Νέα εκστρατεία ενημέρωσης της GSΚ για την πρόληψη έναντι του Έρπητα Ζωστήρα

medlabnews.gr iatrikanea

Η GSK Ελλάδος, στο πλαίσιο της συνεχούς δέσμευσης για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και των ασθενών στη χώρα μας σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα , θέτει σε τροχιά υλοποίησης τη νέα εκστρατεία της, με τίτλο «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς». Η πρωτοβουλία αυτή εστιάζει στην ενημέρωση γύρω από τη νόσο και τους τρόπους πρόληψής της, στην προώθηση της ενημέρωσης σχετικά με τον εμβολιασμό, καθώς και στην ενθάρρυνση του κοινού να απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας για την πρόληψη της νόσου.

Η εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της GSK Ελλάδος για τον έρπητα ζωστήρα απευθύνεται στο σύνολο του πληθυσμού και ειδικότερα στα άτομα άνω των 60 ετών και σε ανοσοκατεσταλμένους άνω των 18 ετών, σε όλη την Ελλάδα, μέσω μιας σειράς στοχευμένων ενεργειών. Το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας προβάλλεται μέσα από ένα τηλεοπτικό σποτ, το οποίο αναδεικνύει τα συμπτώματα της νόσου και μεταφέρει την προσωπική εμπειρία ατόμων που έχουν νοσήσει, μέσα από σχετικές μαρτυρίες και αναφορές.

Με στόχο την περαιτέρω διάδοση του μηνύματος «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς», η εκστρατεία εκτείνεται σε διάφορα μέσα προβολής όπως έντυπα, ραδιοφωνικό σποτ, μέσα μαζικής μεταφοράς κ.α.

Ο έρπης ζωστήρας είναι μια ιογενής λοίμωξη που εμφανίζεται λόγω επανενεργοποίησης του ιού της ανεμευλογιάς-ζωστήρα, δηλαδή του ίδιου ιού που προκαλεί την ανεμευλογιά και εκτιμάται ότι 1 στα 3 άτομα που έχουν περάσει ανεμευλογιά θα εκδηλώσουν έρπητα ζωστήρα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα άτομα που προσβάλλονται από έρπητα ζωστήρα συχνά περιγράφουν τον πόνο ως καυστικό και διαπεραστικό, επηρεάζοντας σημαντικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Στην Ελλάδα, αν και μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι καλά ενημερωμένο για την ασθένεια, εντούτοις θεωρεί πως δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο.

Η κ. Ειρήνη Μιτσίκη, Country Medical Director της GSK Ελλάδος, ανέφερε σχετικά: «Στη GSK Ελλάδος αναγνωρίζουμε τον καταλυτικό ρόλο που διαδραματίζει η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού στην επίπτωση και επίδραση λοιμωδών νοσημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας προκειμένου να αυξήσουμε την ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης έρπητα ζωστήρα σε ενήλικες άνω των 50 ετών. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που συμβάλλουμε, ως GSK Ελλάδος, στην διεθνή προσπάθεια για την περαιτέρω ενίσχυση του ήδη βαρυσήμαντου ρόλου των ιατρών και των επαγγελματιών υγείας στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και υποστήριξη του ενήλικου πληθυσμού στο να κατανοήσει τους κινδύνους και τις επιπλοκές που σχετίζονται με την λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα».

Ο Εμπορικός Διευθυντής του τμήματος Εμβολίων Ενηλίκων της GSK Ελλάδος, κ. Βλάσης Κριτσιώνης, δήλωσε σχετικά: «Στη GSK πιστεύουμε πως η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση αποτελούν τα θεμέλια για την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της εκστρατείας μας, προχωράμε στη δεύτερη φάση με στόχο τη διεύρυνση της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης του ενήλικου πληθυσμού σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα. Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκουμε να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τους επαγγελματίες υγείας, ώστε να λάβουν πλήρη και αξιόπιστη καθοδήγηση για τη νόσο και τις επιλογές πρόληψης. Οι δράσεις αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής μας για την ενίσχυση της προστασίας της υγείας των ενηλίκων και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους».

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Έρπητα Ζωστήρα, μπορείτε να επισκεφθείτε το ειδικά σχεδιασμένο microsite της GSK στο www.erpitaszostiras.gr

Κονδυλώματα, μυρμηγκιές, Human Papilloma Virus HPV. Τρόπος μετάδοσης; Εμβολιασμός και πρόληψη.

των Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Γιώργου Μονεμβασίτη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τα κονδυλώματα είναι μικρές διογκώσεις του δέρματος και είναι μια από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες. Τα κονδυλώματα οφείλονται στον ιό HPV (Human Pappiloma Virus). 

Στην ομάδα των ιών HPV οφείλονται τα νοσήματα μυρμηκιές και οξυτενή κονδυλώματα τα οποία δεν ξεχωρίζουν μορφολογικά. Οι ιοί αυτοί διαχωρίζονται με τη βοήθεια του ανοσοηλεκτρικού μικροσκοπίου και με βάση τις αντιγονικές τους ιδιότητες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ομάδα των HPV γιατί μερικοί από αυτούς ενοχοποιούνται για την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου στον άνθρωπο. Οι ιοί HPV είναι DNA ιοί και ανήκουν στους Papova ιούς. Προσβάλλουν αποκλειστικά τον άνθρωπο και μάλιστα συγκεκριμένες στιβάδες του δέρματος.

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελεί έναν από τους πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενους ιούς. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια οικογένεια ιών με υψηλή μεταδοτικότητα που μεταδίδονται με την επαφή του δέρματος ή των βλεννογόνων και μπορεί να προσβάλλουν το δέρμα, τον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο, το αιδοίο, τον πρωκτό, το στόμα και το φάρυγγα.

Συνολικά υπάρχουν πάνω από 200 γνωστά στελέχη του ιού εκ των οποίων περισσότεροι από 40 μεταδίδονται σεξουαλικώς και προσβάλλουν τη γεννητική περιοχή. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 75% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα προσβληθούν από ένα τουλάχιστον στέλεχος του ιού στη διάρκεια της ζωής τους.

Οι τύποι HPV 6 και 11 ευθύνονται για το 90% των κονδυλωμάτων.

Χαμηλού κινδύνου ιοί που προκαλούν κυρίως κονδυλώματα είναι οι HPV6, HPV11, 42, 43 και 44.

Υψηλού κινδύνου που ενέχονται για δυσπλασίες, καρκίνο τραχήλου και άλλους καρκίνους είναι οι HPV16, HPV18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73 και 82. Η μόλυνση από αυτούς τους ιούς είναι δυνατό να προκαλέσει διαφόρων βαθμών προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, στο αιδοίο, στο πέος και στον πρωκτό. Η πρόοδος αυτών των προκαρκινικών αλλοιώσεων θα οδηγήσει μετά από αρκετούς μήνες ή έτη σε καρκίνο του αντίστοιχης περιοχής. Δυο τύποι του ιού (HPV-16 και HPV-18) είναι περισσότερο επιθετικοί και ευθύνονται για την πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

Μεγάλη σημασία στη πρόγνωση και εκτίμηση του κινδύνου στην εξέλιξη των βλαβών προς καρκίνωμα, έχει η ταυτοποίηση του ιού για βλάβες των βλεννογόνων των γεννητικών οργάνων και του στόματος ή του λάρυγγα.
Ο ιός αυτός προκαλεί τον ταχύ πολλαπλασιασμό των κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται καλοήθη εξογκώματα που είναι περισσότερο ενοχλητικά παρά επικίνδυνα, αλλά τα οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτικά.

Τα Οξυτενή Κονδυλώματα, όπως είναι η τυπική ονομασία των κονδυλωμάτων, μεταδίδονται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Διαφορετικά στελέχη, του ιού HPV, προκαλούν τις μυρμηκίες σε διάφορα σημεία του σώματος.

Οι μυρμηκίες μεταδίδονται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών.

Μυρμηκίες (Warts, Verrucae)

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV.
Προσβάλει όλες τις ηλικίες αλλά ιδιαίτερα την παιδική και εφηβική, όπως επίσης και τα δύο φύλα. Η επίπτωση των μυρμηκιών αυξάνεται σε ασθενείς με διάφορα λεμφώματα ή σε ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Παρατηρούμε ότι ο οργανισμός ευαισθητοποιείται προς τον ιό των μυρμηκιών ανάλογα με την ανοσολογική του κατάσταση. Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιθανότερο να προσβληθούν, καθώς δεν έχουν αναπτύξει (ακόμη) αντισώματα κατά του ιού και έρχονται συχνότερα σε επαφή με άτομα που έχουν μυρμηκίες.
Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με στεροειδή ή πάσχουν από ασθένειες που καταστέλλουν τη δράση του ανοσοποιητικού, όπως η λοίμωξη με HIV, έχουν επίσης μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν μυρμηκίες. Ο χρόνος επώασης των μυρμηκιών κυμαίνεται από 1- 24 μήνες και κατά μέσο όρο 4 μήνες. Εντοπίζονται στο πρόσωπο (μέτωπο, παρειές, γύρω από το στόμα) στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών και των δακτύλων και στα παιδιά κάτω των 12 ετών εμφανίζονται επιπλέον και στις κνήμες. Μπορεί να εντοπιστούν και σε άλλα μέρη του σώματος όπως στα πόδια, στα γόνατα και σπανιότερα στο κορμί και στο τριχωτό της κεφαλής. Ένα μέρος που μπορεί να εμφανιστεί και είναι αρκετά επώδυνο είναι στο παρωνύχιο. Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1, ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών

Είναι μεταδοτικό νόσημα από άνθρωπο σε άνθρωπο και ιδίως απαντάται σε μέλη κολυμβητηρίων και γυμναστηρίων, καθώς οι συνθήκες υγρασίας, η βάδιση με γυμνά πέλματα και τα κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ λαβές γυμναστικών οργάνων), ευνοούν την εξάπλωσή τους. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Μετά την αρχική επαφή, ο ιός HPV μπορεί να μείνει ανενεργός ή σε λανθάνουσα κατάσταση στο δέρμα και ενδέχεται να μην υπάρξουν αμέσως ορατά συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι πολλά άτομα ενδέχεται να είναι φορείς του ιού HPV χωρίς να το μάθουν ποτέ. Μολονότι είμαστε όλοι εκτεθειμένοι στον ιό HPV, ορισμένοι φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτόν, ενώ άλλοι είναι εκ φύσεως πιο ανθεκτικοί.

Οι δύο συχνότεροι τύποι μυρμηκίας είναι η κοινή μυρμηκία και η μυρμηκία των ποδιών.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες, ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορεί να εκληφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθεί το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία.
Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.
Οι κοινές μυρμηκίες είναι καλοήθη εξογκώματα του δέρματος. Η κοινή μυρμηκία μοιάζει με ένα σκληρό εξόγκωμα με ανώμαλη επιφάνεια που μοιάζει με κουνουπίδι. Οι μυρμηκίες μπορεί να είναι στρογγυλές ή με ακανόνιστο σχήμα, επίπεδες ή εξογκωμένες και μπορούν να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Μπορεί να είναι λευκές, γκρίζες ή καφέ. Οι κοινές μυρμηκίες αναπτύσσονται συνήθως γύρω από τα νύχια, τα δάκτυλα και το πίσω μέρος της παλάμης, αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανιστούν στα γόνατα και στο πρόσωπο, κυρίως σε σημεία όπου το δέρμα έχει σχιστεί.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία, που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Οι μυρμηκίες είναι μεταδοτικές και είναι πιθανόν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος ή να μεταδοθούν σε άλλα άτομα. Γι’ αυτό το λόγο, καλύτερο είναι να αντιμετωπίζονται αμέσως με θεραπεία.

Οξυτενή κονδυλώματα (Genital warts, Condylomata acuminata)

Tα κονδυλώματα είναι ένα συχνά απαντώμενο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που οφείλονται σε ορισμένα στελέχη του ιού HPV. Το 90% ωστόσο των κονδυλωμάτων οφείλεται στα στελέχη 6 και 11 που δεν προκαλούν κακοήθεια.
Η λοίμωξη από HPV μπορεί να έχει άσχημη εξέλιξη δημιουργώντας κινδύνους για καρκινογένεση σε περιπτώσεις όπως στην εγκυμοσύνη, στη χρήση αντισυλληπτικών, σε άτομα με σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας, άτομα με διαβήτη και ασθενείς υπό ανοσοκαταστολή. Μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν οι νεαρές ηλικίες 20- 25 ετών που έχουν πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
Για να δημιουργηθεί λοίμωξη από τον ιό HPV θα πρέπει να υπάρχει λύση της συνέχειας στο επιθήλιο δηλαδή ένα τραύμα και πιο συγκεκριμένα εμφανίζονται σε περιοχές όπου υπάρχει συνεχής τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή. Τέτοιες περιοχές είναι η είσοδος του κόλπου και ο τράχηλος στις γυναίκες ενώ στους άνδρες ο χαλινός του πέους.

Το νόσημα μεταδίδεται από άτομο προσβεβλημένο (με ή χωρίς ορατές κλινικά βλάβες) με τη σεξουαλική επαφή. Είναι σπάνια η μετάδοση με άλλο τρόπο αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κονδυλωμάτων από κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ πετσέτες) ή από μυρμηκιές, κυρίως σε παιδιά. Τα ανοσοκατασταλμένα άτομα είναι πιο επιρρεπή στον ιό ενώ είναι εξατομικευμένη και η αντίσταση του κάθε ατόμου στην προσβολή από αυτόν. Σε άλλα άτομα πολλαπλασιάζεται γρήγορα και υποτροπιάζει συχνά ο ιός ενώ σε άλλους θεραπεύεται εύκολα χωρίς υποτροπές.

Tα κονδυλώματα προσβάλλουν δέρμα και βλεννογόνους με συνήθεις εντοπίσεις τα γεννητικά όργανα, το περίνεο και την περιπρωκτική περιοχή (κυρίως σε γυναίκες και ομοφυλόφιλους) και σπανιότερα το στοματικό βλεννογόνο και τη γλώσσα. Στους άνδρες συχνή είναι η εντόπιση στη βαλανοποσθική αύλακα ενώ μπορεί να προσβάλλουν και το στόμιο της ουρήθρας ή την ουρήθρα εσωτερικά. Στις γυναίκες τα μικρά και μεγάλα χείλη και η είσοδος του κόλπου είναι οι συνήθης εντόπιση ενώ μπορεί να προσβληθεί και ο τράχηλος της μήτρας.
Τα κονδυλώματα πρωκτού πολύ συχνά εντοπίζονται μέσα στον πρωκτό όπως και στο περιπρωκτικό δέρμα. Η μόλυνση με τον ιό HPV συνήθως γίνεται κατά την επαφή, ωστόσο τα κονδυλώματα πρωκτού μπορούν να εμφανισθούν και χωρίς πρωκτική επαφή.
Η μετάδοση κονδυλωμάτων πρωκτού μπορεί να γίνει με τα δάκτυλα, π.χ. κατά τη διάρκεια του πλυσίματος.
Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.


Κλινικά εμφανίζονται σαν ογκίδια αρχικά μεγέθους λίγων χιλιοστών με ανθοκραμβοειδή (σαν κουνουπίδι) επιφάνεια και με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται σε μέγεθος αποκτούν μίσχο ή συνενώνονται μεταξύ τους. Είναι ανώδυνα με χρώμα από ρόδινο έως καφεοειδές. Στην επάλειψη με διάλυμα οξεικού οξέος λευκάζουν.

Η προστασία από την προσβολή από κονδυλώματα συνίσταται στη χρήση προφυλακτικού, το οποίο δυστυχώς παρέχει προστασία μόνο στις περιοχές τις οποίες τις οποίες καλύπτει. Δεδομένου επίσης του μακρού χρόνου επώασης του ιού (2-9 μήνες), ένας φορέας μπορεί να μεταδίδει τον ιό ενώ δεν έχει ακόμα παρουσιάσει βλάβες. Επίσης η ασυμπτωματική φορεία μπορεί να προκαλέσει μετάδοση της νόσου και μετά τη θεραπεία αφού ο ιός των θηλωμάτων διαβιεί για χρόνια στα επιδερμιδικά κύτταρα με δυναμικό να μεταδοθεί ή να υποτροπιάσει στο ίδιο άτομο εάν η άμυνα πέσει για κάποιο άλλο λόγο π.χ στρες, λοίμωξη, κακοήθεια, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος, όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Σε κάθε περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Εμφάνιση νέων βλαβών μετά την περίοδο των 6 μηνών συνεπάγεται επαναμόλυνση από τον ιό HPV των μυρμηκιών.


Η θεραπεία των κονδυλωμάτων συνίσταται στην καταστροφή των κυττάρων που έχουν προσβληθεί, με μεθόδους όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η χρήση laser η τοπική χρήση χημικών παραγόντων όπως ιμικουιμόδη, 5-φθοριοουρακίλη, ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη. Είναι επίσης απαραίτητος ο έλεγχος του τραχήλου σε περίπτωση προσβολής της γυναίκας και της ουρήθρας στον άνδρα όταν εντοπίζονται τα κονδυλώματα στο στόμιό της και υποτροπιάζουν.

Κρυοχειρουργική.

Η κρυοχειρουργική βασίζεται στο υγρό άζωτο το οποίο διατηρείται σε σταθερή θερμοκρασία -196 0C. Ένας απλός ψεκασμός πάνω στα κονδυλώματα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο της δερματικής βλάβης, ο οποίος οφείλεται στην κρυσταλλοποίηση του ενδοκυττάριου και του εξωκυττάριου υγρού εξ αιτίας του πάγου Μετά την ψύξη του κονδυλώματος, εμφανίζεται ερύθημα, οίδημα και στη συνέχεια σχηματίζεται ξηρά εφελκίδα (κρούστα) και το τραύμα επουλώνεται μετά από μερικές ημέρες. Συνήθως δεν σχηματίζεται ουλή ή αν σχηματιστεί είναι πολύ περιορισμένη.
Η κρουχειρουργική είναι καλά ανεκτή και δεν απαιτείται τοπική αναισθησία εκτός αν κρίνει διαφορετικά ο γιατρός.

Πρέπει να τονιστεί ότι καμία μέθοδος δεν εξασφαλίζει εξάλειψη της νόσου ή των πιθανών υποτροπών της.
 Χρήσιμος επίσης είναι και ο έλεγχος για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV,σύφιλη, ηπατίτιδες) τα οποία δεν έχουν πολλές φορές συμπτώματα αντιληπτά από τον ασθενή.


Πρόληψη

Παράγοντες όπως, η μη χρήση προφυλακτικού, η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων, η άγνοια για το εάν ο σύντροφός μας πάσχει από κάποιο σεξουαλικό μεταδιδόμενο νόσημα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, το εξασθενημένο ανοσοποιητικό, το stress, άλλες ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ιός HIV), καθώς και άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (π.χ. σύφιλη), ενισχύουν τις πιθανότητες να προσβληθεί κάποιος από τον ιό.

Με τη χρήση των εμβολίων για τα ογκογόνα στελέχη του ιού σε κορίτσια προ έναρξης της σεξουαλικής ζωής δίνονται ελπίδες για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Σωτήρια και επιβεβλημένη είναι η ετήσια προληπτική εξεταση με pap-test των γυναικών καθώς τα ογκογόνα στελέχη του ιού δρουν μετά από πολλά χρόνια και προκαλούν δυσπλασίες και καρκίνο στον τράχηλο. Τα ογκογόνα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν και στον άνδρα καρκίνο, που όμως σε αντίθεση με τον καρκίνο τραχήλου, γίνεται έγκαιρα αντιληπτός.

Σήμερα είναι διαθέσιμοι δυο τύποι εμβολίων που προστατεύουν από τους ιούς HPV16, HPV 18, HPV6, HPV11 που είναι και οι πιο “επιθετικοί” και ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου.
Τόσο παγκοσμίως όσο και στην ελληνική αγορά διατίθενται δύο εμβόλια: το διδύναμο και το τετραδύναμο.
- Το διδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα δύο πιο επιθετικά στελέχη του ιού,το HPV-16 και HPV-18.
- Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα στελέχη HPV-16 και HPV-18 και για τα στελέχη HPV-6 και HPV-11, τα οποία ευθύνονται για περίπου το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Κανένα από τα δυο εμβόλια δεν περιέχει κανενός είδους αντιβιοτικό ή άλλο συστατικό για την αντιμετώπιση υπάρχουσας λοίμωξης.
Ο εμβολιασμός και για τα δύο εμβόλια ολοκληρώνεται σε 3 δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Το εμβόλιο έχει τη μέγιστη απόδοση σε γυναίκες που δεν έχουν μολυνθεί από τον ιό και γι’ αυτό ο εμβολιασμός συστήνεται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Τα εμβόλια προσφέρουν στις μέχρι τώρα μελέτες προστασία για τουλάχιστον 8 χρόνια, χωρίς να χρειάζεται στο διάστημα αυτό επαναληπτική δόση.

Είναι ασφαλές το εμβόλιο για το hpv;

Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ασφαλής και η πιο συχνή παρενέργεια είναι τοπικός ερεθισμός με ερυθρότητα, οίδημα και κνησμό στο σημείο της ένεσης. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες, παρόμοιες με τα άλλα εμβόλια.

Το εννιαδύναμο εμβόλιο (που προσφέρει προστασία κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας 85-90% έναντι 70% του τετραδύναμου) κυκλοφορεί από το 2015 στις ΗΠΑ και από το 2016 στην Ευρώπη και στην Ελλάδα από το  2017.

Με τον συνδυασμό του εννιαδύναμου εμβολίου και του ΗPV DNA test ο κίνδυνος ελαττώνεται από 91% έως 98%. Να σημειωθεί ότι μία γυναίκα που θα εμβολιαστεί κατά του HPV θα χρειαστεί να κάνει σε όλη τη διάρκεια της ζωής της μόνο τέσσερις-πέντε φορές το ΗPV DNA test χωρίς να χρειάζεται να κάνει πλέον το τεστ Παπανικολάου. Το ΗPV DNA test εδώ και ενάμισι μήνα καλύπτεται πλέον από τον ΕΟΠΥΥ για γυναίκες κάθε ηλικίας.

Bιβλιογραφία
Winer R, Lee S, Hugher J, Adam D, Kiriat N, Koutsky L, Genital HPV infection: incidence and risk factors in cohort of female University students:Am.J.Epid.2003.
Clifford G, Smith J, Munoz N, Franseschi S: HPV types in invasive Ca worldwide: A metaanalysis: Br.J.Ca.2003.
Elden, Velders, Kast: The cell mediated immune response to HPV induced CC, implications for immunotherapy. Adv. C.Res.2002.

* Ο Γιώργος Μονεμβασίτης είναι Μαιευτήρας-Γυναικολόγος.

Επ. Καθηγητής Παν/μίου Cornell, H.Π.Α., 
Εξειδικευτής στην Ουρογυναικολογία και Χειρουργική Χαλάρωσης Πυέλου.

Τηλ. 210 8053176 Μαρούσι, τηλ 210 7777787 Δορυλαίου 10-12 Αθήνα

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η μυρμηκία; Πώς μεταδίδεται; Τι προκαλεί; Yπάρχει θεραπεία;
• Ο Καρκίνος του Τραχήλου της μήτρας, τα συμπτώματα, η πρόληψη και ο εμβολιασμός
• - ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• - Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;

Οι HPV ιοί των θηλωμάτων, ανιχνεύονται στο στόμα. Συνήθως από στοματικό. Είναι αιτία καρκίνου στο στόμα και την γλώσσα

medlabnews.gr iatrikanea 

Οι ιοί των θηλωμάτων του ανθρώπου (HPV) αποτελούν μία μεγάλη ομάδα ιών, περίπου 40 παθογόνοι μικροοργανισμοί, που μολύνουν πολύ συχνά τα γεννητικά όργανα αλλά και το στόμα, κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. 

Οι περισσότεροι σεξουαλικά ενεργοί άνθρωποι θα έρθουν κάποια στιγμή της ζωής τους σε επαφή με τον ιό και συνήθως δεν ξέρουν ότι έχουν μολυνθεί αν δε παρουσιάσουν βλάβες στο στόμα. 

Αυτό ανέφερε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η χειρουργός οδοντίατρος-στοματολόγος, δρ. της Ιατρικής Σχολής Αθηνών Μαρίνα Γεωργοπούλου. Όπως σημείωσε, "η απουσία των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πως ο ιός δεν μπορεί να μεταδοθεί. Ωστόσο, σε ποσοστό περίπου 90% το ανοσοποιητικό μας σύστημα θα καθαρίσει τον ιό από τον οργανισμό μας σε περίπου δύο χρόνια".

Η κ. Γεωργοπούλου τόνισε τη σημασία του εμβολιασμού και επισήμανε πως "είναι απολύτως ασφαλές, και παρά τη γελοία φρενίτιδα παγκοσμίως του "κινήματος" κατά των εμβολιασμών, να ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου ο εμβολιασμός έχει επεκταθεί σε κορίτσια και αγόρια, με στόχο την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα επόμενα χρόνια".

Οι HPV ιοί ανιχνεύονται σε ποσοστό 35-45% στο στόμα

Σύμφωνα με την κ. Γεωργοπούλου, "οι HPV ιοί ανιχνεύονται σε ποσοστό 35-45% στο στόμα και οι στατιστικές μελέτες δείχνουν πως 1/100 θετικούς στον HPV ιό θα κάνει κακοήθη εξαλλαγή (ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα). Παρόλα αυτά υπάρχουν χαμηλού κινδύνου τύπου ιοί, που έχουν σχετιστεί με καλοήθεις βλάβες, όπως οξυτενή κονδυλώματα, θηλώματα, μυρμηκιές, και άλλοι τύποι που σχετίζονται με δυνητικά κακοήθεις εξαλλαγές όπως λευκοπλακίες".

Τα αρχικά συμπτώματα του στοματοφαρυγγικού καρκίνου είναι 

• δυσκολία στην κατάποση, 
• διόγκωση των τραχηλικών λεμφαδένων, 
• πληγή που δεν επουλώνεται μέσα σε 2 εβδομάδες,
• ογκίδια στο στόμα, 
• λευκές και ερυθρές πλάκες.

Πώς μπορούμε να μη μολυνθούμε από τον "σιωπηλό", τις περισσότερες φορές, ιό; Η κ. Γεωργοπούλου προτείνει χρήση προφυλακτικού, σταθερό σεξουαλικό σύντροφο, έλεγχο από στοματολόγο-οδοντίατρο, έλεγχος του στόματος για πιθανές βλάβες.

Κάντε το εμβόλιο για τον ιό

"Είναι 3 δόσεις σε διάρκεια 6 μηνών. Απολύτως ασφαλές και παρά τη γελοία φρενίτιδα παγκοσμίως του "κινήματος" κατά των εμβολιασμών, να ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου ο εμβολιασμός έχει επεκταθεί σε κορίτσια και αγόρια πριν την έναρξη της σεξουαλικής τους ζωής, ενώ εμβολιάζονται οι γυναίκες μέχρι τα 45 τους χρόνια", επισήμανε η κ. Γεωργοπούλου. Όπως πρόσθεσε, "στο αυστραλιανό πρωτόκολλο για τον εμβολιασμό φαίνεται πως τα αποτελέσματα είναι θεαματικά, καθώς μετά από τη δεκαετή χρήση του εμβολίου στα σχολεία, δωρεάν, σε κορίτσια και αγόρια μέχρι τα 19 έτη, έχουν φτάσει τη λοίμωξη από τον ιό το 2015 στο 1,1%, ενώ περιμένουν να εξαλείψουν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας τα επόμενα χρόνια, καθώς και πιο ακίνδυνες βλάβες όπως τα κονδυλώματα. Δεν είναι άκυρο να πούμε πως αντίστοιχα θα επιδράσει και στις βλάβες στο στόμα, όπως καταδεικνύει μελέτη του πανεπιστημίου της Στοκχόλμης για το όφελος που προκύπτει από τον εμβολιασμό τα τελευταία 10 χρόνια. 

Η προσβολή από τους HPV ιούς συνήθως δεν ενέχει μεγάλο ιατρικό κίνδυνο. Οι κοινωνικές προεκτάσεις παρόλα αυτά και τα κοινωνικά taboo δρουν καταλυτικά στην αντίληψη και συνείδηση των ανθρώπων. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά συχνός έλεγχος, και πρόληψη".

Διαβαστε

 Μάικλ Ντάγκλας: Ο καρκίνος στη γλώσσα εξαιτίας στοματικού και HPV

Βρήκαν γιατι τα εμβόλια της AstraZeneca και Johnson and Johnson προκαλούν θρομβώσεις

 medlabnews.gr iatrikanea

Η AstraZeneca αναγνώρισε για πρώτη φορά ότι το εμβόλιο με την εμπορική ονομασία «Covidshield» που χρησιμοποιήθηκε κατά του κοροναϊού, μπορεί να προκαλέσει σπάνιες παρενέργειες, όπως θρόμβους αίματος και χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων.

Το «Covishield» που αναπτύχθηκε από τη βρετανοσουηδική εταιρεία της AstraZeneca σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, χορηγήθηκε ευρέως κατά τη διάρκεια της πανδημίας σε περισσότερες από 150 χώρες.

Ερευνητές λένε ότι εντόπισαν τον μηχανισμό πίσω από την εξαιρετικά σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή θρόμβωσης με θρομβοπενία που συνδέθηκε με τα εμβόλια Covid της AstraZeneca και της Johnson and Johnson.

Οπως μεταφέρει το The Atlantic, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine καταλήγει ότι πρόκειται για ανοσολογική αντίδραση που ξεκινά από τον αδενοϊό φορέα των εμβολίων και εκδηλώνεται σε άτομα με συγκεκριμένη γενετική προδιάθεση.

Η επιπλοκή ήταν εξαιρετικά σπάνια, αλλά είχε βαριά έκβαση σε μέρος των περιστατικών και οδήγησε σε παύσεις και στη συνέχεια σε διακοπή της χρήσης των συγκεκριμένων εμβολίων σε αρκετές χώρες. Στις ΗΠΑ, από σχεδόν 19 εκατ. δόσεις του εμβολίου της Johnson and Johnson που χορηγήθηκαν στα δύο πρώτα χρόνια της πανδημίας, εντοπίστηκαν τουλάχιστον 60 περιστατικά και τα 9 ήταν θανατηφόρα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου χορηγήθηκαν σχεδόν 50 εκατ. δόσεις του εμβολίου της AstraZeneca, καταγράφηκαν 455 περιστατικά και 81 θάνατοι. Στη Γερμανία αναφέρθηκαν τουλάχιστον 71 περιστατικά, επίσης συνδεδεμένα με το AstraZeneca. Το ερώτημα που έμεινε ανοιχτό από το 2021 ήταν τι την προκαλούσε και γιατί εμφανιζόταν σε ελάχιστους ανθρώπους.

Η επιπλοκή πίσω από τις θρομβώσεις με τα εμβόλια Johnson and Johnson και AstraZeneca

Η επιπλοκή ονομάστηκε VITT, από το vaccine induced immune thrombotic thrombocytopenia. Πρόκειται για κατάσταση όπου σχηματίζονται επικίνδυνοι θρόμβοι και ταυτόχρονα μειώνονται τα αιμοπετάλια, τα κύτταρα που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος. Από τις πρώτες εξετάσεις είχε φανεί ότι οι ασθενείς παρήγαγαν αντισώματα που προσκολλώνται στον PF4, μια πρωτεΐνη που απελευθερώνουν τα αιμοπετάλια και επηρεάζει την πήξη. Αυτό έδειχνε ότι το ανοσοποιητικό ενεργοποιούσε κατά λάθος μηχανισμούς που οδηγούν σε θρόμβωση.

Το 2021 υπήρχαν δύο βασικές εξηγήσεις για την αιτία. Η πρώτη ήταν ότι η αντίδραση ξεκινούσε από τον αδενοϊό που χρησιμοποιήθηκε ως φορέας στα δύο εμβόλια. Ο αδενοϊός είναι ένας κοινός ιός που σε αυτή την περίπτωση είχε τροποποιηθεί ώστε να μεταφέρει οδηγίες για να αναγνωρίσει ο οργανισμός τον κορoναϊό, χωρίς να μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Η δεύτερη εξήγηση έστρεφε την προσοχή στη spike πρωτεΐνη του κορoναϊού.

Η νέα μελέτη ενισχύει την πρώτη εκδοχή και την τεκμηριώνει με εργαστηριακά ευρήματα. Ο Γερμανός αιματολόγος Andreas Greinacher και η ομάδα του, από το Πανεπιστήμιο του Greifswald, εξέτασαν αντισώματα από αποθηκευμένα δείγματα αίματος 21 ασθενών με VITT. Εντόπισαν ένα υποσύνολο αντισωμάτων που μπορούσε να προσδεθεί σε συγκεκριμένο τμήμα του αδενοϊού και ταυτόχρονα στον PF4. Με απλά λόγια, τα αντισώματα αναγνώριζαν ένα σημείο του αδενοϊού και παράλληλα αντιδρούσαν με μια φυσιολογική πρωτεΐνη που σχετίζεται με την πήξη, γεγονός που πυροδοτούσε την παθολογική διαδικασία που οδηγεί σε θρομβώσεις.

Η μελέτη περιλαμβάνει και σύγκριση με άτομο που είχε λάβει εμβόλιο αδενοϊού χωρίς να εμφανίσει επιπλοκή. Και εκεί βρέθηκαν αντισώματα απέναντι στο ίδιο τμήμα του αδενοϊού. Η κρίσιμη διαφορά ήταν ότι τα αντισώματα αυτά δεν αντιδρούσαν και με τον PF4, κάτι που βοηθά να ξεχωρίσει η αναμενόμενη ανοσολογική απάντηση από την επικίνδυνη εκτροπή.

Ο ρόλος των γενετικών παραγόντων

Οι ερευνητές συνδέουν επίσης το VITT με γενετικούς παράγοντες. Από τα χαρακτηριστικά των αντισωμάτων άντλησαν ενδείξεις για τα ανοσοκύτταρα που τα παρήγαγαν και τα συνέδεσαν με δύο συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές DNA. Σε ευρύτερη ανάλυση 100 ασθενών με VITT, όλοι είχαν ανοσοκύτταρα με έναν από αυτούς τους δύο γενετικούς τύπους, οι οποίοι δεν είναι συχνοί στον γενικό πληθυσμό. Για τους επιστήμονες, αυτό δείχνει ότι οι συγκεκριμένες παραλλαγές αποτελούν ισχυρό παράγοντα κινδύνου.

Παρόλα αυτά, η γενετική προδιάθεση δεν αρκεί από μόνη της. Η μελέτη δείχνει ότι τα ανοσοκύτταρα που παρήγαγαν τα επικίνδυνα αντισώματα είχαν υποστεί και μια πρόσθετη μικρή τυχαία αλλαγή μέσα στα ίδια τα κύτταρα. Αυτή η επιπλέον μεταβολή φαίνεται ότι τα ώθησε να παράγουν αντισώματα που αντιδρούν και με τον PF4. Ο συνδυασμός των δύο, γενετικού υποβάθρου και πρόσθετης τυχαίας αλλαγής, είναι ένας βασικός λόγος που η επιπλοκή παραμένει τόσο σπάνια.

Στο The Atlantic, ο βιοϊατρικός μηχανικός Arnold Lining Ju από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ χαρακτηρίζει το εύρημα σημαντικό, επειδή εξηγεί με σαφή τρόπο πώς μια συγκεκριμένη γενετική ιδιαιτερότητα, μαζί με μια τυχαία μεταβολή σε ορισμένα κύτταρα, μπορεί να οδηγήσει στο VITT. Το ότι απαιτούνται περισσότερα από ένα βήματα βοηθά να γίνει κατανοητό και γιατί η αντίδραση εμφανίζεται τόσο σπάνια.

Η πρακτική σημασία του ευρήματος αφορά περισσότερο τη βελτίωση του σχεδιασμού εμβολίων παρά την επιλογή για κάθε ασθενή. Η ερευνήτρια εμβολίων Jennifer Juno από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης σημειώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν αν έχουν γενετική προδιάθεση για μια τόσο σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια. Αντίθετα, τέτοια ευρήματα μπορούν να τροφοδοτήσουν την προσέγγιση της precision vaccinology, όπου ο σχεδιασμός προσαρμόζεται περισσότερο σε ατομικά χαρακτηριστικά, όπως αναφέρει και η Joanne Reed από το Westmead Institute στην Αυστραλία.

«Αόρατος» εχθρός των πνευμόνων ο πνευμονιόκοκκος. Το εμβόλιο που σώζει ζωές

medlabnews.gr iatrikanea

Ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) παραμένει ένα από τα κυριότερα αίτια νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως, επηρεάζοντας κυρίως συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες πληθυσμού. Αν και οι περισσότεροι θεωρούν ότι η νόσος οφείλεται μόνο σε έναν ορότυπο, στην πραγματικότητα έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 90 ορότυποι οι οποίοι όμως δεν είναι όλοι παθογόνοι για τον άνθρωπο.

Η μετάδοση πραγματοποιείται μέσω σταγονιδίων που εκλύονται κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή τη στενή διαπροσωπική επαφή. Πηγή μετάδοσης μπορεί να αποτελούν τόσο τα άτομα που νοσούν όσο και ασυμπτωματικοί φορείς του μικροβίου.

Τα πλέον συχνά κλινικά συμπτώματα εκδήλωσης της νόσου είναι τα εξής:

• Πυρετός και ρίγος

• Βήχας με ή χωρίς απόχρεμψη

• Δύσπνοια ή ταχύπνοια

• Πόνος στο στήθος

• Κόπωση, σύγχυση (ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους)

Η νόσηση δύναται να κυμαίνεται από ήπια έως απειλητική για τη ζωή, ιδιαίτερα σε βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με συννοσηρότητες και σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, καταγράφοντας ενίοτε μεγάλη νοσηρότητα και θνησιμότητα λόγω εμφάνισης σοβαρών μορφών λοίμωξης όπως η μηνιγγίτιδα και η βακτηριαιμία.

Επιδημιολογικά, οι πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις εκδηλώνονται περισσότερο συχνά κατά τη χειμερινή περίοδο λόγω συγχρωτισμού και κλιματικών συνθηκών, αλλά ενίοτε και κατά την αρχή της εαρινής περιόδου ή και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Αν και οποιοσδήποτε δύναται να προσβληθεί από την πνευμονιοκοκκική νόσο, τα παιδιά κάτω των 2 ετών, οι ενήλικες άνω των 65 ετών, τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα και οι καπνιστές είναι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο.

Η ενεργητική ανοσοποίηση μέσω του πνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού κατέχει σημαίνουσα θέση στη μείωση των ποσοστών αντιβιοτικής αντοχής στα ευρέως χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά και πιο ειδικά στη χώρα μας, όπου η κατάχρηση και η λανθασμένη λήψη αντιβιοτικών αποτελεί μια συνήθης πρακτική. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, η πνευμονία που οφείλεται σε ανθεκτικά στελέχη θεωρείται μια πραγματική κλινική πρόκληση, συχνά λόγω των περιορισμένων διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών.

Σύμφωνα με τον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων συνιστάται ο εμβολιασμός με το νέο συζευγμένο εμβόλιο το οποίο καλύπτει έως και 20 διαφορετικά στελέχη. Η εισαγωγή του PCV20 στον εμβολιαστικό σχεδιασμό αποτελεί σημαντική εξέλιξη, η οποία στοχεύει σε ευρύτερη οροτυπική κάλυψη και βελτίωση της προστασίας, καθώς υπόσχεται ακόμη μεγαλύτερη ανοσία, σε χώρες όπως η Ελλάδα με υψηλό ποσοστό στην κυκλοφορία ανθεκτικών στελεχών στην κοινότητα.

Πιο συγκεκριμένα, στους ενήλικες ≥65 ετών:

- Συνιστάται η διενέργεια μιας δόσης συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20. Μετά τον εμβολιασμό με PCV20 δε συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση PPSV23.

- Τα άτομα που έχουν λάβει μόνο μια δόση PCV13 συνιστάται να λάβουν μια δόση PCV20 τουλάχιστον 1 χρόνο αργότερα, προκειμένου να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους.

- Σε άτομα που έχει τυχόν προηγηθεί το PPSV23, ακολουθεί το PCV20 ένα έτος αργότερα.

- Σε άτομα που έχουν λάβει το PCV13 και το PPSV23 συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση του PCV20, μετά την παρέλευση πενταετίας από τον τελευταίο εμβολιασμό.

Επιπρόσθετα, σε άτομα ηλικίας 18 ως 64 ετών με υποκείμενα νοσήματα όπως:

- Σε άτομα με ανοσοκαταστολή*, διαφυγή ΕΝΥ, κοχλιακό εμφύτευμα, χρόνια καρδιοπάθεια (εξαιρείται η υπέρταση), χρόνια ηπατική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ΧΑΠ, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό ή που είναι βαρείς καπνιστές, πρέπει να διενεργείται μια δόση συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20. Μετά τον εμβολιασμό με PCV20 δε συνιστάται να ακολουθήσει η χορήγηση PPSV23.

- Σε άτομα με ανοσοκαταστολή* ή διαφυγή ΕΝΥ ή κοχλιακό εμφύτευμα, που έχουν εμβολιαστεί με PCV13 και PPSV23 συνιστάται να ακολουθήσει μια δόση PCV20 τουλάχιστον 5 χρόνια μετά την τελευταία δόση πνευμονιοκοκκικού εμβολίου.

- Σε άτομα με χρόνια καρδιοπάθεια (εξαιρείται η υπέρταση), χρόνια ηπατική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, χρόνια πνευμονοπάθεια, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό ή που είναι βαρείς καπνιστές, που έχουν λάβει μια δόση PCV13 ή PPSV23 διενεργείται μια δόση συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου PCV20 ένα έτος αργότερα.

*Ανοσοκαταστολή: συγγενής ή επίκτητη ανοσοανεπάρκεια (συμπεριλαμβανομένης της ανεπάρκειας των B- και T-λεμφοκυττάρων, των ανεπαρκειών του συμπληρώματος, ανεπαρκειών της φαγοκυτταρικής λειτουργίας, λοίμωξης HIV), χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, νεφρωσικό σύνδρομο, λευχαιμία, λέμφωμα, νόσος Hodgkin, γενικευμένη κακοήθεια, ιατρογενής ανοσοκαταστολή (π.χ. φαρμακευτική θεραπεία ή ακτινοθεραπεία), μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου, πολλαπλούν μυέλωμα, ανατομική ή λειτουργική ασπληνία (συμπεριλαμβανομένης της δρεπανοκυτταρικής νόσου και άλλων αιμοσφαιρινοπαθειών).

Ο πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός δεν είναι απλά μια ιατρική σύσταση, αντιθέτως είναι μια στρατηγική που μειώνει τη νοσηρότητα και θνητότητα κυρίως στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, με σημαντικά οφέλη για την κοινότητα και τα συστήματα υγείας συνολικά. Η θεσμοθέτηση, η ενημέρωση και η ευρεία εφαρμογή των εμβολιασμών αυτών σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης σοβαρών λοιμώξεων σε κάθε ηλικία.

Δρ.Τσικρικά Σταματούλα, Πρόεδρος Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Πρόεδρος Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, Γραμματέας/Treasurer UEMS Πνευμονολογίας

Προστατευτείτε από τις εποχικές ιώσεις και την γρίπη. Τροφές που προστατεύουν από τις ιώσεις;

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Για να εμποδίζετε αποτελεσματικά τους ιούς της γρίπης να έρθουν σε επαφή και να εισβάλουν στο σώμα σας πρέπει να γνωρίζετε πώς αυτοί μεταδίδονται.

Οι ιοί της γρίπης μεταδίδονται με δύο τρόπους:



1. Ο πρώτος είναι διαμέσου σταγονιδίων που εκπέμπονται όταν βήχει ή φταρνίζεται ένα άτομο που έχει ήδη τη γρίπη. 



2. Ο δεύτερος είναι όταν αγγίζουμε επιφάνειες (συμπεριλαμβανομένων και των χεριών) στις οποίες υπάρχει ο ιός και στη συνέχεια με τα χέρια που φέρουν τον ιό αγγίζουμε το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Προληπτικά μέτρα που μπορεί να λάβει κανείς;

Μέχρι σήμερα, ο κύριος τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη γρίπη είναι ο έγκαιρος εμβολιασμός. Κανένα φάρμακο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον αντιγριπικό εμβολιασμό, που είναι το κύριο μέτρο πρόληψης για την γρίπη.
O εμβολιασμός πρέπει να επαναλαμβάνεται, κάθε χρόνο, γιατί η ανοσία που αφήνει το εμβόλιο εξασθενεί μετά από 6 μήνες περίπου, επομένως δεν υπάρχει προστασία εναντίον της γρίπης την επόμενη περίοδο.

Η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής είναι ένας αρκετά αποτελεσματικός τρόπος για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας. Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε, ώστε να προστατευτούμε αποτελεσματικά: υγιεινότερος τρόπος ζωής, συστηματική προσωπική υγιεινή, αποφυγή ακραίων διαιτών που αποδυναμώνουν τον οργανισμό, σωστή διατροφή με έμφαση στις τροφές που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα. 

Ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές για να περιορίσετε τον κίνδυνο των ιώσεων. Για το λόγο αυτό:

•   Αποφύγετε στενή επαφή με άλλα άτομα

•   Αποφύγετε να έρχεστε σε επαφή με άτομα που είναι άρρωστα.

•   Κρατήστε απόσταση από τους άλλους όταν είστε εσείς άρρωστοι για να τους προφυλάξετε.

•   Μείνετε στο σπίτι σας όταν είστε άρρωστοι και αποφύγετε να πηγαίνετε στη δουλειά σας, στο σχολείο, σε συναθροίσεις οικογενειακές ή κοινωνικές.

•   Καλύψτε το στόμα σας και τη μύτη σας με χαρτομάντιλο όταν βήχετε ή φταρνίζεστε.

•   Πλένετε συχνά τα χέρια σας ειδικά όταν επιστρέφετε σπίτι από δημόσιους χώρους. Το συχνό πλύσιμο μειώνει σημαντικά την διασπορά των ιών.

•   Καθαρίστε τους χώρους που φιλοξενούν τα πιο πολλά μικρόβια στο σπίτι.

•   Αλλάζετε συχνά τις πετσέτες χεριών. Χρησιμοποιώντας μια κοινή πετσέτα, μπορεί να περάσουν τα μικρόβια από το ένα άτομο στο άλλο.

•   Αποφύγετε επίσης να πιάνετε τα μάτια σας, τη μύτη σας ή το στόμα σας.

•   Κοιμηθείτε αρκετά. Το να μην κοιμάστε αρκετά θα επηρεάσετε αρνητικά το ανοσοποιητικό σας σύστημα, κάνοντας σας ευάλωτους στα κρυολογήματα και τους ιούς της γρίπης.

•   Οι ιοί της γρίπης συχνά μεταδίδονται όταν κάποιος αγγίζει αντικείμενα και επιφάνειες που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια πιάνει τα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του.

•   Πάρτε τις βιταμίνες σας. Βρείτε ένα καλό πολυβιταμινούχο σκεύασμα για σας και την οικογένεια σας, ειδικά αν δεν τρώτε τόσο υγιεινά όσο θα έπρεπε.

•   Μείνετε δραστήριος. Η τακτική άσκηση, η ιδιαίτερα έντονη άσκηση, διατηρεί το σώμα σας υγιές και αντισταθμίζει τον σύγχρονο καθιστικό τρόπο ζωής. Αν γυμνάζεστε τακτικά έχετε μικρότερες πιθανότητες να αρρωστήσετε, αφενός μεν γιατί μειώνετε τα επίπεδα του στρες στον οργανισμό σας και αφετέρου γιατί δυναμώνετε το ανοσοποιητικό σας.

•   Να τρώτε περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Τα λαχανικά και τα φρούτα είναι εργοστάσια υγιεινής διατροφής.

Σε κάθε περίπτωση, ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσει ένας οργανισμός τις διάφορες μορφές εποχικής γρίπης είναι η πλήρης και ισορροπημένη διατροφή. Για πρόληψη και αντιμετώπιση της γρίπης και του κρυολογήματος διάφορα τρόφιμα προσφέρουν ένα πλούσιο οπλοστάσιο ισχυρών παραγόντων που θωρακίζουν το σύστημα άμυνας μας. Τα τρόφιμα που διαλέγουμε να τρώμε κάθε μέρα σε συνδυασμό με τα εμβόλια, την ξεκούραση, τον καλό ύπνο και την τακτική σωματική άσκηση είναι ασπίδες προστασίας από τη γρίπη και άλλες σοβαρές ασθένειες. 

Ποιες τροφές μας προστατεύουν από τις ιώσεις;


Αρχικά θα πρέπει να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα με τροφές πλούσιες σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά.

1. Αβγό: πηγή πρωτεϊνών, από τις οποίες φτιάχνονται τα αντισώματα, βιταμινών Α και Β, ψευδαργύρου και DHA, ω-3 λιπαρού οξέος απαραίτητου για την ανοσοπροστασία των νευρικών κυττάρων.

2. Ακτινίδιο, βατόμουρα, λεμόνι, πορτοκάλι: πλούσια σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνη C. Η βιταμίνη C βοηθά στην απορρόφηση σιδήρου και ψευδαργύρου, στοιχείων με ρόλο-«κλειδί» στην καταπολέμηση των ιών.

3. Ανανάς και παπάγια (φρέσκα): περιέχουν σημαντικά ενεργά ένζυμα, βρωμελίνη και παπαΐνη αντίστοιχα, με αντιφλεγμονώδεις και αντιικές ιδιότητες, καθώς και βιταμίνες Β που ενισχύουν το ανοσοποιητικό.

4. Βερίκοκα, καρότα, κολοκύθες, μάγκο: πλούσια σε καροτένια, προβιταμίνη Α και άλλα φυτοθρεπτικά. Θρέφουν τα επιθηλιακά κύτταρα δέρματος και ρινικών βλεννογόνων, ενισχύοντας και προστατεύοντας έτσι τα τοιχώματα των φυσικών φίλτρων της αναπνευστικής οδού, από όπου προσπαθούν να εισβάλουν οι ιοί.

5. Γιαούρτι παραδοσιακό, ξινόγαλο και κεφίρ: τα «φιλικά» βακτήρια τους (προβιοτικά) συμβάλλουν στην εξισορρόπηση της μικροβιακής χλωρίδας, επομένως και στην καλύτερη λειτουργία του εντέρου.

6. Κοτόσουπα: μεταβάλλει τη δράση των λευκών αιμοσφαιρίων, λειτουργεί σαν αντιβιοτικό, προκαλεί αντισηψία, διαλύει τη βλέννα, περιορίζει τις εκκρίσεις των βλεννογόνων, καταπραΰνει τα συμπτώματα της γρίπης.

7. Κρεμμύδια, πράσα, μήλα: περιέχουν κουερσετίνη, ένα φλαβονοειδές με ισχυρή αντιική, αντιαλλεργική και αντιφλεγμονώδη δράση, που προστατεύει βλεννογόνους και πνεύμονες. Υψηλότερα ποσά κουερσετίνης ανευρίσκονται στα κόκκινα κρεμμύδια.

8. Μυρωδικά και βότανα: όλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, ιδίως όμως η ρίγανη, ο κρόκος Κοζάνης και το τσάι, καθώς και σε ουσίες με άμεση και έμμεση δράση κατά των ιών.

9. Πιπεριές κόκκινες και πορτοκαλί: περιέχουν ένα ισχυρό κοκτέιλ ουσιών, όπως βιταμίνη C, β-καροτίνη, πιπερόλη και καψαϊκίνη, που δρουν αντιοξειδωτικά και αντιικά, κινητοποιώντας τα μακροφάγα κύτταρα να «καταβροχθίσουν» τους παθογόνους ιούς-εισβολείς.

10. Ρέγκα, σαρδέλες, σκουμπρί, στρείδια: καλές πηγές πρωτεϊνών, ω-3 λιπαρών, ψευδαργύρου και συνενζύμου Q-10. Η παραμικρή έλλειψη ψευδαργύρου ή Q-10 αποδυναμώνει τα κύτταρα Τ του ανοσοποιητικού και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες.

11. Σκόρδο: αποτελεί το υπ’ αριθμόν ένα φυσικό αντιβιοτικό. Χάρη στην ουσία αλλισίνη που περιέχει, καταπολεμά ιούς και βακτήρια σε χρόνο μηδέν, αρκεί να καταναλωθεί ωμό ή ελάχιστα μαγειρεμένο.

12. Σταφίδες κορινθιακές: έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά, σίδηρο και βιταμίνη C σε σύγκριση με τα υπόλοιπα ξερά φρούτα αλλά και από το σπανάκι, που επίσης «στηρίζει» το ανοσοποιητικό.

13. Φύκια (σπιρουλίνα, χλωρέλλα κ.ά.): περιέχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών («super foods»), αυξάνουν τη δραστικότητα των λευκοκυττάρων, βοηθούν στην αποβολή ιών και τοξικών από τον οργανισμό.

Και φυσικά καταναλώνετε άφθονη ποσότητα νερού για να μειώσετε τον κίνδυνο πρόκλησης αφυδάτωσης, ειδικότερα σε εμπύρετη κατάσταση όπου η απώλεια υγρών από το σώμα μας είναι αυξημένη. Το νερό αποτελεί ένα ζωτικό συστατικό, επειδή είναι βασικό δομικό συστατικό όλων των κυττάρων του οργανισμού. Φαίνεται, όμως, ότι η επαρκής πρόσληψή του βελτιώνει σημαντικά και την εν γένει αμυντική λειτουργία του οργανισμού μας, καθώς διατηρεί την ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών, ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος και βοηθά να αποβάλλουμε τις άχρηστες ουσίες που μεταβολίζονται στο σώμα μας.

Διαβάστε επίσης

-Κρυολόγημα ή γρίπη; Τι πρέπει να κάνουμε; Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε ασπιρίνη στα παιδιά με γρίπη;

-Εποχική γρίπη. Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου, που πρέπει να εμβολιαστούν και ποια είναι η καλύτερη περίοδος εμβολιασμού;

-Έχει το παιδί σας πυρετό; Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε.

-Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.

Η Επικοινωνία της Υγείας δεν είναι «Προσωπική Υπόθεση»: Κίνδυνοι από τον ερασιτεχνισμό στη διαχείριση των εξαρτήσεων

 του  Ινστιτούτου Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας (ΙΕΚΕΤΥ)

Με αφορμή τις πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις και τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τη χρήση απαγορευμένων ουσιών ως μέσο «προσέγγισης» της νεολαίας, το ΙΕΚΕΤΥ οφείλει να παρέμβει θεσμικά. Η πρόληψη και η επικοινωνία θεμάτων δημόσιας υγείας αποτελούν εξειδικευμένα επιστημονικά πεδία και δεν μπορούν να αφήνονται στην αυθαίρετη πρωτοβουλία οποιουδήποτε δημόσιου προσώπου, όσο καλές κι αν είναι οι προθέσεις του.

Η ιστορία της Επικοινωνίας της Υγείας είναι γεμάτη από παραδείγματα όπου η λανθασμένη προσέγγιση επέφερε τα αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα (Φαινόμενο Μπούμερανγκ): Το Δίδαγμα των Εμβολίων: Στο πρόσφατο παρελθόν, είδαμε πώς η αποσπασματική και συχνά αντιεπιστημονική τοποθέτηση ανθρώπων με δημόσιο βήμα –ακόμη και επιστημόνων που μιλούσαν εκτός του πεδίου τους– ανδρώσε το αντιεμβολιαστικό κίνημα στην Ελλάδα. Ο «ερασιτεχνισμός» στην ενημέρωση κλόνισε την εμπιστοσύνη των πολιτών στην επιστήμη.

Η Παγίδα του Τσιγάρου: Ιστορικά, καμπάνιες που παρουσίαζαν το κάπνισμα ως «επιλογή μόνο για ενήλικες» απέτυχαν παταγωδώς. Αντί να αποτρέψουν τους νέους, κατέστησαν το τσιγάρο το απόλυτο σύμβολο «ενηλικίωσης» και ανεξαρτησίας, αυξάνοντας τη χρήση στις μικρές ηλικίες.

Ο Κίνδυνος της Μίμησης (Ανορεξία): Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι η λεπτομερής προβολή και περιγραφή διαταραχών, όπως η νευρική ανορεξία, συχνά λειτουργεί ως «οδηγός» για ευάλωτα άτομα αντί για προειδοποίηση. Η οικειότητα με το πρόβλημα αφαιρεί τον φόβο και το καθιστά επιλογή.

Η Θέση του ΙΕΚΕΤΥ Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (όπως το ecstasy) δεν μπορεί να αποτελεί «γέφυρα επικοινωνίας» με τους νέους. Η δημόσια εξομολόγηση τέτοιων εμπειριών από πρόσωπα-πρότυπα:

Κανονικοποιεί τη χρήση στη συνείδηση των εφήβων.

Μειώνει την αντίληψη του κινδύνου.

Προσδίδει μια αύρα «πνευματικής αναζήτησης» σε μια επικίνδυνη και παράνομη πράξη.

Καλούμε τα δημόσια πρόσωπα και τα ΜΜΕ να αντιμετωπίζουν τα θέματα υγείας με τη δέουσα σοβαρότητα. Η διαπαιδαγώγηση σε τόσο ευαίσθητα ζητήματα πρέπει να γίνεται βάσει επιστημονικών πρωτοκόλλων και από ανθρώπους που γνωρίζουν πώς να επικοινωνήσουν το μήνυμα χωρίς να προκαλέσουν παρενέργειες.

Σε θέματα Δημόσιας Υγείας, η αυθόρμητη «ειλικρίνεια» χωρίς επιστημονικό φίλτρο δεν είναι αρετή· είναι επικίνδυνη ανευθυνότητα.

Τι γίνεται φέτος με την γρίπη; Ποιο εμβόλιο από τα 6 που κυκλοφορούν και το εισπεόμενο πρέπει να κάνετε;

 medlabnews.gr iatrikanea

Η χώρα μας, όπως και πολλές άλλες χώρες του Βορείου Ημισφαιρίου, βρίσκεται πλέον σε περίοδο εποχικής δραστηριότητας της γρίπης, νωρίτερα φέτος σε σχέση με τις δύο προηγούμενες περιόδους επιτήρησης.

Ο υποκλάδος K του ιού της γρίπης A(H3N2) κυκλοφορεί παγκοσμίως και έχει ανιχνευτεί και στη χώρα μας. Σύμφωνα με εκτίμηση κινδύνου που εκδόθηκε από το ECDC στις 20 Νοεμβρίου 2025, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό σε περίπτωση επικράτησης του υποκλάδου Κ του Α(Η3) στη φετινή περίοδο επιτήρησης, θεωρείται μέτριος, ενώ θεωρείται υψηλός για τον πληθυσμό που ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου (άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, άτομα με υποκείμενα νοσήματα και άλλες χρόνιες παθήσεις, έγκυες γυναίκες, ανοσοκατασταλμένα άτομα, άτομα που διαβιούν σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας κλπ).

Η ευρωπαϊκή ήπειρος αντιμετωπίζει ένα ασυνήθιστα νωρίς και σοβαρό κύμα γρίπης, με τις υγειονομικές αρχές να εκδίδουν προειδοποιήσεις για την αύξηση των κρουσμάτων σε όλες τις χώρες. Η Ιταλία μετρά ήδη περισσότερους από 3,5 εκατομμύρια πολίτες που έχουν νοσηλευτεί με σοβαρή λοίμωξη από τον ιό της γρίπης, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν παρόμοια ανησυχητική εικόνα.

Αντίθετα, η Ελλάδα δεν παρουσιάζει ενδείξεις πρόωρης άφιξης του κύματος της γρίπης. Υπάρχει ακόμη επαρκής χρόνος για τον εμβολιασμό των πολιτών που δεν έχουν λάβει το ετήσιο εμβόλιο κατά του ιού. Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρο της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, Ανδρέα Κωνσταντόπουλο, η χώρα μας βρίσκεται σαφώς πιο πίσω σε σχέση με τα προηγούμενα έτη 2023 και 2024.

Μέχρι στιγμής έχουν εμβολιαστεί περισσότεροι από 2,2 εκατομμύρια κάτοικοι της χώρας. Το όριο σχετικής ασφάλειας για την Ελλάδα, το λεγόμενο τείχος ανοσίας, χτίζεται στους 3 εκατομμύρια εμβολιασμούς. Η έκκληση των ειδικών για εμβολιασμό των ομάδων υψηλού κινδύνου παραμένει επίκαιρη και κρίσιμη για την αποφυγή σοβαρής νόσησης από τον ιό της γρίπης.

Συμπτώματα γρίπης τύπου Α που πρέπει να γνωρίζετε Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της γρίπης, συμπεριλαμβανομένης του τύπου Α (Η3Ν2), περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, μυαλγίες, αρθραλγίες, έντονο πονοκέφαλο, καταρροή, βράγχος φωνής και γενικευμένη αδυναμία με κόπωση. Στα μικρά παιδιά μπορεί να εμφανιστούν διαρροϊκές κενώσεις και να κυριαρχούν τα γαστρεντερικά συμπτώματα.

Ο ιός της γρίπης μπορεί να προσβάλει όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ωστόσο, ορισμένες κατηγορίες του πληθυσμού διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση και εμφάνιση επιπλοκών.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσηση

Οι ομάδες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη περιλαμβάνουν άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, θηλάζουσες μητέρες και άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 40.

Επιπλέον, στις ευπαθείς ομάδες συγκαταλέγονται παιδιά που λαμβάνουν ασπιρίνη μακροχρόνια για παθήσεις όπως η νόσος Kawasaki ή η ρευματοειδής αρθρίτιδα, λόγω του πιθανού κινδύνου εμφάνισης συνδρόμου Reye μετά από γρίπη. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενα νοσήματα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών χρειάζονται επίσης εμβολιασμό.

Κλειστοί πληθυσμοί αποτελούν άλλη κατηγορία υψηλού κινδύνου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το προσωπικό και οι εσωτερικοί σπουδαστές σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων, καθώς και νεοσύλλεκτοι στρατεύσιμοι στα κέντρα κατάταξης, ιδιαίτερα όσοι παρουσιάζονται κατά τους χειμερινούς μήνες από Οκτώβριο έως Μάρτιο.

Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και οι εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας πρέπει να εμβολιάζονται υποχρεωτικά. Επαγγελματίες όπως κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πουλερικά ανήκουν επίσης στις ομάδες προτεραιότητας για εμβολιασμό.

Παιδιά και ενήλικες με χρόνια νοσήματα χρειάζονται προστασία

Παιδιά ηλικίας άνω των 6 μηνών και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα πρέπει να λάβουν το εμβόλιο κατά της γρίπης. Οι επιβαρυντικοί παράγοντες και χρόνιες παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν το άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες, καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές, ανοσοκαταστολή κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας, και μεταμόσχευση οργάνων.

Επιπρόσθετα, η δρεπανοκυτταρική νόσος και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, ο σακχαρώδης διαβήτης ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα, η χρόνια νεφροπάθεια, καθώς και τα νευρομυϊκά ή νευρολογικά νοσήματα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου που απαιτούν προληπτικό εμβολιασμό για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών από τη γρίπη.

Στο πλαίσιο των ανωτέρω και εν όψει της εορταστικής περιόδου, ο ΕΟΔΥ συστήνει:

* Εμβολιασμό κατά της γρίπης, χωρίς καθυστέρηση, κυρίως στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο εμβολιασμός παραμένει το καλύτερο μέτρο πρόληψης, καθώς παρέχει σημαντική προστασία έναντι της σοβαρής νόσησης και του θανάτου από γρίπη.

* 'Αμεση έναρξη αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κινδύνου για επιπλοκές της γρίπης, επί εμφάνισης συμβατής συμπτωματολογίας, με ή χωρίς θετική διαγνωστική δοκιμασία. Σε περίπτωση συρροής κρουσμάτων σε κλειστές δομές, όπως δομές μακροχρόνιας φροντίδας, θα πρέπει να εξετάζεται η χορήγηση προφυλακτικής αντι-ιϊκής αγωγής.

* Εφαρμογή προστατευτικών μέτρων, που περιλαμβάνουν συχνό πλύσιμο των χεριών, αποφυγή επαφής των χεριών με μύτη και στόμα, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συνωστισμό για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη βήχα και φτερνίσματος), καλό αερισμό των χώρων, παραμονή στο σπίτι και χρήση μάσκας σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.

Τα συνιστώμενα από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών αντιγριπικά εμβόλια για την περίοδο 2025-2026 είναι τα παρακάτω:

* ΤIVe: Τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο παρασκευαζόμενο με επώαση σε ωά ορνίθων, ΤIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες, ΤIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο γρίπης με ανοσοενισχυτικό MF59, FFU: Fluorescent Focus Units

** Tα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια ΤIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) έχουν υψηλή ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών, σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Έχουν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας και, παρότι η συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών είναι μεγαλύτερη απ’ ότι μετά τον εμβολιασμό με συμβατικό εμβόλιο γρίπης, στο σύνολό της ήταν χαμηλή.

Αν και τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) συστήνονται στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έναντι του συμβατικού εμβολίου γρίπης, τονίζεται ότι εάν δεν υπάρχει διαθεσιμότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να διενεργείται με οποιοδήποτε εμβόλιο.

*** Το τριδύναμο εμβόλιο LAIV περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως νεφέλωμα 0,1ml σε κάθε ρουθούνι. Στα παιδιά μικρότερα των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά έναντι της γρίπης, χορηγείται 2η δόση με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων. Το εμβόλιο έχει ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας, αλλά λόγω των εξασθενημένων ιών που περιέχει η χορήγηση του αντενδείκνυται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε εκείνα με ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) ή σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.

Σε παιδιά 2 - 5 ετών που διαβιούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συνιστάται ο εμβολιασμός με το αδρανοποιημένο αντιγριπικό εμβόλιο. Όμως αν εμβολιαστούν με το ζων εξασθενημένο και προκειμένου να αποφευχθεί ο θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου, συνιστάται να αποφύγουν την επαφή με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών.

Οι ομάδες του πληθυσμού που πρέπει να κάνουν φέτος το αντιγριπικό εμβόλιο και τα χαρακτηριστικά των έξι εμβολίων που διατίθενται στη χώρα μας, εκ των οποίων το ένα είναι εισπνεόμενο, περιλαμβάνονται σε σημερινή εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας

Στην εγκύκλιο, που παρατίθεται πιο κάτω, επισημαίνεται πως, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας οι συστάσεις αντιγριπικού εμβολιασμού για την προσεχή περίοδο 2025-2026 περιλαμβάνουν κατά προτεραιότητα τις παρακάτω ομάδες πληθυσμού ή καταστάσεις αυξημένου κινδύνου:

Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.

Βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών ως 5 ετών.

Παιδιά ηλικίας άνω των 5 ετών και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:

- Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

- Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή.

- Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη).

- Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών.

- Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες).

- Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα.

- Χρόνια νεφροπάθεια.

- Χρόνιες παθήσεις ήπατος.

- Νευρολογικά - νευρομυϊκά νοσήματα.

- Σύνδρομο Down.

Έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.

Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2 ) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

Παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).

Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών είτε φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης. Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης.

Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών Υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων - μεταναστών. Άστεγοι.

Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς [συμπεριλαμβανομένων εκτροφέων μίνκ (γουνοφόρα θηλαστικά)], εργαζόμενοι σε σφαγεία και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους. Τα συνιστώμενα από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών αντιγριπικά εμβόλια για την περίοδο 2025-2026 είναι τα παρακάτω:

* ΤIVe: Τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο παρασκευαζόμενο με επώαση σε ωά ορνίθων, ΤIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες, ΤIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο γρίπης με ανοσοενισχυτικό MF59, FFU: Fluorescent Focus Units

** Tα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια ΤIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) έχουν υψηλή ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών, σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Έχουν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας και, παρότι η συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών είναι μεγαλύτερη απ’ ότι μετά τον εμβολιασμό με συμβατικό εμβόλιο γρίπης, στο σύνολό της ήταν χαμηλή.

Αν και τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) συστήνονται στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έναντι του συμβατικού εμβολίου γρίπης, τονίζεται ότι εάν δεν υπάρχει διαθεσιμότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να διενεργείται με οποιοδήποτε εμβόλιο.

*** Το τριδύναμο εμβόλιο LAIV περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως νεφέλωμα 0,1ml σε κάθε ρουθούνι. Στα παιδιά μικρότερα των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά έναντι της γρίπης, χορηγείται 2η δόση με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων. Το εμβόλιο έχει ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας, αλλά λόγω των εξασθενημένων ιών που περιέχει η χορήγηση του αντενδείκνυται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε εκείνα με ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) ή σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.

Σε παιδιά 2 - 5 ετών που διαβιούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συνιστάται ο εμβολιασμός με το αδρανοποιημένο αντιγριπικό εμβόλιο. Όμως αν εμβολιαστούν με το ζων εξασθενημένο και προκειμένου να αποφευχθεί ο θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου, συνιστάται να αποφύγουν την επαφή με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών.

Σημειώνεται ότι, όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, δεν θα πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Η χορήγηση του εμβολίου αυτού φαίνεται ότι θα συμβάλλει στην καλύτερη συμμόρφωση στα παιδιά. Για τη χρονική περίοδο (2025-26) σύμφωνα με τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών το εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται κατά προτεραιότητα στα παιδιά ηλικίας 2-5 ετών λαμβάνοντας υπόψιν και τη διαθεσιμότητα. Σε περίπτωση έλλειψης της δεύτερης δόσης ο εμβολιασμός μπορεί να ολοκληρωθεί με το αδρανοποιημένο ενέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.

Διαβάστε επίσης

Έχω συνάχι και μπουκωμένη μύτη, έχω κοροναϊό, απλό κρυολόγημα ή γρίπη;

• Γρίπη ή κρυολόγημα; Ποια τα συμπτώματά τους, Πώς γίνεται η διάγνωση και τι είναι τα αντιικά φάρμακα και ποιοι μπορούν να τα παίρνουν;
• Ξυπνάτε από τον βήχα; Ποια είναι η αιτία και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί; Πότε πρέπει να ανησυχήσετε; 
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.