ΣΦΕΕ: Θεμελιώδης πυλώνας για τη δημόσια υγεία τα εμβολιαστικά προγράμματα

medlabnews.gr iatrikanea

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ανοσοποίησης (19–25 Απριλίου 2026), αναδεικνύεται εκ νέου ο καθοριστικός ρόλος των εμβολιαστικών προγραμμάτων ως θεμελιώδους πυλώνα για τη δημόσια υγεία και την πρόληψη σοβαρών ασθενειών. Το φετινό μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια λειτουργούν», υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.

Τα εμβολιαστικά προγράμματα αποτελούν επένδυση με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την υγεία και την ευημερία του πληθυσμού, καθώς, μαζί με την πρόσβαση σε ασφαλές νερό, συγκαταλέγονται στις παρεμβάσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη μείωση της θνησιμότητας και στη διατήρηση του υφιστάμενου πληθυσμού. Η σωστή εφαρμογή τους περιορίζει τη δημοσιονομική επιβάρυνση από νοσήματα που μπορούν να προληφθούν, μειώνει τις χαμένες ώρες εργασίας και αυξάνει την παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού. Η πρόσφατη πανδημία κατέδειξε τη σημασία τους, με τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 να σώζει 2,5 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως την περίοδο 2020–2024, αντιστοιχώντας σε 15 εκατομμύρια κερδισμένα έτη ζωής. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων προκλήσεων -όπως η γήρανση του πληθυσμού, η κλιματική αλλαγή και η μικροβιακή αντοχή- τα εμβόλια αποτελούν ασπίδα προστασίας για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και την κοινωνική ευημερία. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου το ποσοστό των 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω σε 34% έως το 2025.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η μικροβιακή αντοχή προκαλεί ήδη πάνω από 1,3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως έως το 2050. Στην Ελλάδα, η κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει εξαιρετικά υψηλή, τόσο στην κοινότητα όσο και στα νοσοκομεία, με 28,5 ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 20. Αντίστοιχα, η απειλή της ΜΑ προκύπτει από τη μεγάλη έρευνα την οποία είχε διενεργήσει το 2023 ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) σε δέκα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών στον επιπολασμό των Νοσοκομειακών λοιμώξεων (ΝΛ), ενώ καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ΜΑ στην Ευρώπη για συγκεκριμένα μικροβιακά στελέχη. Τα ποσοστά ΜΑ στην Ελλάδα παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με τα προ της πανδημίας COVID-19 έτη.

Ο εμβολιασμός αφορά όλες τις ηλικιακές ομάδες και αποτελεί πράξη ατομικής και συλλογικής ευθύνης, καθώς μέσω της ανοσίας κοινότητας τα οφέλη επεκτείνονται στο σύνολο του πληθυσμού. Στην Ελλάδα, η αποτίμηση της αξίας επένδυσης σε εμβολιασμούς, και η πολλαπλασιαστική επιστροφή, δημοσιεύεται σε πρόσφατη μελέτη σύμφωνα με την οποία η ορθή εφαρμογή των συστάσεων για εννέα (9) εμβολιασμούς ρουτίνας για παιδιά ηλικίας 2 μηνών έως 11 ετών, που στοχεύουν 14 νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβόλια: διφθερίτιδα, ηπατίτιδα Α, ηπατίτιδα Β, αιμόφιλος ινφλουέντζας τύπου Β, ιλαρά, μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος, παρωτίτιδα, κοκκύτη, πνευμονιοκοκκική νόσο, πολιομυελίτιδα, ροταϊό, ερυθρά, τέτανο και ανεμοβλογιά αποτρέπει 447.221 κρούσματα ασθενειών, 242 θανάτους, και την απώλεια 6.682 ετών ζωής στην κοόρτη του 2022 ((82.700 παιδιά). Επιπλέον, η ύπαρξη του παιδιατρικού ΕΠΕ συσχετίστηκε με εξοικονόμηση σχεδόν €201,4 εκατομμυρίων. Λαμβάνοντας υπόψη το κόστος του προγράμματος εμβολιασμού, τα μειωμένα έξοδα θεραπείας, τη μειωμένη απώλεια εργασίας, τη βελτιωμένη ποιότητα ζωής και λιγότερους θανάτους, κάθε 1 ευρώ που επενδύεται σε εμβολιασμούς προβλέπεται να αποφέρει 8,5 ευρώ σε εξοικονόμηση κοινωνικού κόστους στη χώρα μας. Επιπροσθέτως, πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ανοσοποίηση των βρεφών στην Ελλάδα με το μονοκλωνικό αντίσωμα μπορεί να αποτρέψει ετησίως 2.716 νοσηλείες και να οδηγήσει σε εξοικονόμηση άνω των €20 εκατ.

Οι εξελίξεις στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης εμβολίων χαρακτηρίζονται από έντονη τεχνολογική πρόοδο, διευρυμένη εστίαση σε νοσήματα και σημαντικό αριθμό υποψήφιων προϊόντων σε προχωρημένα στάδια ανάπτυξης. Η αξιοποίηση νέων τεχνολογικών πλατφορμών και καινοτόμων προσεγγίσεων ενισχύει τη δυνατότητα πρόληψης και αντιμετώπισης υφιστάμενων και αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία.

Η Ελλάδα, διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα εμβολιαστικά προγράμματα, τόσο στην κάλυψη του παιδικού όσο και του εφηβικού και ενήλικου πληθυσμού. Ωστόσο, οι νέες προκλήσεις υποδηλώνουν την ανάγκη λήψης μέτρων με στόχο την ευρεία εφαρμογή των προγραμμάτων ώστε η Πολιτεία να αποκομίσει το μεγαλύτερο δυνατό όφελος της επένδυσης. Σε αυτή την κατεύθυνση κρίσιμοι αναδεικνύονται οι κάτωθι παράγοντες:

1. Θέσπιση διακριτών και σαφώς καθορισμένων σταδίων για την ανάπτυξη και αποζημίωση των εμβολιαστικών προγραμμάτων,

2. Θέσπιση εμβολιαστικών στόχων που αντανακλούν τη δέσμευση των αρχών υγείας,

3. Ανάπτυξη και εφαρμογή μηχανισμών καταγραφής και παρακολούθησης της εμβολιαστικής κάλυψης,

4. Σχεδιασμός βιώσιμου προϋπολογισμού που ανταποκρίνεται στις υγειονομικές ανάγκες και στις επιστημονικές εξελίξεις,

5. Δημιουργία συμμαχιών όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την ανάδειξη της αξίας του εμβολιασμού.

Η επένδυση στην πρόληψη σήμερα διαμορφώνει ένα πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας για το αύριο, προστατεύοντας όχι μόνο το άτομο αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Η συνέχιση της πολιτικής στήριξης, η απλοποίηση των ρυθμιστικών διαδικασιών και η διαρκής επένδυση στην καινοτομία είναι καθοριστικής σημασίας ώστε αυτές οι επιστημονικές εξελίξεις να μεταφραστούν σε απτά οφέλη για τη δημόσια υγεία.

Ο ΕΟΔΥ για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού: «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή»

medlabnews.gr iatrikanea

Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει ο εμβολιασμός στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής. Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.

Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον. Τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του - από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή -παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.

Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες. Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες. Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.

Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της. Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως ο RSV και ο ιός της γρίπης, και βακτηρίων, όπως ο κοκκύτης, οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.

Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία. Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως η COVID-19, η γρίπη, η πνευμονία και ο έρπητας ζωστήρας, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και νοσηλείας, και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και εκδήλωσης επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και ο εμβολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για την προστασία τους.

Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό και στην προστασία τους έναντι λοιμωδών νοσημάτων.

Τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών, μπορούν επιπρόσθετα να αποτρέψουν καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και τον ιό της ηπατίτιδας Β, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία.

Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί στον εφοδιασμό των επαγγελματιών υγείας με εργαλεία και δεξιότητες για να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση πληροφορίες για τα εμβόλια, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις αναφορικά με τον εμβολιασμό τους. Χτίζοντας την εμπιστοσύνη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και εξασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό, μπορούμε να επιτύχουμε την προστασία των σύγχρονων και επόμενων γενεών. Ταυτόχρονα, καθώς οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε πλήθος λοιμωδών νοσημάτων κατά την διάρκεια της εργασίας τους, είναι αναγκαία η δική τους προστασία μέσω του εμβολιασμού τους.

Με σκοπό την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και της προστασία των ευάλωτων ατόμων από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ο ΕΟΔΥ έχει προβεί στις ακόλουθες δράσεις:

· Ανάλυση σύγχρονων δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού της χώρας και δράσεις εμβολιασμού σε κοινότητες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, για την προστασία αυτών και της Δημόσιας Υγείας. Ταυτόχρονα προγραμματίζει να προβεί στην εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του ενήλικου πληθυσμού.

· Από το έτος 2024 μέχρι σήμερα, με αφορμή την ανάδυση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη όπως η ιλαρά, έχει διενεργήσει πλήθος εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (άτομα της κοινότητας Ρομά και μετανάστες/ πρόσφυγες), με ταυτόχρονη καταγραφή της εμβολιαστικής τους κάλυψης.

· Έχει διοργανώσει δράσεις για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας έναντι των εμβολιασμών που αφορούν στο γενικό πληθυσμό (καμπάνιες ενημέρωσης) και στους επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (εκπαιδευτικά σεμινάρια ανά ΥΠΕ).

· Τέλος, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD που σκοπό έχει την μείωση της επίπτωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με έμφαση στην προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών και ατόμων με αυξημένο κίνδυνο νόσησης.

Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε.

https://www.who.int/europe/event/european-immunization-week-2026

https://www.who.int/campaigns/world-immunization-week/2026

Ασθενείς ζητούν αίμα μόνο από ανεμβολίαστους: οι γιατροί προειδοποιούν για καθυστερήσεις και κινδύνους

 medlabnews.gr iatrikanea

Έξι χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας Covid-19, ένα φαινόμενο που γεννήθηκε μέσα από την παραπληροφόρηση των social media επιμένει και μεταφέρεται πλέον ακόμη και στις αίθουσες νοσηλείας: ασθενείς ή συγγενείς ζητούν μεταγγίσεις μόνο με αίμα από ανεμβολίαστους δότες.

Το αίτημα ακούγεται ακραίο, όμως καταγράφεται πλέον και στην ιατρική βιβλιογραφία. Νεότερη σειρά περιστατικών από το Vanderbilt University Medical Center στις ΗΠΑ έδειξε ότι τέτοια αιτήματα εμφανίστηκαν την περίοδο 2024–2025 και συνδέθηκαν με καθυστερήσεις στη φροντίδα, επιπλέον διοικητικό φόρτο για τα νοσοκομεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με επιδείνωση της υγείας των ασθενών.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση, καταγράφηκαν 15 περιπτώσεις ασθενών που ζήτησαν «αίμα μόνο από ανεμβολίαστους». Η διάμεση ηλικία ήταν 17 έτη και πάνω από τους μισούς ασθενείς ήταν παιδιά. Σε δύο περιπτώσεις η άρνηση της συνήθους μετάγγισης συνδέθηκε με κλινική επιδείνωση, με αναφορές για αναιμία και αιμοδυναμικό σοκ.

Δεν υπάρχει επιστημονική βάση

Οι επίσημοι οργανισμοί είναι ξεκάθαροι: δεν υπάρχει επιστημονικό στοιχείο ότι το αίμα από εμβολιασμένους δότες είναι επικίνδυνο ούτε ότι το αίμα από ανεμβολίαστους είναι ασφαλέστερο. Το College of American Pathologists αναφέρει ότι δεν υπάρχει ιατρικός λόγος να διαχωρίζεται το αίμα ανάλογα με το αν ο δότης έχει εμβολιαστεί για Covid-19.

Η Canadian Blood Services δηλώνει επίσης ότι το αίμα από εμβολιασμένους δότες είναι ασφαλές για τους λήπτες και ότι η αιμοεπαγρύπνηση δεν έχει αναδείξει σήματα κινδύνου που να σχετίζονται με τον εμβολιασμό του δότη.

Παράλληλα, το Reuters είχε αποδομήσει ήδη από το 2024 τους ψευδείς ισχυρισμούς ότι ο Ερυθρός Σταυρός απορρίπτει αίμα από εμβολιασμένους ή ότι υπάρχει κίνδυνος από τέτοιες μεταγγίσεις. Αντίθετα, η πρακτική των οργανισμών αιμοδοσίας παραμένει σαφής: οι εμβολιασμένοι δότες μπορούν να προσφέρουν αίμα, με τους συνήθεις κανόνες ασφαλείας.

Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι το εμβόλιο, αλλά η καθυστέρηση

Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο βασικός κίνδυνος δεν προέρχεται από το αίμα των εμβολιασμένων δοτών, αλλά από την καθυστέρηση της αναγκαίας μετάγγισης. Όταν ένας ασθενής ή η οικογένειά του απορρίπτουν το διαθέσιμο αίμα του νοσοκομείου και ζητούν ειδική «κατεύθυνση» προς αίμα ανεμβολίαστου δότη, μπορεί να χαθεί πολύτιμος χρόνος.

Η AABB, ένας από τους σημαντικότερους οργανισμούς στον χώρο της αιμοδοσίας και της μετάγγισης, έχει επισημάνει ότι οι directed donations, δηλαδή οι στοχευμένες δωρεές για συγκεκριμένο λήπτη, δεν είναι ασφαλέστερες από το γενικό απόθεμα αίματος και μπορεί να καθυστερήσουν τη θεραπεία, ειδικά σε επείγουσες καταστάσεις.

Επιπλέον, επιστημονική ανασκόπηση για τις directed donations έχει επισημάνει πιθανούς περιορισμούς και κινδύνους, όπως μεγαλύτερη πολυπλοκότητα στη διαχείριση, καθυστέρηση στη χορήγηση και ειδικά ανοσολογικά ή μεταγγισιολογικά ζητήματα σε ορισμένα πλαίσια.

Η παραπληροφόρηση από τα social media μπήκε στο νοσοκομείο

Οι ερευνητές συνδέουν το φαινόμενο με ψευδείς ή παραπλανητικές αναρτήσεις στα social media, όπου κυκλοφόρησαν θεωρίες ότι το αίμα των εμβολιασμένων είναι δήθεν «μολυσμένο» ή «αλλοιωμένο». Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν στηρίζονται σε τεκμηριωμένα βιολογικά ή κλινικά δεδομένα.

Γι’ αυτό και οι γιατροί ζητούν από τα νοσοκομεία να έχουν σαφείς πολιτικές ενημέρωσης και διαχείρισης τέτοιων αιτημάτων, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος για τον ασθενή και να προστατεύεται η ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών αίματος.

Το συμπέρασμα

Το διεθνές μήνυμα είναι σαφές:

το αίτημα για «αίμα μόνο από ανεμβολίαστους» δεν στηρίζεται στην επιστήμη. Αντίθετα, μπορεί να καθυστερήσει κρίσιμες μεταγγίσεις και να εκθέσει ασθενείς σε πραγματικό κίνδυνο.

Σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση ταξιδεύει ταχύτερα από τα δεδομένα, οι μεταγγίσεις δεν μπορούν να γίνονται με όρους TikTok, αλλά μόνο με όρους ιατρικής τεκμηρίωσης.

Φυματίωση. Ποια τα πιο συχνά συμπτώματα; Θεραπεύεται πλήρως φτάνει να διαγνωστεί. Το εμβόλιο BCG (video).

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η παγκόσμια μέρα της φυματίωσης πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου, σηματοδοτώντας τη μέρα του 1822 όταν ο Δρ. Robert Koch ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη φυματίωση. 

Το πρόβλημα της φυματίωσης είναι παγκόσμιο.

Η φυματίωση είναι νόσος που θεραπεύεται πλήρως φτάνει να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα. 

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές πέρα από τις τροπικές, έχει οδηγήσει να περνά ο χειμώνας με θερμοκρασίες άνω των 15οC με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται τα έντομα και κυρίως τα κουνούπια με ταχύτατους ρυθμούς.

Αυτό συμβαίνει πια και σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Έτσι ασθένειες άγνωστες ή που είχαν εκλείψει βρίσκονται σε αύξηση.

Οι δώδεκα θανατηφόρες ασθένειες και επιδημίες που ευνοούνται από την κλιματική αλλαγή είναι: Η Γρίπη των Πτηνών, η ασθένεια Babesiosis, που μεταδίδεται από τα τσιμπούρια, ο ιός Έμπολα, τα εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα, η Μπορρελίωση, η πανούκλα, η φυματίωση, η ασθένεια του ύπνου, που μεταδίδεται από τη μύγα τσε τσε, ο υπερτροφισμός από τα φύκια, ο πυρετός Rift Valley, ο κίτρινος πυρετός και η χολέρα.

Για το σοβαρό ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της φυματίωσης στη χώρα μας, λόγω του προσφυγικού και μεταναστευτικού κύματος, προειδοποιούν οι Έλληνες λοιμωξιολόγοι. Όπως εξηγούν, η φυματίωση ενδημούσε και ενδημεί σε πολλές από τις χώρες προέλευσης των προσφυγικών ροών, μεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα, λόγω της φύσης του μικροβίου, και είναι ανθεκτική στα συνήθη αντιφυματικά φάρμακα. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. 

Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος η οποία συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αν και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Ο όρος φυματίωση αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα κλινικών ασθενειών που προκαλούνται από το Μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (Mycobacterium tuberculosis)- ή σπανιότερα από το Mycobacterium bovis. Το μυκοβακτηρίδιο αποτελεί την  δεύτερη αιτία θανάτου από λοιμώδη αίτια παγκοσμίως, μετά τον ιό HIV. Το 1993 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συμπεριέλαβε την  φυματίωση στα νοσήματα που αποτελούν παγκόσμια απειλή για την υγεία. Η φυματίωση μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο, κυρίως όμως τους πνεύμονες, και τυπικά σχετίζεται με το σχηματισμό κοκκιωμάτων. Ανάλογα με το όργανο που προσβάλλει η νόσος διακρίνεται σε πνευμονική και εξωπνευμονική. Με τον όρο πνευμονική φυματίωση αναφερόμαστε στα περιστατικά φυματίωσης που αφορούν το πνευμονικό παρέγχυμα. Η κεγχροειδής φυματίωση συμπεριλαμβάνεται μια και υπάρχουν βλάβες και στους πνεύμονες.

Πριν από περίπου 150 χρόνια, η φυματίωση ήταν η αιτία για έναν στους οκτώ από όλους τους θανάτους στο ΕΒ, αλλά από το 1980 κι έπειτα, με τις καλύτερες συνθήκες στέγασης και διατροφής και τις αποτελεσματικές θεραπείες, η φυματίωση είχε πλέον γίνει ασυνήθιστη ασθένεια στο ΕΒ, με 5745 περιστατικά το 1987. Ωστόσο, η φυματίωση δεν είχε εξαφανιστεί τελείως.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), κάθε μέρα σχεδόν 4.500 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από φυματίωση και περίπου 30.000 άνθρωποι αρρωσταίνουν από αυτή την ασθένεια, η οποία μπορεί και να προληφθεί αλλά και να θεραπευθεί. Από το 2000 μέχρι σήμερα, συνολικά 54 εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί χάρις στις παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση της φυματίωσης και η θνητότητα της νόσου έχει μειωθεί κατά 42%.

Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως παγκόσμιο στόχο δημόσιας υγείας την εξάλειψη της  φυματίωσης ως το 2030. Ωστόσο, το 2020 παρατηρήθηκε, στο πλαίσιο της  πανδημίας COVID-19 και για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, αύξηση των θανάτων  από φυματίωση παγκοσμίως, κυρίως λόγω του περιορισμού πρόσβασης των  πασχόντων σε υπηρεσίες υγείας.

Δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις της και για την  Ελλάδα: «Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, η φυματίωση παρουσίασε αύξηση το 2020 και το 2021, δεδομένου ότι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας είχε διαταραχθεί λόγω της πανδημίας».

Στην Ελλάδα, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας ΕΟΔΥ, δηλώνονται κατά μέσο όρο 580 περιπτώσεις φυματίωσης κάθε χρόνο.

Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει τον κίνδυνο εκ νέου ανάδυσης της φυματίωσης στην  μετα-COVID περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΥ σχεδιάζει την επανεκκίνηση  στρατηγικών δράσεων, ώστε να μεταστραφεί η αρνητική επίδραση της πανδημίας  στην αντιμετώπιση της φυματίωσης και να περιοριστούν οι επιπτώσεις της σοβαρής  αυτής νόσου στην Ελλάδα.

Η φυματίωση δεν κολλά εύκολα – πρέπει να είστε σε στενή και μακρόχρονη επαφή με κάποιον που πάσχει από φυματίωση (για παράδειγμα, να ζείτε στο ίδιο σπίτι) – αλλά πρέπει να γνωρίζουμε όλοι τα συμπτώματα της ασθένειας ώστε να είμαστε σε θέση να ζητήσουμε θεραπεία όσο το δυνατό γρηγορότερα. 

Η φυματίωση θεραπεύεται με τη χορήγηση ειδικών αντιβιοτικών. 

Πώς μεταδίδεται η φυματίωση και τι πιθανότητες υπάρχουν να μολυνθεί κανείς;

Ο μόνος τρόπος μετάδοσης της φυματίωσης είναι άμεσα από κάποιον που έχει λοιμώδη φυματίωση στους πνεύμονες ή τον λαιμό. Αν και η φυματίωση μεταδίδεται μέσω του αέρα όταν τα άτομα που έχουν την ασθένεια βήχουν ή φτερνίζονται, θα πρέπει να έχετε στενή και μακρόχρονη επαφή με μολυσμένο άτομο για να κολλήσετε την ασθένεια. Επομένως η πιθανότητα να κολλήσετε φυματίωση στο λεωφορείο ή στο μετρό, για παράδειγμα, είναι πολύ μικρή. 

Υπάρχουν άτομα που έχουν φυματίωση των πνευμόνων αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, και, εφόσον λαμβάνουν την σωστή θεραπεία, τα περισσότερα άτομα με λοιμώδη φυματίωση σταματούν να μεταδίδουν την ασθένεια πολύ γρήγορα – γενικά μετά από περίπου δύο εβδομάδες – με την προϋπόθεση ότι λαμβάνουν την σωστή θεραπεία. 

Αν και ο καθένας μπορεί να κολλήσει φυματίωση, μερικές ομάδες ατόμων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλες. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα τα οποία: 

• Έχουν ζήσει μέσα στο ίδιο σπίτι - ή είχαν μακρόχρονη και στενή επαφή – με κάποιον που υπέφερε από την ενεργό μορφή (την κολλητική μορφή) της νόσου. 

• Ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες ή σε συνθήκες συνωστισμού, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων των αστέγων και όσων κοιμούνται στο δρόμο 

• Έχουν ζήσει, δουλέψει ή μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κάποια χώρα με υψηλό ποσοστό φυματίωσης, όπως η νοτιοανατολική Ασία, το τμήµα της Αφρικής κάτω από την Σαχάρα και μερικές χώρες στην Ανατολική Ευρώπη 

• Έχουν ίσως εκτεθεί στη φυματίωση όταν ήταν νέοι όταν η νόσος ήταν συχνότερη σε αυτή τη χώρα 

• Είναι παιδιά γονέων των οποίων η χώρα καταγωγής έχει υψηλό ποσοστό φυματίωσης 

• Έχουν πάει φυλακή 

• Είναι ανίκανοι να αντισταθούν στις μολύνσεις (ανοσοκαταστολή) λόγω ασθένειας (π.χ. HIV) ή λόγω θεραπείας 

• Είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά ή κάνουν κατάχρηση αλκοόλ 

• Δεν τρώνε αρκετά ώστε να παραμείνουν υγιείς. 

Πώς θα ξέρω εάν έχω φυματίωση; Στα πιο συχνά συμπτώματα της φυματίωσης περιλαμβάνονται: 

• Έντονη αδυναμία,
• Καταβολή,
• Απώλεια βάρους ,
• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Νυκτερινοί ιδρώτες.
• Σε εντόπιση της νόσου στους πνεύμονες τα επιπλέον συμπτώματα είναι βήχας που διαρκεί περισσότερο από 15 μέρες , πόνος στο θώρακα και αιμόπτυση.

Υπάρχουν ενδείξεις που θα πρέπει, χωρίς να μας ανησυχήσουν, να μας προτρέψουν να συμβουλευθούμε ειδικό:

• Βήχας που διαρκεί> 3 εβδομάδες.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Πυρετός και έντονη εφίδρωση τη νύχτα
• Γενική και ασυνήθιστη αίσθηση κούρασης και αδιαθεσίας.
• Έλλειψη διάθεσης για φαγητό.
• Αιμόπτυση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που εισπνέουν τα μυκοβακτηρίδια μολύνονται αλλά δεν νοσούν επειδή ο οργανισμός τους έχει την ικανότητα να αμυνθεί και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Τα μυκοβακτηρίδια της φυματίωσης γίνονται ενεργά αν το αμυντικό σύστημα δεν μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξή τους. Έτσι αυτά πολλαπλασιάζονται μέσα στον οργανισμό και προκαλούν νόσο. Περισσότερο ευαίσθητα είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, καρκίνο, λευχαιμία, λεμφώματα, αλκοολικοί, τοξικομανείς.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις κι άλλων προβλημάτων, αλλά εάν τα έχετε και ανησυχείτε, μιλήστε με τον ιατρό σας. 

Η δερμοαντίδραση mantoux είναι ο μόνος τρόπος να δούμε αν κάποιος έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Πρόκειται για εξέταση που βασίζεται στην ενδοδερμική έγχυση μικρής ποσότητας φυματινικής πρωτεΐνης και το αποτέλεσμα ελέγχεται μετά 48-72 ώρες.

Νόμιζα ότι υπήρχε εμβόλιο κατά της φυματίωσης; 

Υπάρχει ένα εμβόλιο (BCG) το οποίο χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την προστασία εναντίον της φυματίωσης. Το εμβόλιο αυτό συντελεί καλύτερα στην πρόληψη των πιο σοβαρών μορφών φυματίωσης στα παιδιά. Ωστόσο το BCG δεν προστατεύει από την φυματίωση σε όλες τις περιπτώσεις κι επομένως χρειάζεται να γνωρίζετε τα σημεία και τα συμπτώματα της ασθένειας. 

Σε ποιους παρέχεται το εμβόλιο BCG; 

Το εμβόλιο BCG παρέχεται: 

• Σε όλα τα βρέφη/νήπια που γεννιούνται ή ζουν σε περιοχές όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη

• Στα βρέφη/νήπια των οποίων οι γονείς ή οι παππούδες και οι γιαγιάδες έχουν ζήσει σε χώρες όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη 

• Σε νέους πρόσφυγες οι οποίοι δεν έχουν κάνει το εμβόλιο εναντίον της νόσου αυτής και οι οποίοι προέρχονται από χώρες όπου η φυματίωση εμφανίζεται συχνά 

Θεραπεία Πνευμονικής Φυματίωσης                                     

Η θεραπεία της πνευμονικής φυματίωσης μπορεί να διακριθεί σε δύο φάσεις: α) Φάση έναρξης και β) Φάση συνέχισης. Η αρχική φάση πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε 4 κύρια αντιφυματικά φάρμακα. Υπάρχουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα στα οποία η αρχική φάση έχει διάρκεια 2 μήνες και η φάση συνέχισης κυμαίνεται από 4 έως και 7 μήνες. Η επιλογή της αρχικής θεραπευτικής αγωγής είναι πάντα εμπειρική μιας και κατά την έναρξη της θεραπείας δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν στοιχεία για την ευαισθησία του μυκοβακτηριδίου. Τα δεδομένα  ευαισθησίας είναι διαθέσιμα μετά το δίμηνο και χρησιμοποιούνται για να κατευθύνουν την θεραπεία εφόσον υπάρχουν αντοχές.

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΓΩΓΗ 2-3 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ ΤΗ ΝΟΣΟ.

ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ HIV ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΕΝΑ<< ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΔΙΔΥΜΟ >> ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΟΤΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ.

ΤΟ 1/3 ΤΩΝ HIV(+) ΕΧΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΟΛΥΝΘΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ.

Πώς αλλιώς είναι δυνατή η αποφυγή της φυματίωσης; 

Ο σπουδαιότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος αποφυγής της εξάπλωσης της φυματίωσης σε αυτή τη χώρα είναι η όσο το δυνατόν γρηγορότερη διάγνωση της ασθένειας και η παροχή πλήρους κύκλου σωστής θεραπείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τα σχετικά με την νόσο. 

Για να μην μεταδίδει ο ασθενή την νόσο θα πρέπει να γίνεται:

• Κανονική λήψη φαρμάκων
• Νοσηλεία σε ιδιαίτερο δωμάτιο
• Κάλυψη του στόματος όταν ο πάσχων βήχει, φταρνίζεται, γελά ή μιλά έντονα.
• Αποχή από σχολείο, εργασία για όσο χρόνο υπάρχει μεταδοτικότης.
• Καλός αερισμός χώρου διαμονής.

Διαβάστε επίσης

• Η φυματίωση είναι εδώ, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Μύθοι και αλήθειες για την φυματίωση. (video)
• Ωρολογιακή βόμβα η φυματίωση στην Ελλάδα – Κάθε χρόνο 50 κρούσματα
• Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία - Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης 2016
• H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.

Πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026

Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων για την αξία του εμβολιασμού: «ΚΑΝΕ ΤΗΝ ΑΠΛΗ ΚΙΝΗΣΗ»

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων προχώρησε στη δημιουργία καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού γύρω από τη σημασία του εμβολιασμού και του επανεμβολιασμού ως μια απλή αλλά ουσιαστική πράξη πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας. Με βασικό μήνυμα «Κάνε την απλή κίνηση», η καμπάνια αναδεικνύει πως μικρές καθημερινές αποφάσεις μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση της μετάδοσης λοιμώξεων και στη θωράκιση της κοινωνίας.

Ο εμβολιασμός αποτελεί μια πράξη φροντίδας που ξεκινά από το άτομο και επεκτείνεται στην οικογένεια και την κοινωνία. Επιλέγοντας να εμβολιαζόμαστε και να επανεμβολιαζόμαστε, συμβάλλουμε ενεργά στη δημιουργία ενός πιο προστατευμένου, υγιούς και ανθεκτικού μέλλοντος για όλους.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, Δρ. Νικόλαος Σύψας, δήλωσε σχετικά: «Ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της σύγχρονης ιατρικής και το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης απέναντι σε σοβαρά λοιμώδη νοσήματα. Δεν προστατεύει μόνο το άτομο, αλλά θωρακίζει συνολικά την κοινότητα, ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Ως Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, καλούμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τον ιατρό τους και να ενημερώνονται από έγκυρες επιστημονικές πηγές. Ο εμβολιασμός είναι επένδυση στην υγεία μας, σήμερα και στο μέλλον.»

Η καμπάνια δημιουργήθηκε με την υποστήριξη των εταιρειών GSK, MSD, Pfizer, ΒΙΑΝΕΞ και της Gravity the Newtons, σε concept της εταιρείας The Newtons Laboratory, σε σκηνοθεσία του Βαρδή Μαρινάκη και παραγωγή της Social Productions.

Μπορείτε να δείτε το σχετικό video εδώ.

MSD & Όμιλος ΒΙΑΝΕΞ ενώνουν δυνάμεις με νέο πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο

medlabnews.gr iatrikanea

Η MSD (γνωστή ως Merck & Co., Inc. στις ΗΠΑ και τον Καναδά), εταιρία με κληρονομιά άνω των 40 ετών στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία στην πρόληψη των πνευμονιοκοκκικών νοσημάτων, ανακοινώνει σήμερα την έλευση στην Ελλάδα ενός νέου καινοτόμου πνευμονιοκοκκικού συζευγμένου εμβολίου για ενήλικες. Το νέο εμβόλιο είναι σχεδιασμένο να στοχεύει 21 ορότυπους που καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου στον ενήλικο πληθυσμό, καθώς περιέχει, 8 μοναδικούς ορότυπους που δε στοχεύονται από κανένα άλλο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο.

Το πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο δύναται να προσφέρει προστασία σε ανεμβολίαστους ενήλικες ασθενείς (ειδικά στους ηλικιωμένους και σε ομάδες υψηλού κινδύνου, λόγω νοσημάτων ή άλλων καταστάσεων, που διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο για πνευμονιοκοκκική πνευμονία και πνευμονιοκοκκική διεισδυτική νόσο), προσφέροντας δυνητικά σημαντικό όφελος, λόγω των οκτώ μοναδικών ορότυπων για τους οποίους παρέχει κάλυψη.

Προκειμένου να προαχθεί η προστασία του ενήλικου πληθυσμού άνω των 65 ετών από την πνευμονιοκοκκική νόσο, η MSD ενώνει δυνάμεις με τον Όμιλο ΒΙΑΝΕΞ. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η MSD μαζί με τον Όμιλο ΒΙΑΝΕΞ θα ενισχύσουν τις προσπάθειες πρόληψης και θα επεκτείνουν τη διάδοση αξιόπιστης, τεκμηριωμένης πληροφόρησης σε όλη την ιατρική κοινότητα της χώρας. Οι δυο εταιρίες θα είναι υπεύθυνες για την επιστημονική ενημέρωση σε πνευμονολόγους, γενικούς ιατρούς και παθολόγους, ενώ συγκεκριμένα η ΒΙΑΝ – θυγατρική του Ομίλου ΒΙΑΝΕΞ – θα αναλάβει να επικοινωνήσει περαιτέρω τα οφέλη του εμβολιασμού κατά του πνευμονιόκοκκου στα ιδιωτικά φαρμακεία. Η συνεργασία τίθεται σε ισχύ στις 9 Μαρτίου 2026. Η MSD είναι ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας του προϊόντος CAPVAXIVE™ και έχει την ευθύνη κυκλοφορίας του σε όλα τα κανάλια διανομής.

Σχετικά με την πνευμονιοκοκκική νόσο

Βάσει στοιχείων της ετήσιας επιδημιολογικής έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων για το 2022, η πνευμονιοκοκκική νόσος εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τις ενήλικες ομάδες, προκαλώντας διεισδυτική πνευμονιοκοκκική νόσο και πνευμονιοκοκκική πνευμονία. Η Ελλάδα, βάσει δεδομένων του 2021, παρουσιάζει υψηλή εμβολιαστική κάλυψη στα παιδιά (95,6%) ωστόσο σύμφωνα με τα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας υγείας Hellas Health VIII του 2021, τα ποσοστά εμβολιασμού σε ενήλικες για πνευμονιόκοκκο παραμένουν χαμηλά, της τάξεως του 25%

Νέα εκστρατεία ενημέρωσης της GSΚ για την πρόληψη έναντι του Έρπητα Ζωστήρα

medlabnews.gr iatrikanea

Η GSK Ελλάδος, στο πλαίσιο της συνεχούς δέσμευσης για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και των ασθενών στη χώρα μας σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα , θέτει σε τροχιά υλοποίησης τη νέα εκστρατεία της, με τίτλο «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς». Η πρωτοβουλία αυτή εστιάζει στην ενημέρωση γύρω από τη νόσο και τους τρόπους πρόληψής της, στην προώθηση της ενημέρωσης σχετικά με τον εμβολιασμό, καθώς και στην ενθάρρυνση του κοινού να απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας για την πρόληψη της νόσου.

Η εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της GSK Ελλάδος για τον έρπητα ζωστήρα απευθύνεται στο σύνολο του πληθυσμού και ειδικότερα στα άτομα άνω των 60 ετών και σε ανοσοκατεσταλμένους άνω των 18 ετών, σε όλη την Ελλάδα, μέσω μιας σειράς στοχευμένων ενεργειών. Το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας προβάλλεται μέσα από ένα τηλεοπτικό σποτ, το οποίο αναδεικνύει τα συμπτώματα της νόσου και μεταφέρει την προσωπική εμπειρία ατόμων που έχουν νοσήσει, μέσα από σχετικές μαρτυρίες και αναφορές.

Με στόχο την περαιτέρω διάδοση του μηνύματος «Ο έρπης ζωστήρας σε αφορά. Μην τον υποτιμάς», η εκστρατεία εκτείνεται σε διάφορα μέσα προβολής όπως έντυπα, ραδιοφωνικό σποτ, μέσα μαζικής μεταφοράς κ.α.

Ο έρπης ζωστήρας είναι μια ιογενής λοίμωξη που εμφανίζεται λόγω επανενεργοποίησης του ιού της ανεμευλογιάς-ζωστήρα, δηλαδή του ίδιου ιού που προκαλεί την ανεμευλογιά και εκτιμάται ότι 1 στα 3 άτομα που έχουν περάσει ανεμευλογιά θα εκδηλώσουν έρπητα ζωστήρα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα άτομα που προσβάλλονται από έρπητα ζωστήρα συχνά περιγράφουν τον πόνο ως καυστικό και διαπεραστικό, επηρεάζοντας σημαντικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Στην Ελλάδα, αν και μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι καλά ενημερωμένο για την ασθένεια, εντούτοις θεωρεί πως δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο.

Η κ. Ειρήνη Μιτσίκη, Country Medical Director της GSK Ελλάδος, ανέφερε σχετικά: «Στη GSK Ελλάδος αναγνωρίζουμε τον καταλυτικό ρόλο που διαδραματίζει η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού στην επίπτωση και επίδραση λοιμωδών νοσημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας προκειμένου να αυξήσουμε την ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης έρπητα ζωστήρα σε ενήλικες άνω των 50 ετών. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που συμβάλλουμε, ως GSK Ελλάδος, στην διεθνή προσπάθεια για την περαιτέρω ενίσχυση του ήδη βαρυσήμαντου ρόλου των ιατρών και των επαγγελματιών υγείας στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και υποστήριξη του ενήλικου πληθυσμού στο να κατανοήσει τους κινδύνους και τις επιπλοκές που σχετίζονται με την λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα».

Ο Εμπορικός Διευθυντής του τμήματος Εμβολίων Ενηλίκων της GSK Ελλάδος, κ. Βλάσης Κριτσιώνης, δήλωσε σχετικά: «Στη GSK πιστεύουμε πως η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση αποτελούν τα θεμέλια για την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της εκστρατείας μας, προχωράμε στη δεύτερη φάση με στόχο τη διεύρυνση της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης του ενήλικου πληθυσμού σχετικά με τη νόσο του έρπητα ζωστήρα. Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκουμε να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τους επαγγελματίες υγείας, ώστε να λάβουν πλήρη και αξιόπιστη καθοδήγηση για τη νόσο και τις επιλογές πρόληψης. Οι δράσεις αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής μας για την ενίσχυση της προστασίας της υγείας των ενηλίκων και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους».

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Έρπητα Ζωστήρα, μπορείτε να επισκεφθείτε το ειδικά σχεδιασμένο microsite της GSK στο www.erpitaszostiras.gr

Κονδυλώματα, μυρμηγκιές, Human Papilloma Virus HPV. Τρόπος μετάδοσης; Εμβολιασμός και πρόληψη.

των Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Γιώργου Μονεμβασίτη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τα κονδυλώματα είναι μικρές διογκώσεις του δέρματος και είναι μια από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες. Τα κονδυλώματα οφείλονται στον ιό HPV (Human Pappiloma Virus). 

Στην ομάδα των ιών HPV οφείλονται τα νοσήματα μυρμηκιές και οξυτενή κονδυλώματα τα οποία δεν ξεχωρίζουν μορφολογικά. Οι ιοί αυτοί διαχωρίζονται με τη βοήθεια του ανοσοηλεκτρικού μικροσκοπίου και με βάση τις αντιγονικές τους ιδιότητες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ομάδα των HPV γιατί μερικοί από αυτούς ενοχοποιούνται για την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου στον άνθρωπο. Οι ιοί HPV είναι DNA ιοί και ανήκουν στους Papova ιούς. Προσβάλλουν αποκλειστικά τον άνθρωπο και μάλιστα συγκεκριμένες στιβάδες του δέρματος.

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελεί έναν από τους πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενους ιούς. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια οικογένεια ιών με υψηλή μεταδοτικότητα που μεταδίδονται με την επαφή του δέρματος ή των βλεννογόνων και μπορεί να προσβάλλουν το δέρμα, τον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο, το αιδοίο, τον πρωκτό, το στόμα και το φάρυγγα.

Συνολικά υπάρχουν πάνω από 200 γνωστά στελέχη του ιού εκ των οποίων περισσότεροι από 40 μεταδίδονται σεξουαλικώς και προσβάλλουν τη γεννητική περιοχή. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 75% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα προσβληθούν από ένα τουλάχιστον στέλεχος του ιού στη διάρκεια της ζωής τους.

Οι τύποι HPV 6 και 11 ευθύνονται για το 90% των κονδυλωμάτων.

Χαμηλού κινδύνου ιοί που προκαλούν κυρίως κονδυλώματα είναι οι HPV6, HPV11, 42, 43 και 44.

Υψηλού κινδύνου που ενέχονται για δυσπλασίες, καρκίνο τραχήλου και άλλους καρκίνους είναι οι HPV16, HPV18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73 και 82. Η μόλυνση από αυτούς τους ιούς είναι δυνατό να προκαλέσει διαφόρων βαθμών προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, στο αιδοίο, στο πέος και στον πρωκτό. Η πρόοδος αυτών των προκαρκινικών αλλοιώσεων θα οδηγήσει μετά από αρκετούς μήνες ή έτη σε καρκίνο του αντίστοιχης περιοχής. Δυο τύποι του ιού (HPV-16 και HPV-18) είναι περισσότερο επιθετικοί και ευθύνονται για την πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

Μεγάλη σημασία στη πρόγνωση και εκτίμηση του κινδύνου στην εξέλιξη των βλαβών προς καρκίνωμα, έχει η ταυτοποίηση του ιού για βλάβες των βλεννογόνων των γεννητικών οργάνων και του στόματος ή του λάρυγγα.
Ο ιός αυτός προκαλεί τον ταχύ πολλαπλασιασμό των κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται καλοήθη εξογκώματα που είναι περισσότερο ενοχλητικά παρά επικίνδυνα, αλλά τα οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτικά.

Τα Οξυτενή Κονδυλώματα, όπως είναι η τυπική ονομασία των κονδυλωμάτων, μεταδίδονται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Διαφορετικά στελέχη, του ιού HPV, προκαλούν τις μυρμηκίες σε διάφορα σημεία του σώματος.

Οι μυρμηκίες μεταδίδονται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών.

Μυρμηκίες (Warts, Verrucae)

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV.
Προσβάλει όλες τις ηλικίες αλλά ιδιαίτερα την παιδική και εφηβική, όπως επίσης και τα δύο φύλα. Η επίπτωση των μυρμηκιών αυξάνεται σε ασθενείς με διάφορα λεμφώματα ή σε ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Παρατηρούμε ότι ο οργανισμός ευαισθητοποιείται προς τον ιό των μυρμηκιών ανάλογα με την ανοσολογική του κατάσταση. Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιθανότερο να προσβληθούν, καθώς δεν έχουν αναπτύξει (ακόμη) αντισώματα κατά του ιού και έρχονται συχνότερα σε επαφή με άτομα που έχουν μυρμηκίες.
Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με στεροειδή ή πάσχουν από ασθένειες που καταστέλλουν τη δράση του ανοσοποιητικού, όπως η λοίμωξη με HIV, έχουν επίσης μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν μυρμηκίες. Ο χρόνος επώασης των μυρμηκιών κυμαίνεται από 1- 24 μήνες και κατά μέσο όρο 4 μήνες. Εντοπίζονται στο πρόσωπο (μέτωπο, παρειές, γύρω από το στόμα) στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών και των δακτύλων και στα παιδιά κάτω των 12 ετών εμφανίζονται επιπλέον και στις κνήμες. Μπορεί να εντοπιστούν και σε άλλα μέρη του σώματος όπως στα πόδια, στα γόνατα και σπανιότερα στο κορμί και στο τριχωτό της κεφαλής. Ένα μέρος που μπορεί να εμφανιστεί και είναι αρκετά επώδυνο είναι στο παρωνύχιο. Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1, ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών

Είναι μεταδοτικό νόσημα από άνθρωπο σε άνθρωπο και ιδίως απαντάται σε μέλη κολυμβητηρίων και γυμναστηρίων, καθώς οι συνθήκες υγρασίας, η βάδιση με γυμνά πέλματα και τα κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ λαβές γυμναστικών οργάνων), ευνοούν την εξάπλωσή τους. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Μετά την αρχική επαφή, ο ιός HPV μπορεί να μείνει ανενεργός ή σε λανθάνουσα κατάσταση στο δέρμα και ενδέχεται να μην υπάρξουν αμέσως ορατά συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι πολλά άτομα ενδέχεται να είναι φορείς του ιού HPV χωρίς να το μάθουν ποτέ. Μολονότι είμαστε όλοι εκτεθειμένοι στον ιό HPV, ορισμένοι φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτόν, ενώ άλλοι είναι εκ φύσεως πιο ανθεκτικοί.

Οι δύο συχνότεροι τύποι μυρμηκίας είναι η κοινή μυρμηκία και η μυρμηκία των ποδιών.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες, ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορεί να εκληφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθεί το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία.
Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.
Οι κοινές μυρμηκίες είναι καλοήθη εξογκώματα του δέρματος. Η κοινή μυρμηκία μοιάζει με ένα σκληρό εξόγκωμα με ανώμαλη επιφάνεια που μοιάζει με κουνουπίδι. Οι μυρμηκίες μπορεί να είναι στρογγυλές ή με ακανόνιστο σχήμα, επίπεδες ή εξογκωμένες και μπορούν να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Μπορεί να είναι λευκές, γκρίζες ή καφέ. Οι κοινές μυρμηκίες αναπτύσσονται συνήθως γύρω από τα νύχια, τα δάκτυλα και το πίσω μέρος της παλάμης, αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανιστούν στα γόνατα και στο πρόσωπο, κυρίως σε σημεία όπου το δέρμα έχει σχιστεί.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία, που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Οι μυρμηκίες είναι μεταδοτικές και είναι πιθανόν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος ή να μεταδοθούν σε άλλα άτομα. Γι’ αυτό το λόγο, καλύτερο είναι να αντιμετωπίζονται αμέσως με θεραπεία.

Οξυτενή κονδυλώματα (Genital warts, Condylomata acuminata)

Tα κονδυλώματα είναι ένα συχνά απαντώμενο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που οφείλονται σε ορισμένα στελέχη του ιού HPV. Το 90% ωστόσο των κονδυλωμάτων οφείλεται στα στελέχη 6 και 11 που δεν προκαλούν κακοήθεια.
Η λοίμωξη από HPV μπορεί να έχει άσχημη εξέλιξη δημιουργώντας κινδύνους για καρκινογένεση σε περιπτώσεις όπως στην εγκυμοσύνη, στη χρήση αντισυλληπτικών, σε άτομα με σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας, άτομα με διαβήτη και ασθενείς υπό ανοσοκαταστολή. Μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν οι νεαρές ηλικίες 20- 25 ετών που έχουν πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
Για να δημιουργηθεί λοίμωξη από τον ιό HPV θα πρέπει να υπάρχει λύση της συνέχειας στο επιθήλιο δηλαδή ένα τραύμα και πιο συγκεκριμένα εμφανίζονται σε περιοχές όπου υπάρχει συνεχής τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή. Τέτοιες περιοχές είναι η είσοδος του κόλπου και ο τράχηλος στις γυναίκες ενώ στους άνδρες ο χαλινός του πέους.

Το νόσημα μεταδίδεται από άτομο προσβεβλημένο (με ή χωρίς ορατές κλινικά βλάβες) με τη σεξουαλική επαφή. Είναι σπάνια η μετάδοση με άλλο τρόπο αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κονδυλωμάτων από κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ πετσέτες) ή από μυρμηκιές, κυρίως σε παιδιά. Τα ανοσοκατασταλμένα άτομα είναι πιο επιρρεπή στον ιό ενώ είναι εξατομικευμένη και η αντίσταση του κάθε ατόμου στην προσβολή από αυτόν. Σε άλλα άτομα πολλαπλασιάζεται γρήγορα και υποτροπιάζει συχνά ο ιός ενώ σε άλλους θεραπεύεται εύκολα χωρίς υποτροπές.

Tα κονδυλώματα προσβάλλουν δέρμα και βλεννογόνους με συνήθεις εντοπίσεις τα γεννητικά όργανα, το περίνεο και την περιπρωκτική περιοχή (κυρίως σε γυναίκες και ομοφυλόφιλους) και σπανιότερα το στοματικό βλεννογόνο και τη γλώσσα. Στους άνδρες συχνή είναι η εντόπιση στη βαλανοποσθική αύλακα ενώ μπορεί να προσβάλλουν και το στόμιο της ουρήθρας ή την ουρήθρα εσωτερικά. Στις γυναίκες τα μικρά και μεγάλα χείλη και η είσοδος του κόλπου είναι οι συνήθης εντόπιση ενώ μπορεί να προσβληθεί και ο τράχηλος της μήτρας.
Τα κονδυλώματα πρωκτού πολύ συχνά εντοπίζονται μέσα στον πρωκτό όπως και στο περιπρωκτικό δέρμα. Η μόλυνση με τον ιό HPV συνήθως γίνεται κατά την επαφή, ωστόσο τα κονδυλώματα πρωκτού μπορούν να εμφανισθούν και χωρίς πρωκτική επαφή.
Η μετάδοση κονδυλωμάτων πρωκτού μπορεί να γίνει με τα δάκτυλα, π.χ. κατά τη διάρκεια του πλυσίματος.
Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.


Κλινικά εμφανίζονται σαν ογκίδια αρχικά μεγέθους λίγων χιλιοστών με ανθοκραμβοειδή (σαν κουνουπίδι) επιφάνεια και με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται σε μέγεθος αποκτούν μίσχο ή συνενώνονται μεταξύ τους. Είναι ανώδυνα με χρώμα από ρόδινο έως καφεοειδές. Στην επάλειψη με διάλυμα οξεικού οξέος λευκάζουν.

Η προστασία από την προσβολή από κονδυλώματα συνίσταται στη χρήση προφυλακτικού, το οποίο δυστυχώς παρέχει προστασία μόνο στις περιοχές τις οποίες τις οποίες καλύπτει. Δεδομένου επίσης του μακρού χρόνου επώασης του ιού (2-9 μήνες), ένας φορέας μπορεί να μεταδίδει τον ιό ενώ δεν έχει ακόμα παρουσιάσει βλάβες. Επίσης η ασυμπτωματική φορεία μπορεί να προκαλέσει μετάδοση της νόσου και μετά τη θεραπεία αφού ο ιός των θηλωμάτων διαβιεί για χρόνια στα επιδερμιδικά κύτταρα με δυναμικό να μεταδοθεί ή να υποτροπιάσει στο ίδιο άτομο εάν η άμυνα πέσει για κάποιο άλλο λόγο π.χ στρες, λοίμωξη, κακοήθεια, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος, όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Σε κάθε περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Εμφάνιση νέων βλαβών μετά την περίοδο των 6 μηνών συνεπάγεται επαναμόλυνση από τον ιό HPV των μυρμηκιών.


Η θεραπεία των κονδυλωμάτων συνίσταται στην καταστροφή των κυττάρων που έχουν προσβληθεί, με μεθόδους όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η χρήση laser η τοπική χρήση χημικών παραγόντων όπως ιμικουιμόδη, 5-φθοριοουρακίλη, ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη. Είναι επίσης απαραίτητος ο έλεγχος του τραχήλου σε περίπτωση προσβολής της γυναίκας και της ουρήθρας στον άνδρα όταν εντοπίζονται τα κονδυλώματα στο στόμιό της και υποτροπιάζουν.

Κρυοχειρουργική.

Η κρυοχειρουργική βασίζεται στο υγρό άζωτο το οποίο διατηρείται σε σταθερή θερμοκρασία -196 0C. Ένας απλός ψεκασμός πάνω στα κονδυλώματα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο της δερματικής βλάβης, ο οποίος οφείλεται στην κρυσταλλοποίηση του ενδοκυττάριου και του εξωκυττάριου υγρού εξ αιτίας του πάγου Μετά την ψύξη του κονδυλώματος, εμφανίζεται ερύθημα, οίδημα και στη συνέχεια σχηματίζεται ξηρά εφελκίδα (κρούστα) και το τραύμα επουλώνεται μετά από μερικές ημέρες. Συνήθως δεν σχηματίζεται ουλή ή αν σχηματιστεί είναι πολύ περιορισμένη.
Η κρουχειρουργική είναι καλά ανεκτή και δεν απαιτείται τοπική αναισθησία εκτός αν κρίνει διαφορετικά ο γιατρός.

Πρέπει να τονιστεί ότι καμία μέθοδος δεν εξασφαλίζει εξάλειψη της νόσου ή των πιθανών υποτροπών της.
 Χρήσιμος επίσης είναι και ο έλεγχος για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV,σύφιλη, ηπατίτιδες) τα οποία δεν έχουν πολλές φορές συμπτώματα αντιληπτά από τον ασθενή.


Πρόληψη

Παράγοντες όπως, η μη χρήση προφυλακτικού, η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων, η άγνοια για το εάν ο σύντροφός μας πάσχει από κάποιο σεξουαλικό μεταδιδόμενο νόσημα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, το εξασθενημένο ανοσοποιητικό, το stress, άλλες ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ιός HIV), καθώς και άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (π.χ. σύφιλη), ενισχύουν τις πιθανότητες να προσβληθεί κάποιος από τον ιό.

Με τη χρήση των εμβολίων για τα ογκογόνα στελέχη του ιού σε κορίτσια προ έναρξης της σεξουαλικής ζωής δίνονται ελπίδες για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Σωτήρια και επιβεβλημένη είναι η ετήσια προληπτική εξεταση με pap-test των γυναικών καθώς τα ογκογόνα στελέχη του ιού δρουν μετά από πολλά χρόνια και προκαλούν δυσπλασίες και καρκίνο στον τράχηλο. Τα ογκογόνα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν και στον άνδρα καρκίνο, που όμως σε αντίθεση με τον καρκίνο τραχήλου, γίνεται έγκαιρα αντιληπτός.

Σήμερα είναι διαθέσιμοι δυο τύποι εμβολίων που προστατεύουν από τους ιούς HPV16, HPV 18, HPV6, HPV11 που είναι και οι πιο “επιθετικοί” και ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου.
Τόσο παγκοσμίως όσο και στην ελληνική αγορά διατίθενται δύο εμβόλια: το διδύναμο και το τετραδύναμο.
- Το διδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα δύο πιο επιθετικά στελέχη του ιού,το HPV-16 και HPV-18.
- Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα στελέχη HPV-16 και HPV-18 και για τα στελέχη HPV-6 και HPV-11, τα οποία ευθύνονται για περίπου το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Κανένα από τα δυο εμβόλια δεν περιέχει κανενός είδους αντιβιοτικό ή άλλο συστατικό για την αντιμετώπιση υπάρχουσας λοίμωξης.
Ο εμβολιασμός και για τα δύο εμβόλια ολοκληρώνεται σε 3 δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Το εμβόλιο έχει τη μέγιστη απόδοση σε γυναίκες που δεν έχουν μολυνθεί από τον ιό και γι’ αυτό ο εμβολιασμός συστήνεται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Τα εμβόλια προσφέρουν στις μέχρι τώρα μελέτες προστασία για τουλάχιστον 8 χρόνια, χωρίς να χρειάζεται στο διάστημα αυτό επαναληπτική δόση.

Είναι ασφαλές το εμβόλιο για το hpv;

Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ασφαλής και η πιο συχνή παρενέργεια είναι τοπικός ερεθισμός με ερυθρότητα, οίδημα και κνησμό στο σημείο της ένεσης. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες, παρόμοιες με τα άλλα εμβόλια.

Το εννιαδύναμο εμβόλιο (που προσφέρει προστασία κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας 85-90% έναντι 70% του τετραδύναμου) κυκλοφορεί από το 2015 στις ΗΠΑ και από το 2016 στην Ευρώπη και στην Ελλάδα από το  2017.

Με τον συνδυασμό του εννιαδύναμου εμβολίου και του ΗPV DNA test ο κίνδυνος ελαττώνεται από 91% έως 98%. Να σημειωθεί ότι μία γυναίκα που θα εμβολιαστεί κατά του HPV θα χρειαστεί να κάνει σε όλη τη διάρκεια της ζωής της μόνο τέσσερις-πέντε φορές το ΗPV DNA test χωρίς να χρειάζεται να κάνει πλέον το τεστ Παπανικολάου. Το ΗPV DNA test εδώ και ενάμισι μήνα καλύπτεται πλέον από τον ΕΟΠΥΥ για γυναίκες κάθε ηλικίας.

Bιβλιογραφία
Winer R, Lee S, Hugher J, Adam D, Kiriat N, Koutsky L, Genital HPV infection: incidence and risk factors in cohort of female University students:Am.J.Epid.2003.
Clifford G, Smith J, Munoz N, Franseschi S: HPV types in invasive Ca worldwide: A metaanalysis: Br.J.Ca.2003.
Elden, Velders, Kast: The cell mediated immune response to HPV induced CC, implications for immunotherapy. Adv. C.Res.2002.

* Ο Γιώργος Μονεμβασίτης είναι Μαιευτήρας-Γυναικολόγος.

Επ. Καθηγητής Παν/μίου Cornell, H.Π.Α., 
Εξειδικευτής στην Ουρογυναικολογία και Χειρουργική Χαλάρωσης Πυέλου.

Τηλ. 210 8053176 Μαρούσι, τηλ 210 7777787 Δορυλαίου 10-12 Αθήνα

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η μυρμηκία; Πώς μεταδίδεται; Τι προκαλεί; Yπάρχει θεραπεία;
• Ο Καρκίνος του Τραχήλου της μήτρας, τα συμπτώματα, η πρόληψη και ο εμβολιασμός
• - ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• - Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;