«60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες»: H Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

medlabnews.gr iatrikanea

Σειρά παρεμβάσεων που αφορούν την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων (CRDs), σχεδίασε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την ίδρυσή της. Με γενικό τίτλο «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες», η επιστημονική εταιρεία συνέταξε τη Χάρτα της ΕΠΕ, με δράσεις σε κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας για το αναπνευστικό σύστημα, την οποία παρουσίασε σε Συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ΜΜΕ, της Πολιτείας και θεσμικών φορέων του τομέα Υγείας. Οι 5+1 άξονες των παρεμβάσεων που περιλαμβάνονται στη Χάρτα, αφορούν: τους Εμβολιασμούς, την Παχυσαρκία, το Περιβάλλον και την Αναπνευστική Υγεία, τα Καπνικά Προϊόντα, την Έγκαιρη διάγνωση του Καρκίνου του Πνεύμονα.

Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία κατά τον χαιρετισμό του στη Συνέντευξη Τύπου, ο Πρόεδρος της ΕΠΕ, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «στόχος των παρεμβάσεων που καταγράφονται στη Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα και ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (CRDs). Τα CRDs, μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα (CVDs), τον διαβήτη και τους καρκίνους, αποτελούν τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) που ευθύνονται για το 90% των θανάτων και το 85% των ετών ζωής με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα αποτελούν την έκτη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκαλώντας περίπου 400.000 θανάτους κάθε χρόνο ενώ το 80% όλων των θανάτων από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα στην Περιφέρεια οφείλεται στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια – ΧΑΠ (78,6%)».

Οι παράγοντες κινδύνου για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα είναι κυρίως οι επιβλαβείς περιβαλλοντικές, επαγγελματικές και συμπεριφορικές επιδράσεις μέσω εισπνοής, ανέφερε ο κ. Λουκίδης. «Το κάπνισμα ξεχωρίζει ως ο κύριος αποτρέψιμος παράγοντας κινδύνου για μια σειρά αναπνευστικών και μη αναπνευστικών παθήσεων, με τη βλάβη να ξεκινά από το πρώτο κιόλας τσιγάρο. Επιπλέον, η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών συστημάτων χορήγησης νικοτίνης (ηλεκτρονικά τσιγάρα) και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού προσθέτει πολυπλοκότητα στο ζήτημα, δημιουργώντας νέους κινδύνους που επηρεάζουν τόσο τα άτομα όσο και τον ευρύτερο πληθυσμό».

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος δήλωσε: «Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας με γνώμονα τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα, αγκαλιάζει οποιαδήποτε προσπάθεια επιστημονικών Εταιρειών για να προάγουν την πρόληψη. Άλλωστε, όντας Οργανισμός εποπτευόμενος από το Υπουργείο Υγείας, είναι η συνέχεια του Προγράμματος «Προλαμβάνω», το οποίο έχει σώσει τη ζωή σε αρκετούς συνανθρώπους μας και φιλοδοξεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα, όχι μόνο στην πνευμονολογική Εταιρεία με την οποία υπογράψαμε τη χάρτα συνεργασίας σήμερα αλλά, και σε όλες τις επιστημονικές Εταιρείες ώστε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για το καλό του ελληνικού πληθυσμού».

Η Χάρτα αποτελεί πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (2023–2026) αποτελούμενου από τους Στυλιανό Λουκίδη – Πρόεδρο, Πέτρο Μπακάκο – Γενικό Γραμματέα, Νικόλαο Τζανάκη – Αντιπρόεδρο, Ελευθέριο Ζέρβα – Ταμία, Νικολέττα Ροβίνα – Ειδική Γραμματέα & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης, Χαράλαμπο Μόσχο – Μέλος, Παρασκευή Κατσαούνου – Μέλος. Τελεί δε υπό την αιγίδα των οργανισμών και φορέων: Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας - ΕΟΔΥ, Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος - ΠΦΣ, Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος - ΣΦΕΕ, Ένωση Ασθενών Ελλάδος, Πανελλήνιος Σύλλογος για τα Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ». Κατά την εκδήλωση, τη Χάρτα συνυπέγραψαν οι εκπρόσωποι των φορέων: Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Απόστολος Βαλτάς, Πρόεδρος Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Δημήτρης Κοντοπίδης, Πρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ».

Στο πλαίσιο των δράσεων ενημέρωσης και πρόληψης «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 άξονες», παρουσιάστηκε το σποτ της εκστρατείας ευαισθητοποίησης για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων με τίτλο «TIME OUT» και πρωταγωνιστές, σε φιλική συμμετοχή, παίκτες της ΚΑΕ ΑΡΗΣ. Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί, και αυτή είναι η κεντρική ιδέα της εκστρατείας.

Η Συνέντευξη Τύπου πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη των φαρμακευτικών εταιρειών: ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε., GSK, KENVUE, PFIZER, UNI-PHARMA, WINMEDICA.

| Η Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας |

| Εμβολιασμοί |

Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως ο ιός της γρίπης, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και ο SARS-CoV-2, ευθύνονται για την ενδημική έξαρση λοιμώξεων με ιδιαίτερη επιβάρυνση σε ανθρώπους με συγκεκριμένο ηλικιακό εύρος και υποκείμενα νοσήματα. Επιπλέον, βακτηριδιακά στελέχη, όπως ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) για παράδειγμα, πολύ συχνά συμβάλλουν στην εμφάνιση λοιμώξεων σε υγιή άτομα και πολύ περισσότερο, σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Στους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα τα στελέχη αυτά όχι μόνο συμβάλλουν στην εμφάνιση παροξύνσεων, αλλά και στην αύξηση του κινδύνου για νοσηλεία, για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και για θάνατο. Ο εμβολιασμός και η ανοσοποίηση του πληθυσμού έναντι ιών και άλλων παθογόνων είναι ένα προληπτικό μέτρο, που προσφέρει σημαντική προστασία, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες. Παρά τα τεκμηριωμένα οφέλη και τη διαθεσιμότητα εμβολίων έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή στις ευπαθείς ομάδες. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους: ελλιπής πληροφόρηση, δισταγμός και προκατάληψη έναντι των εμβολιασμών, ανεπαρκής ενημέρωση των ασθενών από τους ιατρούς. Για το λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει αναγγείλει μια παγκόσμια στρατηγική που καλείται «Immunization Agenda 2030», που στοχεύει στη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης παγκοσμίως αίροντας τα εμπόδια για εμβολιασμό και ενισχύοντας την ενημέρωση μέσα από δράσεις για τα οφέλη από τον εμβολιασμό.

Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών επικαιροποιεί το πρόγραμμα εμβολιασμών κάθε χρόνο, ενσωματώνοντας όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών, εστιάζοντας ειδικότερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, και στη χώρα μας η εμβολιαστική κάλυψη έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων παραμένει χαμηλή. Είναι λοιπόν προφανές για όλους τους παραπάνω λόγους πως υπάρχει σαφής και επιτακτική ανάγκη για υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών και κοινού για τη βελτίωση της στάσης απέναντι στους εμβολιασμούς.

Προτείνεται ο σχεδιασμός στοχευμένων δράσεων από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) προκειμένου: |1| Να υπάρξει μια τεκμηριωμένη καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης στον Ελλαδικό χώρο, ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ΕΠΕ ήδη καταγράφει την εμβολιαστική κάλυψη αναπνευστικών ασθενών στην ΠΦΥ. |2| Να διενεργηθούν στοχευμένες δράσεις στην κοινότητα για την ανάδειξη της αναγκαιότητας του εμβολιασμού ως μέτρου πρόληψης λοιμώξεων, με έμφαση στις ομάδες υψηλού κινδύνου, μέσα από ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων. |3| Να ενισχυθεί η ενημέρωση γύρω από τα εμβόλια στην υγειονομική κοινότητα μέσα από τα συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ και μέσω διεπιστημονικών συνεργασιών (πχ, με την Εταιρεία Λοιμώξεων). Στόχος επίσης των συνεργασιών είναι η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των ασθενών με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα και συννοσηρότητες (πχ, από το καρδιαγγειακό), και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |4| Τέλος, προτείνεται η ενσωμάτωση της πληροφορίας εμβολιασμού σε ενότητα που θα ανοίγει αυτόματα με το φάκελο του ασθενούς στην ΗΔΙΚΑ, μέτρο που θα βοηθούσε την υπενθύμιση/ενημέρωση για εμβολιασμό των ασθενών σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη.

Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ειδική Γραμματέας & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Παχυσαρκία |

Η παχυσαρκία αναγνωρίστηκε ως νόσος περίπου μισό αιώνα πριν και αποτελεί σήμερα τη συχνότερη χρόνια και σύνθετη νόσο παγκοσμίως, οριζόμενη ως η υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα αναφέρουν ότι σε παγκόσμιο επίπεδο 1,6 δισεκατομμύρια είναι υπέρβαροι και 650 εκατομμύρια των ενηλίκων παχύσαρκοι. Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική, καθώς το 63% των ενηλίκων άνω των 18 ετών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ ο παιδικός πληθυσμός της χώρας εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας και υπερβαρότητας στην Ευρώπη. ‘Ένα από τα συστήματα στα οποία επιδρά αρνητικά η παχυσαρκία είναι το Αναπνευστικό. Η περίσσεια λιπώδους ιστού μεταβάλλει τις μηχανικές ιδιότητες θώρακα και πνευμόνων, επηρεάζει τη διατασιμότητά τους, μειώνει τους πνευμονικούς όγκους, αυξάνει το έργο της αναπνοής, προκαλεί αύξηση της υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών. Παράλληλα, ο λιπώδης ιστός προάγει μια χρόνια συστηματική φλεγμονή, ενώ μέσω της αντίστασης στη λεπτίνη και στην ορεξίνη μπορεί να επηρεάσει τον κεντρικό έλεγχο της αναπνοής. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένο έλεγχο τόσο του Βρογχικού Άσθματος όσο και της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, συχνότερες παροξύνσεις, νοσηλείες και επηρεασμό της ποιότητας ζωής των ασθενών. Επίσης σε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ή/και επιδείνωσης Συνδρόμου Αποφρακτικών Απνοιών Υποπνοιών στον Ύπνο (ΣΑΥ), Συνδρόμου Υποαερισμού Παχυσαρκίας, Πνευμονικής Υπέρτασης, Πνευμονικής Εμβολής, λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Η ΕΠΕ προτείνει: |1| Διαχείριση του σωματικού βάρους οφείλει να αποτελεί κεντρικό πυλώνα στην πρόληψη, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των αναπνευστικών συνεπειών της παχυσαρκίας αλλά και σε έναν υγιή τρόπο ζωής. |2| Αποτελεί ανάγκη η ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών, κοινού για την παχυσαρκία ως παράγοντα κινδύνου της υγείας συνολικά και φυσικά του Αναπνευστικού. Σε συνεργασία με την Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ) και λοιπούς επιστημονικούς φορείς για στοχευμένες δράσεις από τις μικρές ηλικίες έως την ενήλικη ζωή αναδεικνύοντας και τη σημασία της φυσικής δραστηριότητας και της υγιεινής διατροφής. Στόχοι επίσης της συνεργασίας αποτελούν η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των νοσημάτων, την επίτευξη των θεραπευτικών στόχων των ασθενών και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |3| Επιπρόσθετα θα βοηθούσε η συστηματική καταγραφή δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και άλλων μετρήσεων όπως περιμέτρου μέσης, λόγου μέσης-ισχίων ή λόγου μέσης προς ύψος, σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη, με τυποποιημένες διαδικασίες και μηχανισμό αυτόματης παραπομπής/συνεργασίας σε κατάλληλες δομές διαχείρισης βάρους όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο αλλά και |4| Η ενσωμάτωση της θεματικής της παχυσαρκίας στα ετήσια Πανελλήνια Πνευμονολογικά Συνέδρια και στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ, μέσω και διεπιστημονικών συνεργασιών.

Σοφία Σχίζα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας & Υπνολογίας, Head of ERS Assembly 4 Sleep Disordered Breathing, Head of Sleep Disorders Center, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης.

| Περιβάλλον και Αναπνευστική Υγεία |

Η προστασία της ποιότητας του περιβάλλοντος και του αέρα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων και την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Η Ελλάδα, όπως και πολλές χώρες της Μεσογείου, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα του αέρα και τις επιπτώσεις της στην αναπνευστική υγεία. Στη χώρα μας οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 και PM10 σε μεγάλα αστικά κέντρα συχνά υπερβαίνουν τα επίπεδα που προτείνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης περιλαμβάνουν την κυκλοφορία οχημάτων, την αστική ρύπανση, τις βιομηχανικές δραστηριότητες και την καύση στερεών καυσίμων για θέρμανση.

Ειδικά φαινόμενα στην Ελλάδα

Επεισόδια αιθαλομίχλης κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω καύσης ξύλου

Μεταφορά αφρικανικής σκόνης

Αυξημένη έκθεση σε καπνό από δασικές πυρκαγιές.

Επιπτώσεις στην υγεία

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του European Environment Agency (EEA) και του Global Burden of Disease, η μακροχρόνια έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 σχετίζεται με περίπου 10.000–12.000 πρόωρους θανάτους ετησίως στην Ελλάδα. Η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει σημαντικά στο φορτίο νοσηρότητας μέσω αύξησης των: παροξύνσεων άσθματος, παροξύνσεων Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, νοσηλειών για καρδιοαναπνευστικά νοσήματα. Μελέτες σε ελληνικούς αστικούς πληθυσμούς έχουν δείξει ότι ακόμη και βραχυχρόνιες αυξήσεις στις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων σχετίζονται με αυξημένες επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομεία για αναπνευστικά νοσήματα, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περισσότερους από 7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως παγκοσμίως, ενώ σημαντικό μέρος αυτών σχετίζεται με νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Οι κυριότεροι ρύποι που επηρεάζουν την αναπνευστική υγεία είναι: ∎ αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 και PM10) ∎ διοξείδιο του αζώτου (NO2 ) ∎ όζον (O3) ∎ διοξείδιο του θείου (SO2)

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω το πρόβλημα μέσω: ∎ αύξησης των επεισοδίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ αύξησης της συγκέντρωσης όζοντος ∎ αύξησης των δασικών πυρκαγιών ∎ μεταβολών στη διασπορά αλλεργιογόνων. Η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου αποτελεί βασικό στοιχείο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων. Προτάσεις δράσεων |1| Ενίσχυση της παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα ∎ ενίσχυση των εθνικών συστημάτων παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ συστηματική δημοσιοποίηση δεδομένων ποιότητας αέρα ∎ σύνδεση των περιβαλλοντικών δεδομένων με δείκτες υγείας ∎ υιοθέτηση των ορίων ποιότητας αέρα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO Air Quality Guidelines 2021). |2| Ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού ∎ εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία αλλά και για την ρύπανση των εσωτερικών χώρων ( indoor air pollution) που αποτελεί σημαντικό αλλά συχνά υποεκτιμημένο παράγοντα κινδύνου για την αναπνευστική υγεία ∎ ενημέρωση για τα πρόσφατα δεδομένα αυξανόμενης τεκμηρίωσης ότι η έκθεση σε πλαστικά και σχετικές χημικές ουσίες επηρεάζει την υγεία του αναπνευστικού (ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού, ενημέρωση παιδιάτρων, εκπαιδευτικών) ∎ ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ ∎ ενημέρωση για μέτρα μείωσης της έκθεσης σε περιόδους αυξημένης ρύπανσης. |3| Ενσωμάτωση της αναπνευστικής υγείας στις περιβαλλοντικές πολιτικές ∎ συμμετοχή της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας στη διαμόρφωση πολιτικών για την ποιότητα του αέρα ∎ ενσωμάτωση δεικτών υγείας σε στρατηγικές περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής. |4| Προστασία ευάλωτων ομάδων ∎ ανάπτυξη κατευθυντήριων οδηγιών για ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα ∎ συστάσεις για προστασία κατά τη διάρκεια περιόδων αυξημένης ρύπανσης ή δασικών πυρκαγιών ∎ ενίσχυση της πρόληψης σε σχολεία και ευάλωτους πληθυσμούς.

Ζαφειρία Μπαρμπαρέσσου, Πνευμονολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν. Σάμου, Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας ΕΠΕ για Διακοπή Καπνίσματος, Κλιματική Αλλαγή & Προαγωγή της Υγείας.

| Καπνικά προϊόντα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί. Συγκεκριμένα αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για τα σημαντικότερα χρόνια νοσήματα (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, Στεφανιαία Νόσο, Αγγειακά Εγκεφαλικά επεισόδια, Σακχαρώδη Διαβήτη κλπ.), συμπεριλαμβανομένων δεκαέξι μορφών καρκίνου (κυρίως του πνεύμονα και του ουροποιητικού). Επιπρόσθετα της νοσηρότητας και της θνητότητας πάνω από 400.000 DALYs (έτη ζωής σε κατάσταση αναπηρίας) αποδίδονται στο κάπνισμα στην Ελλάδα (2021). Παρά τη μείωση των ποσοστών καπνίσματος, το 2024 το 38% των Ελλήνων ενηλίκων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, το 2024 το 31% των ενηλίκων χρησιμοποιεί παραδοσιακά τσιγάρα, ενώ το 24% είναι αποκλειστικοί χρήστες συμβατικών τσιγάρων, το 4% είναι αποκλειστικοί χρήστες προϊόντων θερμαινόμενου καπνού και το 3% είναι αποκλειστικοί χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων. Σχεδόν 1 στους 10 (8%) κάνει πολλαπλή (διπλή ή τριπλή) χρήση. Η χρήση των καπνικών προϊόντων δεν αποτελεί απλή συνήθεια, καθώς η έντονη εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη διαιωνίζει τη χρήση τους. Συγκεκριμένα η εξάρτηση από τη νικοτίνη έχει ταξινομηθεί από τον ΠΟΥ ως χρόνια νόσος. Η αναγνώριση της εξάρτησης της νικοτίνης ως χρόνιας νόσου δεν αποσκοπεί στον στιγματισμό των καπνιστών, αλλά αντίθετα στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας οργανωμένης ιατρικής βοήθειας για την απεξάρτηση των καπνιστών. Συγκεκριμένα αν και το 75% των καπνιστών γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις που αυτό έχει στην υγεία του και επιθυμεί να διακόψει και το 40% έχει αποπειραθεί να διακόψει, μόνο το 3-5% έχει καταφέρει να διακόψει χωρίς ιατρική βοήθεια. Αντίθετα τα ποσοστά αυτά εκτοξεύονται στο 35-65% σε εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος και ακόμη περισσότερο όταν αποζημιώνεται η φαρμακευτική αγωγή.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες:

|1| Κατάρτιση επικαιροποιημένων οδηγιών διακοπής καπνίσματος. |2| Δημιουργία ιατρείων διακοπής καπνίσματος σε όλη την επικράτεια. |3| Απαγόρευση της αγοράς καπνικών προϊόντων από ανήλικους, απαγόρευση της διαφήμισης των καπνικών προϊόντων. |4| Αποζημίωση της φαρμακευτικής αγωγής σε καπνιστές που ακολουθούν θεραπεία σε ιατρεία διακοπής καπνίσματος. |5| Απαγόρευση της προσθήκης πρόσθετων γεύσεων σε ηλεκτρονικά και θερμαινόμενα τσιγάρα. |6| Αναγραφή της τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης των καπνιστών από τον ΕΟΔΥ (1135) στα καπνικά προϊόντα και ενίσχυση αυτής. |7| Εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης καπνικών προϊόντων σε δημόσιους χώρους και επέκταση αυτής σε εξωτερικούς χώρους όπως παιδότοποι κλπ. |8| Εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης στα πλαίσια σχολικής αγωγής. |9| Εφαρμογή των άρθρων του FCTC που έχει υπογραφεί από τη χώρα μας από το 2005. |10| Άρνηση της ιατρικής κοινότητας για χρηματοδότηση από την καπνοβιομηχανία κι εφαρμογή κυρώσεων σε όσους χρηματοδοτούνται από αυτή.

Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας & Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α’ ΚΕΘ Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός», Εθνικός Αντιπρόσωπος ERS & IRC – Σχέσεις με Διεθνείς Εταιρείες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στις θεραπευτικές προσεγγίσεις, η συνολική πρόγνωση των ασθενών εξακολουθεί να είναι δυσμενής, κυρίως λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης. ∎ Η πλειονότητα των ασθενών διαγιγνώσκεται σε προχωρημένα στάδια όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες και το προσδόκιμο επιβίωσης χαμηλό. ∎ Η 5ετής επιβίωση στην προχωρημένη νόσο παραμένει ακόμα και σήμερα κάτω του 20%, ενώ σε πρώιμα στάδια μπορεί να ξεπεράσει το 80%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. ∎ Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου και ευθύνεται για περίπου 85–90% των περιπτώσεων, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και περιβαλλοντικοί και επαγγελματικοί παράγοντες (π.χ. έκθεση σε αμίαντο, ατμοσφαιρική ρύπανση). ∎ Παρατηρείται αυξανόμενη επίπτωση σε γυναίκες, καθώς και μετατόπιση της νόσου σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, αντανακλώντας μεταβολές στα πρότυπα του καπνίσματος. ∎ Στην Ελλάδα δεν υφίσταται μέχρι σήμερα οργανωμένο εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά πρώιμης διάγνωσης. ∎ Η ενημέρωση του γενικού πληθυσμού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου (επίμονος βήχας, δύσπνοια, απώλεια βάρους) παραμένει περιορισμένη, με αποτέλεσμα την καθυστερημένη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. ∎ Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας δεν είναι πάντα επαρκώς ενημερωμένη ή εκπαιδευμένη για την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση ύποπτων περιστατικών. ∎ Η απουσία ολοκληρωμένων μητρώων καταγραφής περιστατικών περιορίζει τη δυνατότητα αξιόπιστης επιδημιολογικής επιτήρησης και αξιολόγησης πολιτικών υγείας. Η συνολική εικόνα υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συντονισμένη, πολύ-επίπεδη στρατηγική που θα στοχεύει στην πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα και, κατ’ επέκταση, στη μείωση της θνητότητας.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων που θα ενισχύσουν την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων: ∎ Προώθηση εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου του πνεύμονα (ΠΕΚΠ): Υποστήριξη της καθιέρωσης οργανωμένου προγράμματος screening με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) για πληθυσμούς υψηλού κινδύνου (π.χ. καπνιστές ή πρώην καπνιστές συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας), σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. ∎ Κατάρτιση και επικαιροποίηση κατευθυντήριων οδηγιών: Ανάπτυξη εθνικών οδηγιών για την έγκαιρη ανίχνευση, τη διαγνωστική προσέγγιση και τη διαχείριση ύποπτων ευρημάτων, με στόχο την ομοιογένεια στην κλινική πρακτική. ∎ Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας: Οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας και άλλους επαγγελματίες υγείας, με έμφαση στην αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων και την ταχεία παραπομπή καθώς και την ορθή εφαρμογή ενός προγράμματος ΠΕΚΠ. ∎ Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση κοινού: Σχεδιασμός και υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου και τα πρώιμα συμπτώματα, αξιοποιώντας σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και στοχευμένες δράσεις σε ευάλωτες ομάδες. ∎ Βελτίωση πρόσβασης σε διαγνωστικές υπηρεσίες: Υποστήριξη πολιτικών που διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις υψηλής ποιότητας σε όλη την επικράτεια. ∎ Δημιουργία εθνικού μητρώου καρκίνου πνεύμονα: Συμβολή στην ανάπτυξη και λειτουργία μητρώου ασθενών με καρκίνο πνεύμονα, για την καταγραφή δεδομένων, την παρακολούθηση δεικτών υγείας και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων. ∎ Σύνδεση με δράσεις πρόληψης (προγράμματα διακοπής καπνίσματος): Ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης, με έμφαση στη μείωση του καπνίσματος και την προαγωγή υγιεινών συμπεριφορών. ∎ Συνεργασία με θεσμικούς φορείς: Ενεργή συμμετοχή στον διάλογο με το Υπουργείο Υγείας και άλλους αρμόδιους οργανισμούς αλλά και τους συλλόγους ασθενών για την ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης στις εθνικές πολιτικές υγείας. Το παραπάνω πλαίσιο παρεμβάσεων αποσκοπεί στη μείωση της θνητότητας από καρκίνο του πνεύμονα μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτίωσης της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της δημόσιας υγείας στη χώρα.

Ελευθέριος Ζέρβας, Συντονιστής Διευθυντής 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ταμίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

Η GSK ενημερώνει για τον διά βίου Εμβολιασμό: Η προστασία δεν σταματά στην παιδική ηλικία

medlabnews.gr iatrikanea

Η GSK Ελλάδος παρουσίασε τη νέα εκστρατεία ενημέρωσης για την αξία του διά βίου εμβολιασμού, η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ) και της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ), σε δημοσιογραφική εκδήλωση που διεξήχθη την Τετάρτη 13 Μαΐου 2026 στην Αίγλη Ζαππείου.

Στην εκδήλωση, η οποία είχε ενημερωτικό και θεσμικό χαρακτήρα, χαιρετισμό απηύθυναν οι αξιότιμοι κ.κ. Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ενώ στο πάνελ των ομιλητών συμμετείχαν η κα Lizzie Champion, Πρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνουσα Σύμβουλος της GSK Ελλάδος, η κα Ειρήνη Μιτσίκη, Country Medical Director της GSK Ελλάδος, η κα Βασίλεια Παπαγιαννοπούλου, Government Affairs & Market Access Director της GSK Ελλάδος, ο κ. Κυριάκος Σουλιώτης, Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ο κ. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Πρόεδρος του ΕΟΔΥ, ο κ. Νικόλαος Σύψας, Πρόεδρος της ΕΕΛ, και ο κ. Στυλιανός Λουκίδης, Πρόεδρος της ΕΠΕ.

Η εν λόγω εκστρατεία ενημέρωσης – η πρώτη που δεν κάνει αναφορά σε ειδικό νόσημα –αποσκοπεί, μέσω των μηνυμάτων της, στην ανάδειξη της αξίας του εμβολιασμού καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, υπενθυμίζοντας ότι ο εμβολιασμός και η προστασία που παρέχει έναντι των λοιμωδών νοσημάτων δεν σταματά στην παιδική ηλικία. Παράλληλα, η εκστρατεία προάγει τη σημασία της έγκυρης και επιστημονικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης του πληθυσμού, προτρέποντας τον να συμβουλευθεί τον ιατρό του για να ενημερωθεί για τα οφέλη του εμβολιασμού.

Η κεντρική ιδέα της εκστρατείας βασίζεται στο γεγονός ότι η απουσία της εμβολιαστικής κάλυψης αφήνει τον άνθρωπο, ανεξαρτήτως ηλικίας, εκτεθειμένο στις ασθένειες, «σαν να κυκλοφορεί γυμνός», υπογραμμίζοντας ότι η έγκυρη ενημέρωση γύρω από την «γυμνή» αλήθεια για τα οφέλη του εμβολιασμού, δύναται να οδηγήσει στην προστασία του πληθυσμού, μέσω του εμβολιασμού σε κάθε ηλικία. Καθώς το ανοσοποιητικό μας σύστημα αλλάζει με την ηλικία και επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, η εμβολιαστική κάλυψη καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, από τη γέννηση μέχρι τα βαθιά γεράματα, είναι απαραίτητη. Για αυτό, η εκστρατεία προτρέπει τον πληθυσμό να μην αμελεί τον εμβολιασμό του σε όποια ηλικία και αν είναι.

Τα μηνύματα της εκστρατείας θα διαδοθούν μέσω τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού σποτ, καταχωρήσεων στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και συγκεκριμένα στο Facebook και στο Instagram, καθώς και στον ειδικά σχεδιασμένο ιστότοπο www.vaccinaked.com, στον οποίο το κοινό θα έχει πρόσβαση σε στοχευμένο ενημερωτικό υλικό, με την μορφή γεγονότων και στοιχείων, σχετικά με τα οφέλη του διά βίου εμβολιασμό.

Στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Υγείας κος Άδωνις Γεωργιάδης, έδωσε συγχαρητήρια στην πρωτοβουλία της εταιρείας, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Στηρίζουμε πρωτοβουλίες όπως αυτή, καθώς πιστεύουμε πραγματικά ότι τα εμβόλια σώζουν ζωές και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Εξάλλου, ως Υπουργείο έχουμε όλο αυτό το διάστημα λάβει τολμηρές και σοβαρές αποφάσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας, προάγουμε τον εμβολιασμό, ενώ διακηρύσσουμε ότι απέναντι στην παραπληροφόρηση οφείλουμε να απαντούμε πάντα με την επιστήμη και τα πραγματικά δεδομένα. Αναγνωρίζουμε την αξία και το κύρος της GSK Ελλάδος σε αυτή την προσπάθεια».

Από τη δική της πλευρά η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, κα Ειρήνη Αγαπηδάκη, δήλωσε: «Η ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας με γνώμονα την προάσπιση της δημόσιας υγείας. Μέσα από το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών και την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, έχουμε πλέον αξιόπιστα δεδομένα που επιτρέπουν πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στη βάση των άρτια δομημένων εθνικών προγραμμάτων εμβολιασμού που η χώρα διαθέτει. Πρωτοβουλίες ενημέρωσης, όπως αυτή της GSK, συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών και στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης».

Η κα Lizzie Champion, Πρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνουσα Σύμβουλος της GSK Greece, δήλωσε:
«Στην GSK Ελλάδος, πιστεύουμε ότι οι παρεμβάσεις πρόληψης, όπως ο εμβολιασμός και η έγκαιρη διάγνωση είναι υψίστης σημασίας. Η έγκυρη ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με την αξία του διά βίου εμβολιασμού σε κάθε στάδιο της ζωής, και η αύξηση της εμπιστοσύνης για τα οφέλη του, μέσα από τη συζήτηση με τους Επαγγελματίες Υγείας, δύνανται να ενισχύσουν την εμβολιαστική κάλυψη, κυρίως των ενηλίκων, στην χώρα μας, συντελώντας σε μια πιο υγιή κοινωνία και ένα πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας».

Η κα Ειρήνη Μιτσίκη, Country Medical Director της GSK Greece, δήλωσε:
«Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι και ευχαριστούμε θερμά τον ΕΟΔΥ, την ΕΕΛ και την ΕΠΕ για την παροχή των αιγίδων τους. Ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για τον εμβολιασμό είναι κομβικός και μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της αξίας του διά βίου εμβολιασμού, με έμφαση στον ενήλικο πληθυσμό, όπου παρατηρούνται σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης της εμβολιαστικής κάλυψης».

Η κα Βασίλεια Παπαγιαννοπούλου, Government Affairs & Market Access Director της GSK Greece, δήλωσε: «Στην GSK Ελλάδος είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι για τη νέα μας εκστρατεία, την πρώτη χωρίς καμία αναφορά σε ειδικό νόσημα, η οποία στοχεύει στην ευαισθητοποίηση του πληθυσμού για τα οφέλη του εμβολιασμού καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Η συνεργασία όλων των φορέων είναι καθοριστική για την περαιτέρω προαγωγή του εμβολιασμού στη χώρα μας και, στο πλαίσιο αυτό, ευχαριστούμε θερμά το Υπουργείο Υγείας για τον τιμητικό χαιρετισμό του στην πρωτοβουλία μας, καθώς και τους επιστημονικούς φορείς για την αιγίδα τους».

Ο κ. Κυριάκος Σουλιώτης, Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, δήλωσε: «Παρά τη σημασία του εμβολιασμού, ως βασικού εργαλείου προστασίας της δημόσιας υγείας και αποφυγής των δαπανών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των λοιμωδών νοσημάτων, στη χώρα μας και στην Ευρώπη εν γένει, η εμβολιαστική κάλυψη στους ενήλικες παραμένει περιορισμένη. Ειδικά στην Ελλάδα, αρκετοί ενήλικες πολίτες δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού Ενηλίκων ενώ, ένα εξίσου σημαντικό μέρος του ενήλικου πληθυσμού εκτιμά ότι δεν αντιμετωπίζει κίνδυνο νόσησης. Συνεπώς, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για περισσότερες εκστρατείες ενημέρωσης και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και υποδομών για την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής».

Ο κ. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, δήλωσε: «Η έγκυρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον εμβολιασμό, ιδιαίτερα στον ενήλικο πληθυσμό, όπου η κάλυψη παραμένει ανεπαρκής. Παράλληλα, η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και η ενίσχυση του ρόλου των επαγγελματιών υγείας είναι κρίσιμες για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για τον εμβολιασμό. Στο πλαίσιο αυτό, στηρίζουμε την εν λόγω πρωτοβουλία μέσω της αιγίδας μας, καθώς εκστρατείες όπως αυτή της GSK Ελλάδος, δύνανται να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και κάτ ’επέκταση στην προαγωγή των σχετικών συζητήσεων με τους επαγγελματίες υγείας για τα οφέλη του εμβολιασμού».

Ο κ. Νικόλαος Σύψας, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, δήλωσε:
«Ο εμβολιασμός, μετά το καθαρό πόσιμο νερό, αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις διαχρονικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, συμβάλλοντας καθοριστικά στον περιορισμό της θνησιμότητας και νοσηρότητας, καθώς και των επιπλοκών των λοιμωδών νοσημάτων. Παρά το γεγονός ότι ο παιδικός εμβολιασμός είναι εγκατεστημένος στη χώρα μας, η εμβολιαστική κάλυψη στους ενήλικες παραμένει ελλιπής και απαιτείται ενίσχυση της ενημέρωσης και της σύστασης από τους επαγγελματίες υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, στηρίζουμε την εκστρατεία ενημέρωσης της GSK Ελλάδος μέσω της αιγίδας μας, καθώς είναι μία ακόμα θετική πρωτοβουλία, μετά από την εκστρατεία που υλοποιεί ήδη η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, η οποία συμβάλλει στην ανάδειξη της αξίας του εμβολιασμού».

Ο κ. Στυλιανός Λουκίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, δήλωσε:
«Τα αναπνευστικά νοσήματα και οι επιπλοκές τους αποτελούν σημαντική αιτία επιβάρυνσης των νοσοκομείων, ιδιαίτερα στον ενήλικο πληθυσμό και σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα, όπου ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος. Η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού σε όλα τα στάδια της ζωής, υπό την καθοδήγηση των επαγγελματιών υγείας, μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των νοσηλειών και στην αποσυμφόρηση των υπηρεσιών υγείας, βελτιώνοντας τη διαχείριση των περιστατικών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία στηρίζει την εκστρατεία της GSK Ελλάδος μέσω της αιγίδας της, καθώς ενισχύει την ενημέρωση του πληθυσμού για την αξία του διά βίου εμβολιασμού και συμβάλλει στην έγκαιρη υιοθέτηση καλών πρακτικών πρόληψης».

Η νέα εκστρατεία ενημέρωσης, η οποία εστιάζει αποκλειστικά στην αξία και τα οφέλη του διά βίου εμβολιασμού, αντανακλά τη σταθερή δέσμευση και επένδυση της GSK Ελλάδος στην προαγωγή της πρόληψης στη χώρα μας, στην ενίσχυση της επιστημονικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης και στην ανάπτυξη δράσεων που συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία της ατομικής και της δημόσιας υγείας.

Έρπης ζωστήρας: συμπτώματα, πόνος, μεθερπητική νευραλγία και εμβόλιο

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από τον ιό Varicella Zoster, τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά. Μετά την ανεμοβλογιά, ο ιός μπορεί να παραμείνει ανενεργός στο νευρικό σύστημα για χρόνια και να ενεργοποιηθεί ξανά, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες ή όταν εξασθενεί το ανοσοποιητικό. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι τα συμπτώματα του έρπητα ζωστήρα, γιατί ο πόνος μπορεί να είναι πολύ έντονος, τι είναι η μεθερπητική νευραλγία και ποιος είναι ο ρόλος του εμβολίου στην πρόληψη. 

Ο έρπης ζωστήρ είναι από τις πιο συχνές λοιμώξεις στη μέση και την τρίτη ηλικία, καθώς μπορεί να εμφανιστεί σε όσους έχουν περάσει ως παιδιά την ανεμοβλογιά.

Ο ιός Varicella Zoster, αν και ανήκει στην οικογένεια των ερπητοϊών, δεν σχετίζεται με τον έρπη του στόματος ή των γεννητικών οργάνων. Ο ιός αυτός ευθύνεται για την εκδήλωση της ανεμοβλογιάς στην παιδική ή και την ενήλικη ζωή και του έρπητα ζωστήρα, μετέπειτα.

Το μοναδικό εργαλείο πρόληψης της εμφάνισης του εξανθήματος και του έντονου πόνου που το συνοδεύει, είναι το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα. Το εμβόλιο κυκλοφορεί τουλάχιστον μία δεκαετία στις ΗΠΑ και άλλες χώρες με εξαιρετικά αποτελέσματα, τόσο στο επίπεδο ανοσίας που προσφέρει έναντι του έρπητα ζωστήρα και της μεθερπητικής νευραλγίας, όσο και στο επίπεδο ασφάλειας.

Στη χώρα μας, το εμβόλιο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων και χορηγείται δωρεάν σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών. Οι υποψήφιοι για το εμβόλιο ενήλικες μπορούν να απευθυνθούν στο γιατρό τους προκειμένου να μάθουν πως και πότε μπορούν να κάνουν τον απαραίτητο εμβολιασμό.

Το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα αποτελεί την πραγματική λύση στο πρόβλημα, με δεδομένο ότι οιυπάρχουσες θεραπευτικές παρεμβάσεις δεν προσφέρουν ίαση και ανακούφιση από τα βασανιστικά συμπτώματα που προκαλεί ο έρπης ζωστήρας. Τα αντιικά φάρμακα πρέπει να χορηγούνται το πολύ εντός 72 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, αλλιώς είναι εντελώς αναποτελεσματικά.

Το πρώτο σύμπτωμα του έρπητα ζωστήρα είναι η εμφάνιση ενός εξανθήματος που «ζώνει» τη μια πλευρά του σώματος ή του προσώπου (από το χαρακτηριστικό εξάνθημα που μοιάζει με ζώνη πήρε το όνομά του). Ακολουθεί έντονη φαγούρα και πόνος, ο οποίος περιγράφεται από τους ασθενείς που τον έχουν βιώσει ως «αφόρητος».

Τα συμπτώματα του έρπητα ζωστήρα διαρκούν για περίπου 2 – 4 εβδομάδες και σιγά σιγά μειώνονται, αλλά σε πολλές περιπτώσεις ο πόνος επιμένει για καιρό ακόμα και όταν έχει υποχωρήσει πλήρως το εξάνθημα και ο κνησμός.

Αυτός ο έντονος εξουθενωτικός πόνος που παραμένει για μήνες ή και χρόνια, ονομάζεται μεθερπητική νευραλγία και είναι μία από τις πιο σοβαρές επιπλοκές του έρπητα ζωστήρα. Μάλιστα, 9 στα 10 άτομα με μεθερπητική νευραλγία εμφανίζουν «αλλοδυνία», δηλαδή ακόμα και το ελαφρύ άγγιγμα ενός ρούχου ή της κουβέρτας προκαλεί πόνο.

Επίσης, ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να εμφανισθεί στην περιοχή των ματιών. Πρόκειται για τον οφθαλμικό έρπητα ζωστήρα, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει την όραση και να προκαλέσει ακόμα και απώλεια της.

Ο έρπητας ζωστήρας ενδεχομένως να οδηγήσει ακόμα και σε απώλεια ακοής όταν προσβάλει τη μισή πλευρά του σώματος, σε λοίμωξη του δέρματος με τη δημιουργία μόνιμων ουλών ή πιο σπάνια, σε βλάβες των νεύρων που ελέγχουν την κίνηση (περιφερική κινητική νευροπάθεια).

Ο ιός Varicella Zoster κατά την αρχική του είσοδο στον οργανισμό προκαλεί πάντα ανεμοβλογιά. Μετά την αποδρομή της ανεμοβλογιάς, ο ιός παραμένει στον οργανισμό «απενεργοποιημένος» και κρύβεται στο νευρικό σύστημα για πολλά χρόνια, χωρίς να δίνει κανένα σημάδι της παρουσίας του.

Με την πάροδο των ετών, την αύξηση της ηλικίας και την επακόλουθη εξασθένιση του αμυντικού συστήματος, υπάρχει ισχυρή πιθανότητα να «ξυπνήσει» και να προκαλέσει τον έρπητα ζωστήρα.

Εκτός από τις επώδυνες και επικίνδυνες καταστάσεις που προαναφέρθηκαν, θα πρέπει να συνυπολογιστούν και οι επιπτώσεις που έχει στη ζωή των πασχόντων. Η πλειοψηφία των ασθενών δηλώνουν ότι ο έρπητας ζωστήρας επηρεάζει προς το χειρότερο την ποιότητα ζωής τους, με διαταραχές στον ύπνο και αδυναμία στην εκτέλεση απλών καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως το ντύσιμο, το πλύσιμο, κ.λπ. Στις επιπτώσεις θα πρέπει να συνυπολογιστούν και τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθουν οι ασθενείς, με κυρίαρχα την κατάθλιψη και τον φόβο.

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, ένας στους τέσσερις ανθρώπους θα εμφανίσει έρπητα ζωστήρα. Το 95% των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών έχει τον ιό Varicella Zoster, καθότι έχει ασθενήσει από ανεμοβλογιά, οπότε κινδυνεύει να εκδηλώσει έρπητα ζωστήρα με τις γνωστές συνέπειες.


Διαβάστε επίσης

• Έρπης ζωστήρ. Τι είναι ο έρπητας ζωστήρας; Συμπτώματα και πρόληψη
• Επιχείλιος έρπης και ερπητοειδής στοματίτιδα. Αντιμετώπιση και ο κίνδυνος μόλυνσης του δάκτυλου και του ματιού.
• Η καλύτερη αντιμετώπιση των πληγών από τις κατακλίσεις είναι η πρόληψη και η νέα μέθοδος της φωτοδυναμικής θεραπείας.
• Κακοσμία του στόματος. Που οφείλεται και πως μπορεί να απαλλαγείτε
• Τι σοβαρό μπορεί να κρύβει η κακοσμία του στόματος; Τι μπορείτε να κάνετε για να την αντιμετωπίσετε;

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2017 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 12 Μαΐου 2026

Έξαρση Ιλαράς. Πρόκειται να ταξιδέψετε στο εξωτερικό; Ποια χώρα έχει τα περισσότερα κρούσματα; Η οδηγία ΕΟΔΥ στους ταξιδιώτες.

medlabnews.gr iatrikanea

Οδηγίες σε ταξιδιώτες εν μέσω έξαρσης των κρουσμάτων ιλαράς εξέδωσε ο ΕΟΔΥ, συστήνοντας πλήρη εμβολιασμό για παιδιά και ενήλικες.

Όπως αναφέρει ο ΕΟΔΥ, οι ταξιδιώτες παιδιά και ενήλικες, σε χώρες με έξαρση κρουσμάτων και ιδιαίτερα στη Ρουμανία, συστήνεται να επιβεβαιώνουν τον πλήρη εμβολιασμό τους με δύο δόσεις του μικτού εμβολίου ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) πριν το ταξίδι.

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με 2 δόσεις εμβολίου για την ιλαρά.

Από 1 Ιανουαρίου 2023 έως 30 Νοεμβρίου 2023 δηλώθηκαν 2242 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πλειονότητα των κρουσμάτων παρατηρείται στη Ρουμανία (1687), στην Αυστρία(172), στη Γαλλία(111), στη Γερμανία(72), στο Βέλγιο(70), στην Πολωνία(32), στην Ιταλία(27), στην Ισπανία(12) και στη Σουηδία(11). Οι υπόλοιπες χώρες έχουν δηλώσει στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα λιγότερα από 10 επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Από 9-10 Ιανουαρίου 2024 δηλώθηκαν 954 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από έξι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα οποία τα 932 στην Ρουμανία.Τα υπόλοιπα 22 επιβεβαιωμένα κρούσματα δηλώθηκαν από την Αυστρία (17), την Πολωνία (3), την Τσεχία (1) και την Δανία (1).

Οι επισκέπτες υγείας  «χτυπούν» καμπανάκι για την ιλαρά, επισημαίνοντας ότι από τη νόσο δεν κινδυνεύουν μόνο τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες και προτείνουν  άμεσο εμβολιασμό του γενικού πληθυσμού, έπειτα από τον εντοπισμό  κρουσμάτων ιλαράς και στην Ελλάδα.  

Όλα τα παιδιά, οι έφηβοι και οι ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου, πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με δύο δόσεις εμβολίου ιλαράς.

Η ιλαρά είναι λοιμώδης νόσος που οφείλεται στον ομόλογο ιό. Η Ιλαρά είναι ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος,  αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που νοσεί μπορεί να μολύνει  κατά μέσο όρο 12-18 άλλους ανθρώπους .Η μετάδοση της ιλαράς γίνεται κυρίως αερογενώς από άτομο σε άτομο με σταγονίδια που αποβάλλουν οι ασθενείς και σπανιότερα με αντικείμενα που μολύνθηκαν πολύ πρόσφατα από ρινικές και φαρυγγικές εκκρίσεις.

Η ιλαρά θα ξεκινήσει με συμπτώματα που μοιάζουν με κρυολόγημα, όπως πυρετό, βήχας, καταρροή, πόνο ή και  κόκκινα μάτια. Μετά από δύο ή τρεις ημέρες, θα εμφανιστεί ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα. Το εξάνθημα είναι κόκκινο και κηλιδωτό και ξεκινά από το κεφάλι, πριν εξαπλωθεί στο υπόλοιπο σώμα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με  τον εμβολιασμό έναντι της Ιλαράς  απευθυνθείτε στους Επισκέπτες Υγείας της πλησιέστερης δομής Υγείας (Κέντρο Υγείας, ΤOMY).

Διαβάστε επίσης:

Τι είναι η ιλαρά; Πώς είναι το εξάνθημα; Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;

ΕΚΠΑ: Επανεμφανίζεται η ιλαρά, πιο μολυσματική ασθένεια που έχει γνωρίσει η επιστήμη

ΣΦΕΕ: Θεμελιώδης πυλώνας για τη δημόσια υγεία τα εμβολιαστικά προγράμματα

medlabnews.gr iatrikanea

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ανοσοποίησης (19–25 Απριλίου 2026), αναδεικνύεται εκ νέου ο καθοριστικός ρόλος των εμβολιαστικών προγραμμάτων ως θεμελιώδους πυλώνα για τη δημόσια υγεία και την πρόληψη σοβαρών ασθενειών. Το φετινό μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια λειτουργούν», υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.

Τα εμβολιαστικά προγράμματα αποτελούν επένδυση με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την υγεία και την ευημερία του πληθυσμού, καθώς, μαζί με την πρόσβαση σε ασφαλές νερό, συγκαταλέγονται στις παρεμβάσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη μείωση της θνησιμότητας και στη διατήρηση του υφιστάμενου πληθυσμού. Η σωστή εφαρμογή τους περιορίζει τη δημοσιονομική επιβάρυνση από νοσήματα που μπορούν να προληφθούν, μειώνει τις χαμένες ώρες εργασίας και αυξάνει την παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού. Η πρόσφατη πανδημία κατέδειξε τη σημασία τους, με τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 να σώζει 2,5 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως την περίοδο 2020–2024, αντιστοιχώντας σε 15 εκατομμύρια κερδισμένα έτη ζωής. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων προκλήσεων -όπως η γήρανση του πληθυσμού, η κλιματική αλλαγή και η μικροβιακή αντοχή- τα εμβόλια αποτελούν ασπίδα προστασίας για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και την κοινωνική ευημερία. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου το ποσοστό των 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω σε 34% έως το 2025.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η μικροβιακή αντοχή προκαλεί ήδη πάνω από 1,3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως έως το 2050. Στην Ελλάδα, η κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει εξαιρετικά υψηλή, τόσο στην κοινότητα όσο και στα νοσοκομεία, με 28,5 ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 20. Αντίστοιχα, η απειλή της ΜΑ προκύπτει από τη μεγάλη έρευνα την οποία είχε διενεργήσει το 2023 ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) σε δέκα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών στον επιπολασμό των Νοσοκομειακών λοιμώξεων (ΝΛ), ενώ καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ΜΑ στην Ευρώπη για συγκεκριμένα μικροβιακά στελέχη. Τα ποσοστά ΜΑ στην Ελλάδα παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με τα προ της πανδημίας COVID-19 έτη.

Ο εμβολιασμός αφορά όλες τις ηλικιακές ομάδες και αποτελεί πράξη ατομικής και συλλογικής ευθύνης, καθώς μέσω της ανοσίας κοινότητας τα οφέλη επεκτείνονται στο σύνολο του πληθυσμού. Στην Ελλάδα, η αποτίμηση της αξίας επένδυσης σε εμβολιασμούς, και η πολλαπλασιαστική επιστροφή, δημοσιεύεται σε πρόσφατη μελέτη σύμφωνα με την οποία η ορθή εφαρμογή των συστάσεων για εννέα (9) εμβολιασμούς ρουτίνας για παιδιά ηλικίας 2 μηνών έως 11 ετών, που στοχεύουν 14 νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβόλια: διφθερίτιδα, ηπατίτιδα Α, ηπατίτιδα Β, αιμόφιλος ινφλουέντζας τύπου Β, ιλαρά, μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος, παρωτίτιδα, κοκκύτη, πνευμονιοκοκκική νόσο, πολιομυελίτιδα, ροταϊό, ερυθρά, τέτανο και ανεμοβλογιά αποτρέπει 447.221 κρούσματα ασθενειών, 242 θανάτους, και την απώλεια 6.682 ετών ζωής στην κοόρτη του 2022 ((82.700 παιδιά). Επιπλέον, η ύπαρξη του παιδιατρικού ΕΠΕ συσχετίστηκε με εξοικονόμηση σχεδόν €201,4 εκατομμυρίων. Λαμβάνοντας υπόψη το κόστος του προγράμματος εμβολιασμού, τα μειωμένα έξοδα θεραπείας, τη μειωμένη απώλεια εργασίας, τη βελτιωμένη ποιότητα ζωής και λιγότερους θανάτους, κάθε 1 ευρώ που επενδύεται σε εμβολιασμούς προβλέπεται να αποφέρει 8,5 ευρώ σε εξοικονόμηση κοινωνικού κόστους στη χώρα μας. Επιπροσθέτως, πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ανοσοποίηση των βρεφών στην Ελλάδα με το μονοκλωνικό αντίσωμα μπορεί να αποτρέψει ετησίως 2.716 νοσηλείες και να οδηγήσει σε εξοικονόμηση άνω των €20 εκατ.

Οι εξελίξεις στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης εμβολίων χαρακτηρίζονται από έντονη τεχνολογική πρόοδο, διευρυμένη εστίαση σε νοσήματα και σημαντικό αριθμό υποψήφιων προϊόντων σε προχωρημένα στάδια ανάπτυξης. Η αξιοποίηση νέων τεχνολογικών πλατφορμών και καινοτόμων προσεγγίσεων ενισχύει τη δυνατότητα πρόληψης και αντιμετώπισης υφιστάμενων και αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία.

Η Ελλάδα, διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα εμβολιαστικά προγράμματα, τόσο στην κάλυψη του παιδικού όσο και του εφηβικού και ενήλικου πληθυσμού. Ωστόσο, οι νέες προκλήσεις υποδηλώνουν την ανάγκη λήψης μέτρων με στόχο την ευρεία εφαρμογή των προγραμμάτων ώστε η Πολιτεία να αποκομίσει το μεγαλύτερο δυνατό όφελος της επένδυσης. Σε αυτή την κατεύθυνση κρίσιμοι αναδεικνύονται οι κάτωθι παράγοντες:

1. Θέσπιση διακριτών και σαφώς καθορισμένων σταδίων για την ανάπτυξη και αποζημίωση των εμβολιαστικών προγραμμάτων,

2. Θέσπιση εμβολιαστικών στόχων που αντανακλούν τη δέσμευση των αρχών υγείας,

3. Ανάπτυξη και εφαρμογή μηχανισμών καταγραφής και παρακολούθησης της εμβολιαστικής κάλυψης,

4. Σχεδιασμός βιώσιμου προϋπολογισμού που ανταποκρίνεται στις υγειονομικές ανάγκες και στις επιστημονικές εξελίξεις,

5. Δημιουργία συμμαχιών όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την ανάδειξη της αξίας του εμβολιασμού.

Η επένδυση στην πρόληψη σήμερα διαμορφώνει ένα πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας για το αύριο, προστατεύοντας όχι μόνο το άτομο αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Η συνέχιση της πολιτικής στήριξης, η απλοποίηση των ρυθμιστικών διαδικασιών και η διαρκής επένδυση στην καινοτομία είναι καθοριστικής σημασίας ώστε αυτές οι επιστημονικές εξελίξεις να μεταφραστούν σε απτά οφέλη για τη δημόσια υγεία.

Ο ΕΟΔΥ για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού: «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή»

medlabnews.gr iatrikanea

Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει ο εμβολιασμός στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής. Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.

Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον. Τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του - από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή -παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.

Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες. Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες. Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.

Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της. Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως ο RSV και ο ιός της γρίπης, και βακτηρίων, όπως ο κοκκύτης, οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.

Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία. Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως η COVID-19, η γρίπη, η πνευμονία και ο έρπητας ζωστήρας, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και νοσηλείας, και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και εκδήλωσης επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και ο εμβολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για την προστασία τους.

Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό και στην προστασία τους έναντι λοιμωδών νοσημάτων.

Τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών, μπορούν επιπρόσθετα να αποτρέψουν καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και τον ιό της ηπατίτιδας Β, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία.

Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί στον εφοδιασμό των επαγγελματιών υγείας με εργαλεία και δεξιότητες για να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση πληροφορίες για τα εμβόλια, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις αναφορικά με τον εμβολιασμό τους. Χτίζοντας την εμπιστοσύνη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και εξασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό, μπορούμε να επιτύχουμε την προστασία των σύγχρονων και επόμενων γενεών. Ταυτόχρονα, καθώς οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε πλήθος λοιμωδών νοσημάτων κατά την διάρκεια της εργασίας τους, είναι αναγκαία η δική τους προστασία μέσω του εμβολιασμού τους.

Με σκοπό την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και της προστασία των ευάλωτων ατόμων από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ο ΕΟΔΥ έχει προβεί στις ακόλουθες δράσεις:

· Ανάλυση σύγχρονων δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού της χώρας και δράσεις εμβολιασμού σε κοινότητες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, για την προστασία αυτών και της Δημόσιας Υγείας. Ταυτόχρονα προγραμματίζει να προβεί στην εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του ενήλικου πληθυσμού.

· Από το έτος 2024 μέχρι σήμερα, με αφορμή την ανάδυση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη όπως η ιλαρά, έχει διενεργήσει πλήθος εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (άτομα της κοινότητας Ρομά και μετανάστες/ πρόσφυγες), με ταυτόχρονη καταγραφή της εμβολιαστικής τους κάλυψης.

· Έχει διοργανώσει δράσεις για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας έναντι των εμβολιασμών που αφορούν στο γενικό πληθυσμό (καμπάνιες ενημέρωσης) και στους επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (εκπαιδευτικά σεμινάρια ανά ΥΠΕ).

· Τέλος, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD που σκοπό έχει την μείωση της επίπτωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με έμφαση στην προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών και ατόμων με αυξημένο κίνδυνο νόσησης.

Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε.

https://www.who.int/europe/event/european-immunization-week-2026

https://www.who.int/campaigns/world-immunization-week/2026

Ασθενείς ζητούν αίμα μόνο από ανεμβολίαστους: οι γιατροί προειδοποιούν για καθυστερήσεις και κινδύνους

 medlabnews.gr iatrikanea

Έξι χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας Covid-19, ένα φαινόμενο που γεννήθηκε μέσα από την παραπληροφόρηση των social media επιμένει και μεταφέρεται πλέον ακόμη και στις αίθουσες νοσηλείας: ασθενείς ή συγγενείς ζητούν μεταγγίσεις μόνο με αίμα από ανεμβολίαστους δότες.

Το αίτημα ακούγεται ακραίο, όμως καταγράφεται πλέον και στην ιατρική βιβλιογραφία. Νεότερη σειρά περιστατικών από το Vanderbilt University Medical Center στις ΗΠΑ έδειξε ότι τέτοια αιτήματα εμφανίστηκαν την περίοδο 2024–2025 και συνδέθηκαν με καθυστερήσεις στη φροντίδα, επιπλέον διοικητικό φόρτο για τα νοσοκομεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με επιδείνωση της υγείας των ασθενών.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση, καταγράφηκαν 15 περιπτώσεις ασθενών που ζήτησαν «αίμα μόνο από ανεμβολίαστους». Η διάμεση ηλικία ήταν 17 έτη και πάνω από τους μισούς ασθενείς ήταν παιδιά. Σε δύο περιπτώσεις η άρνηση της συνήθους μετάγγισης συνδέθηκε με κλινική επιδείνωση, με αναφορές για αναιμία και αιμοδυναμικό σοκ.

Δεν υπάρχει επιστημονική βάση

Οι επίσημοι οργανισμοί είναι ξεκάθαροι: δεν υπάρχει επιστημονικό στοιχείο ότι το αίμα από εμβολιασμένους δότες είναι επικίνδυνο ούτε ότι το αίμα από ανεμβολίαστους είναι ασφαλέστερο. Το College of American Pathologists αναφέρει ότι δεν υπάρχει ιατρικός λόγος να διαχωρίζεται το αίμα ανάλογα με το αν ο δότης έχει εμβολιαστεί για Covid-19.

Η Canadian Blood Services δηλώνει επίσης ότι το αίμα από εμβολιασμένους δότες είναι ασφαλές για τους λήπτες και ότι η αιμοεπαγρύπνηση δεν έχει αναδείξει σήματα κινδύνου που να σχετίζονται με τον εμβολιασμό του δότη.

Παράλληλα, το Reuters είχε αποδομήσει ήδη από το 2024 τους ψευδείς ισχυρισμούς ότι ο Ερυθρός Σταυρός απορρίπτει αίμα από εμβολιασμένους ή ότι υπάρχει κίνδυνος από τέτοιες μεταγγίσεις. Αντίθετα, η πρακτική των οργανισμών αιμοδοσίας παραμένει σαφής: οι εμβολιασμένοι δότες μπορούν να προσφέρουν αίμα, με τους συνήθεις κανόνες ασφαλείας.

Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι το εμβόλιο, αλλά η καθυστέρηση

Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο βασικός κίνδυνος δεν προέρχεται από το αίμα των εμβολιασμένων δοτών, αλλά από την καθυστέρηση της αναγκαίας μετάγγισης. Όταν ένας ασθενής ή η οικογένειά του απορρίπτουν το διαθέσιμο αίμα του νοσοκομείου και ζητούν ειδική «κατεύθυνση» προς αίμα ανεμβολίαστου δότη, μπορεί να χαθεί πολύτιμος χρόνος.

Η AABB, ένας από τους σημαντικότερους οργανισμούς στον χώρο της αιμοδοσίας και της μετάγγισης, έχει επισημάνει ότι οι directed donations, δηλαδή οι στοχευμένες δωρεές για συγκεκριμένο λήπτη, δεν είναι ασφαλέστερες από το γενικό απόθεμα αίματος και μπορεί να καθυστερήσουν τη θεραπεία, ειδικά σε επείγουσες καταστάσεις.

Επιπλέον, επιστημονική ανασκόπηση για τις directed donations έχει επισημάνει πιθανούς περιορισμούς και κινδύνους, όπως μεγαλύτερη πολυπλοκότητα στη διαχείριση, καθυστέρηση στη χορήγηση και ειδικά ανοσολογικά ή μεταγγισιολογικά ζητήματα σε ορισμένα πλαίσια.

Η παραπληροφόρηση από τα social media μπήκε στο νοσοκομείο

Οι ερευνητές συνδέουν το φαινόμενο με ψευδείς ή παραπλανητικές αναρτήσεις στα social media, όπου κυκλοφόρησαν θεωρίες ότι το αίμα των εμβολιασμένων είναι δήθεν «μολυσμένο» ή «αλλοιωμένο». Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν στηρίζονται σε τεκμηριωμένα βιολογικά ή κλινικά δεδομένα.

Γι’ αυτό και οι γιατροί ζητούν από τα νοσοκομεία να έχουν σαφείς πολιτικές ενημέρωσης και διαχείρισης τέτοιων αιτημάτων, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος για τον ασθενή και να προστατεύεται η ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών αίματος.

Το συμπέρασμα

Το διεθνές μήνυμα είναι σαφές:

το αίτημα για «αίμα μόνο από ανεμβολίαστους» δεν στηρίζεται στην επιστήμη. Αντίθετα, μπορεί να καθυστερήσει κρίσιμες μεταγγίσεις και να εκθέσει ασθενείς σε πραγματικό κίνδυνο.

Σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση ταξιδεύει ταχύτερα από τα δεδομένα, οι μεταγγίσεις δεν μπορούν να γίνονται με όρους TikTok, αλλά μόνο με όρους ιατρικής τεκμηρίωσης.

Φυματίωση. Ποια τα πιο συχνά συμπτώματα; Θεραπεύεται πλήρως φτάνει να διαγνωστεί. Το εμβόλιο BCG (video).

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η παγκόσμια μέρα της φυματίωσης πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου, σηματοδοτώντας τη μέρα του 1822 όταν ο Δρ. Robert Koch ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη φυματίωση. 

Το πρόβλημα της φυματίωσης είναι παγκόσμιο.

Η φυματίωση είναι νόσος που θεραπεύεται πλήρως φτάνει να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα. 

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές πέρα από τις τροπικές, έχει οδηγήσει να περνά ο χειμώνας με θερμοκρασίες άνω των 15οC με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται τα έντομα και κυρίως τα κουνούπια με ταχύτατους ρυθμούς.

Αυτό συμβαίνει πια και σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Έτσι ασθένειες άγνωστες ή που είχαν εκλείψει βρίσκονται σε αύξηση.

Οι δώδεκα θανατηφόρες ασθένειες και επιδημίες που ευνοούνται από την κλιματική αλλαγή είναι: Η Γρίπη των Πτηνών, η ασθένεια Babesiosis, που μεταδίδεται από τα τσιμπούρια, ο ιός Έμπολα, τα εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα, η Μπορρελίωση, η πανούκλα, η φυματίωση, η ασθένεια του ύπνου, που μεταδίδεται από τη μύγα τσε τσε, ο υπερτροφισμός από τα φύκια, ο πυρετός Rift Valley, ο κίτρινος πυρετός και η χολέρα.

Για το σοβαρό ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της φυματίωσης στη χώρα μας, λόγω του προσφυγικού και μεταναστευτικού κύματος, προειδοποιούν οι Έλληνες λοιμωξιολόγοι. Όπως εξηγούν, η φυματίωση ενδημούσε και ενδημεί σε πολλές από τις χώρες προέλευσης των προσφυγικών ροών, μεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα, λόγω της φύσης του μικροβίου, και είναι ανθεκτική στα συνήθη αντιφυματικά φάρμακα. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. 

Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος η οποία συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αν και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Ο όρος φυματίωση αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα κλινικών ασθενειών που προκαλούνται από το Μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (Mycobacterium tuberculosis)- ή σπανιότερα από το Mycobacterium bovis. Το μυκοβακτηρίδιο αποτελεί την  δεύτερη αιτία θανάτου από λοιμώδη αίτια παγκοσμίως, μετά τον ιό HIV. Το 1993 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συμπεριέλαβε την  φυματίωση στα νοσήματα που αποτελούν παγκόσμια απειλή για την υγεία. Η φυματίωση μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο, κυρίως όμως τους πνεύμονες, και τυπικά σχετίζεται με το σχηματισμό κοκκιωμάτων. Ανάλογα με το όργανο που προσβάλλει η νόσος διακρίνεται σε πνευμονική και εξωπνευμονική. Με τον όρο πνευμονική φυματίωση αναφερόμαστε στα περιστατικά φυματίωσης που αφορούν το πνευμονικό παρέγχυμα. Η κεγχροειδής φυματίωση συμπεριλαμβάνεται μια και υπάρχουν βλάβες και στους πνεύμονες.

Πριν από περίπου 150 χρόνια, η φυματίωση ήταν η αιτία για έναν στους οκτώ από όλους τους θανάτους στο ΕΒ, αλλά από το 1980 κι έπειτα, με τις καλύτερες συνθήκες στέγασης και διατροφής και τις αποτελεσματικές θεραπείες, η φυματίωση είχε πλέον γίνει ασυνήθιστη ασθένεια στο ΕΒ, με 5745 περιστατικά το 1987. Ωστόσο, η φυματίωση δεν είχε εξαφανιστεί τελείως.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), κάθε μέρα σχεδόν 4.500 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από φυματίωση και περίπου 30.000 άνθρωποι αρρωσταίνουν από αυτή την ασθένεια, η οποία μπορεί και να προληφθεί αλλά και να θεραπευθεί. Από το 2000 μέχρι σήμερα, συνολικά 54 εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί χάρις στις παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση της φυματίωσης και η θνητότητα της νόσου έχει μειωθεί κατά 42%.

Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως παγκόσμιο στόχο δημόσιας υγείας την εξάλειψη της  φυματίωσης ως το 2030. Ωστόσο, το 2020 παρατηρήθηκε, στο πλαίσιο της  πανδημίας COVID-19 και για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, αύξηση των θανάτων  από φυματίωση παγκοσμίως, κυρίως λόγω του περιορισμού πρόσβασης των  πασχόντων σε υπηρεσίες υγείας.

Δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις της και για την  Ελλάδα: «Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, η φυματίωση παρουσίασε αύξηση το 2020 και το 2021, δεδομένου ότι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας είχε διαταραχθεί λόγω της πανδημίας».

Στην Ελλάδα, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας ΕΟΔΥ, δηλώνονται κατά μέσο όρο 580 περιπτώσεις φυματίωσης κάθε χρόνο.

Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει τον κίνδυνο εκ νέου ανάδυσης της φυματίωσης στην  μετα-COVID περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΥ σχεδιάζει την επανεκκίνηση  στρατηγικών δράσεων, ώστε να μεταστραφεί η αρνητική επίδραση της πανδημίας  στην αντιμετώπιση της φυματίωσης και να περιοριστούν οι επιπτώσεις της σοβαρής  αυτής νόσου στην Ελλάδα.

Η φυματίωση δεν κολλά εύκολα – πρέπει να είστε σε στενή και μακρόχρονη επαφή με κάποιον που πάσχει από φυματίωση (για παράδειγμα, να ζείτε στο ίδιο σπίτι) – αλλά πρέπει να γνωρίζουμε όλοι τα συμπτώματα της ασθένειας ώστε να είμαστε σε θέση να ζητήσουμε θεραπεία όσο το δυνατό γρηγορότερα. 

Η φυματίωση θεραπεύεται με τη χορήγηση ειδικών αντιβιοτικών. 

Πώς μεταδίδεται η φυματίωση και τι πιθανότητες υπάρχουν να μολυνθεί κανείς;

Ο μόνος τρόπος μετάδοσης της φυματίωσης είναι άμεσα από κάποιον που έχει λοιμώδη φυματίωση στους πνεύμονες ή τον λαιμό. Αν και η φυματίωση μεταδίδεται μέσω του αέρα όταν τα άτομα που έχουν την ασθένεια βήχουν ή φτερνίζονται, θα πρέπει να έχετε στενή και μακρόχρονη επαφή με μολυσμένο άτομο για να κολλήσετε την ασθένεια. Επομένως η πιθανότητα να κολλήσετε φυματίωση στο λεωφορείο ή στο μετρό, για παράδειγμα, είναι πολύ μικρή. 

Υπάρχουν άτομα που έχουν φυματίωση των πνευμόνων αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, και, εφόσον λαμβάνουν την σωστή θεραπεία, τα περισσότερα άτομα με λοιμώδη φυματίωση σταματούν να μεταδίδουν την ασθένεια πολύ γρήγορα – γενικά μετά από περίπου δύο εβδομάδες – με την προϋπόθεση ότι λαμβάνουν την σωστή θεραπεία. 

Αν και ο καθένας μπορεί να κολλήσει φυματίωση, μερικές ομάδες ατόμων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλες. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα τα οποία: 

• Έχουν ζήσει μέσα στο ίδιο σπίτι - ή είχαν μακρόχρονη και στενή επαφή – με κάποιον που υπέφερε από την ενεργό μορφή (την κολλητική μορφή) της νόσου. 

• Ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες ή σε συνθήκες συνωστισμού, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων των αστέγων και όσων κοιμούνται στο δρόμο 

• Έχουν ζήσει, δουλέψει ή μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κάποια χώρα με υψηλό ποσοστό φυματίωσης, όπως η νοτιοανατολική Ασία, το τμήµα της Αφρικής κάτω από την Σαχάρα και μερικές χώρες στην Ανατολική Ευρώπη 

• Έχουν ίσως εκτεθεί στη φυματίωση όταν ήταν νέοι όταν η νόσος ήταν συχνότερη σε αυτή τη χώρα 

• Είναι παιδιά γονέων των οποίων η χώρα καταγωγής έχει υψηλό ποσοστό φυματίωσης 

• Έχουν πάει φυλακή 

• Είναι ανίκανοι να αντισταθούν στις μολύνσεις (ανοσοκαταστολή) λόγω ασθένειας (π.χ. HIV) ή λόγω θεραπείας 

• Είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά ή κάνουν κατάχρηση αλκοόλ 

• Δεν τρώνε αρκετά ώστε να παραμείνουν υγιείς. 

Πώς θα ξέρω εάν έχω φυματίωση; Στα πιο συχνά συμπτώματα της φυματίωσης περιλαμβάνονται: 

• Έντονη αδυναμία,
• Καταβολή,
• Απώλεια βάρους ,
• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Νυκτερινοί ιδρώτες.
• Σε εντόπιση της νόσου στους πνεύμονες τα επιπλέον συμπτώματα είναι βήχας που διαρκεί περισσότερο από 15 μέρες , πόνος στο θώρακα και αιμόπτυση.

Υπάρχουν ενδείξεις που θα πρέπει, χωρίς να μας ανησυχήσουν, να μας προτρέψουν να συμβουλευθούμε ειδικό:

• Βήχας που διαρκεί> 3 εβδομάδες.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Πυρετός και έντονη εφίδρωση τη νύχτα
• Γενική και ασυνήθιστη αίσθηση κούρασης και αδιαθεσίας.
• Έλλειψη διάθεσης για φαγητό.
• Αιμόπτυση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που εισπνέουν τα μυκοβακτηρίδια μολύνονται αλλά δεν νοσούν επειδή ο οργανισμός τους έχει την ικανότητα να αμυνθεί και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Τα μυκοβακτηρίδια της φυματίωσης γίνονται ενεργά αν το αμυντικό σύστημα δεν μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξή τους. Έτσι αυτά πολλαπλασιάζονται μέσα στον οργανισμό και προκαλούν νόσο. Περισσότερο ευαίσθητα είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, καρκίνο, λευχαιμία, λεμφώματα, αλκοολικοί, τοξικομανείς.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις κι άλλων προβλημάτων, αλλά εάν τα έχετε και ανησυχείτε, μιλήστε με τον ιατρό σας. 

Η δερμοαντίδραση mantoux είναι ο μόνος τρόπος να δούμε αν κάποιος έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Πρόκειται για εξέταση που βασίζεται στην ενδοδερμική έγχυση μικρής ποσότητας φυματινικής πρωτεΐνης και το αποτέλεσμα ελέγχεται μετά 48-72 ώρες.

Νόμιζα ότι υπήρχε εμβόλιο κατά της φυματίωσης; 

Υπάρχει ένα εμβόλιο (BCG) το οποίο χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την προστασία εναντίον της φυματίωσης. Το εμβόλιο αυτό συντελεί καλύτερα στην πρόληψη των πιο σοβαρών μορφών φυματίωσης στα παιδιά. Ωστόσο το BCG δεν προστατεύει από την φυματίωση σε όλες τις περιπτώσεις κι επομένως χρειάζεται να γνωρίζετε τα σημεία και τα συμπτώματα της ασθένειας. 

Σε ποιους παρέχεται το εμβόλιο BCG; 

Το εμβόλιο BCG παρέχεται: 

• Σε όλα τα βρέφη/νήπια που γεννιούνται ή ζουν σε περιοχές όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη

• Στα βρέφη/νήπια των οποίων οι γονείς ή οι παππούδες και οι γιαγιάδες έχουν ζήσει σε χώρες όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη 

• Σε νέους πρόσφυγες οι οποίοι δεν έχουν κάνει το εμβόλιο εναντίον της νόσου αυτής και οι οποίοι προέρχονται από χώρες όπου η φυματίωση εμφανίζεται συχνά 

Θεραπεία Πνευμονικής Φυματίωσης                                     

Η θεραπεία της πνευμονικής φυματίωσης μπορεί να διακριθεί σε δύο φάσεις: α) Φάση έναρξης και β) Φάση συνέχισης. Η αρχική φάση πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε 4 κύρια αντιφυματικά φάρμακα. Υπάρχουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα στα οποία η αρχική φάση έχει διάρκεια 2 μήνες και η φάση συνέχισης κυμαίνεται από 4 έως και 7 μήνες. Η επιλογή της αρχικής θεραπευτικής αγωγής είναι πάντα εμπειρική μιας και κατά την έναρξη της θεραπείας δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν στοιχεία για την ευαισθησία του μυκοβακτηριδίου. Τα δεδομένα  ευαισθησίας είναι διαθέσιμα μετά το δίμηνο και χρησιμοποιούνται για να κατευθύνουν την θεραπεία εφόσον υπάρχουν αντοχές.

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΓΩΓΗ 2-3 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ ΤΗ ΝΟΣΟ.

ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ HIV ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΕΝΑ<< ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΔΙΔΥΜΟ >> ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΟΤΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ.

ΤΟ 1/3 ΤΩΝ HIV(+) ΕΧΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΟΛΥΝΘΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ.

Πώς αλλιώς είναι δυνατή η αποφυγή της φυματίωσης; 

Ο σπουδαιότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος αποφυγής της εξάπλωσης της φυματίωσης σε αυτή τη χώρα είναι η όσο το δυνατόν γρηγορότερη διάγνωση της ασθένειας και η παροχή πλήρους κύκλου σωστής θεραπείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τα σχετικά με την νόσο. 

Για να μην μεταδίδει ο ασθενή την νόσο θα πρέπει να γίνεται:

• Κανονική λήψη φαρμάκων
• Νοσηλεία σε ιδιαίτερο δωμάτιο
• Κάλυψη του στόματος όταν ο πάσχων βήχει, φταρνίζεται, γελά ή μιλά έντονα.
• Αποχή από σχολείο, εργασία για όσο χρόνο υπάρχει μεταδοτικότης.
• Καλός αερισμός χώρου διαμονής.

Διαβάστε επίσης

• Η φυματίωση είναι εδώ, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Μύθοι και αλήθειες για την φυματίωση. (video)
• Ωρολογιακή βόμβα η φυματίωση στην Ελλάδα – Κάθε χρόνο 50 κρούσματα
• Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία - Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης 2016
• H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.

Πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026