Φυματίωση. Ποια τα πιο συχνά συμπτώματα; Θεραπεύεται πλήρως φτάνει να διαγνωστεί. Το εμβόλιο BCG (video).

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η παγκόσμια μέρα της φυματίωσης πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου, σηματοδοτώντας τη μέρα του 1822 όταν ο Δρ. Robert Koch ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη φυματίωση. 

Το πρόβλημα της φυματίωσης είναι παγκόσμιο.

Η φυματίωση είναι νόσος που θεραπεύεται πλήρως φτάνει να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα. 

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές πέρα από τις τροπικές, έχει οδηγήσει να περνά ο χειμώνας με θερμοκρασίες άνω των 15οC με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται τα έντομα και κυρίως τα κουνούπια με ταχύτατους ρυθμούς.

Αυτό συμβαίνει πια και σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Έτσι ασθένειες άγνωστες ή που είχαν εκλείψει βρίσκονται σε αύξηση.

Οι δώδεκα θανατηφόρες ασθένειες και επιδημίες που ευνοούνται από την κλιματική αλλαγή είναι: Η Γρίπη των Πτηνών, η ασθένεια Babesiosis, που μεταδίδεται από τα τσιμπούρια, ο ιός Έμπολα, τα εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα, η Μπορρελίωση, η πανούκλα, η φυματίωση, η ασθένεια του ύπνου, που μεταδίδεται από τη μύγα τσε τσε, ο υπερτροφισμός από τα φύκια, ο πυρετός Rift Valley, ο κίτρινος πυρετός και η χολέρα.

Για το σοβαρό ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της φυματίωσης στη χώρα μας, λόγω του προσφυγικού και μεταναστευτικού κύματος, προειδοποιούν οι Έλληνες λοιμωξιολόγοι. Όπως εξηγούν, η φυματίωση ενδημούσε και ενδημεί σε πολλές από τις χώρες προέλευσης των προσφυγικών ροών, μεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα, λόγω της φύσης του μικροβίου, και είναι ανθεκτική στα συνήθη αντιφυματικά φάρμακα. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. 

Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος η οποία συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αν και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Ο όρος φυματίωση αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα κλινικών ασθενειών που προκαλούνται από το Μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (Mycobacterium tuberculosis)- ή σπανιότερα από το Mycobacterium bovis. Το μυκοβακτηρίδιο αποτελεί την  δεύτερη αιτία θανάτου από λοιμώδη αίτια παγκοσμίως, μετά τον ιό HIV. Το 1993 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συμπεριέλαβε την  φυματίωση στα νοσήματα που αποτελούν παγκόσμια απειλή για την υγεία. Η φυματίωση μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο, κυρίως όμως τους πνεύμονες, και τυπικά σχετίζεται με το σχηματισμό κοκκιωμάτων. Ανάλογα με το όργανο που προσβάλλει η νόσος διακρίνεται σε πνευμονική και εξωπνευμονική. Με τον όρο πνευμονική φυματίωση αναφερόμαστε στα περιστατικά φυματίωσης που αφορούν το πνευμονικό παρέγχυμα. Η κεγχροειδής φυματίωση συμπεριλαμβάνεται μια και υπάρχουν βλάβες και στους πνεύμονες.

Πριν από περίπου 150 χρόνια, η φυματίωση ήταν η αιτία για έναν στους οκτώ από όλους τους θανάτους στο ΕΒ, αλλά από το 1980 κι έπειτα, με τις καλύτερες συνθήκες στέγασης και διατροφής και τις αποτελεσματικές θεραπείες, η φυματίωση είχε πλέον γίνει ασυνήθιστη ασθένεια στο ΕΒ, με 5745 περιστατικά το 1987. Ωστόσο, η φυματίωση δεν είχε εξαφανιστεί τελείως.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), κάθε μέρα σχεδόν 4.500 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από φυματίωση και περίπου 30.000 άνθρωποι αρρωσταίνουν από αυτή την ασθένεια, η οποία μπορεί και να προληφθεί αλλά και να θεραπευθεί. Από το 2000 μέχρι σήμερα, συνολικά 54 εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί χάρις στις παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση της φυματίωσης και η θνητότητα της νόσου έχει μειωθεί κατά 42%.

Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως παγκόσμιο στόχο δημόσιας υγείας την εξάλειψη της  φυματίωσης ως το 2030. Ωστόσο, το 2020 παρατηρήθηκε, στο πλαίσιο της  πανδημίας COVID-19 και για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, αύξηση των θανάτων  από φυματίωση παγκοσμίως, κυρίως λόγω του περιορισμού πρόσβασης των  πασχόντων σε υπηρεσίες υγείας.

Δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις της και για την  Ελλάδα: «Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, η φυματίωση παρουσίασε αύξηση το 2020 και το 2021, δεδομένου ότι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας είχε διαταραχθεί λόγω της πανδημίας».

Στην Ελλάδα, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας ΕΟΔΥ, δηλώνονται κατά μέσο όρο 580 περιπτώσεις φυματίωσης κάθε χρόνο.

Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει τον κίνδυνο εκ νέου ανάδυσης της φυματίωσης στην  μετα-COVID περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΥ σχεδιάζει την επανεκκίνηση  στρατηγικών δράσεων, ώστε να μεταστραφεί η αρνητική επίδραση της πανδημίας  στην αντιμετώπιση της φυματίωσης και να περιοριστούν οι επιπτώσεις της σοβαρής  αυτής νόσου στην Ελλάδα.

Η φυματίωση δεν κολλά εύκολα – πρέπει να είστε σε στενή και μακρόχρονη επαφή με κάποιον που πάσχει από φυματίωση (για παράδειγμα, να ζείτε στο ίδιο σπίτι) – αλλά πρέπει να γνωρίζουμε όλοι τα συμπτώματα της ασθένειας ώστε να είμαστε σε θέση να ζητήσουμε θεραπεία όσο το δυνατό γρηγορότερα. 

Η φυματίωση θεραπεύεται με τη χορήγηση ειδικών αντιβιοτικών. 

Πώς μεταδίδεται η φυματίωση και τι πιθανότητες υπάρχουν να μολυνθεί κανείς;

Ο μόνος τρόπος μετάδοσης της φυματίωσης είναι άμεσα από κάποιον που έχει λοιμώδη φυματίωση στους πνεύμονες ή τον λαιμό. Αν και η φυματίωση μεταδίδεται μέσω του αέρα όταν τα άτομα που έχουν την ασθένεια βήχουν ή φτερνίζονται, θα πρέπει να έχετε στενή και μακρόχρονη επαφή με μολυσμένο άτομο για να κολλήσετε την ασθένεια. Επομένως η πιθανότητα να κολλήσετε φυματίωση στο λεωφορείο ή στο μετρό, για παράδειγμα, είναι πολύ μικρή. 

Υπάρχουν άτομα που έχουν φυματίωση των πνευμόνων αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, και, εφόσον λαμβάνουν την σωστή θεραπεία, τα περισσότερα άτομα με λοιμώδη φυματίωση σταματούν να μεταδίδουν την ασθένεια πολύ γρήγορα – γενικά μετά από περίπου δύο εβδομάδες – με την προϋπόθεση ότι λαμβάνουν την σωστή θεραπεία. 

Αν και ο καθένας μπορεί να κολλήσει φυματίωση, μερικές ομάδες ατόμων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλες. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα τα οποία: 

• Έχουν ζήσει μέσα στο ίδιο σπίτι - ή είχαν μακρόχρονη και στενή επαφή – με κάποιον που υπέφερε από την ενεργό μορφή (την κολλητική μορφή) της νόσου. 

• Ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες ή σε συνθήκες συνωστισμού, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων των αστέγων και όσων κοιμούνται στο δρόμο 

• Έχουν ζήσει, δουλέψει ή μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κάποια χώρα με υψηλό ποσοστό φυματίωσης, όπως η νοτιοανατολική Ασία, το τμήµα της Αφρικής κάτω από την Σαχάρα και μερικές χώρες στην Ανατολική Ευρώπη 

• Έχουν ίσως εκτεθεί στη φυματίωση όταν ήταν νέοι όταν η νόσος ήταν συχνότερη σε αυτή τη χώρα 

• Είναι παιδιά γονέων των οποίων η χώρα καταγωγής έχει υψηλό ποσοστό φυματίωσης 

• Έχουν πάει φυλακή 

• Είναι ανίκανοι να αντισταθούν στις μολύνσεις (ανοσοκαταστολή) λόγω ασθένειας (π.χ. HIV) ή λόγω θεραπείας 

• Είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά ή κάνουν κατάχρηση αλκοόλ 

• Δεν τρώνε αρκετά ώστε να παραμείνουν υγιείς. 

Πώς θα ξέρω εάν έχω φυματίωση; Στα πιο συχνά συμπτώματα της φυματίωσης περιλαμβάνονται: 

• Έντονη αδυναμία,
• Καταβολή,
• Απώλεια βάρους ,
• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Νυκτερινοί ιδρώτες.
• Σε εντόπιση της νόσου στους πνεύμονες τα επιπλέον συμπτώματα είναι βήχας που διαρκεί περισσότερο από 15 μέρες , πόνος στο θώρακα και αιμόπτυση.

Υπάρχουν ενδείξεις που θα πρέπει, χωρίς να μας ανησυχήσουν, να μας προτρέψουν να συμβουλευθούμε ειδικό:

• Βήχας που διαρκεί> 3 εβδομάδες.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Πυρετός και έντονη εφίδρωση τη νύχτα
• Γενική και ασυνήθιστη αίσθηση κούρασης και αδιαθεσίας.
• Έλλειψη διάθεσης για φαγητό.
• Αιμόπτυση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που εισπνέουν τα μυκοβακτηρίδια μολύνονται αλλά δεν νοσούν επειδή ο οργανισμός τους έχει την ικανότητα να αμυνθεί και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Τα μυκοβακτηρίδια της φυματίωσης γίνονται ενεργά αν το αμυντικό σύστημα δεν μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξή τους. Έτσι αυτά πολλαπλασιάζονται μέσα στον οργανισμό και προκαλούν νόσο. Περισσότερο ευαίσθητα είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, καρκίνο, λευχαιμία, λεμφώματα, αλκοολικοί, τοξικομανείς.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις κι άλλων προβλημάτων, αλλά εάν τα έχετε και ανησυχείτε, μιλήστε με τον ιατρό σας. 

Η δερμοαντίδραση mantoux είναι ο μόνος τρόπος να δούμε αν κάποιος έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Πρόκειται για εξέταση που βασίζεται στην ενδοδερμική έγχυση μικρής ποσότητας φυματινικής πρωτεΐνης και το αποτέλεσμα ελέγχεται μετά 48-72 ώρες.

Νόμιζα ότι υπήρχε εμβόλιο κατά της φυματίωσης; 

Υπάρχει ένα εμβόλιο (BCG) το οποίο χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την προστασία εναντίον της φυματίωσης. Το εμβόλιο αυτό συντελεί καλύτερα στην πρόληψη των πιο σοβαρών μορφών φυματίωσης στα παιδιά. Ωστόσο το BCG δεν προστατεύει από την φυματίωση σε όλες τις περιπτώσεις κι επομένως χρειάζεται να γνωρίζετε τα σημεία και τα συμπτώματα της ασθένειας. 

Σε ποιους παρέχεται το εμβόλιο BCG; 

Το εμβόλιο BCG παρέχεται: 

• Σε όλα τα βρέφη/νήπια που γεννιούνται ή ζουν σε περιοχές όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη

• Στα βρέφη/νήπια των οποίων οι γονείς ή οι παππούδες και οι γιαγιάδες έχουν ζήσει σε χώρες όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη 

• Σε νέους πρόσφυγες οι οποίοι δεν έχουν κάνει το εμβόλιο εναντίον της νόσου αυτής και οι οποίοι προέρχονται από χώρες όπου η φυματίωση εμφανίζεται συχνά 

Θεραπεία Πνευμονικής Φυματίωσης                                     

Η θεραπεία της πνευμονικής φυματίωσης μπορεί να διακριθεί σε δύο φάσεις: α) Φάση έναρξης και β) Φάση συνέχισης. Η αρχική φάση πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε 4 κύρια αντιφυματικά φάρμακα. Υπάρχουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα στα οποία η αρχική φάση έχει διάρκεια 2 μήνες και η φάση συνέχισης κυμαίνεται από 4 έως και 7 μήνες. Η επιλογή της αρχικής θεραπευτικής αγωγής είναι πάντα εμπειρική μιας και κατά την έναρξη της θεραπείας δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν στοιχεία για την ευαισθησία του μυκοβακτηριδίου. Τα δεδομένα  ευαισθησίας είναι διαθέσιμα μετά το δίμηνο και χρησιμοποιούνται για να κατευθύνουν την θεραπεία εφόσον υπάρχουν αντοχές.

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΓΩΓΗ 2-3 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ ΤΗ ΝΟΣΟ.

ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ HIV ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΕΝΑ<< ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΔΙΔΥΜΟ >> ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΟΤΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ.

ΤΟ 1/3 ΤΩΝ HIV(+) ΕΧΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΟΛΥΝΘΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ.

Πώς αλλιώς είναι δυνατή η αποφυγή της φυματίωσης; 

Ο σπουδαιότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος αποφυγής της εξάπλωσης της φυματίωσης σε αυτή τη χώρα είναι η όσο το δυνατόν γρηγορότερη διάγνωση της ασθένειας και η παροχή πλήρους κύκλου σωστής θεραπείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τα σχετικά με την νόσο. 

Για να μην μεταδίδει ο ασθενή την νόσο θα πρέπει να γίνεται:

• Κανονική λήψη φαρμάκων
• Νοσηλεία σε ιδιαίτερο δωμάτιο
• Κάλυψη του στόματος όταν ο πάσχων βήχει, φταρνίζεται, γελά ή μιλά έντονα.
• Αποχή από σχολείο, εργασία για όσο χρόνο υπάρχει μεταδοτικότης.
• Καλός αερισμός χώρου διαμονής.

Διαβάστε επίσης

• Η φυματίωση είναι εδώ, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Μύθοι και αλήθειες για την φυματίωση. (video)
• Ωρολογιακή βόμβα η φυματίωση στην Ελλάδα – Κάθε χρόνο 50 κρούσματα
• Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία - Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης 2016
• H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.

Πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026

Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων για την αξία του εμβολιασμού: «ΚΑΝΕ ΤΗΝ ΑΠΛΗ ΚΙΝΗΣΗ»

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων προχώρησε στη δημιουργία καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού γύρω από τη σημασία του εμβολιασμού και του επανεμβολιασμού ως μια απλή αλλά ουσιαστική πράξη πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας. Με βασικό μήνυμα «Κάνε την απλή κίνηση», η καμπάνια αναδεικνύει πως μικρές καθημερινές αποφάσεις μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση της μετάδοσης λοιμώξεων και στη θωράκιση της κοινωνίας.

Ο εμβολιασμός αποτελεί μια πράξη φροντίδας που ξεκινά από το άτομο και επεκτείνεται στην οικογένεια και την κοινωνία. Επιλέγοντας να εμβολιαζόμαστε και να επανεμβολιαζόμαστε, συμβάλλουμε ενεργά στη δημιουργία ενός πιο προστατευμένου, υγιούς και ανθεκτικού μέλλοντος για όλους.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, Δρ. Νικόλαος Σύψας, δήλωσε σχετικά: «Ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της σύγχρονης ιατρικής και το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης απέναντι σε σοβαρά λοιμώδη νοσήματα. Δεν προστατεύει μόνο το άτομο, αλλά θωρακίζει συνολικά την κοινότητα, ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Ως Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, καλούμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τον ιατρό τους και να ενημερώνονται από έγκυρες επιστημονικές πηγές. Ο εμβολιασμός είναι επένδυση στην υγεία μας, σήμερα και στο μέλλον.»

Η καμπάνια δημιουργήθηκε με την υποστήριξη των εταιρειών GSK, MSD, Pfizer, ΒΙΑΝΕΞ και της Gravity the Newtons, σε concept της εταιρείας The Newtons Laboratory, σε σκηνοθεσία του Βαρδή Μαρινάκη και παραγωγή της Social Productions.

Μπορείτε να δείτε το σχετικό video εδώ.

MSD & Όμιλος ΒΙΑΝΕΞ ενώνουν δυνάμεις με νέο πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο

medlabnews.gr iatrikanea

Η MSD (γνωστή ως Merck & Co., Inc. στις ΗΠΑ και τον Καναδά), εταιρία με κληρονομιά άνω των 40 ετών στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία στην πρόληψη των πνευμονιοκοκκικών νοσημάτων, ανακοινώνει σήμερα την έλευση στην Ελλάδα ενός νέου καινοτόμου πνευμονιοκοκκικού συζευγμένου εμβολίου για ενήλικες. Το νέο εμβόλιο είναι σχεδιασμένο να στοχεύει 21 ορότυπους που καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου στον ενήλικο πληθυσμό, καθώς περιέχει, 8 μοναδικούς ορότυπους που δε στοχεύονται από κανένα άλλο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο.

Το πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο δύναται να προσφέρει προστασία σε ανεμβολίαστους ενήλικες ασθενείς (ειδικά στους ηλικιωμένους και σε ομάδες υψηλού κινδύνου, λόγω νοσημάτων ή άλλων καταστάσεων, που διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο για πνευμονιοκοκκική πνευμονία και πνευμονιοκοκκική διεισδυτική νόσο), προσφέροντας δυνητικά σημαντικό όφελος, λόγω των οκτώ μοναδικών ορότυπων για τους οποίους παρέχει κάλυψη.

Προκειμένου να προαχθεί η προστασία του ενήλικου πληθυσμού άνω των 65 ετών από την πνευμονιοκοκκική νόσο, η MSD ενώνει δυνάμεις με τον Όμιλο ΒΙΑΝΕΞ. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η MSD μαζί με τον Όμιλο ΒΙΑΝΕΞ θα ενισχύσουν τις προσπάθειες πρόληψης και θα επεκτείνουν τη διάδοση αξιόπιστης, τεκμηριωμένης πληροφόρησης σε όλη την ιατρική κοινότητα της χώρας. Οι δυο εταιρίες θα είναι υπεύθυνες για την επιστημονική ενημέρωση σε πνευμονολόγους, γενικούς ιατρούς και παθολόγους, ενώ συγκεκριμένα η ΒΙΑΝ – θυγατρική του Ομίλου ΒΙΑΝΕΞ – θα αναλάβει να επικοινωνήσει περαιτέρω τα οφέλη του εμβολιασμού κατά του πνευμονιόκοκκου στα ιδιωτικά φαρμακεία. Η συνεργασία τίθεται σε ισχύ στις 9 Μαρτίου 2026. Η MSD είναι ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας του προϊόντος CAPVAXIVE™ και έχει την ευθύνη κυκλοφορίας του σε όλα τα κανάλια διανομής.

Σχετικά με την πνευμονιοκοκκική νόσο

Βάσει στοιχείων της ετήσιας επιδημιολογικής έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων για το 2022, η πνευμονιοκοκκική νόσος εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τις ενήλικες ομάδες, προκαλώντας διεισδυτική πνευμονιοκοκκική νόσο και πνευμονιοκοκκική πνευμονία. Η Ελλάδα, βάσει δεδομένων του 2021, παρουσιάζει υψηλή εμβολιαστική κάλυψη στα παιδιά (95,6%) ωστόσο σύμφωνα με τα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας υγείας Hellas Health VIII του 2021, τα ποσοστά εμβολιασμού σε ενήλικες για πνευμονιόκοκκο παραμένουν χαμηλά, της τάξεως του 25%

Νέα εκστρατεία ενημέρωσης της GSΚ για την πρόληψη έναντι του Έρπητα Ζωστήρα

medlabnews.gr iatrikanea

Η GSK Ελλάδος, στο πλαίσιο της συνεχούς δέσμευσης για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και των ασθενών στη χώρα μας σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα , θέτει σε τροχιά υλοποίησης τη νέα εκστρατεία της, με τίτλο «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς». Η πρωτοβουλία αυτή εστιάζει στην ενημέρωση γύρω από τη νόσο και τους τρόπους πρόληψής της, στην προώθηση της ενημέρωσης σχετικά με τον εμβολιασμό, καθώς και στην ενθάρρυνση του κοινού να απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας για την πρόληψη της νόσου.

Η εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της GSK Ελλάδος για τον έρπητα ζωστήρα απευθύνεται στο σύνολο του πληθυσμού και ειδικότερα στα άτομα άνω των 60 ετών και σε ανοσοκατεσταλμένους άνω των 18 ετών, σε όλη την Ελλάδα, μέσω μιας σειράς στοχευμένων ενεργειών. Το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας προβάλλεται μέσα από ένα τηλεοπτικό σποτ, το οποίο αναδεικνύει τα συμπτώματα της νόσου και μεταφέρει την προσωπική εμπειρία ατόμων που έχουν νοσήσει, μέσα από σχετικές μαρτυρίες και αναφορές.

Με στόχο την περαιτέρω διάδοση του μηνύματος «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς», η εκστρατεία εκτείνεται σε διάφορα μέσα προβολής όπως έντυπα, ραδιοφωνικό σποτ, μέσα μαζικής μεταφοράς κ.α.

Ο έρπης ζωστήρας είναι μια ιογενής λοίμωξη που εμφανίζεται λόγω επανενεργοποίησης του ιού της ανεμευλογιάς-ζωστήρα, δηλαδή του ίδιου ιού που προκαλεί την ανεμευλογιά και εκτιμάται ότι 1 στα 3 άτομα που έχουν περάσει ανεμευλογιά θα εκδηλώσουν έρπητα ζωστήρα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα άτομα που προσβάλλονται από έρπητα ζωστήρα συχνά περιγράφουν τον πόνο ως καυστικό και διαπεραστικό, επηρεάζοντας σημαντικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Στην Ελλάδα, αν και μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι καλά ενημερωμένο για την ασθένεια, εντούτοις θεωρεί πως δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο.

Η κ. Ειρήνη Μιτσίκη, Country Medical Director της GSK Ελλάδος, ανέφερε σχετικά: «Στη GSK Ελλάδος αναγνωρίζουμε τον καταλυτικό ρόλο που διαδραματίζει η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού στην επίπτωση και επίδραση λοιμωδών νοσημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας προκειμένου να αυξήσουμε την ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης έρπητα ζωστήρα σε ενήλικες άνω των 50 ετών. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που συμβάλλουμε, ως GSK Ελλάδος, στην διεθνή προσπάθεια για την περαιτέρω ενίσχυση του ήδη βαρυσήμαντου ρόλου των ιατρών και των επαγγελματιών υγείας στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και υποστήριξη του ενήλικου πληθυσμού στο να κατανοήσει τους κινδύνους και τις επιπλοκές που σχετίζονται με την λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα».

Ο Εμπορικός Διευθυντής του τμήματος Εμβολίων Ενηλίκων της GSK Ελλάδος, κ. Βλάσης Κριτσιώνης, δήλωσε σχετικά: «Στη GSK πιστεύουμε πως η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση αποτελούν τα θεμέλια για την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της εκστρατείας μας, προχωράμε στη δεύτερη φάση με στόχο τη διεύρυνση της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης του ενήλικου πληθυσμού σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα. Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκουμε να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τους επαγγελματίες υγείας, ώστε να λάβουν πλήρη και αξιόπιστη καθοδήγηση για τη νόσο και τις επιλογές πρόληψης. Οι δράσεις αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής μας για την ενίσχυση της προστασίας της υγείας των ενηλίκων και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους».

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Έρπητα Ζωστήρα, μπορείτε να επισκεφθείτε το ειδικά σχεδιασμένο microsite της GSK στο www.erpitaszostiras.gr

Κονδυλώματα, μυρμηγκιές, Human Papilloma Virus HPV. Τρόπος μετάδοσης; Εμβολιασμός και πρόληψη.

των Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Γιώργου Μονεμβασίτη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τα κονδυλώματα είναι μικρές διογκώσεις του δέρματος και είναι μια από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες. Τα κονδυλώματα οφείλονται στον ιό HPV (Human Pappiloma Virus). 

Στην ομάδα των ιών HPV οφείλονται τα νοσήματα μυρμηκιές και οξυτενή κονδυλώματα τα οποία δεν ξεχωρίζουν μορφολογικά. Οι ιοί αυτοί διαχωρίζονται με τη βοήθεια του ανοσοηλεκτρικού μικροσκοπίου και με βάση τις αντιγονικές τους ιδιότητες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ομάδα των HPV γιατί μερικοί από αυτούς ενοχοποιούνται για την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου στον άνθρωπο. Οι ιοί HPV είναι DNA ιοί και ανήκουν στους Papova ιούς. Προσβάλλουν αποκλειστικά τον άνθρωπο και μάλιστα συγκεκριμένες στιβάδες του δέρματος.

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελεί έναν από τους πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενους ιούς. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια οικογένεια ιών με υψηλή μεταδοτικότητα που μεταδίδονται με την επαφή του δέρματος ή των βλεννογόνων και μπορεί να προσβάλλουν το δέρμα, τον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο, το αιδοίο, τον πρωκτό, το στόμα και το φάρυγγα.

Συνολικά υπάρχουν πάνω από 200 γνωστά στελέχη του ιού εκ των οποίων περισσότεροι από 40 μεταδίδονται σεξουαλικώς και προσβάλλουν τη γεννητική περιοχή. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 75% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα προσβληθούν από ένα τουλάχιστον στέλεχος του ιού στη διάρκεια της ζωής τους.

Οι τύποι HPV 6 και 11 ευθύνονται για το 90% των κονδυλωμάτων.

Χαμηλού κινδύνου ιοί που προκαλούν κυρίως κονδυλώματα είναι οι HPV6, HPV11, 42, 43 και 44.

Υψηλού κινδύνου που ενέχονται για δυσπλασίες, καρκίνο τραχήλου και άλλους καρκίνους είναι οι HPV16, HPV18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73 και 82. Η μόλυνση από αυτούς τους ιούς είναι δυνατό να προκαλέσει διαφόρων βαθμών προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, στο αιδοίο, στο πέος και στον πρωκτό. Η πρόοδος αυτών των προκαρκινικών αλλοιώσεων θα οδηγήσει μετά από αρκετούς μήνες ή έτη σε καρκίνο του αντίστοιχης περιοχής. Δυο τύποι του ιού (HPV-16 και HPV-18) είναι περισσότερο επιθετικοί και ευθύνονται για την πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

Μεγάλη σημασία στη πρόγνωση και εκτίμηση του κινδύνου στην εξέλιξη των βλαβών προς καρκίνωμα, έχει η ταυτοποίηση του ιού για βλάβες των βλεννογόνων των γεννητικών οργάνων και του στόματος ή του λάρυγγα.
Ο ιός αυτός προκαλεί τον ταχύ πολλαπλασιασμό των κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται καλοήθη εξογκώματα που είναι περισσότερο ενοχλητικά παρά επικίνδυνα, αλλά τα οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτικά.

Τα Οξυτενή Κονδυλώματα, όπως είναι η τυπική ονομασία των κονδυλωμάτων, μεταδίδονται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Διαφορετικά στελέχη, του ιού HPV, προκαλούν τις μυρμηκίες σε διάφορα σημεία του σώματος.

Οι μυρμηκίες μεταδίδονται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών.

Μυρμηκίες (Warts, Verrucae)

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV.
Προσβάλει όλες τις ηλικίες αλλά ιδιαίτερα την παιδική και εφηβική, όπως επίσης και τα δύο φύλα. Η επίπτωση των μυρμηκιών αυξάνεται σε ασθενείς με διάφορα λεμφώματα ή σε ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Παρατηρούμε ότι ο οργανισμός ευαισθητοποιείται προς τον ιό των μυρμηκιών ανάλογα με την ανοσολογική του κατάσταση. Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιθανότερο να προσβληθούν, καθώς δεν έχουν αναπτύξει (ακόμη) αντισώματα κατά του ιού και έρχονται συχνότερα σε επαφή με άτομα που έχουν μυρμηκίες.
Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με στεροειδή ή πάσχουν από ασθένειες που καταστέλλουν τη δράση του ανοσοποιητικού, όπως η λοίμωξη με HIV, έχουν επίσης μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν μυρμηκίες. Ο χρόνος επώασης των μυρμηκιών κυμαίνεται από 1- 24 μήνες και κατά μέσο όρο 4 μήνες. Εντοπίζονται στο πρόσωπο (μέτωπο, παρειές, γύρω από το στόμα) στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών και των δακτύλων και στα παιδιά κάτω των 12 ετών εμφανίζονται επιπλέον και στις κνήμες. Μπορεί να εντοπιστούν και σε άλλα μέρη του σώματος όπως στα πόδια, στα γόνατα και σπανιότερα στο κορμί και στο τριχωτό της κεφαλής. Ένα μέρος που μπορεί να εμφανιστεί και είναι αρκετά επώδυνο είναι στο παρωνύχιο. Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1, ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών

Είναι μεταδοτικό νόσημα από άνθρωπο σε άνθρωπο και ιδίως απαντάται σε μέλη κολυμβητηρίων και γυμναστηρίων, καθώς οι συνθήκες υγρασίας, η βάδιση με γυμνά πέλματα και τα κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ λαβές γυμναστικών οργάνων), ευνοούν την εξάπλωσή τους. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Μετά την αρχική επαφή, ο ιός HPV μπορεί να μείνει ανενεργός ή σε λανθάνουσα κατάσταση στο δέρμα και ενδέχεται να μην υπάρξουν αμέσως ορατά συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι πολλά άτομα ενδέχεται να είναι φορείς του ιού HPV χωρίς να το μάθουν ποτέ. Μολονότι είμαστε όλοι εκτεθειμένοι στον ιό HPV, ορισμένοι φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτόν, ενώ άλλοι είναι εκ φύσεως πιο ανθεκτικοί.

Οι δύο συχνότεροι τύποι μυρμηκίας είναι η κοινή μυρμηκία και η μυρμηκία των ποδιών.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες, ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορεί να εκληφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθεί το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία.
Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.
Οι κοινές μυρμηκίες είναι καλοήθη εξογκώματα του δέρματος. Η κοινή μυρμηκία μοιάζει με ένα σκληρό εξόγκωμα με ανώμαλη επιφάνεια που μοιάζει με κουνουπίδι. Οι μυρμηκίες μπορεί να είναι στρογγυλές ή με ακανόνιστο σχήμα, επίπεδες ή εξογκωμένες και μπορούν να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Μπορεί να είναι λευκές, γκρίζες ή καφέ. Οι κοινές μυρμηκίες αναπτύσσονται συνήθως γύρω από τα νύχια, τα δάκτυλα και το πίσω μέρος της παλάμης, αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανιστούν στα γόνατα και στο πρόσωπο, κυρίως σε σημεία όπου το δέρμα έχει σχιστεί.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία, που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Οι μυρμηκίες είναι μεταδοτικές και είναι πιθανόν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος ή να μεταδοθούν σε άλλα άτομα. Γι’ αυτό το λόγο, καλύτερο είναι να αντιμετωπίζονται αμέσως με θεραπεία.

Οξυτενή κονδυλώματα (Genital warts, Condylomata acuminata)

Tα κονδυλώματα είναι ένα συχνά απαντώμενο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που οφείλονται σε ορισμένα στελέχη του ιού HPV. Το 90% ωστόσο των κονδυλωμάτων οφείλεται στα στελέχη 6 και 11 που δεν προκαλούν κακοήθεια.
Η λοίμωξη από HPV μπορεί να έχει άσχημη εξέλιξη δημιουργώντας κινδύνους για καρκινογένεση σε περιπτώσεις όπως στην εγκυμοσύνη, στη χρήση αντισυλληπτικών, σε άτομα με σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας, άτομα με διαβήτη και ασθενείς υπό ανοσοκαταστολή. Μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν οι νεαρές ηλικίες 20- 25 ετών που έχουν πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
Για να δημιουργηθεί λοίμωξη από τον ιό HPV θα πρέπει να υπάρχει λύση της συνέχειας στο επιθήλιο δηλαδή ένα τραύμα και πιο συγκεκριμένα εμφανίζονται σε περιοχές όπου υπάρχει συνεχής τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή. Τέτοιες περιοχές είναι η είσοδος του κόλπου και ο τράχηλος στις γυναίκες ενώ στους άνδρες ο χαλινός του πέους.

Το νόσημα μεταδίδεται από άτομο προσβεβλημένο (με ή χωρίς ορατές κλινικά βλάβες) με τη σεξουαλική επαφή. Είναι σπάνια η μετάδοση με άλλο τρόπο αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κονδυλωμάτων από κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ πετσέτες) ή από μυρμηκιές, κυρίως σε παιδιά. Τα ανοσοκατασταλμένα άτομα είναι πιο επιρρεπή στον ιό ενώ είναι εξατομικευμένη και η αντίσταση του κάθε ατόμου στην προσβολή από αυτόν. Σε άλλα άτομα πολλαπλασιάζεται γρήγορα και υποτροπιάζει συχνά ο ιός ενώ σε άλλους θεραπεύεται εύκολα χωρίς υποτροπές.

Tα κονδυλώματα προσβάλλουν δέρμα και βλεννογόνους με συνήθεις εντοπίσεις τα γεννητικά όργανα, το περίνεο και την περιπρωκτική περιοχή (κυρίως σε γυναίκες και ομοφυλόφιλους) και σπανιότερα το στοματικό βλεννογόνο και τη γλώσσα. Στους άνδρες συχνή είναι η εντόπιση στη βαλανοποσθική αύλακα ενώ μπορεί να προσβάλλουν και το στόμιο της ουρήθρας ή την ουρήθρα εσωτερικά. Στις γυναίκες τα μικρά και μεγάλα χείλη και η είσοδος του κόλπου είναι οι συνήθης εντόπιση ενώ μπορεί να προσβληθεί και ο τράχηλος της μήτρας.
Τα κονδυλώματα πρωκτού πολύ συχνά εντοπίζονται μέσα στον πρωκτό όπως και στο περιπρωκτικό δέρμα. Η μόλυνση με τον ιό HPV συνήθως γίνεται κατά την επαφή, ωστόσο τα κονδυλώματα πρωκτού μπορούν να εμφανισθούν και χωρίς πρωκτική επαφή.
Η μετάδοση κονδυλωμάτων πρωκτού μπορεί να γίνει με τα δάκτυλα, π.χ. κατά τη διάρκεια του πλυσίματος.
Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.


Κλινικά εμφανίζονται σαν ογκίδια αρχικά μεγέθους λίγων χιλιοστών με ανθοκραμβοειδή (σαν κουνουπίδι) επιφάνεια και με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται σε μέγεθος αποκτούν μίσχο ή συνενώνονται μεταξύ τους. Είναι ανώδυνα με χρώμα από ρόδινο έως καφεοειδές. Στην επάλειψη με διάλυμα οξεικού οξέος λευκάζουν.

Η προστασία από την προσβολή από κονδυλώματα συνίσταται στη χρήση προφυλακτικού, το οποίο δυστυχώς παρέχει προστασία μόνο στις περιοχές τις οποίες τις οποίες καλύπτει. Δεδομένου επίσης του μακρού χρόνου επώασης του ιού (2-9 μήνες), ένας φορέας μπορεί να μεταδίδει τον ιό ενώ δεν έχει ακόμα παρουσιάσει βλάβες. Επίσης η ασυμπτωματική φορεία μπορεί να προκαλέσει μετάδοση της νόσου και μετά τη θεραπεία αφού ο ιός των θηλωμάτων διαβιεί για χρόνια στα επιδερμιδικά κύτταρα με δυναμικό να μεταδοθεί ή να υποτροπιάσει στο ίδιο άτομο εάν η άμυνα πέσει για κάποιο άλλο λόγο π.χ στρες, λοίμωξη, κακοήθεια, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος, όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Σε κάθε περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Εμφάνιση νέων βλαβών μετά την περίοδο των 6 μηνών συνεπάγεται επαναμόλυνση από τον ιό HPV των μυρμηκιών.


Η θεραπεία των κονδυλωμάτων συνίσταται στην καταστροφή των κυττάρων που έχουν προσβληθεί, με μεθόδους όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η χρήση laser η τοπική χρήση χημικών παραγόντων όπως ιμικουιμόδη, 5-φθοριοουρακίλη, ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη. Είναι επίσης απαραίτητος ο έλεγχος του τραχήλου σε περίπτωση προσβολής της γυναίκας και της ουρήθρας στον άνδρα όταν εντοπίζονται τα κονδυλώματα στο στόμιό της και υποτροπιάζουν.

Κρυοχειρουργική.

Η κρυοχειρουργική βασίζεται στο υγρό άζωτο το οποίο διατηρείται σε σταθερή θερμοκρασία -196 0C. Ένας απλός ψεκασμός πάνω στα κονδυλώματα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο της δερματικής βλάβης, ο οποίος οφείλεται στην κρυσταλλοποίηση του ενδοκυττάριου και του εξωκυττάριου υγρού εξ αιτίας του πάγου Μετά την ψύξη του κονδυλώματος, εμφανίζεται ερύθημα, οίδημα και στη συνέχεια σχηματίζεται ξηρά εφελκίδα (κρούστα) και το τραύμα επουλώνεται μετά από μερικές ημέρες. Συνήθως δεν σχηματίζεται ουλή ή αν σχηματιστεί είναι πολύ περιορισμένη.
Η κρουχειρουργική είναι καλά ανεκτή και δεν απαιτείται τοπική αναισθησία εκτός αν κρίνει διαφορετικά ο γιατρός.

Πρέπει να τονιστεί ότι καμία μέθοδος δεν εξασφαλίζει εξάλειψη της νόσου ή των πιθανών υποτροπών της.
 Χρήσιμος επίσης είναι και ο έλεγχος για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV,σύφιλη, ηπατίτιδες) τα οποία δεν έχουν πολλές φορές συμπτώματα αντιληπτά από τον ασθενή.


Πρόληψη

Παράγοντες όπως, η μη χρήση προφυλακτικού, η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων, η άγνοια για το εάν ο σύντροφός μας πάσχει από κάποιο σεξουαλικό μεταδιδόμενο νόσημα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, το εξασθενημένο ανοσοποιητικό, το stress, άλλες ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ιός HIV), καθώς και άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (π.χ. σύφιλη), ενισχύουν τις πιθανότητες να προσβληθεί κάποιος από τον ιό.

Με τη χρήση των εμβολίων για τα ογκογόνα στελέχη του ιού σε κορίτσια προ έναρξης της σεξουαλικής ζωής δίνονται ελπίδες για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Σωτήρια και επιβεβλημένη είναι η ετήσια προληπτική εξεταση με pap-test των γυναικών καθώς τα ογκογόνα στελέχη του ιού δρουν μετά από πολλά χρόνια και προκαλούν δυσπλασίες και καρκίνο στον τράχηλο. Τα ογκογόνα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν και στον άνδρα καρκίνο, που όμως σε αντίθεση με τον καρκίνο τραχήλου, γίνεται έγκαιρα αντιληπτός.

Σήμερα είναι διαθέσιμοι δυο τύποι εμβολίων που προστατεύουν από τους ιούς HPV16, HPV 18, HPV6, HPV11 που είναι και οι πιο “επιθετικοί” και ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου.
Τόσο παγκοσμίως όσο και στην ελληνική αγορά διατίθενται δύο εμβόλια: το διδύναμο και το τετραδύναμο.
- Το διδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα δύο πιο επιθετικά στελέχη του ιού,το HPV-16 και HPV-18.
- Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα στελέχη HPV-16 και HPV-18 και για τα στελέχη HPV-6 και HPV-11, τα οποία ευθύνονται για περίπου το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Κανένα από τα δυο εμβόλια δεν περιέχει κανενός είδους αντιβιοτικό ή άλλο συστατικό για την αντιμετώπιση υπάρχουσας λοίμωξης.
Ο εμβολιασμός και για τα δύο εμβόλια ολοκληρώνεται σε 3 δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Το εμβόλιο έχει τη μέγιστη απόδοση σε γυναίκες που δεν έχουν μολυνθεί από τον ιό και γι’ αυτό ο εμβολιασμός συστήνεται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Τα εμβόλια προσφέρουν στις μέχρι τώρα μελέτες προστασία για τουλάχιστον 8 χρόνια, χωρίς να χρειάζεται στο διάστημα αυτό επαναληπτική δόση.

Είναι ασφαλές το εμβόλιο για το hpv;

Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ασφαλής και η πιο συχνή παρενέργεια είναι τοπικός ερεθισμός με ερυθρότητα, οίδημα και κνησμό στο σημείο της ένεσης. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες, παρόμοιες με τα άλλα εμβόλια.

Το εννιαδύναμο εμβόλιο (που προσφέρει προστασία κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας 85-90% έναντι 70% του τετραδύναμου) κυκλοφορεί από το 2015 στις ΗΠΑ και από το 2016 στην Ευρώπη και στην Ελλάδα από το  2017.

Με τον συνδυασμό του εννιαδύναμου εμβολίου και του ΗPV DNA test ο κίνδυνος ελαττώνεται από 91% έως 98%. Να σημειωθεί ότι μία γυναίκα που θα εμβολιαστεί κατά του HPV θα χρειαστεί να κάνει σε όλη τη διάρκεια της ζωής της μόνο τέσσερις-πέντε φορές το ΗPV DNA test χωρίς να χρειάζεται να κάνει πλέον το τεστ Παπανικολάου. Το ΗPV DNA test εδώ και ενάμισι μήνα καλύπτεται πλέον από τον ΕΟΠΥΥ για γυναίκες κάθε ηλικίας.

Bιβλιογραφία
Winer R, Lee S, Hugher J, Adam D, Kiriat N, Koutsky L, Genital HPV infection: incidence and risk factors in cohort of female University students:Am.J.Epid.2003.
Clifford G, Smith J, Munoz N, Franseschi S: HPV types in invasive Ca worldwide: A metaanalysis: Br.J.Ca.2003.
Elden, Velders, Kast: The cell mediated immune response to HPV induced CC, implications for immunotherapy. Adv. C.Res.2002.

* Ο Γιώργος Μονεμβασίτης είναι Μαιευτήρας-Γυναικολόγος.

Επ. Καθηγητής Παν/μίου Cornell, H.Π.Α., 
Εξειδικευτής στην Ουρογυναικολογία και Χειρουργική Χαλάρωσης Πυέλου.

Τηλ. 210 8053176 Μαρούσι, τηλ 210 7777787 Δορυλαίου 10-12 Αθήνα

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η μυρμηκία; Πώς μεταδίδεται; Τι προκαλεί; Yπάρχει θεραπεία;
• Ο Καρκίνος του Τραχήλου της μήτρας, τα συμπτώματα, η πρόληψη και ο εμβολιασμός
• - ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• - Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;

Οι HPV ιοί των θηλωμάτων, ανιχνεύονται στο στόμα. Συνήθως από στοματικό. Είναι αιτία καρκίνου στο στόμα και την γλώσσα

medlabnews.gr iatrikanea 

Οι ιοί των θηλωμάτων του ανθρώπου (HPV) αποτελούν μία μεγάλη ομάδα ιών, περίπου 40 παθογόνοι μικροοργανισμοί, που μολύνουν πολύ συχνά τα γεννητικά όργανα αλλά και το στόμα, κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. 

Οι περισσότεροι σεξουαλικά ενεργοί άνθρωποι θα έρθουν κάποια στιγμή της ζωής τους σε επαφή με τον ιό και συνήθως δεν ξέρουν ότι έχουν μολυνθεί αν δε παρουσιάσουν βλάβες στο στόμα. 

Αυτό ανέφερε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η χειρουργός οδοντίατρος-στοματολόγος, δρ. της Ιατρικής Σχολής Αθηνών Μαρίνα Γεωργοπούλου. Όπως σημείωσε, "η απουσία των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πως ο ιός δεν μπορεί να μεταδοθεί. Ωστόσο, σε ποσοστό περίπου 90% το ανοσοποιητικό μας σύστημα θα καθαρίσει τον ιό από τον οργανισμό μας σε περίπου δύο χρόνια".

Η κ. Γεωργοπούλου τόνισε τη σημασία του εμβολιασμού και επισήμανε πως "είναι απολύτως ασφαλές, και παρά τη γελοία φρενίτιδα παγκοσμίως του "κινήματος" κατά των εμβολιασμών, να ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου ο εμβολιασμός έχει επεκταθεί σε κορίτσια και αγόρια, με στόχο την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα επόμενα χρόνια".

Οι HPV ιοί ανιχνεύονται σε ποσοστό 35-45% στο στόμα

Σύμφωνα με την κ. Γεωργοπούλου, "οι HPV ιοί ανιχνεύονται σε ποσοστό 35-45% στο στόμα και οι στατιστικές μελέτες δείχνουν πως 1/100 θετικούς στον HPV ιό θα κάνει κακοήθη εξαλλαγή (ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα). Παρόλα αυτά υπάρχουν χαμηλού κινδύνου τύπου ιοί, που έχουν σχετιστεί με καλοήθεις βλάβες, όπως οξυτενή κονδυλώματα, θηλώματα, μυρμηκιές, και άλλοι τύποι που σχετίζονται με δυνητικά κακοήθεις εξαλλαγές όπως λευκοπλακίες".

Τα αρχικά συμπτώματα του στοματοφαρυγγικού καρκίνου είναι 

• δυσκολία στην κατάποση, 
• διόγκωση των τραχηλικών λεμφαδένων, 
• πληγή που δεν επουλώνεται μέσα σε 2 εβδομάδες,
• ογκίδια στο στόμα, 
• λευκές και ερυθρές πλάκες.

Πώς μπορούμε να μη μολυνθούμε από τον "σιωπηλό", τις περισσότερες φορές, ιό; Η κ. Γεωργοπούλου προτείνει χρήση προφυλακτικού, σταθερό σεξουαλικό σύντροφο, έλεγχο από στοματολόγο-οδοντίατρο, έλεγχος του στόματος για πιθανές βλάβες.

Κάντε το εμβόλιο για τον ιό

"Είναι 3 δόσεις σε διάρκεια 6 μηνών. Απολύτως ασφαλές και παρά τη γελοία φρενίτιδα παγκοσμίως του "κινήματος" κατά των εμβολιασμών, να ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου ο εμβολιασμός έχει επεκταθεί σε κορίτσια και αγόρια πριν την έναρξη της σεξουαλικής τους ζωής, ενώ εμβολιάζονται οι γυναίκες μέχρι τα 45 τους χρόνια", επισήμανε η κ. Γεωργοπούλου. Όπως πρόσθεσε, "στο αυστραλιανό πρωτόκολλο για τον εμβολιασμό φαίνεται πως τα αποτελέσματα είναι θεαματικά, καθώς μετά από τη δεκαετή χρήση του εμβολίου στα σχολεία, δωρεάν, σε κορίτσια και αγόρια μέχρι τα 19 έτη, έχουν φτάσει τη λοίμωξη από τον ιό το 2015 στο 1,1%, ενώ περιμένουν να εξαλείψουν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας τα επόμενα χρόνια, καθώς και πιο ακίνδυνες βλάβες όπως τα κονδυλώματα. Δεν είναι άκυρο να πούμε πως αντίστοιχα θα επιδράσει και στις βλάβες στο στόμα, όπως καταδεικνύει μελέτη του πανεπιστημίου της Στοκχόλμης για το όφελος που προκύπτει από τον εμβολιασμό τα τελευταία 10 χρόνια. 

Η προσβολή από τους HPV ιούς συνήθως δεν ενέχει μεγάλο ιατρικό κίνδυνο. Οι κοινωνικές προεκτάσεις παρόλα αυτά και τα κοινωνικά taboo δρουν καταλυτικά στην αντίληψη και συνείδηση των ανθρώπων. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά συχνός έλεγχος, και πρόληψη".

Διαβαστε

 Μάικλ Ντάγκλας: Ο καρκίνος στη γλώσσα εξαιτίας στοματικού και HPV

Βρήκαν γιατι τα εμβόλια της AstraZeneca και Johnson and Johnson προκαλούν θρομβώσεις

 medlabnews.gr iatrikanea

Η AstraZeneca αναγνώρισε για πρώτη φορά ότι το εμβόλιο με την εμπορική ονομασία «Covidshield» που χρησιμοποιήθηκε κατά του κοροναϊού, μπορεί να προκαλέσει σπάνιες παρενέργειες, όπως θρόμβους αίματος και χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων.

Το «Covishield» που αναπτύχθηκε από τη βρετανοσουηδική εταιρεία της AstraZeneca σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, χορηγήθηκε ευρέως κατά τη διάρκεια της πανδημίας σε περισσότερες από 150 χώρες.

Ερευνητές λένε ότι εντόπισαν τον μηχανισμό πίσω από την εξαιρετικά σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή θρόμβωσης με θρομβοπενία που συνδέθηκε με τα εμβόλια Covid της AstraZeneca και της Johnson and Johnson.

Οπως μεταφέρει το The Atlantic, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine καταλήγει ότι πρόκειται για ανοσολογική αντίδραση που ξεκινά από τον αδενοϊό φορέα των εμβολίων και εκδηλώνεται σε άτομα με συγκεκριμένη γενετική προδιάθεση.

Η επιπλοκή ήταν εξαιρετικά σπάνια, αλλά είχε βαριά έκβαση σε μέρος των περιστατικών και οδήγησε σε παύσεις και στη συνέχεια σε διακοπή της χρήσης των συγκεκριμένων εμβολίων σε αρκετές χώρες. Στις ΗΠΑ, από σχεδόν 19 εκατ. δόσεις του εμβολίου της Johnson and Johnson που χορηγήθηκαν στα δύο πρώτα χρόνια της πανδημίας, εντοπίστηκαν τουλάχιστον 60 περιστατικά και τα 9 ήταν θανατηφόρα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου χορηγήθηκαν σχεδόν 50 εκατ. δόσεις του εμβολίου της AstraZeneca, καταγράφηκαν 455 περιστατικά και 81 θάνατοι. Στη Γερμανία αναφέρθηκαν τουλάχιστον 71 περιστατικά, επίσης συνδεδεμένα με το AstraZeneca. Το ερώτημα που έμεινε ανοιχτό από το 2021 ήταν τι την προκαλούσε και γιατί εμφανιζόταν σε ελάχιστους ανθρώπους.

Η επιπλοκή πίσω από τις θρομβώσεις με τα εμβόλια Johnson and Johnson και AstraZeneca

Η επιπλοκή ονομάστηκε VITT, από το vaccine induced immune thrombotic thrombocytopenia. Πρόκειται για κατάσταση όπου σχηματίζονται επικίνδυνοι θρόμβοι και ταυτόχρονα μειώνονται τα αιμοπετάλια, τα κύτταρα που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος. Από τις πρώτες εξετάσεις είχε φανεί ότι οι ασθενείς παρήγαγαν αντισώματα που προσκολλώνται στον PF4, μια πρωτεΐνη που απελευθερώνουν τα αιμοπετάλια και επηρεάζει την πήξη. Αυτό έδειχνε ότι το ανοσοποιητικό ενεργοποιούσε κατά λάθος μηχανισμούς που οδηγούν σε θρόμβωση.

Το 2021 υπήρχαν δύο βασικές εξηγήσεις για την αιτία. Η πρώτη ήταν ότι η αντίδραση ξεκινούσε από τον αδενοϊό που χρησιμοποιήθηκε ως φορέας στα δύο εμβόλια. Ο αδενοϊός είναι ένας κοινός ιός που σε αυτή την περίπτωση είχε τροποποιηθεί ώστε να μεταφέρει οδηγίες για να αναγνωρίσει ο οργανισμός τον κορoναϊό, χωρίς να μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Η δεύτερη εξήγηση έστρεφε την προσοχή στη spike πρωτεΐνη του κορoναϊού.

Η νέα μελέτη ενισχύει την πρώτη εκδοχή και την τεκμηριώνει με εργαστηριακά ευρήματα. Ο Γερμανός αιματολόγος Andreas Greinacher και η ομάδα του, από το Πανεπιστήμιο του Greifswald, εξέτασαν αντισώματα από αποθηκευμένα δείγματα αίματος 21 ασθενών με VITT. Εντόπισαν ένα υποσύνολο αντισωμάτων που μπορούσε να προσδεθεί σε συγκεκριμένο τμήμα του αδενοϊού και ταυτόχρονα στον PF4. Με απλά λόγια, τα αντισώματα αναγνώριζαν ένα σημείο του αδενοϊού και παράλληλα αντιδρούσαν με μια φυσιολογική πρωτεΐνη που σχετίζεται με την πήξη, γεγονός που πυροδοτούσε την παθολογική διαδικασία που οδηγεί σε θρομβώσεις.

Η μελέτη περιλαμβάνει και σύγκριση με άτομο που είχε λάβει εμβόλιο αδενοϊού χωρίς να εμφανίσει επιπλοκή. Και εκεί βρέθηκαν αντισώματα απέναντι στο ίδιο τμήμα του αδενοϊού. Η κρίσιμη διαφορά ήταν ότι τα αντισώματα αυτά δεν αντιδρούσαν και με τον PF4, κάτι που βοηθά να ξεχωρίσει η αναμενόμενη ανοσολογική απάντηση από την επικίνδυνη εκτροπή.

Ο ρόλος των γενετικών παραγόντων

Οι ερευνητές συνδέουν επίσης το VITT με γενετικούς παράγοντες. Από τα χαρακτηριστικά των αντισωμάτων άντλησαν ενδείξεις για τα ανοσοκύτταρα που τα παρήγαγαν και τα συνέδεσαν με δύο συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές DNA. Σε ευρύτερη ανάλυση 100 ασθενών με VITT, όλοι είχαν ανοσοκύτταρα με έναν από αυτούς τους δύο γενετικούς τύπους, οι οποίοι δεν είναι συχνοί στον γενικό πληθυσμό. Για τους επιστήμονες, αυτό δείχνει ότι οι συγκεκριμένες παραλλαγές αποτελούν ισχυρό παράγοντα κινδύνου.

Παρόλα αυτά, η γενετική προδιάθεση δεν αρκεί από μόνη της. Η μελέτη δείχνει ότι τα ανοσοκύτταρα που παρήγαγαν τα επικίνδυνα αντισώματα είχαν υποστεί και μια πρόσθετη μικρή τυχαία αλλαγή μέσα στα ίδια τα κύτταρα. Αυτή η επιπλέον μεταβολή φαίνεται ότι τα ώθησε να παράγουν αντισώματα που αντιδρούν και με τον PF4. Ο συνδυασμός των δύο, γενετικού υποβάθρου και πρόσθετης τυχαίας αλλαγής, είναι ένας βασικός λόγος που η επιπλοκή παραμένει τόσο σπάνια.

Στο The Atlantic, ο βιοϊατρικός μηχανικός Arnold Lining Ju από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ χαρακτηρίζει το εύρημα σημαντικό, επειδή εξηγεί με σαφή τρόπο πώς μια συγκεκριμένη γενετική ιδιαιτερότητα, μαζί με μια τυχαία μεταβολή σε ορισμένα κύτταρα, μπορεί να οδηγήσει στο VITT. Το ότι απαιτούνται περισσότερα από ένα βήματα βοηθά να γίνει κατανοητό και γιατί η αντίδραση εμφανίζεται τόσο σπάνια.

Η πρακτική σημασία του ευρήματος αφορά περισσότερο τη βελτίωση του σχεδιασμού εμβολίων παρά την επιλογή για κάθε ασθενή. Η ερευνήτρια εμβολίων Jennifer Juno από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης σημειώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν αν έχουν γενετική προδιάθεση για μια τόσο σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια. Αντίθετα, τέτοια ευρήματα μπορούν να τροφοδοτήσουν την προσέγγιση της precision vaccinology, όπου ο σχεδιασμός προσαρμόζεται περισσότερο σε ατομικά χαρακτηριστικά, όπως αναφέρει και η Joanne Reed από το Westmead Institute στην Αυστραλία.

«Αόρατος» εχθρός των πνευμόνων ο πνευμονιόκοκκος. Το εμβόλιο που σώζει ζωές

medlabnews.gr iatrikanea

Ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) παραμένει ένα από τα κυριότερα αίτια νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως, επηρεάζοντας κυρίως συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες πληθυσμού. Αν και οι περισσότεροι θεωρούν ότι η νόσος οφείλεται μόνο σε έναν ορότυπο, στην πραγματικότητα έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 90 ορότυποι οι οποίοι όμως δεν είναι όλοι παθογόνοι για τον άνθρωπο.

Η μετάδοση πραγματοποιείται μέσω σταγονιδίων που εκλύονται κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή τη στενή διαπροσωπική επαφή. Πηγή μετάδοσης μπορεί να αποτελούν τόσο τα άτομα που νοσούν όσο και ασυμπτωματικοί φορείς του μικροβίου.

Τα πλέον συχνά κλινικά συμπτώματα εκδήλωσης της νόσου είναι τα εξής:

• Πυρετός και ρίγος

• Βήχας με ή χωρίς απόχρεμψη

• Δύσπνοια ή ταχύπνοια

• Πόνος στο στήθος

• Κόπωση, σύγχυση (ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους)

Η νόσηση δύναται να κυμαίνεται από ήπια έως απειλητική για τη ζωή, ιδιαίτερα σε βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με συννοσηρότητες και σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, καταγράφοντας ενίοτε μεγάλη νοσηρότητα και θνησιμότητα λόγω εμφάνισης σοβαρών μορφών λοίμωξης όπως η μηνιγγίτιδα και η βακτηριαιμία.

Επιδημιολογικά, οι πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις εκδηλώνονται περισσότερο συχνά κατά τη χειμερινή περίοδο λόγω συγχρωτισμού και κλιματικών συνθηκών, αλλά ενίοτε και κατά την αρχή της εαρινής περιόδου ή και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Αν και οποιοσδήποτε δύναται να προσβληθεί από την πνευμονιοκοκκική νόσο, τα παιδιά κάτω των 2 ετών, οι ενήλικες άνω των 65 ετών, τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα και οι καπνιστές είναι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο.

Η ενεργητική ανοσοποίηση μέσω του πνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού κατέχει σημαίνουσα θέση στη μείωση των ποσοστών αντιβιοτικής αντοχής στα ευρέως χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά και πιο ειδικά στη χώρα μας, όπου η κατάχρηση και η λανθασμένη λήψη αντιβιοτικών αποτελεί μια συνήθης πρακτική. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, η πνευμονία που οφείλεται σε ανθεκτικά στελέχη θεωρείται μια πραγματική κλινική πρόκληση, συχνά λόγω των περιορισμένων διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών.

Σύμφωνα με τον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων συνιστάται ο εμβολιασμός με το νέο συζευγμένο εμβόλιο το οποίο καλύπτει έως και 20 διαφορετικά στελέχη. Η εισαγωγή του PCV20 στον εμβολιαστικό σχεδιασμό αποτελεί σημαντική εξέλιξη, η οποία στοχεύει σε ευρύτερη οροτυπική κάλυψη και βελτίωση της προστασίας, καθώς υπόσχεται ακόμη μεγαλύτερη ανοσία, σε χώρες όπως η Ελλάδα με υψηλό ποσοστό στην κυκλοφορία ανθεκτικών στελεχών στην κοινότητα.

Πιο συγκεκριμένα, στους ενήλικες ≥65 ετών:

- Συνιστάται η διενέργεια μιας δόσης συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20. Μετά τον εμβολιασμό με PCV20 δε συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση PPSV23.

- Τα άτομα που έχουν λάβει μόνο μια δόση PCV13 συνιστάται να λάβουν μια δόση PCV20 τουλάχιστον 1 χρόνο αργότερα, προκειμένου να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους.

- Σε άτομα που έχει τυχόν προηγηθεί το PPSV23, ακολουθεί το PCV20 ένα έτος αργότερα.

- Σε άτομα που έχουν λάβει το PCV13 και το PPSV23 συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση του PCV20, μετά την παρέλευση πενταετίας από τον τελευταίο εμβολιασμό.

Επιπρόσθετα, σε άτομα ηλικίας 18 ως 64 ετών με υποκείμενα νοσήματα όπως:

- Σε άτομα με ανοσοκαταστολή*, διαφυγή ΕΝΥ, κοχλιακό εμφύτευμα, χρόνια καρδιοπάθεια (εξαιρείται η υπέρταση), χρόνια ηπατική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ΧΑΠ, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό ή που είναι βαρείς καπνιστές, πρέπει να διενεργείται μια δόση συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20. Μετά τον εμβολιασμό με PCV20 δε συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση PPSV23.

- Σε άτομα με ανοσοκαταστολή* ή διαφυγή ΕΝΥ ή κοχλιακό εμφύτευμα, που έχουν εμβολιαστεί με PCV13 και PPSV23 συνιστάται να ακολουθήσει μια δόση PCV20 τουλάχιστον 5 χρόνια μετά την τελευταία δόση πνευμονιοκοκκικού εμβολίου.

- Σε άτομα με χρόνια καρδιοπάθεια (εξαιρείται η υπέρταση), χρόνια ηπατική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, χρόνια πνευμονοπάθεια, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό ή που είναι βαρείς καπνιστές, που έχουν λάβει μια δόση PCV13 ή PPSV23 διενεργείται μια δόση συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20 ένα έτος αργότερα.

*Ανοσοκαταστολή: συγγενής ή επίκτητη ανοσοανεπάρκεια (συμπεριλαμβανομένης της ανεπάρκειας των B- και T-λεμφοκυττάρων, των ανεπαρκειών του συμπληρώματος, ανεπαρκειών της φαγοκυτταρικής λειτουργίας, λοίμωξης HIV), χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, νεφρωσικό σύνδρομο, λευχαιμία, λέμφωμα, νόσος Hodgkin, γενικευμένη κακοήθεια, ιατρογενής ανοσοκαταστολή (π.χ. φαρμακευτική θεραπεία ή ακτινοθεραπεία), μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου, πολλαπλούν μυέλωμα, ανατομική ή λειτουργική ασπληνία (συμπεριλαμβανομένης της δρεπανοκυτταρικής νόσου και άλλων αιμοσφαιρινοπαθειών).

Ο πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός δεν είναι απλά μια ιατρική σύσταση, αντιθέτως είναι μια στρατηγική που μειώνει τη νοσηρότητα και θνητότητα κυρίως στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, με σημαντικά οφέλη για την κοινότητα και τα συστήματα υγείας συνολικά. Η θεσμοθέτηση, η ενημέρωση και η ευρεία εφαρμογή των εμβολιασμών αυτών σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης σοβαρών λοιμώξεων σε κάθε ηλικία.

Δρ.Τσικρικά Σταματούλα, Πρόεδρος Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Πρόεδρος Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, Γραμματέας/Treasurer UEMS Πνευμονολογίας