Έμπολα: Φόβοι για επιδημία-εφιάλτη στο Κονγκό – Το σπάνιο στέλεχος που προκαλεί συναγερμό

 medlabnews.gr iatrikanea

Συναγερμός έχει σημάνει στην Αφρική για νέα επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στην Ουγκάντα, με τις διεθνείς υγειονομικές αρχές να παρακολουθούν στενά την ταχεία αύξηση των ύποπτων κρουσμάτων.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έως τις 24 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί 906 ύποπτα κρούσματα και 223 ύποπτοι θάνατοι στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ενώ συνολικά σε Κονγκό και Ουγκάντα είχαν επιβεβαιωθεί 112 εργαστηριακά κρούσματα και 11 επιβεβαιωμένοι θάνατοι. Τα στοιχεία αυτά είναι κρίσιμο να διαβάζονται σωστά: άλλο τα ύποπτα περιστατικά και άλλο τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Η επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, ένα σπανιότερο είδος του ιού σε σχέση με το γνωστότερο Zaire ebolavirus. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι για το συγκεκριμένο στέλεχος δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο ειδικό εμβόλιο ή ειδική θεραπεία, αν και αξιολογούνται υποψήφια εμβόλια και θεραπείες.

Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επικίνδυνη επειδή η επιδημία εξελίσσεται σε περιοχή με ένοπλες συγκρούσεις, μετακινήσεις πληθυσμών, ανεπαρκείς υγειονομικές υποδομές και έντονη κινητικότητα στα σύνορα. Ο ΠΟΥ έχει χαρακτηρίσει την επιδημία κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος, ενώ η Ουγκάντα προχώρησε σε προσωρινό κλείσιμο συνόρων με το Κονγκό μετά την εμφάνιση επιβεβαιωμένων περιστατικών στη χώρα.

Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης προειδοποιεί ότι η επιδημία «εξαπλώνεται ταχύτερα από την απόκριση» και ότι, χωρίς άμεση διεθνή ενίσχυση, υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθεί σε μία από τις πιο θανατηφόρες επιδημίες Έμπολα που έχουν καταγραφεί. Η προειδοποίηση αυτή αφορά τον κίνδυνο εξέλιξης, όχι το σημερινό καταγεγραμμένο μέγεθος της επιδημίας. Η φονικότερη έως σήμερα επιδημία Έμπολα παραμένει εκείνη της Δυτικής Αφρικής το 2014-2016, με πάνω από 28.000 κρούσματα και περισσότερους από 11.000 θανάτους.

Πώς μεταδίδεται ο Έμπολα

Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο με άμεση επαφή με αίμα ή άλλα σωματικά υγρά ασθενούς, όπως εμετό, κόπρανα, ούρα, σάλιο, ιδρώτα, μητρικό γάλα, σπέρμα ή κολπικά υγρά. Μετάδοση μπορεί να γίνει επίσης μέσω μολυσμένων αντικειμένων, όπως βελόνες, ιατρικός εξοπλισμός, ρούχα ή κλινοσκεπάσματα. Ο ιός δεν μεταδίδεται όπως η γρίπη ή η COVID-19 με απλή κοινωνική επαφή από ασυμπτωματικό άτομο.

Τα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, έντονη αδυναμία, μυαλγίες, πονοκέφαλο, εμέτους, διάρροια και σε ορισμένες περιπτώσεις αιμορραγικές εκδηλώσεις. Στην τρέχουσα επιδημία στο Κονγκό, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ασθενείς παρουσίασαν πυρετό, γενικευμένο πόνο, αδυναμία, εμέτους και σε ορισμένες περιπτώσεις αιμορραγία, με αρκετά περιστατικά να επιδεινώνονται γρήγορα.

Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί

Η ανησυχία δεν οφείλεται μόνο στον αριθμό των κρουσμάτων. Οφείλεται κυρίως στον συνδυασμό τεσσάρων παραγόντων:

1. Σπάνιο στέλεχος χωρίς ειδικό εγκεκριμένο εμβόλιο.
2. Ταχεία αύξηση ύποπτων περιστατικών.
3. Εξάπλωση σε περισσότερες επαρχίες και διασυνοριακή μετάδοση προς την Ουγκάντα.
4. Ελλείψεις σε προστατευτικό εξοπλισμό, προσωπικό, ασφαλή ταφή και δυνατότητα ιχνηλάτησης επαφών.

Η εμπειρία από προηγούμενες επιδημίες έχει δείξει ότι ο Έμπολα μπορεί να ελεγχθεί όταν υπάρχει γρήγορη διάγνωση, απομόνωση ασθενών, ιχνηλάτηση επαφών, προστασία υγειονομικών και εμπιστοσύνη των κοινοτήτων. Όταν όμως αυτά καθυστερούν, ο ιός βρίσκει χώρο να εξαπλωθεί.

Συμπέρασμα

Η σημερινή επιδημία δεν είναι ακόμη η φονικότερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί, αλλά οι αριθμοί και οι συνθήκες στο Κονγκό δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο ανεξέλεγκτης εξάπλωσης. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι πρόκειται για το στέλεχος Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει διαθέσιμο εγκεκριμένο ειδικό εμβόλιο, ενώ η επιδημία εξελίσσεται σε περιοχή με συγκρούσεις, ελλείψεις και μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών.

Έμπολα στο Κονγκό: Ο ΠΟΥ ανεβάζει τον κίνδυνο σε «πολύ υψηλό» – Ποια αντιική θεραπεία εξετάζεται

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναβάθμισε σε «πολύ υψηλό» το επίπεδο κινδύνου σε εθνικό επίπεδο για την έξαρση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς τα ύποπτα κρούσματα αυξάνονται ραγδαία και η επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που μεταδίδονται από διεθνή πρακτορεία και οργανισμούς δημόσιας υγείας, έχουν καταγραφεί 82 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 7 επιβεβαιωμένοι θάνατοι, ενώ οι ύποπτες περιπτώσεις προσεγγίζουν τις 750 και οι ύποπτοι θάνατοι τους 177. Ο ΠΟΥ διατηρεί την εκτίμηση κινδύνου σε υψηλή για την ευρύτερη περιοχή και σε χαμηλή σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η επιδημία εντοπίζεται κυρίως στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με επίκεντρο την επαρχία Ιτούρι, ενώ έχουν αναφερθεί κρούσματα και σε άλλες περιοχές, καθώς και εισαγόμενα περιστατικά στην Ουγκάντα. Το CDC είχε ήδη εκδώσει στις 19 Μαΐου 2026 υγειονομική προειδοποίηση για την έξαρση σε Κονγκό και Ουγκάντα, αναφέροντας ότι το ξέσπασμα οφείλεται στον ιό Bundibugyo.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το συγκεκριμένο στέλεχος διαφέρει από το πιο γνωστό στέλεχος Zaire ebolavirus, για το οποίο υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια και θεραπευτικές επιλογές. Για τον ιό Bundibugyo, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία, αν και η έγκαιρη υποστηρικτική φροντίδα παραμένει κρίσιμη για την επιβίωση των ασθενών.

Στο επίκεντρο των επιστημονικών συζητήσεων βρίσκεται το πειραματικό αντιικό obeldesivir, φάρμακο που αναπτύχθηκε αρχικά στο πλαίσιο της έρευνας για την COVID-19. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το obeldesivir εξετάζεται υπό αυστηρά πρωτόκολλα ως πιθανή προληπτική παρέμβαση για άτομα που έχουν εκτεθεί στον ιό, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος να αναπτύξουν τη νόσο.

Παράλληλα, ερευνητές εργάζονται για την ανάπτυξη νέου εμβολίου που θα μπορούσε να περάσει σε κλινικές δοκιμές μέσα στους επόμενους μήνες, σύμφωνα με διεθνείς αναφορές. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ειδικά για το Bundibugyo, γεγονός που δυσκολεύει τον έλεγχο της επιδημίας.

Οι αρχές στο Κονγκό έχουν ήδη προχωρήσει σε περιοριστικά μέτρα, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση μεγάλων συγκεντρώσεων και περιορισμοί σε τελετές κηδειών, καθώς οι πρακτικές επαφής με σορούς μπορούν να ευνοήσουν τη μετάδοση του ιού. Η κατάσταση περιπλέκεται από την έλλειψη πόρων, την ανασφάλεια σε ορισμένες περιοχές, την παραπληροφόρηση και τη δυσπιστία μέρους του πληθυσμού απέναντι στις υγειονομικές ομάδες.

Ο Έμπολα δεν μεταδίδεται όπως οι αερογενείς λοιμώξεις. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω άμεσης επαφής με αίμα, σωματικά υγρά ή μολυσμένα αντικείμενα ασθενούς που έχει συμπτώματα. Για την Ευρώπη, το ECDC εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει πολύ χαμηλός, λόγω του τρόπου μετάδοσης και της χαμηλής πιθανότητας δευτερογενούς διασποράς σε ευρωπαϊκές χώρες.

Διαβάστε επίσης

• Ακόμα δεν υπάρχει γρήγορη διάγνωση για τον Εμπολα. Μέθοδοι διάγνωσης.
• Πώς και πότε πρωτοεμφανίστηκε ο ιός Εμπολα στην Αφρική και πώς πήρε το όνομα του, από τον Βέλγο γιατρό Peter Piot;Τα τελευταία νέα για τον Εμπολα (καθημερινό ιστορικό) 
• Πώς ο Εμπολα επιτίθεται στα κύτταρα του οργανισμού μας και πώς επιδρά στο σώμα μας; (video)
• Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος των Χεριών: Το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι στον Εμπολα

Έμπολα: Νέα επιδημία στο Κονγκό με 65 θανάτους — κρούσμα και στην Ουγκάντα

medlabnews.gr iatrikanea 

Νέα επιδημία Έμπολα επιβεβαιώθηκε στη βορειοανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τις υγειονομικές αρχές της Αφρικής να καταγράφουν περίπου 246 ύποπτα κρούσματα και 65 θανάτους στην επαρχία Ιτούρι. Την ίδια ώρα, η Ουγκάντα ανακοίνωσε θάνατο άνδρα από το Κονγκό στην Καμπάλα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για πιθανή διασυνοριακή εξάπλωση.

Σύμφωνα με την Africa CDC, η επιδημία εντοπίζεται κυρίως στις υγειονομικές ζώνες Mongwalu και Rwampara, ενώ ύποπτα περιστατικά έχουν αναφερθεί και στην Bunia, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι. Προκαταρκτικές εργαστηριακές εξετάσεις από το Institut National de Recherche Biomédicale ανίχνευσαν ιό Έμπολα σε 13 από 20 δείγματα, με την ακριβή ταυτοποίηση του στελέχους να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Η Africa CDC εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία επειδή η περιοχή βρίσκεται κοντά στα σύνορα με Ουγκάντα και Νότιο Σουδάν, ενώ η έντονη κινητικότητα πληθυσμών, η δραστηριότητα σε μεταλλευτικές περιοχές και η ανασφάλεια στην ανατολική ΛΔ Κονγκό δυσκολεύουν την ιχνηλάτηση και τον έλεγχο της μετάδοσης. Για τον λόγο αυτό συγκλήθηκε επείγουσα περιφερειακή σύσκεψη με τις αρχές του Κονγκό, της Ουγκάντας, του Νοτίου Σουδάν, τον ΠΟΥ και διεθνείς εταίρους.

Η Ουγκάντα επιβεβαίωσε ότι ένας άνδρας από το Κονγκό πέθανε στην Καμπάλα από Έμπολα, ωστόσο οι αρχές διευκρίνισαν ότι πρόκειται για εισαγόμενο περιστατικό και ότι, μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβεβαιωθεί τοπική μετάδοση στη χώρα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν πιθανώς μη-Zaire στέλεχος του ιού Έμπολα. Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή ορισμένα διαθέσιμα εμβόλια και θεραπευτικά σχήματα έχουν αναπτυχθεί κυρίως για το στέλεχος Zaire ebolavirus. Η τελική γενετική αλληλούχηση αναμένεται να καθορίσει ποια μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι η περίοδος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες. Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλο και πονόλαιμο, ενώ στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν έμετοι, διάρροια, κοιλιακό άλγος, εξάνθημα και διαταραχές νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας. Η μετάδοση γίνεται με άμεση επαφή με σωματικά υγρά ασθενών, μολυσμένα αντικείμενα ή σορούς ανθρώπων που πέθαναν από τη νόσο.

Η ΛΔ Κονγκό έχει μακρά ιστορία επιδημιών Έμπολα από το 1976, όταν ο ιός αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά. Η τρέχουσα επιδημία θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική όχι μόνο λόγω των θανάτων, αλλά και επειδή εξελίσσεται σε περιοχή με περιορισμένη πρόσβαση, βία, μετακινήσεις πληθυσμών και υγειονομικές υποδομές υπό πίεση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η άμεση απομόνωση των ύποπτων περιστατικών, η ιχνηλάτηση επαφών, η ασφαλής ταφή των νεκρών και η σωστή ενημέρωση των κοινοτήτων είναι κρίσιμα μέτρα για να περιοριστεί η επιδημία πριν περάσει ανεξέλεγκτα σε γειτονικές χώρες.

Διαβάστε επίσης

• Ακόμα δεν υπάρχει γρήγορη διάγνωση για τον Εμπολα. Μέθοδοι διάγνωσης.
• Πώς και πότε πρωτοεμφανίστηκε ο ιός Εμπολα στην Αφρική και πώς πήρε το όνομα του, από τον Βέλγο γιατρό Peter Piot;Τα τελευταία νέα για τον Εμπολα (καθημερινό ιστορικό) 
• Πώς ο Εμπολα επιτίθεται στα κύτταρα του οργανισμού μας και πώς επιδρά στο σώμα μας; (video)
• Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος των Χεριών: Το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι στον Εμπολα

Μολυσμένες νυχτερίδες και Έμπολα: τι έδειξε έρευνα για την πηγή της επιδημίας

medlabnews.gr iatrikanea

Οι νυχτερίδες θεωρούνται ένας από τους πιθανότερους φυσικούς ξενιστές του ιού Έμπολα και έχουν συνδεθεί με την έναρξη επιδημιών μέσω επαφής ανθρώπων με μολυσμένα ζώα ή το περιβάλλον τους. Στο άρθρο παρουσιάζεται έρευνα του Robert Koch Institute στη Γουινέα, όπου οι επιστήμονες εξέτασαν νυχτερίδες σε χωριό που συνδέθηκε με την επιδημία και κατέληξαν ότι η ανθρώπινη επαφή με μολυσμένες νυχτερίδες ήταν πιθανή πηγή της μόλυνσης. Το άρθρο πρέπει να διαβαστεί ως research-news για την προέλευση της επιδημίας, όχι ως γενικός οδηγός για συμπτώματα ή θεραπεία του Έμπολα. 

Μετά από μία αποστολή εβδομάδων στην Γουινέα, οι ερευνητές του Robert Koch-Institute στο Βερολίνο έφεραν στο φως μια παράξενη πραγματικότητα, καθώς η έρευνα που έκαναν έδειξε ότι η επιδημία του ιού Έμπολα μάλλον ξεκίνησε από επαφή μεταξύ ανθρώπων και νυχτερίδων μολυσμένων από τον ιό.

Οι ερευνητές αιχμαλώτισαν νυχτερίδες σε ένα χωριό και τις ερεύνησαν ως πιθανή πηγή μόλυνσης και τα αποτελέσματα τους εξέπληξαν όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το περιοδικό ‘’EMBO Molecular Medicine’’ που δημοσιεύει την έρευνα.

Τα δείγματα των νυχτερίδων είναι πιθανώς η πηγή μόλυνσης στους ανθρώπους ενώ αντίθετα η ευρύτερη άγρια ζωή δεν ευθύνεται καθόλου για την μόλυνση από τον ιό έμπολα.

MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Ιός Έμπολα: πώς μεταδίδεται, συμπτώματα, επώαση, θεραπεία και πρόληψη

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D.,  medlabnews.gr iatrikanea

Ο ιός Έμπολα προκαλεί σπάνια αλλά σοβαρή ιογενή λοίμωξη, γνωστή ως αιμορραγικός πυρετός Έμπολα. Μεταδίδεται κυρίως με άμεση επαφή με αίμα, εκκρίσεις, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων, και όχι όπως η γρίπη από τον αέρα. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από περίοδο επώασης 2 έως 21 ημερών και περιλαμβάνουν αιφνίδιο υψηλό πυρετό, μυαλγίες, διάρροια, πονοκέφαλο, κόπωση και πόνο στην κοιλιά. Το άρθρο εξηγεί πώς μεταδίδεται ο Έμπολα, ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιούν, πότε ο ασθενής θεωρείται μολυσματικός και ποια μέτρα πρόληψης είναι κρίσιμα. 

Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα είναι μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη. Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται μέσω απευθείας επαφής με το αίμα, τα σωματικά υγρά ή τους ιστούς των μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων. Ο αιμορραγικός πυρετός που προκαλεί εμφανίζεται με αιμορραγίες, εμετούς και διάρροια. 

Το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 25% μέχρι 90% στον άνθρωπο και δεν υπάρχει εμβόλιο για την αντιμετώπιση του ιού.

Πρόκειται για την χειρότερη έως σήμερα επιδημία του ιού.

Η νόσος προκαλείται από ένα από τα τρία είδη του ιού Έμπολα, ο οποίος ανήκει στην οικογένεια Fikwiridae και διακρίνεται από τις μακρές νηματοειδείς ίνες του RNA. Ο ζωικός ξενιστής (δεξαμενή) δεν έχει αναγνωριστεί, περιορίζοντας την έρευνα γύρω από τη νόσο. Σε κάθε εισβολή επιδημίας, η πρώτη ανθρώπινη μόλυνση πιστεύεται ότι οφείλεται σε δήγμα από μολυσμένο ζώο. 

Οι ακόλουθες περιπτώσεις οφείλονται σε επαφή με το αίμα ή με σωματικά υγρά από ένα μολυσμένο άνθρωπο ή από την επαναχρησιμοποίηση μολυσμένων βελονών και συρίγγων.  

Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με άμεση επαφή (μέσω αμυχών στο δέρμα ή των βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κ.λπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και επτά εβδομάδες (περίπου δύο μήνες) μετά την ανάρρωση τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση των επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα.

Η χρήση των συνήθων μέτρων προφύλαξης εμποδίζει την εξάπλωση της νόσου, με την επιπλέον χρήση καλυμμάτων για τα πόδια και τα υποδήματα, σε περίπτωση ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων αίματος, εμεσμάτων ή διαρροϊκών κενώσεων. Οι θάλαμοι απομόνωσης αρνητικής πίεσης χρησιμοποιούνται επίσης, αν υπάρχουν. 

Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω επαφής με νεκρά ή ζωντανά μολυσμένα ζώα (π.χ. πιθήκους, γορίδες, χιμπατζήδες).

Η εξάπλωση του ιού Έμπολα μεταξύ των ανθρώπων μέσω αιωρούμενων σταγονιδίων δεν έχει αναφερθεί ποτέ, συνιστάται όμως η χρήση μάσκας σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει αναπνευστικά συμπτώματα. 
Ο ιός Έμπολα δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα, όπως η γρίπη ή η φυματίωση. 
Όλος ο εξοπλισμός πρέπει να αποστειρώνεται πριν επαναχρησιμοποιηθεί.

Συμπτώματα

Σύμφωνα με οδηγίες προς τους ταξιδιώτες που είχε εκδώσει, το ελληνικό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), μέσα σε 2 έως 21 μέρες από τη μόλυνση με τον ιό εκδηλώνονται 

• αιφνίδιος υψηλός πυρετός, 
• μυαλγία, 
• διάρροια, 
• πονοκέφαλος, 
• κόπωση και 
• πόνος στην κοιλιά.

Μπορεί επίσης να υπάρχει 

• δερματικό εξάνθημα, 
• πονόλαιμος και 
• επιπεφυκίτιδα.

Εντός 7 ημερών αναπτύσσεται σοκ (καταπληξία), κυρίως εξαιτίας της αιμορραγίας. Περισσότεροι από το 50% των ασθενών καταλήγουν.

Ο ασθενής καθίσταται μολυσματικός μόλις εκδηλωθεί ο πυρετός.


Η περίοδος επώασης διαρκεί 2-3 εβδομάδες και ακολουθείται από απότομη εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα.


Θεραπεία:

Δεν υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια ή φάρμακα εναντίον των ιών Έμπολα του αιμορραγικού πυρετού και η θεραπεία περιορίζεται σε υποστηρικτικά μέτρα για τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης, της οξυγόνωσης και του ισοζυγίου υγρών και ηλεκτρολυτών.

Ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα και πώς να τον αποφύγετε
Ακόμα και αν ζείτε ή έχετε ταξιδέψει σε περιοχές που έχουν πληγεί, ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός, εκτός εάν έχετε εκτεθεί στο αίμα ή σε άλλα σωματικά υγρά ενός νεκρού ή ζωντανού ατόμου ή ζώου που έχει μολυνθεί. Στην επαφή με σωματικά υγρά περιλαμβάνεται η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς έως και εφτά εβδομάδες μετά την ανάρρωσή τους.

• Η συνήθης επαφή σε δημόσιους χώρους με άτομα που δεν φαίνεται να είναι άρρωστα δεν ενέχει κίνδυνο μετάδοσης του Έμπολα. 
• Δεν κινδυνεύετε να μολυνθείτε με τον ιό Έμπολα ανταλλάσσοντας χρήματα ή αγαθά ή κολυμπώντας σε πισίνα. 
• Ο ιός Έμπολα ΔΕΝ μεταδίδεται από τα κουνούπια.
• Ο ιός Έμπολα σκοτώνεται εύκολα με σαπούνι, χλωρίνη, το φως του ήλιου ή το στέγνωμα. Αν τα ρούχα σας μολυνθούν με υγρά, μπορείτε να εξουδετερώσετε τον ιό Έμπολα πλένοντάς τα στο πλυντήριο. 
• Ο ιός Έμπολα δεν επιζεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε επιφάνειες που είναι εκτεθειμένες στον ήλιο ή έχουν στεγνώσει. 

Προληπτικά μέτρα

Οι Αρχές παρακολουθούν προσεκτικά την κατάσταση και έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία του πληθυσμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ενημερώθηκαν οι επαγγελματίες Υγείας της χώρας για την κατάσταση στη Δυτική Αφρική και τους ζητήθηκε να έχουν το νου τους για ανεξήγητα συμπτώματα σε ασθενείς που προσφάτως είχαν επισκεφθεί τις προσβεβλημένες περιοχές.

Συμβουλές για ταξιδιώτες που φτάνουν στη Γουινέα ή τη Λιβερία

Ο κίνδυνος να εκτεθείτε στον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός. Μπορείτε να εξουδετερώσετε τον κίνδυνο μόλυνσης λαμβάνοντας τα ακόλουθα προληπτικά μέτρα:

• αποφύγετε την άμεση επαφή με το αίμα ή τα σωματικά υγρά ασθενούς ή ατόμου που έχει αποβιώσει, καθώς και με αντικείμενα που μπορεί να έχουν μολυνθεί·
• αποφύγετε την απευθείας επαφή με άγρια ζώα και την κατανάλωση κρέατος θηραμάτων
• αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις. 

Βέβαια οι συστάσεις για αποφυγή της ανθρώπινης επαφής πλήττουν τις κοινωνικές σχέσεις και συνήθειες στις κοινωνίες της Δ. Αφρικής. Η αγκαλιά είναι κοινώς αποδεκτή μορφή χαιρετισμού, αλλά και θρησκευτικών τελετών σε Λιβερία και Σιέρα Λεόνε. Η ταφή των νεκρών σε όλη την περιοχή προϋποθέτει την πλύση της σορού και το ξύρισμα της κεφαλής της, από μέλη της οικογένειας, ενισχύοντας τον κίνδυνο μετάδοσης. 


Σε τι οφείλεται το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει τους ασθενείς και όσους επιβιώνουν από τον Έμπολα; 
– Ασθενείς, επιζήσαντες, αλλά και υγειονομικό προσωπικό στιγματίζονται κι αντιμετωπίζονται με καχυποψία από τις τοπικές κοινωνίες. Σε προηγούμενες επιδημίες, η επάνοδος στα σπίτια τους δεν επιτρεπόταν σε ορισμένους επιβιώσαντες, άλλοι αδυνατούσαν να βρουν δουλειά ή εγκαταλείφθηκαν από τους συζύγους τους. Στην επιδημία Έμπολα, που έπληξε την Ουγκάντα το 2000-01, σπίτια και υπάρχοντα ασθενών πυρπολήθηκαν. Ασθενής του Έμπολα, που επέζησε στην Γκαμπόν το 1996, διηγήθηκε πως οι συγχωριανοί του αρνούνταν να τον ακουμπήσουν, δεν του γυρνούσαν ποτέ την πλάτη, πως τα ταξί δεν σταματούσαν ποτέ για αυτόν και πως οι αστυνομικοί δεν τον σταματούσαν ποτέ στα μπλόκα, φοβούμενοι το άγγιγμά του.

Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 

Διαβάστε επίσης

• Ακόμα δεν υπάρχει γρήγορη διάγνωση για τον Εμπολα. Μέθοδοι διάγνωσης.
• Πώς και πότε πρωτοεμφανίστηκε ο ιός Εμπολα στην Αφρική και πώς πήρε το όνομα του, από τον Βέλγο γιατρό Peter Piot;Τα τελευταία νέα για τον Εμπολα (καθημερινό ιστορικό) 
• Πώς ο Εμπολα επιτίθεται στα κύτταρα του οργανισμού μας και πώς επιδρά στο σώμα μας; (video)
• Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος των Χεριών: Το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι στον Εμπολα

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Ο ΠΟΥ προειδοποιεί για «ραγδαία εξέλιξη» της επιδημίας Έμπολα την Ουγκάντα

medlabnews.gr iatrikanea

Η επιδημία ιού Έμπολα στην Ουγκάντα «εξελίσσεται ραγδαία» προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, καθώς τουλάχιστον τρεις ασθενείς ταξίδεψαν από το επίκεντρο της κρίσης στην πρωτεύουσα Καμπάλα.

«Το υπουργείο Υγείας της Ουγκάντα επέδειξε αξιοθαύμαστη αντοχή και αποτελεσματικότητα και συνεχίζει να προσαρμόζει την αντίδρασή του σε μια δύσκολη κατάσταση» δήλωσε σύμφωνα με το Associated Pressο δρ Ματσιντίσο Μοέτι, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ στην Αφρική.

«Οι αριθμοί που βλέπουμε δημιουργούν κίνδυνο εξάπλωσης εντός της χώρας και στους γείτονές της» δήλωσε σε ξεχωριστή συνέντευξη Τύπου ο δρ Αχμέντ Όγκουελ, επικεφαλής των Αφρικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.

Η Ουγκάντα κήρυξε ξέσπασμα επιδημίας στις 20 Σεπτεμβρίου, αρκετές ημέρες αφότου η θανατηφόρα ιογενής ασθένεια άρχισε να εξαπλώνεται σε αγροτική κοινότητα της επαρχίας. Έκτοτε έχουν καταγραφεί 64 κρούσματα και 24 θάνατοι, αριθμοί που δεν συμπεριλαμβάνουν στοιχεία για όσους μπορεί να προσβλήθηκαν και να πέθαναν πριν κηρυχθεί επιδημία.

Μετά την άφιξη τουλάχιστον τριών ασθενών στην Καμπάλα των 1,6 εκατομμυρίων κατοίκων, περίπου 150 χιλιόμετρα από την πρώτη εστία, οι αρχές επέβαλαν lockdown με απαγόρευση κυκλοφορίας τις βραδινές ώρες σε δύο από τις πέντε περιφέρειες που ανέφεραν κρούσματα.

Εμβόλιο αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας δεν υπάρχει για το στέλεχος του Σουδάν του Έμπολα που εξαπλώνεται στην Ουγκάντα, αν και ο ΠΟΥ σχεδιάζει να διαθέσει δύο πυραματικά εμβόλια για τις επαφές ασθενών και τους εργαζομένους στο χώρο της υγείας.

Ο Έμπολα μεταδίδεται από την επαφή με σωματικά υγρά ή μολυσμένα αντικείμενα. Προκαλεί πυρετό, διάρροια, εμετό, πόνο στους μύες και, σε κάποιος ασθενείς, εσωτερική και εξωτερική αιμορραγία.

Η ασθένεια που προκαλεί ο Έμπολα είναι πολύ συχνά θανατηφόρα. Υπάρχουν ωστόσο πλέον πειραματικά εμβόλια και φάρμακα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της νόσου που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ζώα.

Μέχρι σήμερα παραμένει ασαφές ποιο άγριο ζώο λειτουργεί ως φυσική δεξαμενή του ιού στην Αφρική, ωστόσο η επιδημία πιθανότατα ξέσπασε μέσω της επαφής με μολυσμένο ζώο ή την κατανάλωση ωμού κρέατος.

Η Ουγκάντα έχει ζήσει αρκετές επιδημίες Έμπολα, όπως το 2000 που έχασαν τη ζωή τους 300 άτομα.

Η μεγαλύτερη επιδημία που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, με 11.000 νεκρούς, ξέσπασε στη Δυτική Αφρική το 2014 και διήρκεσε έως το 2016.

Ο ιός του Έμπολα ανακαλύφθηκε το 1976 σε δύο ταυτόχρονες επιδημίες στο Νότιο Σουδάν και το Κογκό, και πήρε το όνομα του ποταμού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό.

Ο πρόεδρος της Ουγκάντα διέταξε οι παραδοσιακοί μάγοι-γιατροί να σταματήσουν τη δραστηριότητά τους σε ασθενείς με Έμπολα

medlabnews.gr iatrikanea  

Η νέα επιδημία του Έμπολα που μαίνεται στην κεντρική Ουγκάντα στοίχισε τη ζωή σε 17 ανθρώπους σε τρεις εβδομάδες, ανακοίνωσε χθες Δευτέρα το υπουργείο Υγείας στην Καμπάλα. Την 5η Οκτωβρίου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έκανε λόγο για 29 νεκρούς στη χώρα εξαιτίας της ασθένειας που προκαλεί ο ιός Έμπολα από την εκδήλωση της επιδημίας, ωστόσο αυτός ο αριθμός συμπεριλαμβάνει επιβεβαιωμένα και ύποπτα κρούσματα. Η κυβέρνηση της Ουγκάντας αντίθετα δεν ανακοινώνει παρά τους θανάτους μεταξύ των ανθρώπων που επιβεβαιώθηκε εργαστηριακά ότι μολύνθηκαν — ήταν 48 ως την 9η Οκτωβρίου, κατά το υπουργείο.

Η ασθένεια που προκαλεί ο Έμπολα είναι πολύ συχνά θανατηφόρα. Υπάρχουν ωστόσο πλέον πειραματικά εμβόλια και φάρμακα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της νόσου που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ζώα.

Ο πρόεδρος Γιοουέρι Μουσέβενι διέταξε χθες Τετάρτη τους παραδοσιακούς μάγους-γιατρούς στην Ουγκάντα να σταματήσουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε ασθενείς για να σταματήσει η εξάπλωση του ιού Έμπολα, η τρέχουσα επιδημία του οποίου έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 19 ανθρώπους στη φτωχή χώρα της ανατολικής Αφρικής με πληθυσμό περίπου 45 εκατομμυρίων κατοίκων αφότου εκδηλώθηκε, τον Σεπτέμβριο.

Σε ομιλία του προς το έθνος που αναμεταδόθηκε τηλεοπτικά, διέταξε επίσης τις δυνάμεις ασφαλείας να συλλαμβάνουν οποιοδήποτε πρόσωπο υποπτεύονται πως έχει μολυνθεί από τον ιό, που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό κι είναι πολύ συχνά θανατηφόρος, εάν αρνείται να τεθεί σε απομόνωση.

Οι προεδρικές διαταγές ακολούθησαν περιφερειακή υπουργική σύνοδο στην Καμπάλα αφιερωμένη στη λήψη μέτρων επείγουσας φύσης για να περιοριστεί η επιδημία που ανακοίνωσαν οι Αρχές της Ουγκάντας τον περασμένο μήνα, όταν ενημέρωσαν πως καταγράφηκε ο πρώτος θάνατος στη χώρα εξαιτίας της εξαιρετικά μολυσματικής ασθένειας που προκαλεί ο Έμπολα από το 2019.

Νωρίτερα χθες, ο διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους δήλωσε πως κλινικές δοκιμές εμβολίων κατά του Έμπολα μπορεί να αρχίσουν «εντός των προσεχών εβδομάδων» στην Ουγκάντα, όπου η επιδημία μαίνεται.

Η υπουργός Υγείας της χώρας, η Τζέιν Ρουθ Ατσένγκ, αποκάλυψε εξάλλου χθες στο Γαλλικό Πρακτορείο πως καταγράφηκε κρούσμα —που ήταν θανατηφόρο— στην πρωτεύουσα Καμπάλα. Επρόκειτο για πρόσωπο που είχε μολυνθεί κι έφυγε από την κεντρική περιοχή Μουμπέντε, όπου εντοπίστηκε αρχικά το ξέσπασμα. Πέθανε σε νοσοκομείο της πρωτεύουσας.

«Οι μάγοι, οι παραδοσιακοί θεραπευτές και οι βοτανολόγοι δεν πρέπει να δέχονται ασθενείς τώρα. Σταματήστε ό,τι κάνετε», είπε ο πρόεδρος Μουσέβενι.

«Δεν υπάρχει μαγεία εδώ πέρα. Ο Έμπολα προκαλεί μια αρρώστια. Οι κοινότητες στις περιοχές που πλήττονται πρέπει να ξέρουν ότι ο Έμπολα είναι θανατηφόρος κι εξαπλώνεται μέσω της επαφής με ανθρώπους που έχουν μολυνθεί», πρόσθεσε ο αρχηγός του κράτους.

«Διάφορα εμβόλια εναντίον αυτού του ιού βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, δύο από αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κλινικές δοκιμές στην Ουγκάντα εντός των προσεχών εβδομάδων, αφού δοθούν άδειες από τους ρυθμιστικούς και δεοντολογικούς φορείς της κυβέρνησης» της χώρας, είπε από την πλευρά του ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους κατά τη διάρκεια της έκτακτης υπουργικής συνεδρίασης για την αντιμετώπιση της επιδημίας.

«Δυστυχώς, τα εμβόλια κατά του Έμπολα που αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικά για να ελεγχθούν οι πρόσφατες επιδημίες στη ΛΔ Κονγκό δεν είναι αποτελεσματικά για τον τύπο του ιού Έμπολα που ευθύνεται για την τρέχουσα επιδημία στην Ουγκάντα», επισήμανε ο Δρ. Τέντρος. Ο λόγος: οφείλεται στο σπάνιο στέλεχος του Σουδάν.

Ο διευθυντής του ΠΟΥ, που συμμετείχε στη συνεδρίαση μέσω βιντεοσύνδεσης από τη Γενεύη, έκανε λόγο για 54 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 20 πιθανά, προσθέτοντας πως 600 στενές επαφές των ανθρώπων που μολύνθηκαν βρίσκονται υπό «παρακολούθηση».

Το πρώτο κρούσμα επιβεβαιώθηκε την 20ή Σεπτεμβρίου στην κεντρική περιοχή Μουμπέντε. Ακολούθησε η καταγραφή δεκάδων άλλων περιπτώσεων σε άλλες τέσσερις περιοχές.

«Πρωταρχικός σκοπός μας τώρα είναι να βοηθήσουμε την κυβέρνηση της Ουγκάντας να ελέγξει και να περιορίσει γρήγορα αυτή την επιδημία, να σταματήσει την εξάπλωσή της από περιοχή σε περιοχή και σε γειτονικές χώρες», εξήγησε ο Δρ. Τέντρος σε δημοσιογράφους.

Ο κίνδυνος εξάπλωσης παραμένει «υψηλός λόγω των μετακινήσεων μεταξύ της Ουγκάντας και άλλων χωρών», εκτιμά ο ΠΟΥ.

Η Ουγκάντα έχει βιώσει ήδη αρκετές επιδημίες του Έμπολα αφότου ταυτοποιήθηκε ο ιός το 1976 στο τότε Ζαΐρ, τη σημερινή ΛΔ Κονγκό. Η πιο πρόσφατη, το 2019, επισήμως στοίχισε τη ζωή σε πέντε ανθρώπους.

Η χειρότερη επιδημία του Έμπολα στην ήπειρο, από το 2013 ως το 2016, στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 11.300 ανθρώπους.

Την περασμένη εβδομάδα, οι Αρχές των ΗΠΑ ανακοίνωσαν αυστηρότερα μέτρα, ιδίως την υποβολή σε εξετάσεις όλων των ταξιδιωτών που πέρασαν από την Ουγκάντα ως και 21 ημέρες πριν από την άφιξή τους στην αμερικανική επικράτεια.

Πηγές: ΑΜΠΕ, AFP

ΠΟΥ: Φόβος για εξάπλωση επιδημίας Έμπολα. Κίνδυνος πανδημίας

medlabnews.gr iatrikanea

Στην ανησυχητική διαπίστωση ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η εξάπλωση στην περιφέρεια και σε διεθνές επίπεδο του ιού Έμπολα, μετά την εκδήλωση νέας επιδημίας της ασθένειας που προκαλεί, με κυριότερο σύμπτωμα τον αιμορραγικό πυρετό, στην Μπαντάκα, στη ΛΔ Κονγκό, προχώρησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Μετά την επανεμφάνιση του ιού, στο βορειοδυτικό τμήμα της αχανούς αφρικανικής χώρας, έχουν καταγραφεί δύο θάνατοι από την 21η Απριλίου.

Ως την 27η Απριλίου, «είχαν εντοπιστεί 267 επαφές», σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ο οποίος σημειώνει ότι ως αυτό το στάδιο είναι «δύσκολο να εκτιμηθεί η έκταση της επιδημίας».

«Δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος εξάπλωσης»

«Ο κίνδυνος εξάπλωσης αυτής της επιδημίας στην περιφέρεια και διεθνώς δεν μπορεί να αποκλειστεί καθώς η πόλη Μπαντάκα βρέχεται από τον ποταμό Κονγκό και διαθέτει ποτάμιες και χερσαίες συνδέσεις με την πρωτεύουσα Κινσάσα, με τη Δημοκρατία του Κονγκό, με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και με την Ανγκόλα», τόνισε σε ανακοίνωσή του ο οργανισμός, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ.

Εξάλλου, πρόσθεσε ο ΠΟΥ, η Μπαντάκα έχει αεροπορικές συνδέσεις με την επαρχία Νότια Ουμπάνγκι, η οποία γειτονεύει με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και τη Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς και με την Κινσάσα.

«Μέτριο μέχρι στιγμής το επίπεδο κινδύνου σε περιφερειακό επίπεδο»

Πάντως ο οργανισμός θεωρεί για την ώρα «μέτριο» το επίπεδο κινδύνου σε περιφερειακό επίπεδο και «μικρό» σε διεθνές επίπεδο. Δεν προτείνει να επιβληθούν περιορισμοί στα ταξίδια και στο εμπόριο προς και από τη ΛΔ Κονγκό.

Ο κίνδυνος εξάπλωσης εντός της ΛΔ Κονγκό χαρακτηρίζεται «υψηλός» λόγω της παρουσίας μολυσμένων ζώων και ενδιάμεσων ξενιστών, της ανησυχητικής συχνότητας ξεσπάσματος επιδημιών του Έμπολα στη χώρα, περιβαλλοντικών παραγόντων και της εξασθένισης του συστήματος υγείας εξαιτίας των ταυτόχρονων επιδημιών χολέρας, ιλαράς και του νέου κοροναϊού.

Η τρέχουσα είναι η 14η επιδημία της ασθένειας που προκαλεί ο ιός Έμπολα από το 1976.

Αν και η Μπαντάκα επλήγη από δύο επιδημίες του Έμπολα (2020, 2018), ο ΠΟΥ υπογραμμίζει πως ορισμένες από τις βελτιώσεις που είχαν γίνει στο σύστημα υγείας κατά τη διάρκεια των προηγούμενων κρίσεων δεν διατηρήθηκαν.

Τα συμπτώματα

«Είναι ανάγκη να υποστηριχθούν οι επαγγελματίες υγείας της επαρχίας για να μπορούν να αντιδρούν αποτελεσματικά. Εξάλλου, είναι απαραίτητη η εφοδιαστική υποστήριξη για να επανενεργοποιηθεί η υγειονομική υποδομή που είχε δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια των προηγούμενων επιδημιών», τονίζει ο ΠΟΥ.

Σύμφωνα με τον οργανισμό, στην Μπαντάκα στάλθηκαν 200 δόσεις εμβολίου και η ανοσοποίηση άρχισε την 27η Απριλίου. Θα σταλούν και άλλες, ανάλογα με τις ανάγκες.

Ο ιός Έμπολα, που ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1976 στο τότε Ζαΐρ, τη σημερινή ΛΔ Κονγκό, μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ζώα. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται μέσω των σωματικών υγρών. Κυριότερα συμπτώματα είναι η εκδήλωση επίμονου υψηλού πυρετού, οι εμετοί, οι αιμορραγίες, οι διάρροιες.

Πηγή: ΑΠΕ

Μεγάλη κινητοποίηση του ΠΟΥ μετά την επανεμφάνιση Εμπολα στη Γουινέα

 medlabnews.gr iatrikanea

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θα αναπτύξει γρήγορα όσα μέσα διαθέτει, όπως εμβόλια, για να βοηθήσει τη Γουινέα να αντιμετωπίσει την επανεμφάνιση του ιού Έμπολα, ανακοίνωσε ένας εκπρόσωπός του από το Κόνακρι σήμερα.

Ο καθηγητής Άλφρεντ Τζορτζ Κι-Ζέρμπο, μετά τη συνάντηση που είχε με στελέχη των υγειονομικών αρχών της χώρας, επισήμανε ότι η Γουινέα έχει ήδη «μεγάλη εμπειρία», αφού από εκεί ξεκίνησε το 2013 η χειρότερη μέχρι σήμερα επιδημία του Έμπολα στον κόσμο.

«Το οπλοστάσιό μας είναι σήμερα μια εκτεταμένο και πρέπει να επωφεληθούμε για να περιορίσουμε αυτήν την κατάσταση το συντομότερο δυνατόν. Ο ΠΟΥ έχει τεθεί σε συναγερμό, σε όλα τα επίπεδα», πρόσθεσε.

Ο Έμπολα, που προκαλεί υψηλό πυρετό, πονοκέφαλο, εμετούς και διάρροια, εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1976 στο Ζαΐρ, τη σημερινή Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Σήμερα υπάρχουν δύο εμβόλια για τον ιό, όχι όμως και αποτελεσματική θεραπεία.

Ντάνιελ Στρέικερ: Μια προφητική ομιλία. Τι μπορεί να μας διδάξει ο εμβολιασμός των νυχτερίδων βαμπίρ για τις πανδημίες;

επιμέλεια Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr

Πριν μερικές ημέρες ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι ξαναεμφανίστηκαν κρούσματα εμπολα στο Κογκό. Από την άλλη γνωρίζουμε ότι από τις νυχτερίδες ξεκίνησε η πανδημία του κοροναϊού. Και ο εμπολα προήλθε από τις νυχτερίδες. Ψάχνοντας βρήκαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία που μας εξηγεί αρκετά αναλυτικά για τις νυχτερίδες και πώς μετέφεραν ιώσεις στους ανθρώπους. 

Τρίτο κρούσμα Έμπολα στο Κονγκό

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κατέγραψε σήμερα ένα τρίτο κρούσμα του Έμπολα, ένα επτάχρονο κορίτσι που είχε ξεκίνησε να εμφανίζει συμπτώματα αφότου επισκέφτηκε το ίδιο κέντρο υγείας όπως τα δύο προηγούμενα κρούσματα, ανακοίνωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Σε 17 ηλικιωμένους ασθενείς χορηγήθηκε φάρμακο για τον έμπολα με επιτυχία

Ένα φάρμακο που αρχικά είχε αναπτυχθεί για τον Έμπολα χρησιμοποιείται σε κλινικές δοκιμές στις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ιαπωνία - Χορηγήθηκε σε 17 ηλικιωμένους ασθενείς του κρουαζιερόπλοιου Diamond Princess οι οποίοι βρίσκονται όλοι εν ζωή

Οι πιο θανατηφόρες πανδημίες που αντιμετώπισε η ανθρωπότητα.

medlabnews.gr iatrikanea

Από την αρχαιότητα, μέχρι και σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από επιδημίες, ιούς και θανατηφόρες ασθένειες.

Αυτές που ακολουθούν ήταν και οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που έχουν μείνει στην ιστορία και τρόμαξαν την ανθρωπότητα.

Πανώλη

Η πανώλη, γνωστή και ως πανούκλα, είναι οξεία λοιμώδης νόσος, η οποία προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis. Μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα μολυσμένων ζώων ή ψύλλων που παρασιτούν σε μολυσμένα ζώα, κυρίως τον μαύρο αρουραίο. Είναι ταχέως μεταδιδόμενη νόσος μέσω άμεσης ή έμμεσης επαφής με το άτομο που νοσεί, η οποία προκαλεί υψηλό πυρετό και τοξική κατάσταση. Δύναται να εμφανιστεί με τρεις διαφορετικές μορφές: βουβωνική (έντονη αιμορραγική λεμφαδενίτιδα), πνευμονική (βαριά πνευμονία), σηψαιμική. Η σηψαιμική και η πνευμονική μορφή είναι πάντα θανατηφόρες, εάν η θεραπευτική αγωγή δεν είναι ταχύτατα αποτελεσματική. Η πανώλη είναι γνωστή από την αρχαιότητα και ανήκει στις 5 σοβαρότερες μεταδιδόμενες ασθένειες. Μετά τον 14ο αιώνα, η νόσος έγινε ενδημική με επιδημικές εξάρσεις να καταγράφονται επί 300 χρόνια, ενώ στα τέλη του 19ου αιώνα σημειώθηκε πανδημία.

Μαύρη πανώλη

Μαύρη πανώλη ή µαύρος θάνατος ονομάστηκε η πανδημία που εκδηλώθηκε κατά τα έτη 1348 – 1353, η οποία ήταν από τις πλέον καταστροφικές στην παγκόσμια ιστορία. Συνολικά υπολογίζεται ότι στοίχισε τη ζωή σε 75 έως 100 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη και στην Ασία. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι μείωσε τον τότε παγκόσμιο πληθυσμό από 450 σε 350 εκατομμύρια. Η ασθένεια είχε δύο μορφές: τη βουβωνική (ή σηψαιμική) και την πνευμονική. Μεταδιδόταν ακαριαία, βοηθούμενη από κακές συνθήκες υγιεινής και έλλειψη ιατρικών γνώσεων. Στις αρχές του 1348 είχε ήδη διαδοθεί από την Ιταλία, σε όλη την κεντρική Γαλλία, ενώ μέχρι τον χειμώνα του ίδιου έτους εξαπλώθηκε στη νότια Αγγλία και στη συνέχεια στις Κάτω Χώρες. Συνέπεια της επιδημίας ήταν να χαθεί σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού της Ευρώπης.

Ελονοσία

Η ελονοσία είναι λοιμώδης ασθένεια που προκαλείται από πρωτόζωα που παρασιτούν στα ερυθροκύτταρα των οργανισμών. Είχε παρατηρηθεί ότι η νόσος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη γύρω από ελώδεις περιοχές, εξ ου και το όνομά της. Διεθνώς αποκαλείται μαλάρια. Κατά κύριο λόγο, η ασθένεια μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα ενός θηλυκού κουνουπιού του γένους Ανωφελές. Το τσίμπημα εισάγει τα παράσιτα από το σάλιο του κουνουπιού μέσα στο ανθρώπινο αίμα. Τα παράσιτα προσβάλλουν το ήπαρ, όπου ωριμάζουν και αναπαράγονται.

Η ελονοσία προκαλεί συμπτώματα που συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, κούραση, εμετούς και πονοκεφάλους. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται 10 με 15 ημέρες μετά το τσίμπημα. Η ελονοσία δύναται να προκαλέσει ίκτερο, επιληπτικές κρίσεις, κώμα ή και θάνατο. Σε άτομα που δεν έχουν θεραπευτεί κατάλληλα, η ασθένεια μπορεί να επανεμφανισθεί και μήνες αργότερα, ενώ η επαναμόλυνση συνήθως προκαλεί ηπιότερα συμπτώματα.

Η ελονοσία είναι ενδημική στις τροπικές και υποτροπικές ζώνες της Γης, π.χ. στην Κεντρική και Νότια Αμερική, Ωκεανία, Νοτιοανατολική Ασία και Μέση Ανατολή. Η δε υπο-Σαχάριος Αφρική κυριολεκτικά μαστίζεται από τη νόσο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι το 50% περίπου του πληθυσμού της Γης απειλείται από τη νόσο, που αποτελεί αιτία θανάτου για περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους τον χρόνο.

Έμπολα

Η νόσος του ιού Ebola, η οποία αρχικά έγινε γνωστή ως αιμορραγικός πυρετός Έμπολα, είναι μια από τις σοβαρότερες, συχνά θανατηφόρες ασθένειες που προσβάλλει τους ανθρώπους και άλλα πρωτεύοντα. Ο ιός μεταδίδεται σε ανθρώπους μέσω της άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά, όπως π.χ. πιθήκους, γορίλες, αντιλόπες και νυχτερίδες. Στη συνέχεια εξαπλώνεται στον ανθρώπινο πληθυσμό μέσω άμεσης επαφής με αίμα, εκκρίσεις, όργανα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων και με επιφάνειες ή αντικείμενα, όπως π.χ. κλινοσκεπάσματα, ρούχα, μολυσμένα από αυτά τα υγρά. Ο ιός εμφανίστηκε το 1976 σε απομακρυσμένα χωριά μέσα σε τροπικά δάση, κοντά στον ποταμό Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και συγχρόνως στο Σουδάν. Η επιδημία κατά τα έτη 2014-2016 στη Δυτική Αφρική ήταν η μεγαλύτερη και πιο σύνθετη επιδημία Έμπολα από τότε που ανακαλύφθηκε ο ιός, με πάρα πολλούς θανάτους. Επίσης, εξαπλώθηκε μεταξύ των χωρών, αρχίζοντας από τη Γουινέα και ξεπερνώντας τα σύνορα μέχρι τη Σιέρρα Λεόνε και τη Λιβερία. Το μέσο ποσοστό θνησιμότητας από τη νόσο είναι περίπου 50%. Η θνησιμότητα μπορεί να φτάσει το 90% των περιπτώσεων, ενώ τα άτομα που επιζούν μπορεί να είναι μολυσματικά επί δύο μήνες μετά την ανάρρωσή τους.

Χολέρα

Η χολέρα είναι οξεία λοίμωξη που προκαλείται από φαγητό ή νερό που είναι μολυσμένο με το βακτήριο Vibrio cholerae. Μέχρι και σήμερα παραμένει μια παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία και αποτελεί δείκτη της ανισότητας και της έλλειψης κοινωνικής ανάπτυξης. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι κάθε χρόνο υπάρχουν 1,3 έως 4 εκατομμύρια κρούσματα χολέρας και από 21.000 έως 143.000 θανάτους παγκοσμίως λόγω της μόλυνσης. Η χολέρα είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει οξεία διάρροια με έντονη αφυδάτωση, κοιλιακούς μυϊκούς σπασμούς, ναυτία, εμετό και κλονισμό. Μετά από σοβαρή απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, επέρχεται ο θάνατος.

Τα συμπτώματα χρειάζονται από 12 ώρες έως και 5 ημέρες για να εκδηλωθούν μετά την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ή νερού. Η χολέρα επηρεάζει τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες και μπορεί να σκοτώσει μέσα σε ώρες αν δεν αντιμετωπιστεί.

Φυματίωση

Η φυματίωση ΤΒ ή ΜTB είναι μεταδοτική και αερομεταφερόμενη νόσος, η οποία ήταν μία από τις 10 κορυφαίες αιτίες θανάτου παγκοσμίως το 2018. Προσβάλλει συνήθως τον πνεύμονα, αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλα μέρη του σώματος. Η φυματίωση μεταδίδεται μέσω των σταγονιδίων από βήχα ή φτέρνισμα. Οι άνθρωποι με φυματίωση έχουν διακριτά συμπτώματα, όπως έντονο βήχα διάρκειας τριών ή και περισσότερων εβδομάδων, πόνο στο στήθος, βήχα με αίμα. Αναφέρεται και ως η «ασθένεια των φτωχών ή των περιθωριοποιημένων» γιατί εκδηλώνεται συνήθως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η επιδημία της φυματίωσης είναι ιδιαίτερα έντονη σε Αφρική, Κεντρική Ασία και Ανατολική Ευρώπη.

Περίπου το 1/4 του παγκόσμιου πληθυσμού είναι μολυσμένο με βακτήριο φυματίωσης. Μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτών που έχουν μολυνθεί, θα αρρωστήσουν τελικά. Τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα έχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο να αρρωστήσουν από την φυματίωση. Ένα άτομο που ζει με HIV είναι περίπου 20 φορές πιο πιθανό να αναπτύξει ενεργό φυματίωση.

Γρίπη

Η γρίπη παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, διότι ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται διαρκώς, γεγονός που επιβάλλει συνεχή επαγρύπνηση για την επόμενη πανδημία γρίπης. Δυστυχώς, με βάση τα στοιχεία του ΠΟΥ, μόλις 1 στις 3 ευρωπαϊκές χώρες έχει επικαιροποιήσει τα σχέδια πανδημίας από το 2009, οπότε και ξέσπασε η τελευταία πανδημία γρίπης που στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Ο ιός της γρίπης Α ανήκει στην οικογένεια των ορθοβλεννοϊών. Τον Απρίλιο του 2009, ένα νέο στέλεχος ιού γρίπης Α (Η1Ν1) εμφανίστηκε στο Μεξικό και εξαπλώθηκε ραγδαία σε όλον τον κόσμο. Ο ιός αυτός έχει γενετικά στοιχεία από γνωστούς ιούς γρίπης που προσβάλλουν χοίρους.

Ο πανδημικός ιός της γρίπης Η1Ν1 μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω σταγονιδίων που εκπέμπει στο περιβάλλον του ο ασθενής που βήχει ή φτερνίζεται. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί και έμμεσα μέσω της επαφής των χεριών με αντικείμενα και επιφάνειες όπου έχουν εναποτεθεί σταγονίδια με τον ιό. Τα συμπτώματα της γρίπης Η1Ν1 περιλαμβάνουν: αιφνίδια έναρξη υψηλού πυρετού, βήχα, πόνο στους μύες και στις αρθρώσεις. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί καταρροή, πονόλαιμος, πονοκέφαλος, ρίγη, αίσθημα κόπωσης, διάρροια και έμετοι. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της εποχικής γρίπης είναι o ετήσιος εμβολιασμός.

Ρωσική γρίπη

Η συγκεκριμένη πανδημία είναι σημαντική , όχι μόνο για τον αριθμό των θυμάτων της, αλλά και επειδή ήταν η πρώτη που επηρέασε τον “μοντέρνο” κόσμο και έκανε τον γύρο της υφηλίου μέσα σε μόνο 4 μήνες.

Ο κίτρινος πυρετός του Μέμφις

Το 1878 χιλιάδες Κουβανοί εγκατέλειπαν την πατρίδα τους, ως αποτέλεσμα του δεκαετή πολέμου της χώρας για ανεξαρτησία από την Ισπανία. Στο ταξίδι τους για την Αμερική μετέφεραν ωστόσο άθελά τους και τον κίτρινο πυρετό. Η Νέα Ορλεάνη ήταν το θύμα της πρώτης επιδημίας κίτρινου πυρετού που γνώριζε ο Νέος Κόσμος, με τη νόσο να ανηφορίζει τον ποταμό Μισισίπι και να εξαπλώνεται στο Μέμφις. Μέχρι το τέλος του χρόνου, πάνω από 5.000 κάτοικοι του Μέμφις έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι συνολικές απώλειες στην κοιλάδα του Μισισίπι ανήλθαν στις 20.000.