13χρονος θεραπεύτηκε από επιθετικό καρκίνο εγκεφάλου: η σπάνια περίπτωση του Lucas

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Ο Lucas Jemeljanova, ένα 13χρονο αγόρι από το Βέλγιο, παρουσιάζεται ως σπάνια περίπτωση πλήρους ύφεσης από εξαιρετικά επιθετικό καρκίνο του εγκεφάλου. Διαγνώστηκε σε ηλικία 6 ετών με διάχυτο διηθητικό γλοίωμα γέφυρας, συμμετείχε στη μελέτη BIOMEDE και έλαβε everolimus. Η ιστορία του δεν είναι γενική «θεραπεία για όλους», αλλά ένα σπάνιο περιστατικό που δίνει ελπίδα για μελλοντικές στοχευμένες θεραπείες. 

 Ο μικρός Lucas διέψευσε κάθε διάγνωση και πιθανότητα επιβίωσης νικώντας έναν σπάνιο τύπο καρκίνου, δίνοντας ελπίδα για μελλοντικές αποτελεσματικές θεραπείες

Ένα 13χρονο αγόρι από το Βέλγιο έγινε το πρώτο στον κόσμο που θεραπεύτηκε από έναν θανατηφόρο τύπο καρκίνου του εγκεφάλου. Ο Lucas Jemeljanova διαγνώστηκε σε ηλικία 6 ετών με διάχυτο διηθητικό γλοίωμα γέφυρας (DIPG), έναν πολύ σπάνιο και εξαιρετικά επιθετικό όγκο του εγκεφάλου που σκοτώνει το 98% των πασχόντων μέσα σε πέντε χρόνια.

Mέσα στην ατυχία μιας τέτοιας διάγνωσης, έτυχε να γίνει ένας από τους πρώτους ασθενείς που συμμετείχε σε μια κλινική μελέτη κατά την οποία έλαβε την ουσία everolimus, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρκίνου των νεφρών, του παγκρέατος, του μαστού και του εγκεφάλου, αλλά δεν έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για τη θεραπεία του σπάνιου καρκίνου που έπασχε ο Lucas.

Το μικρό αγόρι τελικά ανταποκρίθηκε καλά στη θεραπεία και ο όγκος μειώθηκε σταδιακά. Επτά χρόνια αργότερα, ήταν ελεύθερο νόσου, καθώς δεν παρουσιάζει πλέον κανένα ίχνος καρκίνου και βρίσκεται επισήμως σε ύφεση εδώ και πέντε χρόνια. «Κέρδισε όλες τις πιθανότητες» δήλωσε ο γιατρός του Jacques Grill, επικεφαλής του προγράμματος για τους όγκους στον εγκέφαλο στο αντικαρκινικό κέντρο Gustave Roussy στο Παρίσι, επισημαίνοντας πως η περίπτωσή του προσφέρει πραγματική ελπίδα.

Το ταξίδι προς την ίαση

Μαζί με τους γονείς του, ο μικρός Lucas βρέθηκε στη Γαλλία για να λάβει μέρος στη δοκιμή BIOMEDE, η οποία εξέταζε πιθανά νέα φάρμακα για τον σπάνιο τύπο DIPG. Το everolimus δρα αναστέλλοντας την πρωτεΐνη mTOR, η οποία βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να διαιρούνται, να αναπτύσσονται και να παράγουν νέα αιμοφόρα αγγεία. Αυτό σταματά ή επιβραδύνει την ανάπτυξη του καρκίνου εμποδίζοντας τα καρκινικά κύτταρα να αναπαραχθούν και μειώνοντας την παροχή αίματος στα καρκινικά κύτταρα. Το φάρμακο έχει εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ως συνταγογραφούμενο φάρμακο για τη θεραπεία μιας σειράς καρκίνων.

Ο γιατρός του, ωστόσο, δεν ήταν σίγουρος για το πότε να σταματήσει τη θεραπεία, καθότι δεν υπήρχε κάποια επιστημονική παραπομπή ή αναφορά. Μέχρι πριν από ενάμιση χρόνο, οπότε και αποδείχθηκε ότι ο Lucas είχε σταματήσει να παίρνει τα φάρμακα ούτως ή άλλως: «Κατά τη διάρκεια μιας σειράς μαγνητικών τομογραφιών, παρακολούθησα τον όγκο να εξαφανίζεται εντελώς» σημειώνει ο Δρ Grill.

Οι λόγοι που ο μικρός ανταποκρίθηκε τόσο καλά στη θεραπεία παραμένουν ακόμα άγνωστοι. Διότι, στη μελέτη ακόμα επτά παιδιά θεωρήθηκαν ότι ανταποκρίθηκαν καλά στη θεραπεία, αφού δεν παρουσίασαν υποτροπές για τρία χρόνια μετά τη διάγνωσή τους, αλλά μόνο ο όγκος του Lucas εξαφανίστηκε εντελώς. Μια θεωρία που εξηγεί αυτά τα διφορούμενα αποτελέσματα οφείλεται πιθανώς σε «βιολογικές ιδιαιτερότητες» των όγκων τους, δήλωσε ο Δρ Grill: «Ο όγκος του Lucas είχε μια εξαιρετικά σπάνια μετάλλαξη που πιστεύουμε ότι έκανε τα κύτταρά του πολύ πιο ευαίσθητα στο φάρμακο», είπε.

Κάθε χρόνο περίπου 300 παιδιά στις Η.Π.Α. διαγιγνώσκονται με τη σπάνια αυτή μορφή όγκων, όταν τα παιδιά είναι ηλικίας μεταξύ 5 και 9 ετών. Μετά τη διάγνωση, η μέση επιβίωση εκτιμάται σε εννέα μήνες. Μερικά από τα πρώτα συμπτώματα είναι προβλήματα με την κίνηση των ματιών, αδυναμία του προσώπου, δυσκολία στο περπάτημα, παράξενες κινήσεις των άκρων και προβλήματα με την ισορροπία.

Διαβάστε επίσης

• Καρκίνος του λάρυγγα (larynx cancer). Ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και πώς προλαμβάνεται;
• Καρκίνος του παγκρέατος, Ποια τα συμπτώματα και ποιοι κινδυνεύουν;
• Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο αφού φτάσει σε προχωρημένο στάδιο. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
• Πότε διογκώνονται (πρήζονται) οι λεμφαδένες; Πόσο επικίνδυνο είναι; Ποιες εξετάσεις βοηθούν στην διάγνωση;
• Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν καρκίνο και δεν πρέπει να τα αγνοείτε

Πρώτη δημοσίευση: 15 Ιουνίου 2024 — MEDLABNEWS.GR | Συντάκτης: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Ιουνίου 2026

Καρκίνος στον εγκέφαλο: συμπτώματα, πονοκέφαλος, ζάλη, σπασμοί και διάγνωση

PhD

του Κωνσταντίνου Λούβρου,  M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο καρκίνος στον εγκέφαλο και οι όγκοι του εγκεφάλου μπορεί να εμφανιστούν με συμπτώματα όπως έντονος πονοκέφαλος, ζάλη, ναυτία, αστάθεια, σπασμοί, διαταραχές όρασης ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Το άρθρο εξηγεί τι είναι οι πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς όγκοι, ποιοι παράγοντες κινδύνου έχουν αναγνωριστεί και πώς γίνεται η διάγνωση με κλινική εξέταση, CT, MRI ή βιοψία 

Ο καρκίνος του εγκεφάλου εμφανίζεται όταν μέσα στον εγκέφαλο αναπτύσσονται ανώμαλα κύτταρα ανεξέλεγκτα.

Ο εγκέφαλος αποτελεί τμήμα του κεντρικού νευρικού συστήματος στο σώμα μας.

Ουσιαστικά πρόκειται για μάζες που αναπτύσσονται εντός της κρανιακής κοιλότητας και δρουν χωροκατακτητικά, πιέζοντας και παρεκτοπίζοντας τον παρακείμενο εγκέφαλο. Οι μάζες αυτές δημιουργούνται από τον ανεξέλεγκτο και ανώμαλο πολλαπλασιασμό εκείνων των κυττάρων από τα οποία προέρχονται και δρουν πιεστικά σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ανάλογα με την εντόπισή τους. Οι όγκοι του εγκεφάλου διακρίνονται με βάση τη συμπεριφορά τους σε καλοήθεις και κακοήθεις και ανάλογα με την προέλευσή τους σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς ή μεταστατικούς. 

Οι πρωτογενείς εγκεφαλικοί όγκοι στα παιδιά εντοπίζονται συνήθως στο οπίσθιο κρανιακό βόθριο και στους ενήλικες συνήθως εντοπίζονται στα εμπρόσθια εγκεφαλικά ημισφαίρια, παρόλο που μπορούν να αναπτυχθούν σε οποιοδήποτε μέρος του εγκεφάλου. 

Οι όγκοι στον εγκέφαλο μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις. Παίρνουν το όνομά τους από τα κύτταρα στα οποία πρωτοεμφανίζεται ο καρκίνος. Παράδειγμα καλοήθους όγκου στον εγκέφαλο είναι το μηνιγγίωμα.

Οι πιο συνηθισμένοι κακοήθεις όγκοι στον εγκέφαλο λέγονται γλοιώματα. Στους όγκους αυτούς περιλαμβάνονται το αστροκύτωμα, το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα (GBM) και το ολιγοδενδρογλοίωμα.

Τα αίτια των περισσότερων όγκων του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού είναι άγνωστα, αλλά κάποιοι παράγοντες κινδύνου για κακοήθεις όγκους του εγκεφάλου είναι γνωστοί:

Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία στο κεφάλι ως θεραπεία για άλλον τύπο καρκίνου είναι πιθανόν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης όγκων. Αυτό συμβαίνει συχνά σε άτομα που έχουν υποστεί ακτινοθεραπεία για παιδική λευχαιμία.

Είναι επίσης δυνατόν να έχουν κάποια γενετική προδιάθεση στην ανάπτυξη ενός όγκου.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να συνδέουν τη χρήση του κινητού τηλεφώνου με τους εγκεφαλικούς όγκους.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του εγκεφάλου; 

Παράγοντας κινδύνου είναι κάθε παράγοντας που συσχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης κάποιας συγκεκριμένης πάθησης, π.χ. καρκίνου του εγκεφάλου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι παραγόντων κινδύνου, ορισμένοι εκ των οποίων μπορούν να τροποποιηθούν ενώ άλλοι όχι.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ύπαρξη ενός ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει ότι κάποιος θα προσβληθεί από καρκίνο του εγκεφάλου. Πολλοί άνθρωποι έχουν τουλάχιστον έναν παράγοντα κινδύνου αλλά δεν θα προσβληθούν ποτέ από καρκίνο του εγκεφάλου, ενώ άλλοι που ήδη πάσχουν από καρκίνο του εγκεφάλου μπορεί να μην έχουν γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Ακόμη και αν κάποιος που πάσχει από καρκίνο του εγκεφάλου έχει έναν παράγοντα κινδύνου, συνήθως είναι δύσκολο να μάθουμε κατά πόσο ο παράγοντας αυτός συντέλεσε στην εμφάνιση της ασθένειας. Αν και οι αιτίες του καρκίνου του εγκεφάλου δεν είναι πλήρως κατανοητές, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που είναι συσχετισμένοι με τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. 
Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται οι εξής: 

• προχωρημένη ηλικία

• οι γενετικοί παράγοντες-οικογενειακό ιστορικό, άτομα με συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από όγκο του εγκεφάλου παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης της νόσου.

• περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η έκθεση σε ακτινοβολία, ή χημικά, κυρίως στον εργασιακό χώρο, ή  εφαρμογή ακτινοβολίας, ως θεραπευτικό μέσο

Οι εγκεφαλικοί όγκοι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, σε πρωτογενείς και σε δευτερογενείς. 

Οι πρωτογενείς όγκοι εμφανίζονται από μόνοι τους, χωρίς να έχει γίνει μετάσταση από κάποιο άλλο μέρος του σώματος, ενώ οι δευτερογενείς όγκοι είναι μεταστάσεις καρκίνων από διαφορετικά όργανα του σώματος. 

Πρωτογενείς όγκοι: αναπτύσσονται από τον ανώμαλο πολλαπλασιασμό εγκεφαλικών κυττάρων. 

Όγκοι μπορούν να δημιουργηθούν από τα διάφορα είδη των εγκεφαλικών κυττάρων. Στα παιδιά οι περισσότεροι όγκοι είναι πρωτογενείς. 

Δευτερογενείς όγκοι: αναπτύσσονται από μεταστάσεις καρκίνου που προϋπάρχει σε άλλο σημείο του σώματος. Οι δευτερογενείς αυτοί όγκοι είναι συχνότεροι από ότι οι πρωτογενείς όγκοι του εγκεφάλου. Στους ενήλικες οι περισσότεροι όγκοι είναι μεταστάσεις καρκίνων που εκδηλώθηκαν αλλού στο σώμα. 

Οι εγκεφαλικοί όγκοι ΔΕΝ είναι μεταδοτικοί.

Οι ασθενείς με όγκο του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού έχουν διαφορετικά συμπτώματα, ανάλογα με το σημείο που βρίσκεται ο όγκος. Μερικές φορές, όταν ένας όγκος αναπτύσσεται αργά, τα συμπτώματα εξελίσσονται σταδιακά και είναι ελάχιστα αισθητά. Είναι δυνατόν τα συμπτώματα να είναι παρόμοια με τα συμπτώματα άλλων ασθενειών.

Τα σημεία και συμπτώματα που μπορούν να προκαλούν οι πρωτογενείς ή δευτερογενείς εγκεφαλικοί όγκοι έχουν σχέση με πολλές βασικές λειτουργίες όπως η όραση, η ακοή, η ομιλία, η μνήμη, η κίνηση, η ισορροπία, η συμπεριφορά και η ψυχική κατάσταση. 
Τα κυριότερα είναι: 
Έντονος πονοκέφαλος: Ο πονοκέφαλος αυτός είναι ισχυρότερος από ότι συνήθως, επιδεινώνεται προοδευτικά, εκδηλώνεται το πρωί, εντοπίζεται πάντοτε στην ίδια περιοχή και μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό και απώλεια όρασης. 

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του εγκεφάλου; 

Τα συμπτώματα του καρκίνου του εγκεφάλου εξαρτώνται από το σημείο του εγκεφάλου στο οποίο βρίσκεται ο όγκος, από το μέγεθός του και από το πόσο γρήγορα αναπτύσσεται. Στα συνήθη συμπτώματα του καρκίνου του εγκεφάλου περιλαμβάνονται τα εξής: 

• σοβαροί πονοκέφαλοι που μπορεί να συνοδεύονται από ναυτία και έμετο ή μπορεί και όχι

• αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος (ημιπάρεση)

• επιληπτικές κρίσεις/σπασμοί

• αλλαγές στον τρόπο σκέψης ή στην προσωπικότητα

• διαταραχές στην όραση ή στην ομιλία

• δυσκολία στον έλεγχο των κινήσεων (αταξία)

• ζάλη. 

Τα συμπτώματα αυτά ενδέχεται να οφείλονται σε αρκετές παθήσεις και όχι μόνο στον καρκίνο του εγκεφάλου. Αν προκύψουν κάποια από τα εν λόγω συμπτώματα, έχει σημασία να αποταθείτε σε γιατρό.

Περισσότεροι από το 50% των ασθενών με εγκεφαλικό όγκο, παρουσιάζουν πονοκέφαλους. Χειροτερεύουν με το βήχα και με την αλλαγή της θέσης του ασθενούς. Με την αύξηση του όγκου γίνονται συχνότεροι, διαρκούν περισσότερο και γίνονται ισχυρότεροι. 

Προβλήματα όρασης: Διπλωπία (ο ασθενής βλέπει διπλά), απώλεια της περιφερικής ή άλλου μέρους της όρασης. Δυσκολίες ομιλίας και ακοής. 

Δυσκολίες ισορροπίας: Ο ασθενής δυσκολεύεται να κρατήσει την ισορροπία του και παρουσιάζει προβλήματα στο συντονισμό των κινήσεων του. 

Εμετοί: Ο ασθενής παρουσιάζει το πρωί όταν ξυπνά αναγούλες, εμετούς που δεν εξηγούνται από άλλους λόγους. Κάποτε οι εμετοί αυτοί μπορεί να είναι έντονοι. Απώλεια αίσθησης και κίνησης: Ο ασθενής χάνει προοδευτικά τη δυνατότητα να κινεί ή να αισθάνεται ένα μέλος του σώματός του, χέρι ή πόδι. 

Μπορεί επίσης να έχει μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα σε ένα μέλος του. Σύγχυση, δυσκολίες συγκέντρωσης. Αλλαγές στη συμπεριφορά. 

Σπασμοί: Οι αλλαγές στην ηλεκτρική δραστηριότητα των νευρώνων του εγκεφάλου που δημιουργεί ό όγκος, είναι αιτία σπασμών, απώλειας της συνείδησης, απώλειας ούρων ή και κοπράνων. Σπασμοί που εμφανίζονται ξαφνικά σε ένα ενήλικα χωρίς προηγούμενο ιστορικό σπασμών ή ατυχήματος με εμπλοκή του εγκεφάλου ή άλλης ασθένειας που προκαλεί σπασμούς, πρέπει να δημιουργεί την υποψία για εγκεφαλικό όγκο. Κάποτε οι σπασμοί μπορεί να είναι το μόνο σημείο ενός εγκεφαλικού όγκου που αυξάνεται με αργό ρυθμό. 

Παρόλο που δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο σύμπτωμα στους εγκεφαλικούς όγκους, η αργή ανάπτυξη νευρολογικών συμπτωμάτων και σημάδια αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης, όσο και η επιληψία σε κάποιον ασθενή με αρνητικό ιατρικό ιστορικό επιληψίας θα πρέπει να δημιουργήσουν την υποψία για εγκεφαλικό όγκο. 

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του εγκεφάλου; 

Μπορεί να πραγματοποιηθεί μια σειρά εξετάσεων για τη διερεύνηση συμπτωμάτων του καρκίνου του εγκεφάλου και την επιβεβαίωση μιας διάγνωσης. Ορισμένες από τις πιο συνηθισμένες εξετάσεις περιλαμβάνουν τα εξής: 

• φυσική (κλινική) εξέταση

• απεικονιστικές εξετάσεις όπως υπολογιστική τομογραφία (computed tomography (CT)) ή μαγνητική τομογραφία (magnetic resonance imaging (MRI))

• λήψη δείγματος ιστού (βιοψία) από τον εγκέφαλο για εξέταση στο μικροσκόπιο.

Επιλογές θεραπευτικής αγωγής 

Η θεραπευτική αγωγή και η περίθαλψη των καρκινοπαθών συνήθως παρέχονται από ομάδα επαγγελματιών στον τομέα της υγείας που ονομάζεται διεπιστημονική ομάδα. 

Οι κακοήθεις εγκεφαλικοί όγκοι αποτελούν ένα πολύπλοκο και δύσκολο θεραπευτικό πρόβλημα. Παρά την αξιόλογη βελτίωση της αντιμετώπισης και των ποσοστών ίασης για πολλούς άλλους καρκίνους που έχουν επιτευχθεί κατά τα τελευταία 30 χρόνια, για τους καρκίνους του εγκεφάλου δυστυχώς δεν έχει παρατηρηθεί ανάλογη πρόοδος. 

Οι όγκοι του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού αντιμετωπίζονται συνήθως με χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή θεραπεία με στεροειδή. Αυτές οι θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανεξάρτητα ή σε συνδυασμό.

Ο στόχος της θεραπείας είναι να εξαλειφθεί ο όγκος, ή να επιβραδυνθεί η ανάπτυξή του, και / ή να γίνουν ηπιότερα τα συμπτώματα με τη συρρίκνωση του όγκου και της τυχόν διόγκωσης γύρω από αυτόν.

Υπάρχουν επίσης πολλά είδη νέων και πειραματικών θεραπειών (ή βελτιώσεις των υφιστάμενων) που χρησιμοποιούνται συχνά για την θεραπεία ασθενών με όγκους, όπως είναι η γονιδιακή θεραπεία. Μεγάλη έμφαση τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί στη γονιδιακή θεραπεία των όγκων γενικότερα και κατά επέκταση και των όγκων του εγκεφάλου. Είναι γνωστό ότι γονιδιακές μεταβολές ευθύνονται και παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός όγκου. Στόχος λοιπόν, είναι η καταστολή εκείνων των γονιδίων, δηλαδή των τμημάτων του γενετικού υλικού, που φαίνεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ογκογένεση και τα οποία αποκαλούνται ογκογονίδια. Ένα μεγάλο κομμάτι της έρευνας και της επιστήμης ασχολείται με αυτό το εξαιρετικά μεγάλο και δύσβατο κεφάλαιο και όλα υπόσχονται ότι αυτή η θεραπεία ίσως αποτελέσει τη θεραπεία του μέλλοντος στην ογκολογία.

Οι δυσκολίες στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των εγκεφαλικών όγκων οφείλονται σε πολλούς παράγοντες. Αρχικά μέσα στον εγκέφαλο αναπτύσσονται πολλών ειδών όγκοι με διαφορετική ιστολογική μορφή. Ο τρόπος και η ταχύτητα ανάπτυξης είναι διαφορετικός για κάθε μορφή. Η μεγάλη ετερομορφία που χαρακτηρίζει τους εγκεφαλικούς όγκους παρατηρείται ακόμη και μέσα σε οντότητες της ίδιας ιστολογικής κατηγορίας. Το γεγονός αυτό αυξάνει την δυσκολία αξιολόγησής τους και σε αρκετές περιπτώσεις τη δυναμική εξέλιξής τους. 

Πρωτοποριακή συνδυαστική θεραπεία για τον καρκίνο του εγκεφάλου Σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής σε ασθενείς με καρκίνο εγκεφάλου (γλοίωμα βαθμού IV) δίνει πρωτοποριακή συνδυαστική θεραπεία!

Αυτό ανακοινώθηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Νευροχειρουργικής Εταιρείας, το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο Λος Αντζελες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα επιστημονικών μελετών που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο η συνδυαστική θεραπεία για το Γλοιοβλάστωμα (γλοίωμα βαθμού IV) σχεδόν διπλασιάζει το προσδόκιμο ζωής.

Πρόγνωση-Έκβαση
Η πρόγνωση και κατά συνέπεια η έκβαση των ασθενών είναι άμεσα συνυφασμένη με το αποτέλεσμα της βιοψίας. Κατά συνέπεια, καλοήθεις όγκοι μετά από ολική χειρουργική εξαίρεση-καθαρισμό, θεωρούνται πλήρως ιάσιμοι.
Οι πιο συχνοί κακοήθεις όγκοι είναι όπως ήδη έχει προαναφερθεί τα γλοιώματα. Τα γλοιώματα λοιπόν, αδρά διακρίνονται σε χαμηλής και υψηλής κακοήθειας. Τα χαμηλής κακοήθειας, παρουσιάζουν μέσο όρο επιβίωσης περίπου 7-10 χρόνια, ενώ τα υψηλής κακοήθειας μέχρι 2 χρόνια, μετά από πλήρη θεραπεία.
Όσον αφορά στους μεταστατικούς όγκους η πρόγνωση εξαρτάται από την πρωτοπαθή νόσο και την πιθανή διασπορά της νόσου και σε άλλα όργανα ή συστήματα πλην του εγκεφάλου. Σε ένα γενικό πλάνο, ασθενής με μετάσταση στον εγκέφαλο, η οποία προκαλεί νευρολογική σημειολογία, παρουσιάζει μέση επιβίωση περίπου ένα μήνα, αν δεν αντιμετωπιστεί, ενώ η μέση επιβίωση μετά από χειρουργική αφαίρεση μονήρους εγκεφαλικής μετάστασης ανέρχεται περίπου στα 2 χρόνια.

Βιβλιογραφικές παραπομπές 

Australian Cancer Network Adult Brain Tumour Guidelines Working Party. Clinical practice guidelines for the management of adult gliomas: astrocytomas and oligodendrogliomas. Cancer Council Australia, Australian Cancer Network and Clinical Oncological Society of Australia Inc

Διαβάστε επίσης

• Καρκίνος του λάρυγγα (larynx cancer). Ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και πώς προλαμβάνεται;
• Καρκίνος του παγκρέατος, Ποια τα συμπτώματα και ποιοι κινδυνεύουν;
• Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο αφού φτάσει σε προχωρημένο στάδιο. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
• Πότε διογκώνονται (πρήζονται) οι λεμφαδένες; Πόσο επικίνδυνο είναι; Ποιες εξετάσεις βοηθούν στην διάγνωση;
• Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν καρκίνο και δεν πρέπει να τα αγνοείτε

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Ιουνίου 2026

Ο πιτσιρικάς που νίκησε τον καρκίνο. Του έδιναν 18 μήνες ζωής: η ιστορία του παιδιού που ξεπέρασε τέσσερις όγκους στον εγκέφαλο

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Ο Ντάνιελ Μόρτον διαγνώστηκε παιδί με όγκο στον εγκέφαλο και, σύμφωνα με τους γιατρούς, κάποια στιγμή του έδιναν μόλις 18 μήνες ζωής. Η ιστορία του όμως πήρε διαφορετική τροπή, καθώς οι επόμενες εξετάσεις έδειξαν ότι οι όγκοι ήταν χαμηλού βαθμού και ο ίδιος συνέχισε να ζει κανονικά. Το άρθρο καταγράφει την περιπέτεια του παιδιού, τις επεμβάσεις και την αγωνία της μητέρας του. Όταν ήταν 10 ετών διαγνώστηκε για πρώτη φορά με όγκο στο κεφάλι, κάτι που έγινε άλλες τρεις φορές σε διαφορετικά σημεία.

Ιατρικό λάθος ή δύναμη της θέλησης; Ότι από τα δύο και αν ισχύει, η ουσία είναι ότι ο Ντάνιελ Μόρτον, μετά από 5 χρόνια, ζει κανονικά σαν άνθρωπος... Έστω και αν χρειάστηκε να κάνει κάποια σημαντικές αλλαγές στην ζωή του.

Η περιπέτειά του ξεκίνησε το 2014, όταν διαγνώστηκε με έναν όγκο στον εγκέφαλο, ο οποίος αφαιρέθηκε με μία επέμβαση 11 ωρών. Ωστόσο οι επαναληπτικές εξετάσεις δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα, καθώς 10 αργότερα βρέθηκε ένας άλλος όγκος, ο οποίος μεγάλωνε επικίνδυνα. Κάτι που οδήγησε τους γιατρούς στο συμπέρασμα ότι ο πιτσιρικάς είχε μόλις 18 μήνες ζωής ακόμα.

Μετά το αρχικό σοκ, η μητέρα του ήρθε σε επικοινωνία με μία ερευνητική ομάδα, προκειμένου ο Ντάνιελ να λάβει μέρος σε μία πειραματική μέθοδο, όμως με τις εξετάσεις να δείχνουν πως δεν είναι σε τελικό στάδιο. Κάτι που επιβεβαίωσαν και οι γιατροί Great Ormond Street Hospital.

Τρεις μήνες αργότερα όμως, ένα νέος όγκος έκανε την εμφάνισή του, ο οποίος αφαιρέθηκε τον Νοέμβριο του 2014, με τις εξετάσεις του πιτσιρικά να είναι καθαρές για δύο χρόνια. Το 2016 όμως εμφανίστηκε και ένας τρίτος όγκος, ο οποίος αφαιρέθηκε τον Σεπτέμβριο, δημιουργώντας όμως ένα πρόβλημα στο νεύρο της δεξιάς πλευράς.

Ακολούθησαν 2 χρόνια καθαρών εξετάσεων, μέχρι που τον περασμένο Νοέμβριο εντοπίστηκε και ένας τέταρτος όγκος, ο οποίος αφαιρέθηκε και αυτός.

Οι εξετάσεις όμως του Great Ormond Street Hospital έδειξαν πως και οι τέσσερις όγκοι ήταν χαμηλού βαθμού, κάτι που σημαίνει οτι η διάγνωση θανάτου του Ντάνιελ, θα μπορούσε μια και καλή (σ.σ στο μέτρο του δυνατού βέβαια) να αντιστραφεί.

«Δεν μπορώ να μεταφέρω με λόγια το πως είναι να νιώθεις όταν σου λένε οτι το παιδί σου πεθαίνει. Είχαμε ακόμα 18 μήνες μαζί του. Θυμάμαι τον εαυτό μου να γυρίζω από το ιατρείο, μετά την πρώτη διάγνωση, να ξαπλώνω στο κρεβάτι και να σχεδιάζω την κηδεία του παιδιού μου. Σκεφτόμουν τα τραγούδια που θα παίξουν στην τελετή.

Την επόμενη μέρα όμως, ξύπνησε με εντελώς καλύτερη διάθεση. Είπα στον εαυτό μου οτι πρέπει να κάνω αυτό που πρέπει», είπε χαρακτηριστικά, η μητέρα του, Τόνι Πιρς.

Διαβάστε επίσης

• Καρκίνος στον εγκέφαλο. Όγκος με ζαλάδες, πονοκέφαλο, ναυτία, αστάθεια, σπασμούς
  
• Καρκίνος του λάρυγγα (larynx cancer). Ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και πώς προλαμβάνεται;
• Καρκίνος του παγκρέατος, Ποια τα συμπτώματα και ποιοι κινδυνεύουν;
• Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο αφού φτάσει σε προχωρημένο στάδιο. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
• Πότε διογκώνονται (πρήζονται) οι λεμφαδένες; Πόσο επικίνδυνο είναι; Ποιες εξετάσεις βοηθούν στην διάγνωση;
• Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν καρκίνο και δεν πρέπει να τα αγνοείτε

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2019 — MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Ιουνίου 2026

Στο πλευρό των ασθενών με Κληρονομικό Αγγειοοίδημα η CSL: Μία νόσος που συχνά υποδιαγιγνώσκεται

medlabnews.gr iatrikanea

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κληρονομικού Αγγειοοιδήματος (ΚΑΟ), που τιμάται κάθε χρόνο στις 16 Μαΐου, η CSL, υπό την αιγίδα του Συλλόγου ασθενών ΚΑΟ Ελλάδας, υλοποιεί ψηφιακή καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το Κληρονομικό Αγγειοοίδημα αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων και της σωστής διάγνωσης.

Με κεντρικό μήνυμα «Ταυτίζεσαι;», η καμπάνια αξιοποιεί εικόνες και αναλογίες από τη φύση, προκειμένου να αναδείξει πως ένα «φούσκωμα/πρήξιμο», που στο ζωικό βασίλειο λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός άμυνας ή επικοινωνίας, μπορεί στον άνθρωπο να αποτελεί σύμπτωμα μιας σπάνιας και σοβαρής πάθησης. Μέσα από αυτή τη δημιουργική αντιπαραβολή, η καμπάνια ενθαρρύνει το κοινό να αναγνωρίζει έγκαιρα πιθανά προειδοποιητικά σημάδια.

Μέσα από δημιουργικό περιεχόμενο με έντονα οπτικά στοιχεία, η καμπάνια επιδιώκει να τραβήξει την προσοχή του κοινού και να ενθαρρύνει όσους εμφανίζουν πιθανά συμπτώματα να αναζητήσουν ιατρική καθοδήγηση από εξειδικευμένο αλλεργιολόγο. Παράλληλα, μέσω της ενημερωτικής πλατφόρμας HAEAWARENESS.GR, το κοινό μπορεί να βρει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη νόσο, τα συμπτώματα και τη διάγνωσή της.

Το Κληρονομικό Αγγειοοίδημα (ΚΑΟ) είναι μια σπάνια γενετική πάθηση που προκαλεί επαναλαμβανόμενα και απρόβλεπτα επεισόδια οιδήματος σε σημεία του σώματος όπως το πρόσωπο, τα άκρα, η κοιλιακή χώρα και ο ανώτερος αεραγωγός. Τα επεισόδια μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και απειλητικά για τη ζωή, επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Δυστυχώς, αρκετά συχνά η διάγνωση καθυστερεί, με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να λαμβάνουν λανθασμένες διαγνώσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η πρωτοβουλία «Ταυτίζεσαι;» αποτελεί μέρος της διαρκούς δέσμευσης της CSL στην ενίσχυση της ενημέρωσης και της έγκαιρης διάγνωσης των σπάνιων παθήσεων, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας μιας νόσου που, παρά τη σοβαρότητά της, εξακολουθεί να παραμένει σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να κάνει τη διαφορά. Μάθετε περισσότερα για το Κληρονομικό Αγγειοοίδημα, τα συμπτώματα και τη διάγνωσή του στο HAEAWARENESS.GR ή μέσω του QR code παρακάτω.

Η κοινωνία στο όριο: τράπεζες, χρεώσεις και πολίτες χωρίς φωνή. Τα κόκκινα δάνεια γκρεμίζουν ζωές

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Γενικού Γραμματέα Ινστιτούτου Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας, medlabnews.gr iatrikanea 

Οι τράπεζες μιλούν με αριθμούς: κέρδη, δείκτες, προμήθειες, όρια και αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Η κοινωνία όμως βιώνει την άλλη πλευρά: ταλαιπωρία, χρεώσεις, κλειστές πόρτες, ψηφιακό αποκλεισμό και αίσθηση αδικίας. Το άρθρο φωτίζει το χάσμα ανάμεσα στην τραπεζική λογική των αριθμών και στην καθημερινότητα των πολιτών. 

 Η Τράπεζα της Ελλάδος, βλέποντας τον δημοσιονομικό κίνδυνο από το ενδεχόμενο ενεργοποίησης των εγγυήσεων του «Ηρακλή», αποφάσισε να πιέσει τις τράπεζες και τους servicers να αυξήσουν τους ρυθμούς εκκαθάρισης των κόκκινων δανείων. Η εντολή είναι ξεκάθαρη: «επιτάχυνση, περισσότερη πίεση, λιγότερη ανοχή».

Όμως με τον τρόπο που πάμε, η «λύση» του προβλήματος γίνεται τοξικό δηλητήριο για την κοινωνία.

Ο λογαριασμός στην υγεία των πολιτών

Η ασφυκτική καθημερινότητα των πλειστηριασμών και των απειλών έξωσης δεν αφήνει ανεπηρέαστη την υγεία:

• Αυτοάνοσα νοσήματα εκτοξεύονται, καθώς το στρες καταρρακώνει το ανοσοποιητικό.
• Η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές σπάνε ρεκόρ, με χιλιάδες ανθρώπους σε φαρμακευτική αγωγή ή σε απόγνωση.
• Τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά αυξάνονται, καθώς η καρδιά και ο εγκέφαλος δεν αντέχουν την καθημερινή πίεση.
• Ακόμη και ο καρκίνος βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε έναν οργανισμό εξαντλημένο από συνεχή ψυχοσωματικό πόλεμο.

Η οικονομική ασφυξία μετατρέπεται σε υγειονομική βόμβα

Η πολιτική διάσταση

Κι ενώ οι αριθμοί δείχνουν μείωση ΜΕΔ, η κοινωνία βράζει. Όσο η κυβέρνηση «σφυρίζει αμέριμνα» και θεωρεί ότι το πρόβλημα είναι λυμένο μέσω στατιστικών, τόσο χάνει ψήφους. Διότι ο κύριος όγκος αυτών που πλήττονται είναι οι οικογενειάρχες επαγγελματίες, οι μικρομεσαίοι που κρατούν την οικονομία όρθια. Άνθρωποι που προσπαθούν με νύχια και με δόντια να πληρώνουν, να μεγαλώνουν παιδιά, να κρατήσουν ένα μαγαζί ανοιχτό. Αυτοί δεν είναι «στρατηγικοί κακοπληρωτές». Είναι η σπονδυλική στήλη της κοινωνίας.

Και όταν αυτή η σπονδυλική στήλη σπάσει, καμία κυβέρνηση δεν θα έχει πια λαϊκό έρεισμα.

Ο γάιδαρος του Χότζα: η πιο επικίνδυνη παρομοίωση

Η ιστορία είναι γνωστή: Ο Χότζας ήθελε να μάθει στον γάιδαρό του να μην τρώει. Κάθε μέρα του έδινε όλο και λιγότερο φαγητό, πιστεύοντας ότι στο τέλος θα ζήσει χωρίς τροφή. Όμως, λίγο πριν τα «καταφέρει», ο γάιδαρος έσκασε.

Έτσι και σήμερα:

Κόβονται λίγο-λίγο τα εισοδήματα.

Σφίγγεται η θηλιά με τα χρέη.

Πιέζεται η ψυχή, το σώμα, η οικογένεια.

Και η κοινωνία, όπως ο γάιδαρος του Χότζα, θα σκάσει. Όχι γιατί δεν θέλει να ζήσει, αλλά γιατί της αφαιρούν κάθε μέσο επιβίωσης.

Συμπέρασμα:

Η ΤτΕ και οι τράπεζες μπορεί να θεωρούν ότι προστατεύουν τα δημοσιονομικά μεγέθη. Στην πραγματικότητα, όμως, σπρώχνουν μια ολόκληρη κοινωνία στα όρια. Και όταν σκάσει, δεν θα πληγούν μόνο οι δανειολήπτες· θα πληγεί η ίδια η δημοκρατία, η κοινωνική συνοχή και, τελικά, η ίδια η πολιτική εξουσία.

Πρώτη δημοσίευση: Αύγουστος 2025 — MEDLABNEWS.GR | Συντάκτης: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Ιουνίου 2026

33χρονη κατήγγειλε τον πεθερό της για βιασμό κατ’ εξακολούθηση – «Με απειλούσε ότι θα χάσω τα παιδιά μου»

 medlabnews.gr iatrikanea 

Σοκ προκαλεί στη Ρόδο η υπόθεση 49χρονου άνδρα, ο οποίος κατηγορείται ότι κακοποιούσε σεξουαλικά την 33χρονη νύφη του και την απειλούσε πως θα χάσει την επιμέλεια των παιδιών της, εάν αντιδρούσε ή προσέφευγε στις Αρχές.

Ο κατηγορούμενος αναμένεται να απολογηθεί ενώπιον των ανακριτικών Αρχών της Ρόδου, ενώ σε βάρος του έχουν ασκηθεί διώξεις για βιασμό κατ’ εξακολούθηση, ενδοοικογενειακή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας και ενδοοικογενειακή απειλή. Σύμφωνα με τη «Δημοκρατική» της Ρόδου, οι καταγγελλόμενες πράξεις ανάγονται σε βάθος ετών, ενώ η γυναίκα φέρεται να υποστηρίζει ότι η παρενοχλητική συμπεριφορά ξεκίνησε από τα πρώτα χρόνια του γάμου της.

Η 33χρονη, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία της υπόθεσης, κατήγγειλε ότι ο πατέρας του συζύγου της την εξανάγκαζε σε γενετήσιες πράξεις, εκμεταλλευόμενος τον φόβο της. Κατά τους ισχυρισμούς της, ο 49χρονος την απειλούσε ότι θα την καταγγείλει στην Πρόνοια, με αποτέλεσμα να χάσει τα παιδιά της.

Η ίδια φέρεται να έχει παραδώσει στις Αρχές φορητό σκληρό δίσκο με οπτικοακουστικό υλικό, το οποίο, κατά τους ισχυρισμούς της, σχετίζεται με την υπόθεση. Το υλικό εξετάζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες και θεωρείται κρίσιμο για την πορεία της έρευνας.

Σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, στο πλευρό της 33χρονης βρίσκεται ο 30χρονος σύζυγός της, ο οποίος φέρεται να ενημερώθηκε για την υπόθεση μετά από βίντεο που αναρτήθηκε στα social media.

Από την πλευρά του, ο 49χρονος αρνείται όλες τις κατηγορίες. Υποστηρίζει ότι δεν τέλεσε καμία από τις πράξεις που του αποδίδονται και κάνει λόγο για αβάσιμες καταγγελίες, τις οποίες συνδέει με οικογενειακές αντιπαραθέσεις. Σύμφωνα με την υπερασπιστική του θέση, είχε προσφέρει οικονομική στήριξη και φιλοξενία στο ζευγάρι.

Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης, με τις ανακριτικές Αρχές να καλούνται να αξιολογήσουν τις καταθέσεις, το υλικό που έχει προσκομιστεί και τους ισχυρισμούς των δύο πλευρών.

«Μου είπαν να τον προκαλέσω να με χτυπήσει»: Σοκάρει 35χρονη μητέρα για το ΑΤ Αγίων Αναργύρων

medlabnews.gr iatrikanea  

Σοκ προκαλεί η καταγγελία 35χρονης μητέρας από τους Αγίους Αναργύρους, η οποία υποστηρίζει ότι ενώ είχε απευθυνθεί επανειλημμένα στις Αρχές για ενδοοικογενειακή βία, δεν έλαβε την προστασία που περίμενε.

Η γυναίκα, μητέρα δύο παιδιών, καταγγέλλει ότι είχε ζήσει επαναλαμβανόμενα περιστατικά βίας από τον σύντροφό της και ότι είχε προσφύγει στο Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων. Σύμφωνα με όσα είπε, είχε προηγουμένως κάνει μηνύσεις, χωρίς –όπως υποστηρίζει– να υπάρξει σύλληψη του καταγγελλόμενου.

Η ίδια περιέγραψε περιστατικά σωματικής βίας, λέγοντας ότι είχε δεχθεί χτύπημα στη μύτη, ότι ο σύντροφός της φέρεται να της είχε βάλει τα χέρια στον λαιμό και ότι σε άλλο περιστατικό την έσπρωξε νύχτα μπροστά στα παιδιά της. «Όπως ήμουν μέσα στα αίματα πήγα στην αστυνομία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι φοβάται τόσο για τη δική της ζωή όσο και για τα παιδιά της.

Η πιο σοβαρή πτυχή της καταγγελίας είναι ο ισχυρισμός της ότι αστυνομικός φέρεται να της είπε να προκαλέσει τον σύντροφό της ώστε να τη χτυπήσει και να μπορέσει να γίνει σύλληψη. «Μου είπαν να τον βάλω στο σπίτι μου, να τον προκαλέσω και να καλέσω το 100 για να έρθουν να γίνει σύλληψη», υποστήριξε. Σύμφωνα με την ίδια, η απάντησή της ήταν: «Δηλαδή μου λέτε να έρθει να με σκοτώσει για να έρθετε να με πάρετε πτώμα;».

Η υπόθεση προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση επειδή αφορά το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων, το οποίο είχε βρεθεί στο επίκεντρο μετά τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το τμήμα, όταν είχε ζητήσει προστασία από τον πρώην σύντροφό της. Η 35χρονη υποστηρίζει ότι, παρά το σοκ εκείνης της υπόθεσης, η δική της εμπειρία έδειξε ότι «δεν έχει αλλάξει τίποτα» στον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών.

Η ΕΛ.ΑΣ., από την πλευρά της, διαψεύδει ότι υπήρξε αδιαφορία ή πλημμελής διαχείριση. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι καταγγελίες της γυναίκας καταγράφηκαν και αξιολογήθηκαν, ενώ ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες αστυνομικές και δικαστικές διαδικασίες. Για την τελευταία καταγγελία, η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι ο καταγγελλόμενος οδηγήθηκε στις 6 Ιουνίου 2026 με την αυτόφωρη διαδικασία στο δικαστήριο, δικάστηκε, του επιβλήθηκε ποινή με αναστολή και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος με απόφαση της Δικαιοσύνης.

Η υπόθεση ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το αν τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας προστατεύονται έγκαιρα και αποτελεσματικά όταν απευθύνονται στις Αρχές. Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, η ενδοοικογενειακή βία διώκεται αυτεπάγγελτα βάσει του Ν. 3500/2006, όπως έχει τροποποιηθεί, και για την υποβολή μήνυσης δεν απαιτείται παράβολο.

Για γυναίκες που βιώνουν βία ή για τρίτα πρόσωπα που γνωρίζουν περιστατικά, λειτουργεί η πανελλαδική Γραμμή SOS 15900, 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, με ψυχολόγους και κοινωνικούς επιστήμονες που παρέχουν άμεση βοήθεια και συμβουλευτική.