακτοπαραγωγού κτηνοτροφίας με μία σειρά από μέτρα. Κατά τη διάρκεια άλλωστε της πρόσφατης ετήσιας γενικής συνέλευσης του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων τόσο ο κ. Τσόλκας όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της Vivartia, Θανάσης Παπανικολάου είχαν επισημάνει το πρόβλημα των ελλείψεων σε γάλα για την εταιρεία.

Πιθανότατα ο καρκίνος του, υποτροπίασε μετά την 3η δόση εμβολίου για τον κοροναϊό, αναφέρει καθηγητής ανοσολόγος

medlabnews.gr iatrikanea 

Το πιο κάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στην αμερικανική δημοφιλή και έγκριτη ιστοσελίδα theatlantic.com. Το «Τhe Atlantic» έχει πίσω του μια ιστορία 165 χρόνων ως περιοδικό που ασχολείται με σημαντικά θέματα της εποχής. Ανάμεσα σε όσους έχουν βάλει την υπογραφή τους στο The Atlantic είναι και οι Ralph Waldo Emerson, Herman Melville, Harriet Beecher Stowe και Nathaniel Hawthorne.

Εμείς δεν θα σχολιάσουμε· άλλωστε είμαστε κατ’ εξοχήν αναρμόδιοι για οποιαδήποτε άποψη επί ιατρικών θεμάτων, απλά δημοσιεύουμε κι ο καθένας ας εξάγει τα συμπεράσματά του. Να διευκρινίσουμε ότι το theatlantic.com είναι ένα από τα πλέον αξιόπιστα sites του παγκόσμιου ιστότοπου.

Πέρσι τον Σεπτέμβριο, ο Μισέλ Γκόλντμαν, ένας Βέλγος ανοσολόγος και ένας από τους πιο γνωστούς καθηγητές που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ιατρική έρευνα, στην Ευρώπη, μπήκε σε μια κλινική, σήκωσε το μανίκι του και του χορηγήθηκε η 3η δόση του εμβολίου κατά του κοροναϊού· γνώριζε καλά ο Μισέλ Γκόλντμαν ότι θα το χρειαζόταν περισσότερο από πολλούς άλλους.

Διαγνώστηκε με λέμφωμα

Μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα, ο Γκόλντμαν, 67 ετών σήμερα, είχε επισκεφτεί τον μικρότερο αδερφό του, Σερζ, επικεφαλής της πυρηνικής ιατρικής στο νοσοκομείο του Universite Libre de Bruxelles, στο οποίο και οι δύο γιατροί είναι καθηγητές. Ο Γκόλντμαν είχε νυχτερινές εφιδρώσεις και ένιωθε πρησμένους τους λεμφαδένες του, έτσι ο αδελφός του, του συνέστησε αξονική τομογραφία. Όταν τα αποτελέσματα έφτασαν στον υπολογιστή του Σερζ, αποκάλυψαν ένα σωρό κηλίδες, συγκεντρωμένες κοντά στην αριστερή μασχάλη του Μισέλ και κατά μήκος του λαιμού του.

Ήταν καρκίνος του ανοσοποιητικού - λέμφωμα.

Ο Μισέλ κατάλαβε πως αυτό θα σήμαινε ότι σύντομα θα είχε ανοσοκατασταλθεί από τη χημειοθεραπεία. Με άλλον έναν χειμώνα να καταφθάνει και ίσως και ένα ακόμα κύμα πανδημίας να καλπάζει, κατάλαβε ότι είχε μόνο μια τελευταία ευκαιρία για να ανταποκριθεί πλήρως ο οργανισμός του στον εμβολιασμό κατά της COVID.

Έχοντας ήδη λάβει δύο δόσεις Pfizer την προηγούμενη άνοιξη, ο Μισέλ πήγε γρήγορα να εμβολιαστεί και με την τρίτη. Αν επρόκειτο να περνούσε μήνες απορροφώντας τη δηλητηριώδη χημειοθεραπεία, προσπαθώντας να νικήσει έναν θανατηφόρο καρκίνο, τουλάχιστον θα είχε μια ασπίδα προστασίας από την πανδημία.

Χειροτέρεψε σε λίγες μέρες!

Μέσα σε λίγες μέρες από τον τρίτο εμβολιασμό, όμως, ο Μισέλ ένιωθε κάπως χειρότερα από πριν. Οι νυχτερινές του εφιδρώσεις έγιναν πολύ πιο έντονες και συνέλαβε τον εαυτό του να παίρνει μεσημεριανούς ύπνους, κάτι που δεν συνήθιζε στο παρελθόν. Το πιο ανησυχητικό ήταν ότι, οι λεμφαδένες του ήταν ακόμη πιο πρησμένοι από πριν. Συζήτησε ξανά με τον αδελφό του και προγραμματίστηκε ακόμα μια απεικονιστική εξέταση. Για άλλη μια φορά περίμενε με υπομονή στην αίθουσα αναμονής του ακτινολογικού, ενώ ο αδελφός του αγωνιούσε να δει τις εικόνες στον υπολογιστή του. Τα φρύδια του Σερζ έσμιξαν όταν είδε τις εικόνες της αξονικής. Οι φωτογραφίες παρουσίαζαν έναν ολοκαίνουργιο καταιγισμό καρκινικών βλαβών, σε τόσα πολλά σημεία που φαινόταν σαν κάποιος να είχε ρίξει πυροτεχνήματα μέσα στο σώμα του Μισέλ!

Οι βλάβες ήταν πλέον εμφανείς και στις δύο πλευρές του σώματος, με νέες εστίες να φαίνονται καθαρά στη δεξιά μασχάλη του Μισέλ και ιδιαίτερα κατά μήκος της δεξιάς πλευράς του λαιμού του.

Όταν ο αιματολόγος του Μισέλ είδε την αξονική, του συνέστησε να πάει απευθείας στο πλησιέστερο φαρμακείο του νοσοκομείου. Θα έπρεπε να αρχίσει να παίρνει στεροειδή χάπια αμέσως. Μια τόσο ραγδαία εξέλιξη του λεμφώματος μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες ήταν το λιγότερο ασυνήθιστη. Ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες, ο Μισέλ ένιωσε μια έντονη σκέψη να τον κατατρύχει, ότι η 3η δόση του εμβολίου τον είχε - κατά κάποιο τρόπο – αρρωστήσει περισσότερο· και ο αδελφός του είχε την ίδια ακριβώς ανησυχία.

Το ασύμμετρο σύμπλεγμα καρκινικών εστιών γύρω από την αριστερή μασχάλη του Μισέλ, στην αρχική εξέταση είχε φανεί «λίγο περίεργο», όπως είπε ο αδελφός του, με δεδομένο ότι οι δύο πρώτες δόσεις εμβολίου του είχαν χορηγηθεί από εκείνη την πλευρά. Τώρα είχε κάνει την 3η δόση, στο άλλο χέρι και η ασυμμετρία του καρκίνου ανατράπηκε. Τα δυο αδέρφια ήξεραν καλά ότι όλο αυτό μπορεί να ήταν απλώς μια τραγική σύμπτωση, αλλά δεν μπορούσαν να παραγνωρίσουν το γεγονός ότι ο Μισέλ βίωνε μια πολύ σπάνια αλλά απειλητική για τη ζωή του παρενέργεια από τον εμβολιασμό.

Αυτό το συναίσθημα της αμφιβολίας...

Για έναν γιατρό, που είχε περάσει τέσσερις 10ετίες μελετώντας και εγκρίνοντας νέα φάρμακα, αυτό το συναίσθημα της αμφιβολίας θα χρειαζόταν πολλούς μήνες προβληματισμού για να εμπεδοθεί.

Ο Μισέλ διηύθυνε ένα ινστιτούτο έρευνας και τεχνολογίας εμβολίων και είχε μιλήσει δημόσια, για να καθησυχάσει το κοινό σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων κατά της COVID, και ειδικότερα των εμβολίων mRNA.

Τον Δεκέμβριο του 2020, είπε σε έναν δημοσιογράφο ότι «αν υπήρχε πραγματικό πρόβλημα με τα εμβόλια, θα το είχαμε εντοπίσει, σίγουρα. Η βασική ανησυχία του», συνέχισε, ήταν ότι «...οι άνθρωποι θα επικαλούνταν την ελάχιστη πιθανότητα των παρενεργειών ως επιχείρημα για να μην εμβολιαστούν». Και τώρα, η ελάχιστη αυτή πιθανότητα φαινόταν να έχει στοχεύσει εκείνον. Ο Μισέλ Γκόλντμαν, ο ειδικός και υπέρμαχος των εμβολίων mRNA, ένιωθε ότι ήταν το θύμα τους.

Η δημοσιογράφος που υπογράφει το άρθρο, μίλησε με τον Μισέλ τηλεφωνικά τον Απρίλιο του 2021, μήνες πριν από τη διάγνωση του καρκίνου. Είχε επικοινωνήσει μαζί του για να συζητήσουν μια άλλη πιθανή παρενέργεια του εμβολιασμού, που σχετιζόταν ιδιαίτερα με το εμβόλιο της AstraZeneca. Μέχρι τότε, 220 άτομα που είχαν λάβει αυτό το σκεύασμα είχαν αναπτύξει ένα ασυνήθιστο - και ιδιαίτερα επικίνδυνο - σύνδρομο πήξης του αίματος, το οποίο χαρακτηριζόταν από έναν άτυπο χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων. Τουλάχιστον επτά άνθρωποι, μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, είχαν χάσει τη ζωή τους από την επιπλοκή. Ο Μισέλ Γκόλντμαν εξέθεσε τότε με υπομονή τους διαφορετικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτή την περίεργη κατάσταση, σπεύδοντας να διευκρινίσει, ότι τα εμβόλια mRNA για τον κορονοϊό, κατασκευάστηκαν με τρόπο που θα μπορούσε να μετριάσει τον κίνδυνο αυτού του συγκεκριμένου προβλήματος.

Ο ειδικός πάνω στις παρενέργειες

Ο Μισέλ Γκόλντμαν ηγείται, επί του παρόντος του Institute for Interdisciplinary Innovation in Healthcare (I3h), ενός κέντρου ULB που έχει ως αποστολή την προώθηση δικτύων έρευνας, εκπαίδευσης και προσέγγισης προς όφελος των ασθενών και άλλων ενδιαφερομένων. Παλαιότερα, ο Γκόλνταμ είχε ηγηθεί ευρωπαϊκής προσπάθειας αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να επιταχύνει την έρευνα και την προώθηση νέων φαρμάκων. Γίνεται λοιπόν σαφές ότι, ο Γκόλντμαν έχει περάσει πολλά χρόνια ερευνώντας τους πιθανούς κινδύνους, που ενδεχομένως να προκαλούν οι νέες θεραπείες· έτσι, όταν εμφανίστηκε πληθώρα νέων εμβολίων κατά του κοροναϊού, τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, παρακολούθησε τις εξελίξεις από πολύ κοντά.

Είχε μάλιστα επισημάνει ότι «…οι κίνδυνοι και τα οφέλη για κάθε εμβόλιο θα πρέπει να σταθμίζονται μεταξύ τους. Εάν το AstraZeneca ήταν η μοναδική επιλογή, τότε η θα άξιζε το απειροελάχιστο ποσοστό κινδύνου εμφάνισης μιας σπάνιας αιματολογικής διαταραχής, για την προστασία που θα παρείχε». Και τώρα, αυτός ο υπολογισμός του ποσοστού κινδύνου και οφέλους υπολογιζόταν δραματικά από τον ίδιο με τρομακτικό τρόπο.

Ο Μισέλ είναι άνθρωπος εγκρατής και συνετός από τη φύση του, επιρρεπής στο να κάνει παρατηρήσεις επί πραγματικών γεγονότων και όχι εικασίες. Ίσως η υπόθεσή του για πιθανή παρενέργεια των εμβολίων να ήταν λάθος και η πορεία του καρκίνου του να μην είχε σχέση με τους εμβολιασμούς.

Εφαρμόζοντας την ίδια συνετή και ψύχραιμη τακτική, που είχε χρησιμοποιήσει πριν, αποφάσισε ότι ήταν λογικό να δημοσιοποιηθεί αυτή η θεωρία του. Εάν και άλλοι άνθρωποι με το ίδιο λέμφωμα ένιωθαν την ανάγκη να αντισταθμίσουν τα υπέρ και τα κατά, θα μπορούσαν να εξετάσουν πιο διεξοδικά το ενδεχόμενο να σταματήσουν τις δόσεις από Pfizer και Moderna.

Θα έδινε τροφή στους αντιεμβολιαστές

Ο Μισέλ γνώριζε καλά ότι εκθέτοντας δημόσια μια πιθανή παρενέργεια και ειδικά χωρίς απτές αποδείξεις, θα προκαλούσε πανικό. Τα τελευταία χρόνια είχε ήδη παρατηρηθεί αύξηση της παραπληροφόρησης κατά των εμβολίων, και οι αρνητές - διαδηλωτές είχαν απειλήσει μέχρι και με θάνατο τους αξιωματούχους της δημόσιας υγείας . Ο Μισέλ Γκόλντμαν γνώριζε καλά όλη αυτή την τάση και είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάπλωση της παραπληροφόρησης όσον αφορά τα εμβόλια στο διαδίκτυο, πριν καν αρχίσει να εντείνεται η πανδημία. Αν λοιπόν τώρα μοιραζόταν τη δική του εμπειρία με τον καρκίνο, αυτό θα ήταν κάτι που θα έριχνε λάδι στη φωτιά… Όμως αυτός δεν ήταν λόγος για να μείνει σιωπηλός, αντίθετα ήταν ένας λόγος να μιλήσει προσεκτικά και από τη σκοπιά του ειδικού επιστήμονα.

Κατ’ αρχάς, πριν ο Μισέλ επιχειρήσει να λύσει το αίνιγμα της δημοσιοποίησης της ιστορίας του, θα έπρεπε να πολεμήσει τον καρκίνο. Πριν από ένα χρόνο βρέθηκε σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου στις Βρυξέλλες, αρκετά φοβισμένος, ενώ οι νοσοκόμες συνέδεσαν μια γραμμή έγχυσης στον καθετήρα που είχε συνδεθεί με την κλείδα του. Μετά τόσα χρόνια γιατρός, ήταν ξαφνικά ασθενής. Τα άτομα με το είδος του λεμφώματος του, έχουν περίπου μόνο 30% πιθανότητες να επιβιώσουν περισσότερο από πέντε χρόνια και η επιθετικότητα της νόσου του σήμαινε ότι τα φάρμακα θα έπρεπε να είναι ισχυρά. Οι παρενέργειες περιλάμβαναν δυσκολία στην αναπνοή, εξανθήματα στο δέρμα, ακόμη και μόνιμη νευρική βλάβη. Ο Μισέλ δεν παρουσίασε κανένα από αυτά τα συμπτώματα, αλλά ένιωθε πολύ αδύναμος. Ανάρρωσε στο σπίτι και για αρκετές μέρες και ένιωθε ανήμπορος να κάνει το παραμικρό.

Μόλις επέστρεψε στην κανονικότητα, άρχισε να διαβάζει για τον καρκίνο. Είχε αρκετές εβδομάδες μέχρι την επόμενη χημειοθεραπεία, πράγμα που σήμαινε ότι είχε αρκετές εβδομάδες για να μελετήσει αν το εμβόλιο είχε πράγματι επιταχύνει το λέμφωμα του και αν άλλοι καρκινοπαθείς θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν από τα εμβόλια.

Μια επιστημονική προσέγγιση Ο καρκίνος του Γκόλντμαν ήταν ο τύπος που επιτίθεται στα «Τ» κύτταρα του σώματος, τα οποία συντονίζουν την ανοσολογική απόκριση στα εισβάλλοντα παθογόνα. Τα βοηθητικά «Τ» κύτταρα των ωοθυλακίων διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη ροή αντιδράσεων για την προστασία του σώματος από την άφιξη επικίνδυνων εισβολέων. Τα «Τ», βοηθούν να περάσουν αυτό το μήνυμα στα «Β» κύτταρα, τα οποία καταλήγουν να παράγουν προστατευτικά αντισώματα κατά του ιού.

Ο Γκόλντμαν ήταν ενήμερος ότι τα εμβόλια mRNA, όπως τα εμβόλια Pfizer που είχε λάβει, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη δημιουργία αυτού του μηνύματος και στην ώθηση της διέλευσης του μέσω των βοηθητικών «Τ» κυττάρων. Μερικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα εμβόλια από την Pfizer και τη Moderna ήταν πιο προστατευτικά από άλλα για αυτόν ακριβώς τον λόγο: Ανεβάζουν δυναμικά αυτά τα κύτταρα με επιπλέον ώθηση.

Τώρα ο Μισέλ άρχισε να αναρωτιέται αν αυτή η ώθηση θα μπορούσε, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, να αποδειχθεί επικίνδυνη. Ίσως τα εμβόλια να προκάλεσαν ταραχή στα βοηθητικά του «Τ» κύτταρα, κάτι που τα αποδιοργάνωσε - τα τρέλανε. Εάν ήταν επιρρεπή στο σχηματισμό όγκων ή αν ήταν ήδη καρκινικά, τότε η υπερδιέγερση τους θα μπορούσε να είχε κάνει το πρόβλημα ακόμη χειρότερο.

Τα κομμάτια του παζλ

Καθώς περνούσαν οι μέρες, ο Μισέλ Γκόλντμαν βρήκε κι άλλες ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι η σύνδεση με τον καρκίνο ήταν πραγματική και ότι τα εμβόλια mRNA μπορεί να είναι επικίνδυνα για ένα συγκεκριμένο υποσύνολο του πληθυσμού: έμαθε ότι πολλές αξονικές τομογραφίες έχουν δείξει - συμπεριλαμβανομένων ασθενών με καρκίνο - αυξημένη δραστηριότητα στους λεμφαδένες κοντά στη μασχάλη στην πλευρά όπου ελήφθη το εμβόλιο.

Βρήκε επίσης ένα άλλο, πολύ σημαντικό στοιχείο: το 2018, μια ομάδα ερευνητών με βάση το Ινστιτούτο Γενετικής του Καρκίνου του Πανεπιστημίου Κολούμπια δημοσίευσε μια ενδιαφέρουσα μελέτη χρησιμοποιώντας στα πειράματα τους ποντίκια με ένα ζευγάρι γονιδιακών μεταλλάξεων που, όταν συνυπάρχουν, προδιαθέτουν τα «Τ» κύτταρα να αποδιοργανωθούν. Όταν σε αυτά τα ποντίκια έγινε ένεση με ερυθρά αιμοσφαίρια προβάτου - ως πειραματική βάση για τα μικρόβια εισβολής - τα ζώα ανέπτυξαν τον υπότυπο του λεμφώματος που είχε διαγνωστεί ο Γκόλντμαν.

Τώρα ο καθηγητής είχε ένα ισχυρό επιχείρημα για να στηρίξει τη θεωρία του. Ο αδελφός του, Σερζ, συμφώνησε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν λογικό. Τα αδέρφια είχαν συγγράψει ερευνητικές εργασίες και στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τη χρήση βλαστοκυττάρων για την αποκατάσταση της καρδιάς και εμβολίων δενδριτικών κυττάρων κατά μορφές καρκίνου. Είχε έρθει η ώρα, τώρα, να γράψουν κι άλλο.

Στις 20 Οκτωβρίου του περασμένου έτους, ο Χανς Γκέοργκ Άιχλερ, κλινικός φαρμακολόγος και πρώην ανώτερος ιατρός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, άνοιξε το email του για να βρει ένα μήνυμα από τον Μισέλ. Οι δυο τους γνωρίζονταν περισσότερο από μια δεκαετία.

«Ελπίζω να είσαι καλά», άρχιζε το μήνυμα, «…κάτι που δεν είμαι εγώ…». Ο Μισέλ είχε επισυνάψει έναν σύνδεσμο για μια ιατρική έκθεση, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί. «Είμαι περίεργος να ακούσω τις σκέψεις σας», κατέληγε.

Η συγκεκριμένη εργασία , με τίτλο «Rapid Progression of Angioimmunoblastic T Cell Lymphoma After BNT162b2 mRNA Vaccine Booster Shot» από τους Σερζ Γκόλντμαν, Μισέλ Γκόλντμαν και έξι από Βέλγους συναδέλφους τους, θα δημοσιευόταν στο περιοδικό «Frontiers in Medicine» λίγες εβδομάδες αργότερα.

Ο Μισέλ αρχίζει περιγράφοντας «έναν άνδρα 66 ετών χωρίς ιδιαίτερα σημαντικό ιατρικό ιστορικό» που είχε διαγνωστεί με λέμφωμα που επιδεινώθηκε μετά από αναμνηστική δόση του εμβολίου κατά της COVID-19. Η ασυνήθιστη σύνδεση των Γκόλντμαν με τα δεδομένα - το γεγονός ότι ο εν λόγω 66χρονος άνδρας ήταν ο Μισέλ – παρουσιάζεται πλαγίως στο κείμενο. Μια δήλωση δεοντολογίας, που τυπώνεται στο τέλος της αναφοράς περιστατικού, περιλαμβάνει την παράγραφο: «Όντας ένας από τους συγγραφείς, ο ασθενής συναίνεσε στη δημοσίευση».

«Ό,τι πιο υπεύθυνο και θαρραλέο» Ο Άιχλερ, ο οποίος είχε παρακολουθήσει στενά την πιθανότητα για θρόμβους αίματος που σχετίζονταν με το εμβόλιο την προηγούμενη άνοιξη, απάντησε εκείνο το βράδυ: «Διάβασα την έρευνα και είμαι πολύ εντυπωσιασμένος… Είναι ό,τι πιο υπεύθυνο και θαρραλέο μπορείς να κάνεις»!

«Θα έλεγα ότι το 95% των αντιδράσεων ήταν εξαιρετικά θετικές», έλεγε ο Μισέλ Γκόλντμαν αργότερα. Αλλά όπως φοβόταν, οι αντιεμβολιαστές εκμεταλλεύτηκαν την ιστορία. Και είχε δίκιο: «Οι λεμφαδένες όσων εμβολιάστηκαν εκρήγνυνται και διογκώνονται με αυτό το τοξικό βιοόπλο», έγραψε κάποια Τζέιν Ρούμπι κάτω από τις εικόνες των αξονικών τομογραφιών του Μισέλ, που είχε παραθέσει στη δημοσιευμένη του εργασία. Και πολλοί αναπαρήγαγαν το θέμα προσθέτοντας και τις δικές τους εκτιμήσεις.

Όταν έμαθε ο Μισέλ για αυτές τις διαδικτυακές αναρτήσεις, κούνησε το κεφάλι του απογοητευμένος. «Ψάχνουν οτιδήποτε για να υποστηρίξουν την τρέλα τους», είπε. «Με στεναχωρεί ο κόσμος στον οποίο ζούμε». Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ξαφνιάστηκε. Εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις όπως αυτή του Μισέλ Γκόλντμαν δημιουργούν ένα δύσκολο πεδίο για την επιστημονική κοινότητα.

Ακόμη και μια κλινική δοκιμή με χιλιάδες συμμετέχοντες μπορεί να μην εμφανίσει ποτέ ούτε μια περίπτωση επιδείνωσης του καρκίνου κάποιου μετά τον εμβολιασμό. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ειδικοί δεν μπορούν να παρουσιάσουν μια στατιστική εκτίμηση του κινδύνου στον ευρύτερο πληθυσμό. Στην πραγματικότητα, όταν ο Μισέλ μίλησε για πρώτη φορά για τον καρκίνο του και για την έρευνα που είχε γράψει με τον αδερφό του, η δημοσιογράφος κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να δημοσιεύσει κάτι γι' αυτό· ανησυχούσε ότι κάποιοι αναγνώστες θα παρερμήνευαν το άρθρο και θα το κράδαιναν ως όπλο - επιχείρημα για να μην εμβολιαστούν. Και καθώς γραφόταν το κομμάτι, η επιστημονική δημοσιογράφος εξακολουθούσε να ανησυχεί για τις παρενέργειές του…

Οι περίεργες συμπτώσεις

Αλλά η επιστημονική βιβλιογραφία είναι γεμάτη με περίεργες περιπτώσεις όπως του Μισέλ Γκόλντμα που έχουν προβληματίσει τους γιατρούς. Ο Ααρών Μάνγκολντ, ο οποίος ηγείται του τμήματος κλινικής δερματολογίας στο νοσοκομείο Mayo στην Αριζόνα, συνέγραψε μια εργασία που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2021 σχετικά με έναν ασθενή του οποίου το σπάνιο λέμφωμα του δέρματος υποτροπίασε μετά την αρχική δόση με Pfizer. Το ογκώδες έλκος εμφανίστηκε στη μασχάλη του ίδιου βραχίονα στον οποίο ο άνδρας είχε κάνει την ένεση και στη συνέχεια υποχώρησε ξαφνικά. Μια δεύτερη δόση εμβολίου, που χορηγήθηκε τρεις εβδομάδες αργότερα, δεν προκάλεσε βλάβες και η όλη ιστορία θα μπορούσε να ήταν απλώς μια σύμπτωση.

Η Λαντάν Ζαντ, νεφρολόγος στην κλινική Mayo στο Ρότσεστερ της Μινεσότα, αντιμετώπισε το ίδιο αίνιγμα όταν συνέγραψε μια εργασία πέρυσι, που περιγράφει λεπτομερώς πέντε ασθενείς που είχαν υποτροπή νεφρικής νόσου έπειτα από εμβολιασμό με mRNA. Η ομάδα της κατέγραψε επίσης οκτώ ασθενείς που διαγνώστηκαν με τη νόσο, γνωστή ως σπειραματονεφρίτιδα, αφού έλαβαν το εμβόλιο. Αλλά η Ζαντ προειδοποιεί ότι αυτοί οι ασθενείς μπορεί να είχαν υποκείμενη νεφρική νόσο και να μην το γνώριζαν. Τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον νέο κορωνοϊό παρουσιάζουν επίσης υψηλότερα ποσοστά μείωσης της νεφρικής λειτουργίας με την πάροδο του χρόνου.

Ο Ουίλιαμ Μέρφι, ένας ανοσολόγος στο UC Davis, είπε ότι οι αξονικές τομογραφίες του Γκόλντμαν, πριν και μετά, ήταν εντυπωσιακές. Η συμπεριφορά του καρκίνου φάνηκε σίγουρα να σχετίζεται με το εμβόλιο, είπε, «δεδομένης της τεράστιας διαφοράς στις απεικονίσεις της εξέλιξης του όγκου σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα». Αλλά δεν μπορεί κανείς να είναι σίγουρος, όσο εντυπωσιακά κι αν είναι τα δεδομένα.

Δεν γλύτωσε από τον κοροναϊό...

Στα μέσα Φεβρουαρίου, ο Μισέλ ανέβασε ξαφνικό πυρετό. Ο κορονοϊός τελικά τον είχε βρει. Δεδομένου ότι ήταν ανοσοκατεσταλμένος από έξι σχήματα χημειοθεραπείας για τον καρκίνο, ο Μισέλ γνώριζε ότι οι γιατροί του θα έπρεπε να ενεργήσουν τάχιστα. Πολύ γρήγορα έλαβε φάρμακο του μονοκλωνικού αντισώματος sotrovimab και κατάφερε να αναρρώσει χωρίς παρενέργειες. Οι λεμφαδένες του παρέμειναν ήσυχοι και δεν υπήρξε αναζωπύρωση του καρκίνου του.

Ο Μισέλ και οι επιστήμονες που ήρθαν σε επαφή μαζί του εξακολουθούν να εξετάζουν τα στοιχεία σχετικά με το αν η αρχική έξαρση του καρκίνου ήταν απλώς ένα τυχαίο γεγονός ή πιο σωστά μια ατυχία.

Η δημοσιογράφος επικοινώνησε με τους κατασκευαστές των εμβολίων mRNA για να ρωτήσει σχετικά με την περίπτωση του Μισέλ Γκόλντμαν. Ένας εκπρόσωπος της Pfizer επισήμανε ότι η εταιρεία λαμβάνει «πολύ σοβαρά» τέτοιες αναφορές αλλά και ότι, «μέχρι σήμερα, δεν έχει εντοπιστεί καμία συσχέτιση μεταξύ του εμβολίου και του καρκίνου».

Ο επικεφαλής ιατρός της Moderna, Πολ Μπάρτον, είπε ότι η εταιρεία παρακολουθεί προσεκτικά τα δεδομένα ασφάλειας και δεν έχει βρει καμία σχέση μεταξύ εμβολιασμού και λεμφώματος. Επεσήμανε επίσης την περίπτωση μιας 61χρονης γυναίκας με καρκίνο του σιελογόνου αδένα της οποίας ο όγκος συρρικνώθηκε περίπου στο ένα τέταρτο του αρχικού του μεγέθους, τον μήνα μετά τη λήψη της δεύτερης δόσης του εμβολίου Moderna.

Ενώ ο Μισέλ παραμένει αβέβαιος για το αν θα κάνει την 4η δόση του εμβολίου, εξακολουθεί να μιλάει με θέρμη για τα οφέλη του εμβολιασμού συνολικά και συχνά απευθύνεται σε βελγικά μέσα ενημέρωσης για το θέμα. Ταυτόχρονα, έχει γίνει υπέρμαχος της ευρύτερης παρακολούθησης ανεπιθύμητων ενεργειών από τα εμβόλια - μια προσπάθεια που ο ίδιος και άλλοι στην ανάπτυξη φαρμάκων αποκαλούν «φαρμακοεπαγρύπνηση». «Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι ορισμένα προγράμματα φαρμακοεπαγρύπνησης έχουν τη δυνατότητα να ανιχνεύουν πολύ πολύ σπάνιες παρενέργειες», είπε ο Μισέλ.

«Αν ισχύει πρέπει να είναι πολύ σπάνιο»

Λίγες μόλις ημέρες πριν ο Μισέλ νοσήσει από κορονοϊό, είχε επισκεφτεί τον αδελφό του για ακόμη μια ακόμη μαγνητική τομογραφία. Περίμενε στην αίθουσα αναμονής, όπως και τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενώ ο Σερζ εξέταζε τα αποτελέσματα. Αυτή τη φορά, όμως, η έκφραση του Σερζ ήταν ήρεμη· οι αξονικές ήταν καθαρές.

Ο Μισέλ παραμένει ανένδοτος και υποστηρίζει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 είναι απαραίτητα και χρήσιμα για τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων. Θέλει όμως η συζήτηση για τα εμβόλια να είναι διαφανής και ξεκάθαρη.

Τον Φεβρουάριο, ο Μισέλ έλαβε ένα μήνυμα από έναν γιατρό που είχε διαβάσει την περίπτωσή του. Η μητέρα του γιατρού είχε διαγνωστεί με τον ίδιο ιπότυπο λεμφώματος που είχε ο Μισέλ μετά από αναμνηστικό εμβόλιο. Πρόσφατα, έλαβε ένα email από μια γυναίκα της οποίας η αδερφή είχε εμβολιαστεί και είχε την ίδια διάγνωση τον επόμενο μήνα. Και πάλι, όμως αυτά μπορεί να είναι συμπτώσεις. Η πιθανή σύνδεση μεταξύ της έξαρσης του λεμφώματος του Μισέλ και του εμβολιασμού του απασχολεί τη σκέψη του αυτές τις μέρες και ίσως να τον απασχολεί για πολύ ακόμη. «Αν ισχύει πρέπει να είναι πολύ σπάνιο», δηλώνει. Δεν μετανιώνει όμως που δημοσιοποίησε την υπόθεσή του. «Είμαι πεπεισμένος ότι έκανα το σωστό».

Το άρθρο υπογράφει η Roxanne Khamsi δημοσιογράφος που ειδικεύεται σε επιστημονικά θέματα και εδρεύει στο Μόντρεαλ.

Πηγή theatlantic.com, ethnos.gr

Χαμός στο αεροδρόμιο των Χανίων. Ήθελε να ταξιδέψει χωρίς να έχει εισιτήριο

 medlabnews.gr

Πανικός επικράτησε τα ξημερώματα στο αεροδρόμιο των Χανίων από την αντίδραση μιας γυναίκας από το Βέλγιο, η οποία ήθελε να επιστρέψει στην πατρίδα της.

Το περίεργο ήταν ότι η γυναίκα, θέλησε να ταξιδέψει προς τη χώρα της, χωρίς ωστόσο να διαθέτει εισιτήριο ή χρήματα για να αγοράσει ένα.

Όταν οι υπεύθυνοι του αεροδρομίου της έκαναν γνωστό ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει δωρεάν στην πατρίδα της, τότε εκείνη έγινε έξαλλη και προκάλεσε πανικό στο αεροδρόμιο.

Όπως αναφέρουν τοπικά μέσα ενημέρωσης, η 50χρονη άρχισε να περιφέρεται στους κοινόχρηστους χώρους του αεροδρόμιου όπου ανέβαινε και κατέβαινε στα καθίσματα, χόρευε, τραγουδούσε, έλεγε μαντινάδες, ενώ πήρε και έναν πυροσβεστήρα, τον άνοιξε και σκόρπισε το περιεχόμενό του στους εσωτερικό του αεροδρομίου με αποτέλεσμα να γεμίσουν με καπνό και σκόνη.

Η 50χρονη Βελγίδα, η οποία δηλώνει μόνιμη κάτοικος Βελγίου αλλά ζει το μισό χρόνο στην Κρήτη, συνελήφθη από τους αστυνομικούς του αεροδρομίου Χανίων «Ιωάννης Δασκαλογιάννης» με την κατηγορία της διατάραξης οικιακής ειρήνης και πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη με τον νόμο.

Oι αναρτήσεις στο Facebook στάθηκαν αφορμή για μια γυναίκα να απορριφθεί η αίτησή της για υπαγωγή σε ρύθμιση οφειλών

 medlabnews.gr iatrikanea

Πώς οι φωτογραφίες στο προσωπικό προφίλ στο Facebook στάθηκαν αφορμή για μια γυναίκα να απορριφθεί αίτησή της για υπαγωγή σε ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων.

Φαίνεται πως το πάθημα δεν έχει γίνει…. μάθημα για πολλούς χρήστες του διαδικτύου και ιδιαίτερα του Facebook. Ακόμα μία πολίτης πιάστηκε στα “πράσα” από την ελληνική Δικαιοσύνη, εξαιτίας των φωτογραφιών που είχε αναρτήσει στον προσωπικό της λογαριασμό, με αποτέλεσμα να απορριφθεί αίτησή της για υπαγωγή σε ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων.

Το Ειρηνοδικείο Αχαρνών μάλιστα, με τη σχετική απόφαση (υπ’αριθμ. 773/2022) κατέληξε στο συμπέρασμα - το οποίο αποτελεί και νομολογία- ότι δεν αποτελούν προσωπικά δεδομένα οι αναρτήσεις σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, εφόσον έχουν γίνει από το υποκείμενο των δεδομένων και βρίσκονται σε δημόσια πρόσβαση. Αντίθετα, αποτελούν απαγορευμένα αποδεικτικά μέσα, μόνο στην περίπτωση που οι αναρτήσεις αυτές έχουν επιλέγει να είναι ορατές µόνο από τους «φίλους» του χρήστη.

“Απαγορευμένα αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν στα πλαίσια της δίκης, αποτελούν και οι εκτυπώσεις που αποτυπώνουν αναρτήσεις στις οποίες προέβη κάποιος χρήστης στο «προφίλ» του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης «facebook» ώστε να είναι ορατές μόνο από τους «φίλους» του στο συγκεκριμένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Περαιτέρω, ο Ν. 2472/1997 για την «Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα» τιμωρεί την κατάργηση του απορρήτου και της μυστικότητας της ιδιωτικής ζωής σε περίπτωση επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων χωρίς να υφίσταται συναίνεση για την επεξεργασία τους. Αφορά, δηλαδή, σε επεμβάσεις σε αρχεία που είναι κρυφά και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και στην επεξεργασία κρυφών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από επέμβαση σε κρυφό αρχείο” επισημαίνεται.

Στη συνέχεια τονίζεται πως: “Όσο η ιδιωτική ζωή είναι απόρρητη άξια προστασίας, όμως όταν πλέον έχει ευρέως δημοσιοποιηθεί παύει να είναι άξια προστασίας από τον εν λόγω νόμο, ήτοι όταν τέτοια προσωπικά δεδομένα του ατόμου είναι γνωστά σε ένα σχετικά μεγάλο αριθμό προσώπων ή μπορούν να γίνουν από αυτούς εύκολα αντιληπτά και θεωρούνται εξακριβωμένα, τότε δεν προσβάλλεται το δικαίωμα για πληροφορική αυτοδιάθεση και στην ιδιωτική ζωή. Στην περίπτωση του μέσου κοινωνικής δικτύωσης «facebook», ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να προβεί σε ρυθμίσεις ιδιωτικότητας στο «προφίλ» του, εάν επιθυμεί να περιορίσει τον κύκλο των προσώπων που έχουν πρόσβαση σε αυτό, στις φωτογραφίες του και γενικότερα στις αναρτήσεις του, δηλαδή να προβεί σε ρυθμίσεις περιορισμού προσβάσεως στις πληροφορίες του.

Ακόμη όμως, έχει τη δυνατότητα να καταστήσει δημόσια κι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους (ακόμη και σε χρήστες του διαδικτύου που δεν έχουν λογαριασμό στο «facebook») τα στοιχεία αυτά, με την καταχώρισή τους στον εν λόγω ιστότοπο χωρίς ρυθμίσεις ασφαλείας. Πληροφορίες, όμως, οι οποίες αναρτώνται από το υποκείμενο των δεδομένων σε δημόσια πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν συνιστούν προσωπικό δεδομένο και δεν εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του Ν. 2472/1997”.

Το ιστορικό

Έτσι το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση για υπαγωγή σε ρύθμιση οφειλών της γυναίκας, οι οποίες προέκυψαν από δύο τραπεζικά δάνεια, ύψους άνω των 195 χιλιάδων ευρώ.

Η αιτούσα, σύμφωνα με την απόφαση, μετά τη χορήγηση των δανείων έμεινε άνεργη, καθώς η οικογενειακή επιχείρηση, στην οποία εργαζόταν έκλεισε, χωρίς να μπορέσει να βρει άλλη εργασία. Ωστόσο, το δικαστήριο έκρινε πως οι σχετικές δηλώσεις της γυναίκας ήταν ανειλικρινείς.

Για το λόγο αυτό επισημαίνει: “η αιτούσα αναφέρει στην αίτηση και τις προτάσεις της ότι εργαζόταν στην οικογενειακή επιχείρηση λιανικού εμπορίου κοσμημάτων μαζί με την αδελφή της, ενώ επίσης αναφέρει ότι λύθηκε η ομόρρυθμη εταιρεία που διατηρούσε η αιτούσα με την αδελφή της λόγω ληστείας του ως άνω καταστήματος. Αφήνει τεχνηέντως η αιτούσα να εννοηθεί ότι το κατάστημα κατόπιν της ληστείας έκλεισε, αφού δεν κάνει λόγο πουθενά για το αν συνέχισε να λειτουργεί η οικογενειακή αυτή επιχείρηση.

Ωστόσο από την προσκόμιση από την καθ' ής δημοσίων φωτογραφιών που έχουν αναρτηθεί στο facebook, οι οποίες λόγω του δημόσιου χαρακτήρα τους μπορούν να προσκομιστούν στο Δικαστήριο ως αποδεικτικά μέσα και να ληφθούν υπόψη στο στάδιο μελέτης της δικογραφίας και του αποδεικτικού υλικού, προέκυψε ότι η οικογενειακή επιχείρηση συνεχίζει κανονικά τη λειτουργία της και λαμβάνει χωρά και διαδικτυακή προώθηση του εμπορεύματος αυτής”.

Μάλιστα, στην απόφαση γίνεται επίκληση συγκεκριμένων φωτογραφιών, που κατέθεσε η πλευρά της τράπεζας, οι οποίες απεικονίζουν επαγγελματικές κάρτες της επιχείρησης αυτής με τυπωμένα τα ονόματα της αιτούσας και της αδελφής της ως ιδιοκτητριών της, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό ότι η πρώτη είχε αποχωρήσει από το εταιρικό σχήμα νωρίτερα.

“Η αιτούσα δεν εξηγεί πως γίνεται να έχει αποχωρήσει από την εταιρεία, ωστόσο να συνεχίζει να εμφανίζεται το όνομά της στην επαγγελματική κάρτα της εν λόγω επιχείρησης, ως συνιδιοκτήτριας, μαζί με το όνομα της αδελφής της. Η δε διεύθυνση που αναγράφεται στην επαγγελματική αυτή κάρτα, είναι ακριβώς ίδια με τη διεύθυνση στην οποία βρίσκεται η οικογενειακή αυτή επιχείρηση, συνεπώς πρόκειται για το ίδιο κατάστημα, επιβεβαιώνεται δε η συγκεκριμένη διαπίστωση από την δημόσια ανάρτηση στο facebook της αδελφής της αιτούσας όπου φαίνεται μεν το όνομα του πατέρα της αιτούσας στην επωνυμία της επιχείρησης, ωστόσο σε σχόλιο στην εν λόγω ανάρτηση γράφει η αδελφή της αιτούσας: «Η νέα συλλογή της ... είναι κοντά μας, σας περιμένουμε», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Για το λόγο το Ειρηνοδικείο Αχαρνών κατέληξε στο ότι “η συνεχιζόμενη ισχυριζόμενη ανεργία της αιτούσας, καθώς και οι αντιφάσεις και ανειλικρινείς δηλώσεις της περί της οικογενειακής επιχείρησης, οδηγούν το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι η αιτούσα είτε δεν καταβάλλει τη δέουσα επιμέλεια στην εξεύρεση εργασίας, ως απαιτεί ο νόμος 3869/2010 προκειμένου ένας οφειλέτης να υπαχθεί στις ευνοϊκές του διατάξεις, ενώ είναι ιδιαιτέρως πιθανόν να απασχολείται ουσιαστικά στην οικογενειακή επιχείρηση, αποκομίζοντας εισοδήματα, τα οποία δεν δηλώνονται στη ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος, προκειμένου η αιτούσα να απεικονίζεται ως άνεργη, ώστε να εμφανίζεται μειωμένων οικονομικών δυνατοτήτων και έτσι να επιτύχει παράνομα μειωμένη ικανοποίηση των πιστωτών της”.

Διαδικτυακή Ημερίδα με θέμα «Κακοήθη Αιματολογικά Νοσήματα» από τον Σύλλογο «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Σύλλογος Καρκινοπαθών, Εθελοντών, Φίλων, Ιατρών «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών διοργανώνει Διαδικτυακή Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Κακοήθη Αιματολογικά Νοσήματα», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2022 και ώρα 18:00 – 20:30.

Τα κακοήθη αιματολογικά νοσήματα αποτελούν το 10% των νεοπλασιών και προσβάλουν όλες τις ηλικίες, ενώ οι θεραπείες εξελίσσονται συνεχώς και πλέον δίνουν τη δυνατότητα εξατομικευμένης προσέγγισης.

Η Ημερίδα θα γίνει διαδικτυακά επιτρέποντας έτσι ώστε να συμμετέχουν καταξιωμένοι επιστήμονες ιατροί από όλη την Ελλάδα και θα προβληθεί ζωντανά (livestreaming), μέσω της σελίδας του Συλλόγου στο Facebook. Σκοπός είναι να μπορέσουν να ενημερώσουν για τις σημαντικές εξελίξεις στις μεθόδους πρόληψης, διάγνωσης και αντιμετώπισης των αιματολογικών νοσημάτων. 

Ενδεικτικά, στις θεματικές συμπεριλαμβάνονται :

• «Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα: Μια προσέγγιση με έμφαση στην ποιότητα ζωής των ασθενών»

• «Η διαχείριση της ΧΛΛ στην καθημερινή κλινική πράξη»

• «Πολλαπλούν Μυέλωμα»

• «Οξείες λευχαιμίες»

Στην Ημερίδα θα συμπροεδρεύσουν η κυρία Μαρία Παγώνη, Αιματολόγος, Αιματολογική  - Λεμφωμάτων, Κλινική, Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών ΜΜΜΟ, Γ.Ν. «Ο Ευαγγελισμός» και ο κύριος Γρηγόρης Γεροτζιάφας, Καθηγητής Αιματολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Σορβόννης, Υπεύθυνος, Τμήμα Θρόμβωσης, Νοσοκομείο Tenon, Παρίσι & Διευθυντής, Ερευνητική Ομάδα Καρκίνος και Θρόμβωση INSERM U938.

Στους ομιλητές συγκαταλέγονται διακεκριμένοι επιστήμονες ιατροί, όπως:

• Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Αιματολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Αιματολογίας ΕΚΠΑ

• Σωσάννα Δελήμπαση, Δ/ντρια Αιματολογικού Γ.Ν. «Ευαγγελισμός», μέλος της Ελληνικής Ομάδας Μελέτης του Πολλαπλού Μυελώματος

• Μαρία Παπαϊωάννου, Καθηγήτρια Αιματολογίας Α.Π.Θ., Α' Παθολογική Κλινική, ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη

• Ελένη Παπαδάκη, Καθηγήτρια Αιματολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης και Διευθύντρια της Αιματολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ         

• Παναγιώτα Γιαννούλια, Ιατρός, Αιματολόγος, Επιμελήτρια Α', Αιματολογική Κλινική και ΜΜΜΟ, Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο Άγιος Σάββας»

• Ευάγγελος Τέρπος, Αιματολόγος, Καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας, Θεραπευτική Κλινική ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»

• Αργύρης Συμεωνίδης, Καθηγητής Αιματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Διευθυντής Αιματολογικού Τμήματος Παθολογικής Κλινικής

• Γεράσιμος Πάγκαλης, Καθηγητής Αιματολογίας, Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ιατρικό Αθηνών – Ψυχικού

καθώς και εκπρόσωποι των ασθενών, όπως ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ομάδας Ασθενών με Χρόνια Λεμφοκυταρική Λευχαιμία, κύριος Χρήστος Μυλωνάς.

Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά δίνοντας τη δυνατότητα της συμμετοχής ακροατών από όλη την Ελλάδα.

Ο Σύλλογος Καρκινοπαθών, Εθελοντών, Φίλων, Ιατρών «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών ευχαριστεί θερμά και αναγνωρίζει τη γενναιόδωρη υποστήριξη που παρέχεται από τους ακόλουθους χορηγούς :

Ασημένιοι Χορηγοί : Genesis Pharma, Sanofi, Janssen - Cilag, Roche, Gilead

Χορηγοί : Bristol Myers Squibb, AbbVie

Για να παρακολουθήσετε την Ημερίδα, δηλώστε τη συμμετοχή σας εδώ 

Διαδικτυακό σεμινάριο με θέμα «Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς- Πτυχές της Σύγχρονης Πραγματικότητας»

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Συγγενείς Καρδιοπάθειες με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς διοργανώνει την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2022, και ώρα 18.30-20.30,  εκπαιδευτικό διαδικτυακό σεμινάριο με τη συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων του κλάδου της καρδιολογίας οι οποίοι θα παρουσιάσουν πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία προσεγγίζοντας ένα ευρύ φάσμα των παθήσεων της καρδιάς.

Το Webinar απευθύνεται τόσο στο ευρύ κοινό όσο και στους φροντιστές και τις οικογένειες των ατόμων που νοσούν από καρδιοπάθειες, με σκοπό την έγκυρη και ολοκληρωμένη ενημέρωση τους γύρω από το θέμα.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση δωρεάν εδώ

H εκδήλωση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής.

Χορηγός είναι η εταιρεία Novartis και Υποστηρικτές το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και η εταιρεία Infomind.

34ο Ετήσιο Συνέδριο της Διεθνούς Επιστημονικής Ένωσης Περιβαλλοντικής Επιδημιολογίας: Το περιβάλλον που ζούμε επηρεάζει την υγεία μας

medlabnews.gr iatrikanea

Ο ρόλος των φυσικών περιβαλλοντικών παραγόντων στην υγεία και οι πολιτικές προστασίας της δημόσιας υγείας από περιβαλλοντικές εκθέσεις, απασχόλησε το 34ο Ετήσιο Συνέδριο της Διεθνούς Επιστημονικής Ένωσης Περιβαλλοντικής Επιδημιολογίας (ISEE 2022) το οποίο διεξήχθη στην Αθήνα, στο Μέγαρο Μουσικής, από τις 18 έως τις 21 Σεπτεμβρίου.

Σημαντικό συμπέρασμα του συνεδρίου είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης στην ανθρώπινη υγεία δεν προκύπτει από γενετικούς παράγοντες, αλλά συμβαίνει λόγω επιδράσεων φυσικών περιβαλλοντικών παραγόντων (όπως η ρύπανση του αέρα εξωτερικών και εσωτερικών χώρων, το κλίμα, ο θόρυβος) και διαφόρων συμπεριφορών (όπως το κάπνισμα ή η ανθυγιεινή διατροφή).

Θέματα που αναπτύχθηκαν:

• Η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι ο τέταρτος παράγοντας που στερεί από τον παγκόσμιο πληθυσμό ποιοτικά έτη ζωής.

• Η πολυδιάστατη επίδραση της κλιματική αλλαγής στην ανθρώπινη υγεία.

• Τουλάχιστον οι μισές νόσοι οφείλονται σε καταστροφή οικοσυστήματος, αποψίλωση δασών, γεωργικές πρακτικές.

• Υπάρχουν βαθιές διασυνδέσεις μεταξύ του περιβάλλοντος και των λοιμωδών νοσημάτων και συγκεκριμένα η συσχέτιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με τον COVID-19 μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών.

• Η ατμοσφαιρική ρύπανση επιδρά στο αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα, σε νευρολογικά νοσήματα, την άνοια, σε διαβητικά άτομα ή τις σχολικές επιδόσεις.

• Η παρουσία μικροπλαστικών στα αιρωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια.

Όσον αφορά τις περιβαλλοντικές εκθέσεις, ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση αέρα και νερού, σε προβλήματα των πόλεων (θόρυβος, πολεοδομικά χαρακτηριστικά) κλπ. Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί η έννοια του exposome (έχει μεταφραστεί ως «εκθεσίωμα») που εκφράζει τις συνολικές εκθέσεις σε παράγοντες του περιβάλλοντος κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου και είναι μια έννοια που εξειδικεύτηκε σε αρκετές παρουσιάσεις του Συνεδρίου.

Το Συνέδριο που διοργάνωσε η CONVIN είχε υβριδική μορφή και ανέδειξε τα πρόσφατα ερευνητικά ευρήματα, τις πολιτικές που απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις και ανοίγει νέους ορίζοντες στην έρευνα της επιδημιολογίας, αλλά και γενικότερα στον τομέα της περιβαλλοντικής υγείας. Συμμετείχαν  1.200 σύνεδροι με φυσική παρουσία και 500 μέσω της online πλατφόρμας του συνεδρίου.

Σημαντικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο:

1. Έγινε μια εκτεταμένη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή και την ανάγκη να συνεκτιμάται περισσότερο και καλύτερα η επίδραση της στην ανθρώπινη υγεία που είναι πολυδιάστατη. Αναφέρθηκε ότι, όταν λαμβάνονται μέτρα για την προσαρμογή και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής έχουμε ταυτόχρονα οφέλη για την υγεία από την βελτίωση των επιπέδων έκθεσης άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων όπως π.χ. της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (π.χ. με τη μείωση των μετακινήσεων, την αλλαγή προς καθαρότερες πηγές ενέργειες), της αλλαγής στα διατροφικά πρότυπα (π.χ. με την μείωση κατανάλωσης κόκκινου κρέατος), της αύξησης της φυσικής άσκησης λόγω της αποθάρρυνσης της χρήσης του αυτοκινήτου και της πολιτικής της «ενεργητικής μετακίνησης».

Για τα καταστροφικά επεισόδια που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, έγινε παρουσίαση των επιδράσεων του καύσωνα του 2021 που συνδυάστηκε με την ύπαρξη δασικής φωτιάς (28 Ιουλίου- 6 Αυγούστου). Παρουσιάστηκε λεπτομερής ανάλυση των δεδομένων που έδειξε ότι είχαμε μεγάλη αύξηση στην θνησιμότητα. Παρατηρήθηκε έως 80% αυξηση στην ημερήσια θνησιμότητα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο 2017-2020 και όταν έγινε προσεκτικός έλεγχος όλων των παραγόντων που επηρεάζουν τη θνησιμότητα φανηκε ότι περίπου 67%  αύξηση της θνησιμότητα μπορεί να αποδοθεί στον καύσωνα και στο συνδυασμό με το επεισόδιο της πυρκαϊάς, ενώ η αύξηση με τον καύσωνα πριν την πυρκαϊά βρέθηκε 20%. Συγκρίθηκαν οι επιδράσεις του καύσωνα του 2021 με τις επιδράσεις που θα περιμέναμε αν είχαμε την αύξηση στη θνησιμότητα που είχε παρατηρηθεί με τον καύσωνα του 1987. Διαπιστώθηκε ότι οι επιδράσεις κατά το 2021, παρότι πολύ εκτεμένες και σημαντικές, ήταν μικρότερες  από τις αναμενόμενες με βάση τα δεδομένα του ’87. Αυτό αποδίδεται και στη μεγαλύτερη πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση του κοινού και επίσης στις πολιτικές πρόληψης που πλέον εφαρμόζονται από το Υπουργείο Υγείας, τους Δήμους και άλλους φορείς. Στο Συνέδριο παρουσιάστηκαν ανάλογα αποτελέσματα από την Καλιφόρνια και από την Αυστραλία. Η μελέτη για την Καλιφόρνια παρουσιάστηκε από την Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας Irva hertz-Piccioto και αναφέρθηκαν οι καταστροφικές επιδράσεις των πυρκαγιών στην υγεία και ειδικότερα την ψυχική υγεία. Στην Αυστραλία αντίστοιχα αναφέρθηκαν από τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου του Σύδνεϋ Geoffrey Morgan αντίστοιχες συνεργικές επιδράσεις των υψηλών θερμοκρασιών και δασικών πυρκαγιών.

2. Ατμοσφαιρική ρύπανση και COVID-19

Η πανδημία COVID-19 συγκλόνησε  τα παγκόσμια οικονομικά συστήματα και συστήματα υγείας και εισήγαγε νέες προκλήσεις. Το COVID-19 ανέδειξε τη στενή συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης νέων λοιμώξεων και του ευρύτερου περιβάλλοντος και κλιματικών αλλαγών σε παγκόσμια κλίμακα. Ανέδειξε επίσης την ανάγκη για διεπιστημονικές προσεγγίσεις για να προληφθούν νέες πανδημίες. Υπάρχει μια καλά τεκμηριωμένη αύξηση των αναδυόμενων λοιμωδών νοσημάτων  παγκοσμίως, για παράδειγμα ΖΙΚΑ, εγκεφαλίτιδα από τον ιό NIPAH. EBOLA, HIV-AIDS και πρόσφατα SARS-CoV-2 (COVID-19). Οι περισσότερες αναδυόμενες νόσοι είναι ζωονόσοι και είναι επίσης καλά τεκμηριωμένο ότι τουλάχιστον οι μισές οφείλονται σε καταστροφή οικοσυστήματος, αποψίλωση δασών, γεωργικές πρακτικές. Οι σύνθετες σχέσεις μεταξύ οικοσυστημάτων και νέων μολυσματικών ασθενειών επισημάνθηκαν σε ειδικό συμπόσιο για τις λοιμώξεις και το περιβάλλον που συντόνισε ο Καθηγητής Μανόλης Κογεβίνας.

Στο συνέδριο υπήρξαν πολυάριθμες μελέτες από περίπου 10 χώρες που έδειξαν με τεκμηριωμένο τρόπο ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση σχετίζεται με τον COVID-19 και ιδιαίτερα με τη σοβαρή νόσηση από COVID-19. Μια μεγάλη μελέτη στη Βαρκελώνη της Ισπανίας παρουσίασε ευρήματα που δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μείωσε κατά περίπου 10% την ανοσολογική απόκριση των ατόμων που εμβολιάστηκαν με εμβόλια COVID-19 κάνοντας τα πιο ευαίσθητα για περαιτέρω μολύνσεις  μεταξύ των εμβολιασμένων. Υπάρχουν δυστυχώς ακόμη ελάχιστα στοιχεία σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον μακροχρόνιο COVID (long-COVID).

Συνολικά, η πανδημία έχει αναδείξει τις βαθιές διασυνδέσεις μεταξύ του περιβάλλοντος και των λοιμωδών νοσημάτων και συγκεκριμένα τη συσχέτιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με τον COVID-19 μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών.

3. Ο Καθηγητής Frank Kelly του Imperial College ανέπτυξε ένα περιβαλλοντικό κίνδυνο που μέχρι τώρα δεν έχει εκτιμηθεί επαρκώς: την παρουσία μικροπλαστικών στα αιρωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια. Τα μικροπλαστικά είναι ρύπος τις συνέπειες του οποίου που θα πρέπει να μελετήσουμε επειδή, λόγω της εξαιρετικά εκτεταμένης χρήσης πλαστικών (ακόμα και στα ρούχα μας και στα είδη του σπιτιού, αλλά και σε εξωτερικούς χώρους με πολλές πηγές), βρίσκονται πλέον ακόμα και στο αέρα σωματίδια μικροπλαστικών. Μέχρι σήμερα δεν υπαρχουν τυποποιημένες μέθοδοι ανίχνευσης των μικροπλαστικών στην ατμόσφαιρα και ο ομιλητής παρουσίασε τις μελέτες που αναπτύσσουν τις σχετικές μεθόδους με θετικά αποτελέσματα, που θα μας επιτρέψουν στο μέλλον να κάνουμε μελέτες για τις ειδικότερες επιδράσεις που μπορεί να έχουν τα σωματίδια με αυτήν την ειδική σύνθεση στην υγεία μας.

 4. Ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με τα όρια συγκεντρώσεων των ατμοσφαιρικών ρύπων.

Η μεγάλη έρευνα για τους παράγοντες κινδύνου που επιβαρύνουν την υγεία (GLOBAL BURDEN OF DISEASE STUDY-Lancet 2020/396: 1223–49) βρίσκει, όπως δείχνει το σχήμα, ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι ο τέταρτος παράγοντας που στερεί από τον παγκόσμιο πληθυσμό ποιοτικά έτη ζωής, υπεύθυνος για την απώλεια >9% των συνολικών χαμένων ανθρωποετών (μετά το κάπνισμα, τον υποσυτισμό και την υπέρταση), ενώ πολύ ψηλά είναι και οι «μη ιδανικές» θερμοκρασίες περιβάλλοντος (με αποδιδόμενο το 2% των χαμένων ανθρωποετών).

Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε νέες Οδηγίες για την ποιότητα του αέρα. Ερευνητικά τεκμήρια οδήγησαν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) να ανακοινώσει μετά από μακρά και διεξοδική επιστημονική συζήτηση νέες οδηγίες για τις συγκεντρώσεις αρμοσφαιρικών ρύπων, που στις περισσότερες περιπτώσεις μειώνουν σημαντικά τις οδηγίες του 2005. Οι οδηγίες του ΠΟΥ δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, αλλά αντιπροσωπεύουν τα μόνα επίπεδα ρύπων που ο καθορισμός τους βασίζεται στις επιδράσεις στην υγεία. Στον Πίνακα φαίνονται οι παλαιότερες (2006) και οι πρόσφατες οδηγίες για τους κυριότερους ρύπους καθώς και η μεταβολή.

Για το Ηνωμένο Βασίλειο έχει γίνει μελέτη με βάση διαφορετικά σενάρια για την πολιτική μείωσης των ρύπων μέχρι το έτος 2030 και τη δυνατότητα επίτευξης των επιπέδων των οδηγιών του ΠΟΥ. Στην εργασία που παρουσιάστηκε στο Συνέδριο από την κυρία H. Walton του Imperial College, ο στόχος να φτάσoυν οι συγκεντρώσεις των ΡΜ2.5 τα 10μg/m3 φάνηκε εφικτός και η συνακόλουθη μείωση της ρύπανσης εκτιμάται ότι συνδέεται με 11.5 εκατομμύρια περισσότερα έτη ζωής για όλο τον πληθυσμό του ΗΒ από το 2018 μέχρι το 2134 σε σχέση με την διατήρηση της κατάστασης όπως ήταν το 2018. Ταυτόχρονα θα αποφευχθούν 388.000 μέρες με συμπτώματα σε παιδιά με άσθμα και 3.077 νέες περιπτώσεις ισχαιμικής καρδιοπάθειας ετησίως για το έτος 2030.

Όπως είναι γνωστό, στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε κοινό περιβαλλοντικό δίκαιο. Επομένως εύλογα τίθεται το ερώτημα αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις νέες οδηγίες και τι σχεδιάζει ως νέα πολιτική. Για το θέμα αυτό σε ειδική συνεδρία στο ISEE2022  μίλησε ο κ. Thomas Henrichs Αναπληρωτής Διευθυντής της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ανέφερε ότι, έχει δρομολογηθεί η διαδικασία για την αλλαγή των σχετικών Directives της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτές θα βασίζονται στο Zero Pollution Action Plan και στο Εuropean Green Deal. Ο κ. Henrichs ανέφερε πως η επιστημονική εκτίμηση είναι ότι έχουμε περισσότερους από 400.000 πρόωρους θανάτους εξαιτίας της έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση ετησίως στην Ευρώπη. Παρουσίασε επίσης αποτελέσματα μιας έρευνας γνώμης που κατέδειξε ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Ευρώπης θα ήθελε να εξισωθούν τα νομοθετικά ευρωπαϊκά όρια με τις οδηγίες του ΠΟΥ. Στη συζήτηση με συμμετέχοντες μέλη ΜΚΟ και επιστήμονες από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ζητήθηκαν διευκρινίσεις για το χρονοδιάγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που φαίνεται κάπως μακρύ και για την ακολουθητέα διαδικασία. Πάντως στο σημαντικό αυτό θέμα περιβαλλοντικής πολιτικής θα πρέπει να παρακολουθήσουμε από κοντά την εξέλιξη της διαμόρφωσης νέας Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας.

5. Η επιδημιολόγος Maria Elisa Quinteros, εκλεγμένη πρόεδρος της εθνικής επιτροπής για την σύνταξη του νέου συντάγματος στη Χιλή, παρουσίασε την προσωπική της πορεία ως επιδημιολόγος/ερευνήτρια συνδεδεμένη με τις κοινότητες και με την πολιτική, καθώς και την προσπάθεια να παρουσιάσουν ένα νέο σύνταγμα το οποίο αναφέρεται σε θέματα όπως το περιβάλλον, την επιστήμη, την ισότητα των φύλων. Αναφέρθηκε εκτενώς στην ανάγκη σύνδεσης της επιστήμης και των επιστημόνων και ιδιαίτερα επιστημονικών κοινοτήτων, όπως  η ISEE (International Society for Εnvironmental Epidemiology), με τις κοινότητες των πολιτών.  Η ομιλία της διακρίθηκε για την αμεσότητα της και την ικανότητα σύνδεσης με τους συνέδρους. Ο πρόεδρος της ISEE, καθηγητής Andrea Baccarelli  αναφέρθηκε στο τέλος της ομιλίας της Δρ Κιντέρος στην κινητοποίηση της ISEE για την προώθηση των στόχων που περιλαμβάνονταν στο σχέδιο νέου συντάγματος, και που αναφέρονταν στην ανάγκη απάλειψης των ανισοτήτων σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως  η ατμοσφαιρική ρύπανση.