Άρης Μουγκοπέτρος: Παίζει ξανά κλαρίνο έναν χρόνο μετά τον ακρωτηριασμό από κροτίδα (video)

 medlabnews.gr iatrikanea 

Μια από τις πιο συγκινητικές εικόνες του φετινού Πάσχα έρχεται από τον Άρη Μουγκοπέτρο. Ο γνωστός δεξιοτέχνης του κλαρίνου εμφανίστηκε να παίζει ξανά, σχεδόν έναν χρόνο μετά τον σοβαρό τραυματισμό που υπέστη από έκρηξη κροτίδας το Πάσχα του 2025. Στο βίντεο που ανάρτησε, ο ίδιος έγραψε με νόημα: «Κάπου είχαμε μείνει πέρυσι τέτοια μέρα… Εδώ είμαι πάλι», στέλνοντας μήνυμα επιστροφής, επιμονής και δύναμης.

Ο τραυματισμός του είχε συγκλονίσει το πανελλήνιο, καθώς σύμφωνα με τα δημοσιεύματα η κροτίδα εξερράγη στα χέρια του στη διάρκεια πασχαλινής γιορτής στην Αχαΐα, με αποτέλεσμα να ακρωτηριαστούν δύο δάχτυλα και να χρειαστεί νοσηλεία και χειρουργική αντιμετώπιση. Παρά τη σκληρή δοκιμασία, ο μουσικός είχε από νωρίς δηλώσει ότι στόχος του ήταν να σταθεί ξανά στα πόδια του και να επιστρέψει στο κλαρίνο.

Η νέα του εμφάνιση αποκτά έτσι ιδιαίτερο συμβολισμό. Δεν πρόκειται μόνο για μια καλλιτεχνική επανεκκίνηση, αλλά για μια προσωπική νίκη απέναντι σε έναν τραυματισμό που θα μπορούσε να του στερήσει οριστικά την επαφή με το μουσικό όργανο που σημάδεψε την πορεία του. Τα σημερινά δημοσιεύματα περιγράφουν την επάνοδό του ως ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας, ενώ ο ίδιος δείχνει αποφασισμένος να ξαναβρεί, βήμα βήμα, τη θέση του στη σκηνή και στα πανηγύρια.

Η ιστορία του Άρη Μουγκοπέτρου επαναφέρει ταυτόχρονα με τον πιο σκληρό τρόπο και τον διαχρονικό κίνδυνο από τις κροτίδες το Πάσχα. Πίσω από τη συγκίνηση της επιστροφής του, μένει και μια πολύ ισχυρή υπενθύμιση: ένα στιγμιαίο λάθος μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες και να αλλάξει για πάντα τη ζωή ενός ανθρώπου.

View this post on Instagram

A post shared by Άρης Μουγκοπέτρος (@aris_mougopetros)

View this post on Instagram

A post shared by Άρης Μουγκοπέτρος (@aris_mougopetros)

Ανάσταση με αίμα: Ακρωτηριασμοί, τραυματισμοί και ανήλικοι στα επείγοντα από κροτίδες και φέτος

 medlabnews.gr iatrikanea 

Για ακόμη μία χρονιά, η νύχτα της Ανάστασης στην Ελλάδα δεν σφραγίστηκε μόνο από το «Χριστός Ανέστη», αλλά και από σοβαρούς τραυματισμούς που συνδέονται με κροτίδες, βεγγαλικά και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Τα φετινά στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν έχει εκλείψει, αλλά παραμένει επικίνδυνα ζωντανό, με ακρωτηριασμούς, οφθαλμικά τραύματα και παιδιά να καταλήγουν στα επείγοντα. Από τις 7 Μαρτίου έως το πρωί της Κυριακής του Πάσχα 2026, οι Αρχές κατέγραψαν τουλάχιστον 14 τραυματισμούς από χρήση βεγγαλικών και κροτίδων σε όλη τη χώρα. Για την ίδια περίοδο αναφέρθηκαν δεκάδες χιλιάδες έλεγχοι, εκατοντάδες χιλιάδες κατασχεμένα είδη πυροτεχνίας και πάνω από 100 συλλήψεις, αποτυπώνοντας το μέγεθος του φαινομένου.

Το πιο σοκαριστικό περιστατικό καταγράφηκε στο Βέλο Κορινθίας. Δύο νεαροί τραυματίστηκαν σοβαρά όταν εξερράγη βεγγαλικό ή αυτοσχέδιος μηχανισμός που προσπάθησαν να ενεργοποιήσουν. Σύμφωνα με τις νεότερες αναφορές, ο ένας υπέστη ακρωτηριασμό δακτύλου, ενώ ο δεύτερος τραυματίστηκε σοβαρά στο μάτι και χρειάστηκε διακομιδή σε νοσοκομείο της Αθήνας.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το φαινόμενο δεν αφορά μόνο ενήλικες. Την Κυριακή του Πάσχα, 12χρονο αγόρι τραυματίστηκε σοβαρά στα δάχτυλα από έκρηξη κροτίδας έξω από ιερό ναό στο Μενίδι και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο παίδων. Το περιστατικό υπενθυμίζει ότι κάθε χρόνο οι ίδιες εικόνες επαναλαμβάνονται: παιδιά και έφηβοι έρχονται σε επαφή με επικίνδυνα υλικά που συχνά αντιμετωπίζονται λανθασμένα ως «έθιμο» ή «παιχνίδι».

Η εικόνα που προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. είναι αποκαλυπτική. Λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα είχαν ήδη καταγραφεί 10 έως 11 τραυματισμοί, περισσότερες από 70 έως 100 συλλήψεις και κατασχέσεις που ξεπερνούσαν τις 86.000 έως 170.000 κροτίδες, βεγγαλικά και άλλα πυροτεχνικά είδη. Με τα νεότερα στοιχεία, οι αριθμοί ανέβηκαν ακόμη περισσότερο, φτάνοντας τους 14 τραυματίες, τις 136 συλλήψεις και τις 180.437 κατασχέσεις. Το εύρος αυτό οφείλεται στο ότι οι επίσημες ανακοινώσεις ανανεώνονταν μέρα με τη μέρα.

Ιατρικά, οι τραυματισμοί από κροτίδες είναι από τους πιο καταστροφικούς τραυματισμούς άκρας χειρός και προσώπου. Η έκρηξη σε μικρή απόσταση μπορεί να προκαλέσει ακρωτηριασμό δακτύλων, εκτεταμένα εγκαύματα, ρήξη ιστών, βλάβες σε τένοντες και νεύρα, αλλά και μόνιμες οφθαλμικές κακώσεις με απώλεια όρασης. Ιδιαίτερα επικίνδυνοι είναι οι αυτοσχέδιοι μηχανισμοί, γιατί η ισχύς τους είναι απρόβλεπτη και η συμπεριφορά τους δεν ελέγχεται. Η ΕΛ.ΑΣ. επισημαίνει επισήμως ότι η κατοχή, χρήση, κατασκευή και διακίνηση κροτίδων χωρίς άδεια απαγορεύεται και συνδέεται με σοβαρό κίνδυνο τραυματισμού ή θανάτου.

Πίσω από κάθε τέτοιο περιστατικό υπάρχει και ένα κοινωνικό πρόβλημα που διαιωνίζεται. Παρά τις προειδοποιήσεις, τις συλλήψεις και τις κατασχέσεις, οι κροτίδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται σε ορισμένες περιοχές σαν αναπόσπαστο στοιχείο του πασχαλινού εορτασμού. Όμως τα φετινά περιστατικά δείχνουν ξανά ότι δεν μιλάμε για «θέαμα» ούτε για «παράδοση», αλλά για πραγματικό κίνδυνο ακρωτηριασμού, τύφλωσης και μόνιμης αναπηρίας. Η Ανάσταση δεν μπορεί να συνεχίσει να μετριέται κάθε χρόνο με τραυματίες.

Σοκ από το τροχαίο στην Καβάλα που έχασε τη ζωή του 3χρονο. Ο πατέρας οδηγούσε χωρίς δίπλωμα

 medlabnews.gr 

Χωρίς άδεια οδήγησης οδηγούσε ο 28χρονος πατέρας του 3χρονου παιδιού που έχασε τη ζωή του στο τροχαίο σοκ που σημειώθηκε το Μεγάλο Σάββατο (11/4) στην Εθνική Οδό Καβάλας - Σερρών.

Στο αυτοκίνητο επέβαιναν η σύζυγος και τα δύο ανήλικα παιδιά του 28χρονου οι οποίοι τραυματίστηκαν. Τραυματίας είναι και ο 51χρονος οδηγός του άλλου οχήματος, ύστερα από τη μετωπική σύγκρουση που σημειώθηκε έξω από τον οικισμό Παλαιοχωρίου.

Στο μπροστινό κάθισμα μαζί με την μητέρα του το 3χρονο

Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το παιδί βρισκόταν στη θέση του συνοδηγού στην αγκαλιά της μητέρας του, γεγονός που επίσης εξετάζεται στο πλαίσιο της προανάκρισης. Την προανάκριση για τα αίτια και τις συνθήκες του δυστυχήματος διενεργεί το Τμήμα Τροχαίας Καβάλας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το παιδάκι μεταφέρθηκε νεκρό στο νοσοκομείο της Καβάλας, ενώ η μητέρα του σοβαρά τραυματισμένη έχει ήδη περάσει την πόρτα του χειρουργείου.

Το άλλο παιδί της οικογένειας, αγόρι 10 ετών έχει κακώσεις στη σπονδυλική στήλη και διακομίζεται στην Παιδοχειρουργική του νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, ενώ ο πατέρας που ήταν κι ο οδηγός δεν φαίνεται να έχει κάτι σοβαρό.

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε το 6ο Διεθνές Συνέδριο για τις Σπάνιες Παθήσεις

medlabnews.gr iatrikanea

Με τη συμμετοχή 300 συνέδρων από περισσότερες από 31 χώρες, ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 6ο Διεθνές Συνέδριο για τις Σπάνιες Παθήσεις, σημειώνοντας ένα ακόμη ουσιαστικό ορόσημο για την παγκόσμια κοινότητα των σπάνιων παθήσεων.

Το διήμερο συνέδριο υπό το θέμα «Χτίζοντας μαζί ένα Φωτεινότερο Μέλλον: Μετατρέποντας τις Προκλήσεις των Σπάνιων Παθήσεων σε Εθνικές και Διεθνείς Ευκαιρίες», (“Building a Brighter Future Together: Converting Rare Disease Challenges into National and International Opportunities”) που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, συγκέντρωσε ενδιαφερόμενα μέρη για ουσιαστικό διάλογο, συνεργασία και ανταλλαγή απόψεων με προοπτική στο μέλλον, καλλιεργώντας μια ισχυρή αίσθηση κοινού σκοπού και συλλογικής ευθύνης. Μέσα από 10 δυναμικές συνεδρίες, υπογραμμίστηκε ο κρίσιμος ρόλος της διεθνούς συνεργασίας, της καινοτομίας και της χάραξης πολιτικής στη βελτίωση της πρόσβασης στη φροντίδα για τους ανθρώπους που ζουν με σπάνιες παθήσεις.

Ημέρα 1η│ «Παγκόσμιο Τοπίο & Ψήφισμα WHA:

Θέτοντας το Σκηνικό για ένα Συντονισμένο Ευρωπαϊκό Όραμα και Ρυθμιστική Εξέλιξη στις Σπάνιες Παθήσεις»

Η πρώτη ημέρα διερεύνησε το παγκόσμιο τοπίο των σπάνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών συνεργασιών, της ρυθμιστικής επιστήμης και του μέλλοντος της πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες. Έθεσε τις βάσεις για μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση στις Σπάνιες Παθήσεις, δίνοντας έμφαση στις διεθνείς συνεργασίες (ERDERA, ERNs), την επιτάχυνση της Καινοτομίας μέσω των ρυθμιστικών εξελίξεων, τη μετάβαση από την Έρευνα στη Θεραπεία και την ανάγκη για ένα πιο δίκαιο και προετοιμασμένο σύστημα πρόσβασης και HTA, με ενεργό ρόλο για τους Ασθενείς και την αξιοποίηση των δεδομένων.

Συνεργασίες-ορόσημα για τις σπάνιες παθήσεις, καθώς και νέες πολιτικές που σχεδιάζονται στην Ευρώπη και παγκοσμίως, παρουσιάστηκαν από τους ομιλητές Daria Julkowska, Scientific coordinator of the European Rare Diseases Research Alliance (ERDERA)/Assistant Director of the Thematic Institute for Genetics, Genomics & Bioinformatics (IT GGB) at INSERM, Maurizio Scarpa, Coordinator at the European Reference Network For Rare Hereditary Metabolic Diseases METABERN, Holm Graessner, Managing Director, Centre for Rare Diseases, Ines Hernando, ERN and Healthcare Director EURORDIS, και Monica Drum, Global Programmes Senior Manager, Rare Diseases International, στο πρώτο πάνελ του 6ου Συνεδρίου για τις Σπάνιες Παθήσεις. Τη συνεδρία συντόνισε η Ana Rath, Orphanet Director & OD4RD2 coordinator, commissioner for Rare Diseases International Lancet Commission on Rare Diseases.

Οι διεθνείς και ευρωπαϊκές συνεργασίες αναδεικνύονται ως βασικός μοχλός προόδου για τις σπάνιες παθήσεις, διαμορφώνοντας ένα νέο, πιο συντονισμένο τοπίο πολιτικής. Το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο, σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες στις ΗΠΑ και τον ΠΟΥ, ενισχύει τη συλλογική δράση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο ρόλος των Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς (ERNs) είναι καθοριστικός, συντονίζοντας εκατοντάδες εξειδικευμένα κέντρα και προωθώντας την έρευνα σε διαγνώσεις και καινοτόμες θεραπείες.

Η συμμαχία ERDERA, με ευρεία διεθνή συμμετοχή και σημαντική χρηματοδότηση, στοχεύει στην επιτάχυνση της διάγνωσης και της θεραπείας, καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ταυτόχρονα, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση των εθνικών πολιτικών και τη σύνδεσή τους με το διεθνές οικοσύστημα. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται επίσης στην υποστήριξη των αδιάγνωστων ασθενών και την ενίσχυση της «ορατότητας» των σπάνιων παθήσεων. Τονίστηκε επίσης η ανάγκη για συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Οι διεθνείς οργανισμοί προωθούν εργαλεία και κατευθύνσεις, ειδικά για χώρες με περιορισμένους πόρους, στοχεύοντας στη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση και τη φροντίδα.

Ρυθμιστική Επιστήμη και Θεραπευτική Καινοτομία

Υποσχόμενες εξελίξεις σχετικά με τα συντομότερα χρονοδιαγράμματα έγκρισης για ορφανά φάρμακα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) υπό τη νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική νομοθεσία, καθώς και σημεία ανησυχίας, συζητήθηκαν από εκπροσώπους των ασθενών, της βιομηχανίας και των αρμόδιων ρυθμιστικών φορέων της ΕΕ στο πάνελ με τίτλο "Regulatory Science & Innovation Pathways". Τη συνεδρία συντόνισαν ο Δημήτριος Αθανασίου, Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ, και ο Victor Maertens, Government Affairs Director at EUCOPE.

Συγκεκριμένα, η Kaja Kantorska, Policy Officer, European Commission, Violeta Stoyanova-Beninska, Senior Scientific Specialist at Human Division at European Medicines Agency, Ex-Chair of COMP of EMA, Chair of Regulatory Science Committee of International Rare Disease Research Consortium (IRDIRC), Claudia Louati, Head of Policy, European Patients' Forum (EPF), Dominika Misztela, PhD Director, Global Regulatory Science, Policy and Intelligence - Europe, Global Regulatory Affairs, Research and Development (GRA R&D), CSL, και η Kavita Patel, Managing Director, Roche Hellas SA in Greece & Cyprus,, εστίασαν στη νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική νομοθεσία. Αυτή η νομοθεσία αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τις εγκρίσεις ορφανών φαρμάκων από τον EMA, δίνοντας έμφαση στις ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες και στις ασθενοκεντρικές πολιτικές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα "regulatory sandboxes," τα οποία ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των οργανισμών και επιταχύνουν την καινοτομία. Εν τω μεταξύ, η αυξανόμενη συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων αποτελεί θετική εξέλιξη, αν και εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με τη μείωση των εμπειρογνωμόνων.

Υπογραμμίστηκαν επίσης αδυναμίες του πλαισίου, όπως η περιορισμένη κάλυψη όλων των σπάνιων παθήσεων και η μη διαφοροποιημένη ανταμοιβή της καινοτομίας. Εκπρόσωποι της βιομηχανίας τόνισαν την ανάγκη για πρόωρο διάλογο με τις αρχές και ένα σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον. Τέλος, σημειώθηκαν προκλήσεις εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο, με την Ελλάδα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπου οι διαδικασίες αποζημίωσης ενδέχεται να καθυστερούν την πρόσβαση, επηρεάζοντας επίσης την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Στην 3η Συνεδρία "Therapeutic Development & Evidence Generation" με τη συμμετοχή: των Χριστίνα Κυριακοπούλου, PhD, Policy Officer, Προγράμματα Έρευνας Υγείας - Επιστημονική συμβουλή: Σπάνιες παθήσεις, Δεδομένα υγείας, Τεχνητή Νοημοσύνη στην έρευνα υγείας, Giada Farinelli, Regulatory Affairs Manager at Fondazione Telethon, Rose Maase, Therapeutic Operations Lead (Benelux) at Orchard Therapeutics, Sarah Snedeker, Senior Director of Pipeline Strategy, Chiesi,και με συντονιστή τον Stefano Benvenutti, Public Affairs manager, Fondazione Telethon, επισημάνθηκαν οι τεχνολογίες πλατφόρμας και τα νέα εργαλεία παραγωγής ATMP ως καταλύτες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης θεραπειών για σπάνιες παθήσεις. Οι πλατφόρμες επιτρέπουν τη χρήση ενός κοινού «κορμού», διευκολύνοντας και επιταχύνοντας τις εγκρίσεις για πολλαπλές ενδείξεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αποκεντρωμένη παραγωγή (bedside manufacturing), η οποία επιτρέπει ταχύτερη και ασφαλέστερη χορήγηση εξατομικευμένων θεραπειών. Τονίστηκε ότι αυτό το μοντέλο μειώνει σημαντικά το κόστος και τους κινδύνους μεταφοράς βιολογικού υλικού.

Ταυτόχρονα, οι πολύ σπάνιες παθήσεις παραμένουν μια πρόκληση, καθώς το παραδοσιακό εμπορικό μοντέλο δεν είναι βιώσιμο. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογραμμίστηκε ο αυξημένος ρόλος της ακαδημαϊκής κοινότητας και των μη κερδοσκοπικών οργανισμών στην ανάπτυξη θεραπειών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί νέα εργαλεία χρηματοδότησης και ρυθμιστική υποστήριξη για να γεφυρώσει το χάσμα από την έρευνα στην έγκριση. Τέλος, σημειώθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της ρυθμιστικής ετοιμότητας μέσω πρωτοβουλιών όπως το ATMP Spearhead, για καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εθνικών αρχών και των ευρωπαϊκών οργανισμών.

Biotech Act και Ετοιμότητα του Συστήματος Υγείας

Το αναδυόμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιοτεχνολογίας στην Ευρώπη, την επιτάχυνση της καινοτομίας και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών σε προηγμένες θεραπείες συζητήθηκε από τους Jean-Philippe Plançon, Chairman AFNP, Fabio D'Atri, Policy Officer European Commission, John Coughlan, Head of International Government Affairs and Public Policy Regeneron, Marc van Voorst, Head of Public Affairs Forbion, and Calie Sharman, General Manager Ipsen Greece, Cyprus, Israel & Malta, στη Ενότητα 4: “Biotech Act”.

Η συνεδρία επικεντρώθηκε σε κρίσιμα ζητήματα για το ευρωπαϊκό οικοσύστημα: δίκαιη πρόσβαση των ασθενών σε θεραπείες, συντόμευση των χρονοδιαγραμμάτων για τις Κλινικές Δοκιμές (συμπεριλαμβανομένων των Φαρμάκων Προηγμένων Θεραπειών - ATMPs), και τι σημαίνει το Biotech Act για τα Ορφανά Φαρμακευτικά Προϊόντα (OMPs) και την ελκυστικότητα της ΕΕ. Ταυτόχρονα, άνοιξε μια συζήτηση σχετικά με ένα πιθανό "Strategic Project on Rare" και την ανάγκη κάλυψης του επενδυτικού κενού. Οι συντονιστές ήταν ο Victor Maertens, Government Affairs Director EUCOPE - European Confederation of Pharmaceutical Entrepreneurs, και ο Δημήτριος Αθανασίου, Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ.

Η 5η συνεδρία, “Access, HTA & Health-System Preparedness”, με συντονίστρια τη Valentina Strammiello, Director of Programmes European Patients' Forum, and featuring panelists Julie SPONY, Project Officer HTA European Commission, Anja Schiel, Special Adviser NoMA, και τον Thomas Grub, Director Global Pricing and Market Access Medac, επικεντρώθηκε στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA). Αυτό περιλάμβανε τη μετάβαση από το EUnetHTA 21 στην εφαρμογή των Κοινών Κλινικών Αξιολογήσεων (JCA), καθώς και το επίπεδο ετοιμότητας των κρατών μελών για την ενσωμάτωσή τους στις εθνικές αποφάσεις. Επιπλέον, υπογραμμίστηκε ο ρόλος των δεδομένων και της δομημένης συμμετοχής των ασθενών, μαζί με πρωτοβουλίες όπως η Πλατφόρμα Νέων Φαρμάκων του ΠΟΥ.

Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε με καταληκτικές παρατηρήσεις από τον καθηγητή Mohamed Hassany, Assistant Minister of Health for Projects and Public Health Initiatives, Egypt, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ανέφερε τη δέσμευση της Αιγύπτου για έγκαιρη διάγνωση μέσω του προληπτικού ελέγχου νεογνών για 19 διαταραχές εντός 72 ωρών από τη γέννηση. Τόνισε επίσης τη σημασία του Ταμείου Σπανίων Παθήσεων, το οποίο διασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση στις θεραπείες με βάση την κλινική ανάγκη και όχι την οικονομική δυνατότητα.

Οι παρατηρήσεις του αντανακλούσαν μια ευρύτερη συναίνεση που προέκυψε καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας: οι σπάνιες παθήσεις αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως παγκόσμια προτεραιότητα δημόσιας υγείας. Ωστόσο, παρά τη δυναμική αυτή, παραμένουν μεγάλα κενά στη μετατροπή της καινοτομίας σε έγκαιρη και δίκαιη πρόσβαση των ασθενών. Οι συζητήσεις επανειλημμένα επεσήμαναν την ανάγκη για ισχυρότερη ευθυγράμμιση μεταξύ των ρυθμιστικών πλαισίων, των συστημάτων αποζημίωσης και της εθνικής εφαρμογής, καθώς και την ενισχυμένη ανταλλαγή δεδομένων και τη διασυνοριακή συνεργασία.

Ημέρα 2η │Η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Οικοσύστημα Σπανίων Παθήσεων: Οι Σπάνιες Παθήσεις ως Εθνική Προτεραιότητα

Η δεύτερη ημέρα του συνεδρίου επικεντρώθηκε στη μεταφορά των ευρωπαϊκών στρατηγικών σε εθνικές πολιτικές και πρακτική εφαρμογή, αναδεικνύοντας με σαφήνεια τη στρατηγική θέση της Ελλάδας ως ενεργού και εξελισσόμενου κόμβου στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα των σπανίων παθήσεων. Δόθηκε έμφαση στην ενίσχυση της ερευνητικής ικανότητας, την προώθηση των στρατηγικών γενετικής φροντίδας και την ενίσχυση των ψηφιακών υποδομών υγείας, συμπεριλαμβανομένων των μητρώων ασθενών και των συστημάτων δεδομένων, ως βασικούς πυλώνες για τη βελτίωση της διάγνωσης, της φροντίδας και της πρόσβασης για τα άτομα που ζουν με σπάνιες παθήσεις.

Οι εργασίες του 6ου Διεθνούς Συνεδρίου για τις Σπάνιες Παθήσεις άνοιξαν με εισαγωγική ομιλία από τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος εξέφρασε για άλλη μια φορά τη σταθερή του υποστήριξη προς την Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.), τονίζοντας ότι «το γραφείο είναι πάντα ανοιχτό για την επίλυση ζητημάτων», επιβεβαιώνοντας τη θεσμική βούληση για συνεχή διάλογο και συνεργασία με την κοινότητα των ασθενών.

Περισσότερες από 500.000 οικογένειες επηρεάζονται από σπάνιες παθήσεις στην Ελλάδα. «Το Υπουργείο Ανάπτυξης υλοποιεί στοχευμένες δράσεις που ενισχύουν την ερευνητική δραστηριότητα και τις υποδομές, ενώ προωθούν τη συνεργασία μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα», ανέφερε ο Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, στον χαιρετισμό του.

Περισσότερες από 500.000 οικογένειες επηρεάζονται από σπάνιες παθήσεις στην Ελλάδα. «Το Υπουργείο Ανάπτυξης υλοποιεί στοχευμένες δράσεις που ενισχύουν την ερευνητική δραστηριότητα και τις υποδομές, ενώ προωθούν τη συνεργασία μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα», ανέφερε ο Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, στον χαιρετισμό του.

Η Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, υπογράμμισε την ανάγκη για ένα δεσμευτικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης, την επιτάχυνση της ανάπτυξης μητρώων και τη διασφάλιση της έγκαιρης και δίκαιης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες, με ενεργό συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων. «Οι Σπάνιες Παθήσεις, παρά την ονομασία τους, επηρεάζουν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού και συνοδεύονται από κρίσιμες προκλήσεις, όπως η καθυστερημένη διάγνωση, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε θεραπείες και η έλλειψη συντονισμένης φροντίδας», τόνισε κλείνοντας την ομιλία της.

Ο Σπύρος Σαπουνάς, MD, MSc, PhD, Ενδοκρινολόγος, Διαβητολόγος, Προϊστάμενος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), τόνισε ότι ο ΕΟΦ έχει μειώσει σημαντικά τους χρόνους απόκρισης, διασφαλίζοντας δίκαιη πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα. Υπογράμμισε επίσης τη συνεχή υποστήριξη του Οργανισμού προς την Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.), σημειώνοντας ότι παρά την πρόοδο, υπάρχουν ακόμα σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Η Ελευθερία Τοκατλίδη, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ), υπογράμμισε τον ρόλο του ΙΦΕΤ ως «σανίδα σωτηρίας» για την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα, σημειώνοντας τη σημαντική μείωση των χρόνων προμήθειας. Όπως τόνισε, «η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί σε μόλις 5 ημέρες, ενώ για πιο σύνθετες εισαγωγές απαιτείται έως ένας μήνας, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διαφάνεια και επιτυγχάνοντας χαμηλότερες τιμές.»

Στο Policy Firechat μεταξύ του Δημήτριου Αθανασίου, Αντιπροέδρου της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ, και του Μάριου Θεμιστοκλέους, Υφυπουργού Υγείας, σχετικά με τις «Σπάνιες Παθήσεις ως Εθνική Προτεραιότητα», ο κ. Θεμιστοκλέους δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι «Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης έχει υποβληθεί και βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας του», υπογραμμίζοντας ότι η υλοποίησή του αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό βήμα για τη συστηματική αντιμετώπιση των σπανίων παθήσεων στη χώρα, αλλά και τονίζοντας ότι ένα από τα προβλήματα προς επίλυση είναι η δίκαιη πρόσβαση, και ειδικά η πρόσβαση στην έγκαιρη διάγνωση.

Γονιδιωματική Ιατρική και Εθνική Στρατηγική

Το παράδειγμα της Αυστραλίας στη γενωμική και η δυνατότητα εφαρμογής του στην Ελλάδα παρουσιάστηκε από τον καθηγητή John Christodoulou, Διευθυντή Θεματικής Γενωμικής Ιατρικής στο Murdoch Children’s Research Institute, Μελβούρνη, Βικτώρια, Αυστραλία, στην εισαγωγική του ομιλία στο 6ο πάνελ, «Η Ανάγκη για ένα Εθνικό Πρόγραμμα: Γενετική Φροντίδα για Όλους». Τόνισε τη σημασία του ελέγχου φορέων και του διευρυμένου προληπτικού ελέγχου νεογνών, καθώς και την ανάγκη ενσωμάτωσης των γενωμικών τεχνολογιών, της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης και της σταθερής χρηματοδότησης για ένα πιο προληπτικό και εξατομικευμένο σύστημα υγείας. Τη συνεδρία συντόνισαν ο Δημήτριος Αθανασίου, Α΄Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ, και η Αθηνά Βέρβερη, Κλινική Γενετίστρια-Παιδίατρος, Τμήμα Γενετικής Σπανίων Παθήσεων, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου».

Στη συζήτηση που ακολούθησε, με τη συμμετοχή των ομιλητών: Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, Παυλίνα Καρασιώτου, Γενική Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Σπύρος Γούλας, Διευθυντής της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΕΟΠΥΥ, Γεώργιος Παπαδήμας, Επιμελητής Νευρολόγος, Α΄ Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Εργαστηρίου Μυϊκών Παθήσεων, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Χριστίνα Κανακά-Gantenbein, MD, PhD, FMH (CH), Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Διευθύντρια της Α' Παιδιατρικής Κλινικής και του Χωρεμείου Ερευνητικού Εργαστηρίου της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Περικλής Μακρυθανάσης, MD, PhD, Ιατρός Γενετιστής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ερευνητής στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), Μαριάννα Κωνσταντινίδη, Γενική Διευθύντρια Ελλάδας, Κύπρου & Μάλτας της CSL, και Anthony Aouad, General Manager της Sanofi Ελλάδας, Ουγγαρίας & Ουκρανίας, υπογραμμίστηκε η ανάγκη για ένα δομημένο εθνικό στρατηγικό σχέδιο που θα ενσωματώνει τη γενετική στην κλινική πράξη. Δεδομένου ότι έως και το 80% των σπανίων παθήσεων έχει γενετική αιτιολογία, η απουσία συντονισμένης πολιτικής συνιστά κρίσιμο κενό στο σύστημα υγείας. Τονίστηκε ότι απαιτείται η θέσπιση σαφών πρωτοκόλλων παραπομπής, η ουσιαστική διεύρυνση του νεογνικού και προγεννητικού ελέγχου, καθώς και η καθολική, ισότιμη πρόσβαση και αποζημίωση για μοριακές διαγνωστικές εξετάσεις. Παράλληλα, κρίθηκε επιτακτική η ανάπτυξη εθνικών μητρώων ασθενών και η δημιουργία δικτύων αριστείας, ως βασικών υποδομών για την ορθολογική διαχείριση των σπανίων παθήσεων. Οι ομιλητές κατέληξαν με σαφήνεια ότι η δίκαιη και έγκαιρη πρόσβαση στη γενετική φροντίδα δεν αποτελεί απλώς ιατρική πρόκληση, αλλά θεμελιώδες ζήτημα δημόσιας υγείας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ενίσχυση Εθνικών και Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Δικτύων

Κατά τη διάρκεια της 7ης ενότητας, “JARDIN – ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΑ ERNs ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ (2026-2030)”, στην κεντρική του ομιλία, ο Αλέξης Ατζιμάνογλου, Συντονιστής του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αναφοράς για Σπάνιες και Σύνθετες Επιληψίες ERN EpiCARE - Νοσοκομείο San Juan De Dios, Βαρκελώνη, ανέδειξε τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς ως ένα ώριμο και αποτελεσματικό σύστημα που ενισχύει τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη συνεργασία στη φροντίδα των σπανίων παθήσεων. Τόνισε ότι η ενίσχυση της συμμετοχής της Ελλάδας στα ERNs είναι ένα σημαντικό βήμα για τη δίκαιη πρόσβαση των ασθενών και μια ευκαιρία για τους Έλληνες γιατρούς να συμμετέχουν ενεργά σε πανευρωπαϊκά συνεργατικά δίκτυα.

Στη συνέχεια, ένα πάνελ με τη συμμετοχή των ομιλητών: Αδαμαντία Εγγλεζοπούλου, Αναπληρώτρια Εθνική Εκπρόσωπος στο Συμβούλιο των Κρατών Μελών της ΕΕ για τις Σπάνιες Παθήσεις, Διοικήτρια του Γενικού Νοσοκομείου Κέρκυρας, Λαμπρινή Παππά, Προϊσταμένη του Τμήματος Ετοιμότητας και IHR, Διεύθυνση Ετοιμότητας και Απόκρισης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Γεώργιος Τσιβγούλης, MD, PhD, MSc, FESO, FEAN, FAAN, Καθηγητής & Πρόεδρος της Β' Νευρολογικής Κλινικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα, Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της EFPIA, και Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος της HACRO (Ελληνική Ένωση CROs), Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος της CORONIS Research SA, εξέτασε πώς μπορεί να ενισχυθεί ουσιαστικά ο ρόλος της χώρας στα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς (ERNs) και τις κλινικές δοκιμές. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αύξηση της συμμετοχής της Ελλάδας στα ERNs και την «Κοινή Δράση JARDIN», τη δημιουργία ενός εθνικού μηχανισμού συντονισμού για τα ERNs, τον ρόλο των ERNs ως μοχλό για την ενίσχυση των Κλινικών Δοκιμών στις Σπάνιες Παθήσεις και τη στρατηγική για ανάπτυξη και διεθνή συνεργασία για την περίοδο 2026–2030. Εν κατακλείδι, υπογραμμίστηκε η σημασία της ενεργού και συντονισμένης συμμετοχής της χώρας σε Ευρωπαϊκά Δίκτυα και πρωτοβουλίες, με στόχο τη βελτίωση της Φροντίδας, της Έρευνας και της πρόσβασης σε Θεραπείες για τις Σπάνιες Παθήσεις. Οι συντονιστές της συνεδρίας ήταν ο Δημήτριος Αθανασίου, Α΄Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ, και η Μαρία Ευστρατίου, Πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Γονέων & Φίλων Παιδιών με Νεοπλασία «Ηλιαχτίδα».

Η 8η Ενότητα, “ERDERA & η Ελληνική Ερευνητική Ικανότητα: Συνδέοντας την Ελλάδα με την Ευρώπη”, με ομιλητές τους Στέλιο Κυμπουρόπουλο, Ψυχίατρο, Πρώην Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Χριστίνα Κυριακοπούλου, PhD, Policy Officer, Προγράμματα Έρευνας Υγείας - Επιστημονική συμβουλή: Σπάνιες παθήσεις, Δεδομένα υγείας, Τεχνητή Νοημοσύνη στην έρευνα υγείας, Ελένη Γρηγορακάκη, MSc, MBA, Regulatory Affairs Manager στην MSD & Μέλος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Έρευνας για τις Σπάνιες Παθήσεις (ERDERA MAB), Ελένη Παπαδάκη, Καθηγήτρια Αιματολογίας, Κοσμήτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Δημήτρη Πλεξουσάκη, Καθηγητή στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κρήτης, Επικεφαλής του Εργαστηρίου Πληροφοριακών Συστημάτων (ISL) του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ και Αντώνιο Γυπάκη, Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Έρευνας και Καινοτομίας, ανέδειξε τη δυναμική παρουσία της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό ερευνητικό οικοσύστημα, τοποθετώντας τη χώρα όχι μόνο ως συμμετέχοντα αλλά και ως δυνητικό συνδιαμορφωτή της ευρωπαϊκής ερευνητικής στρατηγικής στις σπάνιες παθήσεις.

Η συζήτηση, την οποία συντόνισαν ο Βασίλειος Καρατζιάς, Πρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG) και Πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου για την Αταξία του Friedreich, και η Καίτη Θεοχάρη, Β΄Αντιπρόεδρος της (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), και Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Ασθενών & Φίλων Πασχόντων από Λυσοσωμικά Νοσήματα «Αλληλεγγύη», επικεντρώθηκε στον ρόλο της ERDERA ως βασικής ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την έρευνα στις σπάνιες παθήσεις, τη δημιουργία της Εθνικής Ομάδας Κατόπτρου (National Mirror Group - NMG) και τη στρατηγική της σημασία για την Ελλάδα, την αξιολόγηση της προοπτικής δημιουργίας ενός Ελληνικού Ερευνητικού Κόμβου για τις Σπάνιες Παθήσεις και, τέλος, τη σύνδεση της εθνικής ερευνητικής δραστηριότητας με τις Ευρωπαϊκές Συνεργασίες.

Διαχείριση Δεδομένων και Προετοιμασία Κλινικής Αξιολόγησης

Η 9η Ενότητα, “Data, Orphacodes & Digital Readiness”, την οποία συντόνισε ο Δημήτριος Αθανασίου, Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) - Rare Diseases Greece (RDG), Μέλος EMA PCWP, GPA WDO, Μέλος ΔΣ επικεντρώθηκε στον κρίσιμο ρόλο των Μητρώων, της διαλειτουργικότητας και των Ψηφιακών Εργαλείων στη διαχείριση των Σπανίων Παθήσεων. Συγκεκριμένα, η συζήτηση πάνελ με τους Γεώργιο Μαργετίδη, Head of Sector στον Εκτελεστικό Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Υγεία και τον Ψηφιακό Τομέα, Παναγιώτα Μήτρου, MD, PhD, Παθολόγο - Διαβητολόγο, Λέκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προϊσταμένη του Αυτοτελούς Τμήματος Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων και Μητρώων Ασθενών του Υπουργείου Υγείας, Κωνσταντίνο Μαθιουδάκη, Προϊστάμενο του Τμήματος Συστημάτων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας της Γενικής Διεύθυνσης e-Υγείας (ΗΔΙΚΑ Α.Ε.), και Κωνσταντίνο Χαλκιά, MD, Παθολόγο, Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΤΕΚΝΥ – Ελληνικό Ινστιτούτο DRG, επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη εθνικών Μητρώων Σπανίων Παθήσεων και τη σύνδεσή τους με ευρωπαϊκά συστήματα, την ανάγκη για ομοιόμορφη ταξινόμηση μέσω του Orphanet Greece, την πλήρη υιοθέτηση των Orphacodes και την ενισχυμένη χρήση εργαλείων όπως το #CPMS και τα Μητρώα. Συζήτησαν επίσης τη χρήση ψηφιακών εργαλείων όπως ο Ελληνικός Χάρτης Σπανίων Παθήσεων (rdgmap.gr) και το έργο myHealth@myHands για τη βελτίωση της φροντίδας.

Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι τα δεδομένα συνιστούν κρίσιμο στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο για τις σπάνιες παθήσεις, επισημαίνοντας ότι χωρίς τη συστηματική και θεσμικά κατοχυρωμένη αξιοποίησή τους δεν μπορεί να διασφαλιστεί ούτε έγκαιρη διάγνωση ούτε αποτελεσματική παρακολούθηση των ασθενών, ούτε ορθολογική κατανομή των πόρων υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε ως άμεση προτεραιότητα η ευθυγράμμιση και διαλειτουργικότητα των εθνικών μητρώων με τις ευρωπαϊκές υποδομές δεδομένων. Η απουσία αυτών των μηχανισμών υπονομεύει την έρευνα, επιβραδύνει την καινοτομία και περιορίζει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πολιτικών. Η συζήτηση κατέληξε με σαφή έκκληση για άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την ψηφιακή ετοιμότητα του συστήματος υγείας, θα κατοχυρώνουν την αξιοποίηση ποιοτικών δεδομένων στη λήψη αποφάσεων και θα διασφαλίζουν ισότιμη και τεκμηριωμένη πρόσβαση των ασθενών στις υπηρεσίες υγείας. Η μετάβαση σε ένα σύστημα υγείας που βασίζεται στα δεδομένα δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για βιώσιμες και δίκαιες πολιτικές υγείας.

Η τελική συνεδρία, “Access & HTA – Preparing Greece for JCA”, την οποία συντόνισε η Μένια Κουκουγιάννη, Health Project Manager του Συλλόγου Σπάνιων Παθήσεων Ελλάδας, συνιδρύτρια και διευθύντρια της ΑΜΚΕ «ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ», επικεντρώθηκε στην εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης και τις προϋποθέσεις για δίκαιη και έγκαιρη πρόσβαση στις θεραπείες. Στην κεντρική της ομιλία, η Φλώρα Μπακοπούλου, Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής HTA, Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής-Κλινικής Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπογράμμισε την πρόοδο της Ελλάδας στην προετοιμασία για την εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης (JCA) και την ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό κανονισμό HTA. Τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης του εθνικού συστήματος HTA, την ανάπτυξη μεθοδολογικών κατευθυντήριων γραμμών και την πιλοτική εφαρμογή νέων διαδικασιών. Υπογράμμισε ότι ο βασικός στόχος είναι να διασφαλιστεί η δίκαιη και έγκαιρη πρόσβαση σε καινοτόμες και οικονομικά αποδοτικές θεραπείες. Ταυτόχρονα, επεσήμανε τον κρίσιμο ρόλο της συνεργασίας μεταξύ θεσμών, εμπειρογνωμόνων και ασθενών για την επιτυχή εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Η συζήτηση πάνελ μεταξύ της Δρ. Νάντιας Γκογκοζώτου, MBA, MSc, PhD, Προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), Προέδρου της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων, της Χαράς Κανή, Φαρμακοποιού, Προϊσταμένης του Τμήματος Σχεδιασμού και Παρακολούθησης Χορήγησης Φαρμάκων της Διεύθυνσης Φαρμάκου της Γενικής Διεύθυνσης Οργάνωσης και Σχεδιασμού Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), του Αντώνη Μοράρη, Oncology Market Access Lead της AstraZeneca Ελλάδας, του Χάρη Πλασσαρά, Head of Market Access and Government Affairs Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας της MEDISON Pharma Ελλάδας, και της Μαριάντζελας Οικονομοπούλου, Head of External Affairs and Patient Value Access - Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας της TAKEDA, επικεντρώθηκε στα διδάγματα από το HTA στην Ελλάδα και το πρόγραμμα "WHO Pilot", τον ρόλο της συμμετοχής των Ασθενών, τα Δεδομένα Πραγματικού Κόσμου (RWE) και την ετοιμότητα του συστήματος, την προετοιμασία της χώρας για την εφαρμογή του JCA και, τέλος, τη διασφάλιση της ισότητας και της έγκαιρης πρόσβασης σε Καινοτόμες Θεραπείες. Η συνεδρία ολοκληρώθηκε με μια συλλογική έκκληση για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, διαφανούς και αποτελεσματικού πλαισίου HTA, με στόχο τη διαφύλαξη και την επιτάχυνση της πρόσβασης σε απαραίτητες θεραπείες για ασθενείς με σπάνιες παθήσεις.

Ο Μέγας Χορηγός του συνεδρίου ήταν η Takeda. Χορηγοί ήταν οι εταιρείες Ardius Pharma σε συνεργασία με την Orchard Therapeutics και την PTC Therapeutics, καθώς και οι εταιρείες AstraZeneca, CSL Behring, GENESIS Pharma, INTEGRIS Pharma, Ipsen, Medison, Roche και Sanofi. Υποστηρικτές ήταν οι εταιρείες Acadia, BioAnalytica, Chiesi, f-anazitisi, Italfarmaco, ORDAID και UCB. Μεταξύ όσων συνέβαλαν συγκαταλέγονται οι εταιρείες: Ariti, Brain Therapeutics και Specialty Therapeutics, ενώ το συνέδριο υποστηρίχθηκε επίσης από τον ΣΦΕΕ. Η Perception ήταν ο Media Partner και Χορηγοί Επικοινωνίας οι: fdaily, HealthMag, Healthview, HealthWeb, Iatronet, News4Health και ONMED.

ΕΟΦ: Ενημέρωση για την ασφάλεια των κτηνιατρικών φαρμάκων με τα αντιπαρασιτικά στο επίκεντρο

medlabnews.gr iatrikanea

Με τη συμμετοχή του ΕΟΦ ξεκινά σήμερα η ενημερωτική εκστρατεία για την ασφάλεια των κτηνιατρικών φαρμάκων - VetMedSafety Day - που σχεδιάστηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Κτηνιάτρων (FVE) με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς την ανάγκη παρακολούθησης της ασφάλειας των κτηνιατρικών φαρμάκων.

Η χρήση των κτηνιατρικών φαρμάκων μπορεί να συνοδευτεί από ανεπιθύμητα συμβάντα που είναι πιθανό να εκδηλωθούν στα ζώα που έλαβαν το φάρμακο, στους ανθρώπους που χορήγησαν το φάρμακο ή ακόμη και στο περιβάλλον.

Η φετινή εκστρατεία εστιάζει στα αντιπαρασιτικά και ιδιαίτερα στην έλλειψη της αναμενόμενης αποτελεσματικότητάς τους, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία θεραπείας και σε κινδύνους για την υγεία των ζώων και των ανθρώπων.

Χρήσιμες οδηγίες για την αποφυγή και την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος δίνονται στο πληροφοριακό υλικό που φιλοξενείται στην ιστοσελίδα και τα social media του ΕΟΦ

Η αναφορά της έλλειψης αποτελεσματικότητας των αντιπαρασιτικών είναι σημαντική διότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διατηρηθεί η ασφάλεια των φαρμάκων.

Κάθε αναφορά διαβιβάζεται στην ευρωπαϊκή βάση Eudravigilance και λαμβάνεται υπόψιν στη διαδικασία διαρκούς αξιολόγησης που γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στοχεύει στο να διασφαλίσει ότι τα οφέλη της χρήσης των φαρμάκων υπερτερούν των κινδύνων τους.

Κάθε αναφορά μετράει !

Πώς το Artemis II της NASA αλλάζει για πάντα τη διαστημική ιατρική – Τι έδειξε για ακτινοβολία, ύπνο, εγκέφαλο και ανοσία

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea 

Η αποστολή Artemis II της NASA δεν ήταν απλώς μια θεαματική επιστροφή του ανθρώπου στη σεληνιακή τροχιά. Ήταν ένα από τα πιο σημαντικά ιατρικά πειράματα που έχουν γίνει ποτέ στο βαθύ διάστημα. Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα, άνθρωποι ταξίδεψαν πέρα από τη χαμηλή γήινη τροχιά, εκτέθηκαν σε συνθήκες βαθιού διαστήματος και έδωσαν στη NASA κρίσιμα δεδομένα για το πώς αντιδρά το ανθρώπινο σώμα μακριά από τη φυσική «ασπίδα» της Γης. Η αποστολή ολοκληρώθηκε με επιτυχία στις 10 Απριλίου 2026, μετά από περίπου 10 ημέρες, και οι αστροναύτες έφτασαν πιο μακριά από κάθε άνθρωπο των τελευταίων 50 και πλέον ετών.

Αυτό είναι που κάνει το Artemis II πραγματική επανάσταση στη διαστημική ιατρική: το πλήρωμα δεν ήταν μόνο εξερευνητές, αλλά και υποκείμενα ιατρικής έρευνας. Η NASA σχεδίασε την αποστολή έτσι ώστε να μελετήσει πώς το βαθύ διάστημα επηρεάζει τον ύπνο, το στρες, τη γνωστική λειτουργία, τη λήψη αποφάσεων και τη συνεργασία του πληρώματος, δηλαδή παράγοντες που θα καθορίσουν αν μελλοντικά οι άνθρωποι θα μπορούν να ταξιδεύουν με ασφάλεια στη Σελήνη και αργότερα στον Άρη. Μέχρι σήμερα τα περισσότερα ανθρώπινα δεδομένα προέρχονταν από αποστολές σε χαμηλή γήινη τροχιά, κυρίως στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Το Artemis II έδωσε για πρώτη φορά οργανωμένη εικόνα για το τι συμβαίνει όταν ο άνθρωπος βγαίνει πολύ πιο μακριά.

Ένας από τους μεγαλύτερους ιατρικούς κινδύνους ήταν η διαστημική ακτινοβολία. Στη χαμηλή γήινη τροχιά, η Γη και το μαγνητικό της πεδίο προσφέρουν σημαντική προστασία. Στο ταξίδι προς τη Σελήνη αυτή η προστασία μειώνεται και οι αστροναύτες εκτίθενται περισσότερο σε κοσμική ακτινοβολία και σε σωματίδια από ηλιακά γεγονότα. Για τον λόγο αυτό το Orion ήταν εξοπλισμένο με αισθητήρες, ενώ τα μέλη του πληρώματος έφεραν και ατομικές συσκευές μέτρησης, ώστε να καταγραφεί με όσο γίνεται μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική βιολογική επιβάρυνση. Τα δεδομένα αυτά είναι κρίσιμα, γιατί από αυτά θα εξαρτηθεί ο σχεδιασμός μελλοντικών αποστολών, η θωράκιση των σκαφών και οι ιατρικές οδηγίες σε περιπτώσεις αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας.

Εξίσου σημαντική ήταν η παρακολούθηση της νευρογνωστικής και ψυχολογικής επιβάρυνσης. Η NASA γνωρίζει ήδη ότι το διάστημα μπορεί να επηρεάσει τον κιρκάδιο ρυθμό, την ποιότητα του ύπνου, την προσοχή, την ψυχραιμία και την ομαδική λειτουργία. Στο Artemis II αυτά τα στοιχεία μετρήθηκαν συστηματικά στο πλαίσιο του προγράμματος ARCHeR (Artemis Research for Crew Health and Readiness), επειδή σε ένα μελλοντικό ταξίδι στον Άρη ένα κουρασμένο, στρεσαρισμένο ή νοητικά επιβαρυμένο πλήρωμα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με καταστάσεις χωρίς άμεση βοήθεια από τη Γη. Με απλά λόγια, η αποστολή βοήθησε να φανεί όχι μόνο αν ο άνθρωπος αντέχει σωματικά, αλλά και αν μπορεί να παραμένει λειτουργικός, συγκεντρωμένος και ασφαλής όταν βρίσκεται σε απομόνωση και μεγάλη απόσταση.

Παράλληλα, οι αστροναύτες έδωσαν βιολογικά δείγματα, ανάμεσά τους και δείγματα σάλιου, τα οποία θα αναλυθούν για ορμόνες στρες, προστατευτικές πρωτεΐνες και ακόμη και για πιθανή επανενεργοποίηση λανθανόντων ιών. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί η διαστημική πτήση είναι γνωστό ότι μπορεί να μεταβάλλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Για τη διαστημική ιατρική αυτό είναι κεφαλαιώδες: αν σε μια αποστολή πολλών μηνών το ανοσοποιητικό αποδυναμώνεται ή απορρυθμίζεται, αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων, φλεγμονών, ατελούς επούλωσης και άλλων επιπλοκών που στη Γη θα αντιμετωπίζονταν εύκολα, αλλά στο βαθύ διάστημα θα μπορούσαν να γίνουν κρίσιμες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η μελέτη του αιθουσαίου συστήματος, της ισορροπίας, της καρδιαγγειακής προσαρμογής και της λειτουργικής αποκατάστασης μετά την επιστροφή. Η μικροβαρύτητα διαταράσσει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος «διαβάζει» τις κινήσεις, τη στάση και τον προσανατολισμό του σώματος. Γι’ αυτό οι επιστήμονες παρακολουθούν συστηματικά συμπτώματα όπως η ναυτία, η αστάθεια, η μεταβολή της αντοχής και οι δυσκολίες στην επανένταξη στη βαρύτητα της Γης. Οι γνώσεις αυτές δεν αφορούν μόνο το διάστημα· δίνουν πληροφορίες και για γήινες καταστάσεις, όπως οι διαταραχές ισορροπίας, η ορθοστατική δυσανεξία και η αποκατάσταση μετά από ακινησία.

Το πιο εντυπωσιακό όμως ίσως στοιχείο ήταν το πείραμα AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response). Σε αυτή την έρευνα, η NASA έστειλε στο ταξίδι organ-on-a-chip συσκευές, δηλαδή μικροσκοπικά βιομιμητικά μοντέλα ιστών που περιείχαν κύτταρα μυελού των οστών από τα ίδια τα μέλη του πληρώματος. Ο μυελός των οστών δεν επιλέχθηκε τυχαία: είναι ένας από τους πιο ευαίσθητους ιστούς στην ακτινοβολία, επειδή εκεί παράγονται ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές απέκτησαν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να μελετήσουν παράλληλα τον άνθρωπο και ένα «βιολογικό του αντίγραφο» στο ίδιο περιβάλλον βαθιού διαστήματος. Πρόκειται για μια τεχνολογία που μπορεί στο μέλλον να αλλάξει ριζικά την εξατομικευμένη ιατρική των αστροναυτών.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η διαστημική ιατρική περνά σε μια νέα εποχή. Αν μέχρι χθες βασιζόταν κυρίως στην παρακολούθηση συμπτωμάτων και στη γενική εμπειρία από προηγούμενες αποστολές, τώρα αρχίζει να χτίζει ένα πιο προγνωστικό και εξατομικευμένο μοντέλο: ποιος οργανισμός είναι πιο ευάλωτος στην ακτινοβολία, ποιος παρουσιάζει μεγαλύτερη ανοσολογική μεταβολή, ποιος χρειάζεται διαφορετική υποστήριξη στον ύπνο, στη διατροφή ή στη φαρμακευτική προστασία. Το Artemis II δεν έδωσε όλες τις απαντήσεις, αλλά άνοιξε τον δρόμο για μια ιατρική του διαστήματος πιο ακριβή, πιο προληπτική και πιο προσωποποιημένη.

Με λίγα λόγια, το Artemis II δεν έδειξε μόνο ότι ο άνθρωπος μπορεί να επιστρέψει στο βαθύ διάστημα. Έδειξε ότι η επόμενη μεγάλη μάχη δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά και ιατρική: πώς θα προστατευθούν ο εγκέφαλος, το αίμα, το ανοσοποιητικό, η ψυχολογία και η λειτουργικότητα του ανθρώπου σε ταξίδια που θα διαρκούν εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια. Και ακριβώς γι’ αυτό, η αποστολή αυτή μπορεί να μείνει στην ιστορία όχι μόνο ως μια νέα αρχή για τη σεληνιακή εξερεύνηση, αλλά και ως η αποστολή που έβαλε τα θεμέλια της σύγχρονης διαστημικής ιατρικής.

Νέα δικαστική νίκη για το Δίστομο: η Ιταλία επιτρέπει να συνεχιστεί η μάχη για τις γερμανικές αποζημιώσεις

 επιμέλεια medlabnews.gr 

Νέα, εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη καταγράφεται στην πολύχρονη υπόθεση των γερμανικών αποζημιώσεων για τη σφαγή του Διστόμου, καθώς η ιταλική Corte di Cassazione άνοιξε ξανά τον δρόμο για τη συνέχιση της εκτέλεσης της ελληνικής δικαστικής απόφασης σε βάρος γερμανικών περιουσιακών στοιχείων στην Ιταλία. Η απόφαση με αριθμό 8785, ημερομηνίας 8 Απριλίου 2026 και ανάρτησης στις 9 Απριλίου, αφορά ακριβώς το εάν μπορεί να μπλοκαριστεί η αναγκαστική εκτέλεση που έχουν κινήσει Έλληνες πολίτες, στηριζόμενοι στην απόφαση του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς και στο επόμενο exequatur από το Εφετείο της Φλωρεντίας. Η απάντηση του ανώτατου ιταλικού δικαστηρίου είναι, στην πράξη, ότι η υπόθεση αυτή δεν σβήνει αυτόματα από το ιταλικό νομοθετικό πλαίσιο του 2022 και ότι η δικαστική προστασία δεν μπορεί να καταλήγει σε μια απλή θεωρητική αναγνώριση δικαιώματος χωρίς δυνατότητα εκτέλεσης.

Η καρδιά της απόφασης βρίσκεται στην ερμηνεία του άρθρου 43 του ιταλικού διατάγματος-νόμου 36/2022, με το οποίο είχε συσταθεί ειδικό ταμείο αποζημίωσης, το λεγόμενο Fondo ristori, για θύματα εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που συνδέονται με τις ναζιστικές θηριωδίες. Η Cassazione έκρινε ότι η διάταξη αυτή πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο συνταγματικά σύμφωνο και ότι δεν μπορεί να επεκτείνεται και σε αλλοδαπούς πιστωτές που δεν έχουν πρόσβαση στο συγκεκριμένο ταμείο, δηλαδή σε πρόσωπα όπως οι δικαιούχοι του Διστόμου, οι οποίοι στηρίζονται σε ξένη απόφαση που έχει καταστεί εκτελεστή στην Ιταλία για εγκλήματα πολέμου που τελέστηκαν εκτός ιταλικού εδάφους.

Με ακόμη πιο απλά λόγια, το ιταλικό ανώτατο δικαστήριο λέει ότι δεν αρκεί ένα κράτος να αναγνωρίζει πως κάποιος υπέστη φρικώδη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πρέπει να υπάρχει και πραγματικός δρόμος δικαστικής ικανοποίησης. Γι’ αυτό και υπογραμμίζει ότι η συνταγματική εγγύηση της δικαστικής προστασίας δεν εξαντλείται στην έκδοση μιας απόφασης, αλλά περιλαμβάνει και τη φάση της αναγκαστικής εκτέλεσης. Αν η εκτέλεση αποκλειστεί χωρίς ισοδύναμο και αποτελεσματικό εναλλακτικό μέσο, τότε η δικαστική κρίση υποβαθμίζεται σε απλή διακήρυξη χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.

Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η Γερμανία υποχρεώθηκε σήμερα να καταβάλει άμεσα χρήματα ούτε ότι επιδικάστηκαν νέες αποζημιώσεις. Αυτό που αλλάζει είναι ότι παραμένει ανοικτή η δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης στην Ιταλία, αντί να θεωρηθεί πως η υπόθεση έκλεισε οριστικά λόγω του ιταλικού μηχανισμού αποζημίωσης του 2022. Πρόκειται επομένως για ένα πολύ ουσιαστικό δικονομικό και νομικό βήμα, το οποίο ενισχύει τη θέση των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου στη μακρά διεκδίκηση δικαίωσης.

Η ιστορική και ηθική βαρύτητα της υπόθεσης είναι τεράστια. Η σφαγή του Διστόμου από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά εγκλήματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα. Εδώ και δεκαετίες, οι επιζώντες και οι συγγενείς των θυμάτων προσπαθούν να μετατρέψουν τη δικαστική αναγνώριση της ευθύνης σε πραγματική αποζημίωση. Η νέα ιταλική απόφαση δεν κλείνει την υπόθεση, αλλά επιβεβαιώνει ότι αυτή η προσπάθεια παραμένει νομικά ενεργή και ότι η διεκδίκηση δεν έχει εξουδετερωθεί.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η Cassazione δεν περιορίστηκε σε μια στενή τεχνική ανάγνωση του νόμου. Αντίθετα, έδωσε έμφαση στα θεμελιώδη δικαιώματα, στην αποτελεσματικότητα της δικαστικής προστασίας και στην ανάγκη οι νομοθετικές παρεμβάσεις να μην ακυρώνουν στην πράξη το δικαίωμα του πολίτη να ζητήσει πραγματική ικανοποίηση για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά την απόφαση τόσο σημαντική, όχι μόνο για το Δίστομο, αλλά και για τη γενικότερη ευρωπαϊκή νομική συζήτηση γύρω από την κρατική ασυλία, τα εγκλήματα πολέμου και το δικαίωμα των θυμάτων σε αποτελεσματική αποκατάσταση.