Προσοχή στα Σαρακοστιανά. Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση δηλητηρίασης

Ξενοφώντα Τσούκαλη

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψωνίζοντας και τρώγοντας τα σαρακοστιανά εδέσματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. H καλύτερη θεραπεία της τροφική δηλητηρίασης είναι η πρόληψη.

Για να μην μολύνουν τα βακτήρια από τα ωμά τρόφιμα το έτοιμα για κατανάλωση ή μαγειρεμένα φαγητά στο ψυγείο πρέπει να μπαίνουν ξεχωριστά. Αν δύο είδη τροφίμων συντηρούνται στο ίδιο ψυγείο, τα ωμά τρόφιμα θα πρέπει πάντοτε να τοποθετούνται χαμηλότερα από τα έτοιμα για κατανάλωση ή μαγειρεμένα φαγητά. Αυτό σημαίνει ότι τα ωμά τρόφιμα δεν θα στάξουν στο μαγειρεμένο φαγητό.
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας τα εξής:
1. Λαγάνα: Θέλει προσοχή γιατί συνήθως, λόγω μεγάλης ζήτησης είναι άψητη, και μπορεί προκαλέσει διαταραχές στο στομάχι.

2. Ταραμάς: Προϊόν πλήρες συνθετικών χρωμάτων από διατηρημένα αυγά ψαριών. Προσοχή στη δυσοσμία και στην ξινή γεύση. Προτιμήστε τον τυποποιημένο. Αποφύγετε τον ταραμοπολτό στον οποίο προστίθενται αμυλούχες ουσίες. Μην φάτε πολύ.

3. Χαλβάς: Κατασκευάζεται από ταχίνι ενώ ζάχαρη, σοκολάτα, κακάο, ξηροί καρποί κλπ δίνουν διάφορες γευστικές εκδοχές. Άρρηκτα συνδεδεμένος με την παράδοση και τις διατροφικές συνήθειες του λαού μας, είναι άριστος συνδυασμός πρωτεϊνών, υδατανθράκων και ακόρεστων λιπαρών, σε αναλογίες ιδανικές για τη διατροφή μας. Ασφαλώς προτιμήστε τυποποιημένο, ή γνωστό επώνυμο χύμα.

4. Ελιές: Εδώ οι μη τυποποιημένες δεν φαίνεται να έχουν πρόσθετο πρόβλημα. Θυμηθείτε ότι απαγορεύεται η ανάμιξη διαφόρων τύπων. Καλό πλύσιμο στις χύμα.

5. Τουρσιά: Όχι ό,τι καλύτερο για ευαίσθητα στομάχι -όπως σχεδόν όλα της Καθαρής Δευτέρας- είναι λαχανικά διατηρημένα σε λάδι, ξύδι και άλμη. Προτιμήστε τα τυποποιημένα, τα οποία γράφουν τρόπο συντήρησης, βάρος και κατηγορία λαχανικού, ή επώνυμα χύμα.

6. Χταπόδι: Προτιμήστε το χταπόδι από το μοσχοχτάποδο (ή μελιδόνα). Ξεχωρίζουν από τις βεντούζες. Η μελιδόνα έχει μια σειρά βεντούζες σε κάθε πλοκάμι, ενώ το χταπόδι δύο. Τα φρέσκα χταπόδια έχουν ωραίο, σκληρό, στιλπνό και υγρό δέρμα, γυαλιστερά μάτια και η μυρωδιά τους είναι ευχάριστη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο ψήσιμο να γίνουν μαλακά.

7. Καλαμαράκια: Κυκλοφορούν και "μαϊμούδες". Το αληθινό καλαμάρι έχει χρώμα λευκό που ροδίζει, δεν έχει πλευρικά πτερύγια ούτε κηλίδες. Τα πτερύγια πιάνουν τα 2/3 του σώματος, το οποίο είναι κυλινδρικό. Τα θράψαλα έχουν χρώμα μπλε και μικρότερα πτερύγια. Προτιμήστε κατεψυγμένα.

8. Οστρακοειδή: Μύδια, στρείδια, κυδώνια, αχινοί, αχιβάδες, κλπ. Προσοχή στην αγορά, μέτρο στην κατανάλωση. Το όστρακο πρέπει να είναι καλά κλεισμένο. Η μυρωδιά να είναι αυτή του ιωδίου της θάλασσας. Ανάμεσα στις βαλβίδες εισαγωγής - εξαγωγής, πρέπει να υπάρχει καθαρό υγρό. Κτυπήστε το όστρακο. Ο ήχος πρέπει να είναι υπόκωφος, σημάδι ότι έχει σάρκα και νερό.

9. Μαλακόστρακα: Γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακοί. Τα πιο ευαίσθητα από τα θαλασσινά. Αν δεν ξέρετε, προτιμήστε τα κατεψυγμένα. Τα φρέσκα διακρίνονται από ζωηράδα σε μάτια και χρώμα και είναι σφικτά. Αν "πρασινίζουν", μυρίζουν ή παρουσιάζουν χαλάρωση, μακριά.

10. Αλκοόλ: Μείνετε σε ένα τύπο ποτού - αλλά αν θέλετε να αλλάξετε, ανεβείτε σε πιο δυνατό. Όσο και αν φαίνεται παράξενο, είναι καλύτερο να πάτε από κρασί ή μπύρα στο ούζο αλλά όχι το αντίθετο. Και βέβαια το αλκοόλ δεν συνδυάζεται με την οδήγηση.

Κατεψυγμένα: Τα κατεψυγμένα πρέπει να συντηρούνται, στο σημείο πώλησης, σε καταψύκτη στους –18o C, να πωλούνται συσκευασμένα και με υγειονομικό σήμα, δηλαδή τη σφραγίδα της επιχείρησης, η οποία είναι μικρή και ελλειψοειδής. Στη σφραγίδα, της επιχείρησης παραγωγής αναφέρεται ο Κωδικός Αριθμός της επιχείρησης, πχ.EL 30.A.60. EU. Επί πλέον, στην συσκευασία, πρέπει να αναγράφονται όλες οι υποχρεωτικές ενδείξεις, που προβλέπονται, από την Νομοθεσία, δηλ. η ονομασία πώλησης, το καθαρό βάρος, η χρονολογία ανάλωσης, οι ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και χρήσης, το όνομα, η εμπορική επωνυμία και η διεύθυνση του κατασκευαστή ή συσκευαστή, ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης.

Συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης

Αν ξαφνικά μετά τα νηστίσιμα εδέσματα αισθανθείτε λίγο...περίεργα, είναι πιθανόν να έχετε πάθει τροφική δηλητηρίαση, συμπτώματα της οποίας είναι:

• πόνος στην κοιλιά,
• επίμονος πονοκέφαλος,
• διάρροια,
• ναυτία και εμετούς,
• ζάλη.
• Πιο σπάνια αδυναμία ή λιποθυμία

Σε περίπτωση που οι εμετοί επιμένουν, καλέστε γιατρό

Όταν ο ασθενής κάνει εμετό, φροντίστε ώστε το κεφάλι του να είναι χαμηλότερα από το στήθος του για να μην πνιγεί. Αν είναι ενήλικος ή παιδί, βάλτε τον να ξαπλώσει μπρούμυτα, με το κεφάλι κρεμασμένο στην άκρη του κρεβατιού. Αν είναι βρέφος τοποθετήστε το μπρούμυτα στα γόνατα σας.

Δώστε στον πάσχοντα άφθονα υγρά και μια λεκάνη (αν κάνει έμετο)

Προσέξτε αν και άλλα άτομα που συνέφαγαν με τον ασθενή παρουσιάζουν τα ίδια κλινικά σημεία τότε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τροφική δηλητηρίαση, αντίθετα αν τα μέλη μιας οικογένειας παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα αλλά σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, τότε είναι πιθανότερο ότι πρόκειται για μια γρίπη ή κοινό κρυολόγημα.

Ειδική Γραμμή Επικοινωνίας
Ο ΕΦΕΤ υπενθυμίζει την ειδική γραμμή επικοινωνίας, 11717, η οποία είναι στη διάθεση όλων των καταναλωτών, όπου μπορούν να αναφέρουν ή να καταγγείλουν οποιαδήποτε μη συμμόρφωση – παράβαση της νομοθεσίας υποπέσει στην αντίληψή τους.

Σας Ευχόμαστε Καλή Σαρακοστή!!!

ΕΦΕΤ : Συμβουλές για σωστή επιλογή τροφίμων για Καθαρά Δευτέρα και Σαρακοστή.

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Εντείνει τους ελέγχους στην αγορά των τροφίμων ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων κατά την περίοδο της Σαρακοστής με στόχο την προστασία της υγείας των καταναλωτών. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, οι έλεγχοι διεξάγονται απρόσκοπτα, συστηματικά και αδιάλειπτα. Στις περιπτώσεις των επιχειρήσεων που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας λαμβάνονται άμεσα τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα και οι κυρώσεις.

Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο της Σαρακοστής και ειδικότερα την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, οι καταναλωτές τρώνε συγκεκριμένα νηστίσιμα τρόφιμα, πολλά εκ των οποίων θεωρούνται ευαλλοίωτα. Η ορθή επιλογή, η μεταφορά των τροφίμων που χρειάζονται ψύξη στο σπίτι όσο το δυνατόν γρηγορότερα, οι προσεκτικοί χειρισμοί των τροφίμων στο σπίτι (π.χ. καθαριότητα, συντήρηση σε κατάλληλη θερμοκρασία, καλό μαγείρεμα κλπ) αποτελούν πρωταρχικής σημασίας πρακτικές για την αποφυγή αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία.

Στο πλαίσιο της ενημέρωσης των καταναλωτών, παρατίθενται από τον ΕΦΕΤ ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή τροφίμων που καταναλώνονται την περίοδο της Σαρακοστής:

- Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Για τα νωπά οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν την οσμή που πρέπει να είναι οσμή θάλασσας και όχι δυσάρεστη οσμή αμμωνίας ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν. Την επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή, τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα, τη σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή. Τέλος τα μάτια πρέπει να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Για τα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτά δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιώσεις της χροιάς τους, ενώ συνήθως φέρουν ένα στρώμα πάγου (επίπαγος). Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να φέρει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος. Στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.

Για τα αποψυγμένα αλιεύματα οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν ότι παράγονται μόνο εντός εγκεκριμένων εγκαταστάσεων, διότι απαγορεύεται η απόψυξη των κατεψυγμένων στο λιανεμπόριο. Κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά να φέρουν εμφανή την ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους, τόσο στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης, όσο και στις ενδείξεις επί της συσκευασίας τους.

- Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Εφόσον πωλούνται με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται από τα κελύφη που πρέπει να είναι κλειστά και να ανοίγουν πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτά με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός τους να κλείνουν μόνα τους ερμητικά. Το περιεχόμενο πρέπει να είναι υγρό, καθαρό και άοσμο. Η σάρκα πρέπει να είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος (με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού να προκαλείται συστολή του σώματος).

Όσον αφορά τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, θα πρέπει η σάρκα τους να είναι γυαλιστερή, συνεκτική και να έχει μυρωδιά θάλασσας.

Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με κέλυφος ή χωρίς κελύφη. Επάνω στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.

- Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Οι καταναλωτές τα βρίσκουν στην αγορά είτε ως νωπά είτε ως κατεψυγμένα είτε ως αποψυγμένα. Για τα νωπά πρέπει η οσμή να είναι ευχάριστη (σαν την οσμή της θάλασσας), τα πόδια τους να είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά, η μεμβράνη του θώρακα να είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής, το κεφάλι και ο θώρακας να είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και να μην έχουν μαύρες κηλίδες. Επίσης, πρέπει να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά. Σημειώνεται ότι οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι και δεν παρουσιάζουν δυσάρεστη οσμή.

- Αχινοί

Οι αχινοί πρέπει κατά την αγορά τους να είναι ζωντανοί, γεγονός που φαίνεται από την κίνηση των αγκαθιών τους. Οι καταναλωτές όταν επιλέγουν κονσέρβες ιχθυηρών που διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου, θα πρέπει να προσέχουν να μην είναι διογκωμένες, να μην παρουσιάζουν εξωτερική σκουριά, να μην υπάρχει διαρροή του υγρού περιεχομένου. Επίσης, είναι προς όφελος των καταναλωτών να διαβάζουν προσεκτικά τις ενδείξεις στη συσκευασία.

- 'Αλλα σαρακοστιανά εδέσματα

Ο ταραμάς πρέπει να έχει χρώμα ομοιόμορφο, σύσταση μαλθακή και όχι πικρή ή όξινη γεύση. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα ή την τάγγιση.

Το τουρσί θα πρέπει να καταναλώνεται με φειδώ από άτομα με ευαισθησία στο στομάχι.

Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδεικνύουν οι καταναλωτές που πάσχουν από αλλεργίες στην επισήμανση του χαλβά, προκειμένου να μην καταναλώσουν χαλβά που περιέχει αλλεργιογόνα συστατικά.

Διαβάστε επίσης

• ΣΟΥΣΑΜΙ, ΤΑΧΙΝΙ, ΧΑΛΒΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
• Το σουσάμι με αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες

Η ιστορία της λαγάνας από τον Αριστοφάνη μέχρι σήμερα

• 
  

Αντιμετώπιση τροφικής δηλητηρίασης από Σαρακοστιανά και νηστίσιμα.

PhD

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ψωνίζοντας και τρώγοντας τα σαρακοστιανά εδέσματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν ξαφνικά μετά τα νηστίσιμα εδέσματα αισθανθείτε λίγο...περίεργα, είναι πιθανόν να έχετε πάθει τροφική δηλητηρίαση. H καλύτερη θεραπεία της τροφική δηλητηρίασης είναι η πρόληψη. 

Με τον όρο τροφική δηλητηρίαση εννοούμε μια διαταραχή που προέρχεται από τη βρώση τροφίμων ή ποτών που έχουν επιμολυνθεί με τοξίνες, δηλαδή ουσίες παραγόμενες από βακτήρια που αναπτύσσονται πάνω στις τροφές, όπως ο σταφυλόκοκκος ή ομάδες βακτηρίων, όπως είναι για παράδειγμα η σαλμονέλα και το κολοβακτηρίδιο.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι μια τοξίνη μπορεί να μην έχει επίδραση μόνο στο πεπτικό σύστημα, αλλά η δράση της να επεκτείνεται και σε άλλα τμήματα του οργανισμού. Ανάλογα με την ποσότητα της τοξίνης ή του βακτηρίου που εισήλθε στο γαστρεντερικό σύστημα, μπορεί να δώσει έντονα συμπτώματα και ν' αναγκάσει τον ασθενή ν' αναζητήσει ιατρική βοήθεια.

Τα τρόφιμα μπορεί να φαίνονται φυσιολογικά και να έχουν φυσιολογική γεύση και οσμή. Μερικά άτομα κινδυνεύουν περισσότερο απ' την τροφική δηλητηρίαση όπως μικρά παιδιά, έγκυες γυναίκες ηλικιωμένοι και άτομα με άλλες ασθένειες.

Συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης

Τα συμπτώματα της τροφικής δηλητηρίασης μπορεί να ποικίλουν και εξαρτώνται απ' το είδος των βακτηρίων ή μολυσματικών ουσιών που προκαλούν τις ασθένειες. Η δηλητηρίαση μπορεί να είναι έκδηλη αλλά μπορεί και όχι. Μπορεί να αισθανθείτε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:

• πόνος στην κοιλιά,
• επίμονος πονοκέφαλος,
• διάρροια,
• ναυτία και εμέτους,
• ζάλη.
• Πιο σπάνια αδυναμία ή λιποθυμία 

Τα συμπτώματα μπορεί  να συμβούν σε 30 λεπτά αφού φάγατε ή αρκετές ώρες αργότερα. Μπορεί να είναι ήπιας ή σοβαρής μορφής. Μερικά βακτήρια μπορεί επίσης να προκαλέσουν και άλλα συμπτώματα. 

Αντιμετώπιση τροφικής δηλητηρίασης

Όταν ο ασθενής κάνει εμετό, φροντίστε ώστε το κεφάλι του να είναι χαμηλότερα από το στήθος του για να μην πνιγεί. Αν είναι ενήλικος ή παιδί, βάλτε τον να ξαπλώσει μπρούμυτα, με το κεφάλι κρεμασμένο στην άκρη του κρεβατιού. Αν είναι βρέφος τοποθετήστε το μπρούμυτα στα γόνατα σας.

Κατά την διάρκεια που ο ασθενής έχει διάρροια ή έμετο, μην δώσετε αντιεμετικά ή αντιδιαρροϊκά, επειδή τόσο η διάρροια όσο και ο έμετος βοηθούν να αποβληθούν οι τοξίνες. Επειδή όμως μπορούν να προκαλέσουν αφυδάτωση, προσπαθήστε να αντικαταστήσετε άμεσα τα υγρά που χάνονται. 

Δώστε στον πάσχοντα άφθονα υγρά και μια λεκάνη (αν κάνει έμετο).  Αποφύγετε τη στερεά τροφή για μια ολόκληρη μέρα και δώστε στον ασθενή σκέτα υγρά (τσάι, νερό, χυμός μήλου, ζωμός κρέατος ή ζελέ).

Όταν νιώσετε ότι μπορεί να πιεί κάτι χωρίς να πειράξει τον άρρωστο, φροντίστε να πίνει διαυγή υγρά για 12 περίπου ώρες και στη συνέχεια να καταναλώνει ελαφρές και εύπεπτες τροφές, όπως είναι το ρύζι και οι σούπες. Μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων,  Τη δεύτερη μέρα δώστε στερεά τροφή σε μικρές ποσότητες κουάκερ,  λευκό ρύζι, μπανάνες, εύπεπτα λαχανικά και γιαούρτι και αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα που δεν έχουν υποστεί ζύμωση.

Χρειάζεται να απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση στο γιατρό ή στο νοσοκομείο ο ασθενής παρουσιάσει:

• Στεγνά χείλη και μάτια με μαύρους κύκλους.
• Ανορεξία που επιμένει.
• Αίμα στις κενώσεις.
• Ξαφνική αδυναμία που συνοδεύεται από μούδιασμα, δύσπνοια ή παραισθήσεις.
• Διάρροια που συνοδεύεται από πυρετό για περισσότερες από 24 ώρες.
• Έντονους πόνους στην κοιλιά που διαρκούν πάνω από 2 ώρες και συνοδεύονται από εμετούς.

Προσέξτε αν και άλλα άτομα που συνέφαγαν με τον ασθενή παρουσιάζουν τα ίδια κλινικά σημεία τότε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τροφική δηλητηρίαση, αντίθετα αν τα μέλη μιας οικογένειας παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα αλλά σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, τότε είναι πιθανότερο ότι πρόκειται για μια γρίπη ή κοινό κρυολόγημα.

Αν και η τροφική δηλητηρίαση από θαλασσινά προκαλεί δυσάρεστη κρίση διάρροιας και εμέτου, συνήθως υποχωρεί μέσα σε ένα 24ωρο. Ακόμα και παραλυτική δηλητηρίαση από θαλασσινά να πάθει κανείς (είναι μια μορφή βαριάς δηλητηρίασης), το πιθανότερο είναι πως θα ταλαιπωρηθεί επιπλέον από γενικευμένη κακουχία, συν ένα αίσθημα «μυρμηγκιάσματος» γύρω από το στόμα και τη γλώσσα του, μαζί με λίγη δύσπνοια. Τα συμπτώματα αυτά είναι ανησυχητικά, αλλά σπανίως γίνονται επικίνδυνα - γι' αυτό και μπορεί κανείς να απολαμβάνει τα θαλασσινά του, εκτός κι αν έχει ιατρική αντένδειξη σε αυτό. 

Διαβάστε επίσης

• Προσοχή στον ταραμά και τα άλλα Σαρακοστιανά. Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση δηλητηρίασης
• Ο δεκάλογος της σωστής πρόληψης της τροφικής δηλητηρίασης
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;

Τελευταία Κυριακή των Απόκρεων και η λεγόμενη «Τυρινή». Τα έθιμα σε Ελλάδα και Κύπρο

medlabnews.gr  

Η Τυρινή ή Τυροφάγος είναι η τελευταία εβδομάδα της περιόδου των Αποκριών. Ονομάστηκε έτσι επειδή απ' το ξεκίνημά της απαγορεύεται η κατανάλωση κρέατος ενώ αντίθετα επιτρέπεται η κατανάλωση αυγών και γαλακτοκομικών προϊόντων και φέτος καλύπτει το διάστημα από τις 15 έως τις 22 Φεβρουαρίου. Η τελευταία μέρα της εβδομάδας αυτής είναι η Κυριακή της Τυρινής, που φέτος «πέφτει» στις 22 Φεβρουαρίου και απ' την επόμενη η οποία είναι η Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Μεγάλη Σαρακοστή για το Πάσχα.

Η Εκκλησία επιτρέπει στους πιστούς την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, αυγών, ψαριών και ελαιολάδου, απαγορεύει όμως την κρεοφαγία. Από τα κύρια παραδοσιακά φαγητά του τραπεζιού είναι τα μακαρόνια, που συσχετίζονται από τους λαογράφους με τη λατρεία των ψυχών κατά την περίοδο αυτή. Όπως παρατηρεί ο Φαίδων Κουκουλές, αρχικά η λέξη «μακαρώνια» σήμαινε τροπάρια μακαριστικά, αναπαύσιμους μακαρισμούς στις κηδείες ή στα περίδειπνα, στα οποία προσφέρονταν κυρίως ζυμαρικά.

Το δείπνο της ημέρας λαμβάνει τη μορφή συνεστίασης μεταξύ συγγενών και φίλων. Στην Κύπρο, οι οικογένειες κάθε χωριού συγκεντρώνονται σε ένα ή δύο σπίτια και δειπνούν όλοι μαζί και διασκεδάζουν, ενώ στην Κάρπαθο παλαιότερα όλες οι οικογένειες δειπνούσαν στο σπίτι του προεστού του χωριού τους.

Στα περισσότερα μέρη το δείπνο της Τυρινής τελειώνει με αυγό και σχετικούς αστεϊσμούς, αλλά και μαντικές παρατηρήσεις. Στην Σύρο, καθώς και σε πολλά άλλα μέρη, κρεμούν ένα αυγό από το ταβάνι και όπως κάθονται όλοι γύρω από το τραπέζι «του δίνουνε μια κουταλιά και φέρνει βόλτα στο τραπέζι και δοκιμάζουνε ο καθένας να το πιάσει με το στόμα του. Με αβγό κλείνομε το στόμα μας για τη Σαρακοστή και τη Λαμπρή πάλι με αβγό το ξανανοίγουμε», παρατηρεί ο Κουκουλές.

Λένε λοιπόν πως σήμερα,της Τυρινής ή τυροφάγου, έχουν την τιμητική τους στο Κυριακάτικο τραπέζι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά, τα ψάρια, το λάδι και τα μακαρόνια. Απαγορεύεται όμως το κρέας.

Τα μακαρόνια θα πρέπει να καταναλωθούν κατά την διάρκεια του γεύματος αλλά και στο δείπνο αφού σχετίζονται με την λατρεία των ψυχών της όλης περιόδου. Μάλιστα γράφει ο Φαίδων Κακουλές πως τα «μακαρώνια» είναι μακαριστικά τροπάρια και πάντα προσφέρονται ζυμαρικά στις κηδείες σαν μακαρία.

Έχει ίσως λαογραφική αξία να αναφέρουμε πως στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας τα παλαιότερα χρόνια το δείπνο της Τυρίνης τέλειωνε πάντα με ένα αβγό και πολλά αστεία και μαντέματα. Σε κάποια νησιά μάλιστα και ιδιαίτερα στην Σύρο και στην Κάρπαθο κρεμούσαν ένα αβγό από το ταβάνι και κάθονταν όλοι γύρω από το τραπέζι. Υστέρα, λεγαν, αφού του δώσουν μια «κουταλιά και φέρνει βόλτα στο τραπέζι» ο καθένας προσπαθούσε να δοκιμάσει λίγο αλλά μόνο αν το κατάφερνε να το πιάσει με το στόμα του.

Κι αν παρατηρήσετε τούτο το έθιμο θα δείτε πως η Σαρακοστή αρχίζει με …ένα αβγό και κλείνει το Μεγάλο Σάββατο με το τσούγκρισμά των κόκκινων αβγών και την λαϊκή πίστη πως είναι το πρώτο φαγητό μετά την Ανάσταση που επιστρέφουμε στην κατανάλωση όλων των τροφών.

Τα έθιμα της ημέρας

Από τα ανά την Ελλάδα έθιμα της ημέρας ξεχωρίζουν:

Οι «Φανοί» της Κοζάνης.

Οι «Μπουμπούνες» της Καστοριάς.

Η Τζαμάλα στα Γιάννινα.

Ο «Μπέης» του Έβρου.

Ο χορός της «γκαμήλας» και η παρέλαση των αρμάτων στη Λαμία.

Το Γαϊτανάκι της Λιβαδειάς.

Το «κοντοσούβλι γίγας» στην Αμφίκλεια.

Το στοιχειό της Χάρμαινας στην Άμφισσα.

Ο «γέρος» και η «κοπέλλα» στη Σκύρο.

Ο Βενετσιάνικος Γάμος στο Τζάντε.

Ο Γενιτσαρίστικος Χορός στα Λεχαινά.

Οι Κουμουζέλες σε Κω, Λέρο και Σύμη

Ο Καδής στους Σπαθαραίους Σάμου. Πρόκειται για σατιρικό δρώμενο που πραγματοποιείται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, στους Σπαθαραίους Σάμου. Έχει τον χαρακτήρα σατιρικής παρωδίας δίκης, με δικαστή τον Τούρκο Καδή, ο οποίος στο τέλος της γιορτής κρεμιέται από τους επαναστατημένους Έλληνες. Ανάμεσα στις σατιρικές δίκες παρουσιάζονται αποκριάτικα θεατρικά δρώμενα εμπνευσμένα από την επικαιρότητα, τα οποία έχουν επιμεληθεί τα μέλη του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου που διοργανώνει το δρώμενο.

Στην Κρήτη οι σαρικόπιτες, οι μυζηθρόπιτες, τα καλιτσούνια και τα μακαρόνια ή σκιουφιχτά με τον αθότυρο έχουν την τιμητική τους τούτη τη μέρα.

Στη Κύπρο πάλι υπάρχει το έθιμο της «Δαγκαννούρας», δηλαδή καίνε την κλωστή, με την οποία έχουν δέσει το αβγό. Αν καεί η κλωστή, η χρονιά θα είναι καλή.

Πίσω στα δικά μας έθιμα στην περιοχή της Καστοριάς καίνε την κλωστή και παρατηρούν πόσα ψηλά θα καεί, κάνοντας προγνώσεις και ευχές για το ύψος που θα φθάσουν τα στάχυα των σιτηρών που έχουν σπείρει.

«Στις Εκκλησίες πάλι, διαβάζεται, κατά την πρωινή Θεία Λειτουργία, η περικοπή του Ευαγγελίου του Ματθαίου (κεφ. στ', 14-21), που αναφέρεται στην αξία της συγχώρεσης και της νηστείας. Αργά το απόγευμα της ίδιας ημέρας ψάλλεται ο κατανυκτικός εσπερινός της συγγνώμης, κατά τον οποίο ιερείς και πιστοί αλληλοασπάζονται, ζητώντας συγχώρεση ο ένας από τον άλλο, ενόψει της επερχόμενης Μεγάλης Τεσσαρακοστής.»*

Καλή Σαρακοστή!

Aristotelis Climate Forum: 1ο Συνέδριο «Βόρεια Αττική & Βιώσιμη Ανάπτυξη - Ο Οδικός Χάρτης 2030»

medlabnews.gr iatrikanea

Με τη συμμετοχή του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, ως κεντρικού ομιλητή, και πλειάδας στελεχών του κυβερνητικού μηχανισμού, της Τοπικής Αυτοδιοίκηση και της επιχειρηματικής κοινότητας σε πάνελ συζητήσεων, πραγματοποιείται την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 10.00 π.μ. στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή (Όθωνος 100, Κηφισιά) το πρώτο Συνέδριο για τη Βόρεια Αττική με θέμα:

«Βόρεια Αττική & Βιώσιμη Ανάπτυξη - Ο Οδικός Χάρτης 2030»

Το συνέδριο διοργανώνεται από το ARISTOTELIS CLIMATE FORUM και αποτελεί μια στρατηγική, θεσμικού χαρακτήρα πρωτοβουλία με στόχο τη διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού και εφαρμόσιμου πλαισίου βιώσιμης ανάπτυξης για τη Βόρεια Αττική έως το 2030.

Η περιοχή βρίσκεται στην αιχμή τριών μεγάλων πιέσεων: κλιματική κρίση, ταχεία οικιστική ανάπτυξη και ανάγκη εκσυγχρονισμού υποδομών. Οι προκλήσεις που ανακύπτουν απαιτούν έναν συντονισμένο, διατομεακό σχεδιασμό με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και μετρήσιμους στόχους.

Το συνέδριο φιλοδοξεί να καταστεί μόνιμος θεσμός διαλόγου μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και επιστημονικής κοινότητας, παράγοντας συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και επενδυτικών ευκαιριών.

Κεντρικός στρατηγικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου «Οδικού Χάρτη 2030» για τη Βόρεια Αττική, ο οποίος θα:

· Προσδιορίζει τις αναγκαίες υποδομές και τα κρίσιμα έργα ανά τομέα (ενέργεια, μεταφορές, ανθεκτικότητα, πολιτική προστασία, ψηφιακός μετασχηματισμός).

· Αναδεικνύει ώριμα έργα προς χρηματοδότηση και υλοποίηση.

· Ενισχύει συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και συνέργειες με κριτήρια ESG.

· Θέτει σαφείς και μετρήσιμους στόχους βιωσιμότητας έως το 2030.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη μετατροπή της Βόρειας Αττικής σε πρότυπο πράσινης και ανθεκτικής ανάπτυξης για το σύνολο της Περιφέρειας Αττικής, συνδυάζοντας περιβαλλοντική προστασία, επενδυτική κινητοποίηση και κοινωνική συνοχή.

Με τεκμηριωμένο διάλογο και ουσιαστικές συνέργειες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, το συνέδριο θέτει τις βάσεις για μια νέα αναπτυξιακή ταυτότητα της περιοχής: βιώσιμη, λειτουργική και στρατηγικά σχεδιασμένη για το 2030.

Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα των:

Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Πράσινο Ταμείο, ΕΟΑΝ, ΕΑΓΜΕ, ΕΛΕΤΑΕΝ, ΚΑΠΕ, Συμμαχία για την Ελλάδα.

Με την υποστήριξη των:

ΔΕΗ, AVAX, ΕΥΔΑΠ, HELECTOR, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε., ΑΝΑΚΕΜ, POLYECO, ADVIDEA.

Χορηγοί Επικοινωνίας:

Voria.gr, Energypress.gr, Economico.gr, Enypografa.gr, Epixeiro.gr, Greentoday.gr, Corporategreece.gr, Greenagenda.gr, Healthmag.gr, Kifisianews.gr, Kifisiapress.gr, Ysterografo.gr

Εξατομικευμένη Iατρική: Μία από τις πιο δυναμικές εξελίξεις στη σύγχρονη ογκολογία

medlabnews.gr iatrikanea

Η εξατομικευμένη ιατρική αποτελεί μία από τις πιο δυναμικές εξελίξεις στη σύγχρονη ογκολογία, καθώς επιδιώκει να προσαρμόσει τη θεραπεία στις γενετικές και βιολογικές ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς. Αντί για μια «θεραπεία για όλους», η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην κατανόηση των μοριακών μηχανισμών που οδηγούν στην ανάπτυξη και εξέλιξη του καρκίνου, με στόχο πιο αποτελεσματικές θεραπείες και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), παραθέτουν τα σημαντικότερα δεδομένα.

Τα τελευταία δέκα χρόνια, η πρόοδος στον τομέα της γονιδιωματικής υπήρξε εντυπωσιακή. Από την ανάλυση λίγων μόνο γονιδίων, η κλινική πράξη έχει περάσει στη χρήση εκτεταμένων πάνελ εκατοντάδων γονιδίων, ενώ τεχνολογίες όπως η αλληλούχιση ολόκληρου του εξώματος ή του γονιδιώματος διερευνώνται όλο και περισσότερο. Παράλληλα, η επιστημονική κοινότητα έχει προχωρήσει από την απλή αναγνώριση γενετικών μεταλλάξεων-οδηγών του καρκίνου στην ανάπτυξη και έγκριση στοχευμένων φαρμάκων για συγκεκριμένες μοριακές αλλοιώσεις.

Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της εξατομικευμένης θεραπείας έχουν διαδραματίσει και οι λεγόμενες «basket trials», κλινικές δοκιμές που βασίζονται στο μοριακό προφίλ του όγκου και όχι στο όργανο προέλευσης. Επιπλέον, έχουν εγκριθεί θεραπείες με «ογκολογικά ανεξάρτητο» χαρακτήρα, οι οποίες μπορούν να χορηγηθούν σε ασθενείς με διαφορετικούς τύπους καρκίνου, εφόσον φέρουν την ίδια γενετική αλλοίωση. Παρ’ όλα αυτά, η εξατομικευμένη ογκολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και αναμένεται να γίνει πολύ πιο αποτελεσματική τα επόμενα χρόνια.

Ένα από τα βασικά διδάγματα της μέχρι τώρα εμπειρίας είναι ότι οι μονοθεραπείες σπάνια προσφέρουν μακροχρόνια αποτελέσματα, ακόμη και όταν στοχεύουν σε έναν βασικό μοριακό «οδηγό» του καρκίνου. Έτσι, η έρευνα στρέφεται ολοένα και περισσότερο στην κατανόηση των μηχανισμών αντοχής στις θεραπείες και στην ανακάλυψη βιοδεικτών που προβλέπουν ποιοι ασθενείς θα ωφεληθούν περισσότερο. Η γνώση αυτή ανοίγει τον δρόμο για ορθολογικούς συνδυασμούς φαρμάκων που θα μπορούσαν να προσφέρουν πιο διαρκή οφέλη.

Καθώς ο όγκος των διαθέσιμων δεδομένων αυξάνεται ραγδαία, καθίσταται απαραίτητη η ύπαρξη συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων για τους γιατρούς. Πλαίσια αξιολόγησης της πληροφορίας από τις γονιδιωματικές εξετάσεις, βάσεις δεδομένων που συνδέουν γενετικές αλλοιώσεις με διαθέσιμες θεραπείες και κλινικές δοκιμές, καθώς και μοριακά ογκολογικά συμβούλια, συμβάλλουν στο να μεταφραστεί η επιστημονική γνώση σε πραγματικό όφελος για τον ασθενή.

Ιδιαίτερη αισιοδοξία προκαλούν οι νέες στρατηγικές βιοδεικτών, ειδικά για δύσκολα αντιμετωπίσιμους καρκίνους. Η διεύρυνση των θεραπευτικών επιλογών για μεταλλάξεις σε γονίδια όπως το KRAS, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «μη στοχεύσιμες», αναμένεται να ωφελήσει μεγάλο αριθμό ασθενών. Παράλληλα, νέες κατηγορίες φαρμάκων που στοχεύουν την επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων —όπως τα συζεύγματα αντισώματος-φαρμάκου, τα διειδικά αντισώματα και οι θεραπείες CAR T— έχουν ήδη μεταμορφώσει την πρόγνωση ορισμένων νοσημάτων.

Η επόμενη φάση της εξατομικευμένης ογκολογίας αναμένεται να βασιστεί σε ακόμη πιο σύνθετες αναλύσεις, όπως RNA πάνελ, πρωτεομική και προηγμένες τεχνικές ανοσοϊστοχημείας, καθώς και σε νέους τρόπους εξατομίκευσης της ανοσοθεραπείας. Ωστόσο, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις παραμένει η σωστή κλινική εφαρμογή: ποια εξέταση πρέπει να γίνεται, πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα και πώς ενημερώνεται ο ασθενής για όλες τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Το μέλλον της εξατομικευμένης θεραπείας του καρκίνου διαγράφεται ιδιαίτερα ελπιδοφόρο. Η αναμενόμενη έκρηξη νέων στοχευμένων θεραπειών, η εξέλιξη των μοριακών διαγνωστικών τεχνολογιών και η καλύτερη ενοποίηση δεδομένων μέσα από συνεργασίες μεταξύ ιδρυμάτων και φαρμακευτικής βιομηχανίας αναμένεται να αλλάξουν ριζικά το τοπίο. Η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, τόσο για την επιστημονική ανακάλυψη όσο και για την υποστήριξη κλινικών αποφάσεων, μπορεί να επιτρέψει στο σύστημα υγείας να «μαθαίνει» από κάθε ασθενή και να προσφέρει όλο και πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες.

«Ανακουφισμένος» και «χαρούμενος» δήλωσε ο Βέλγος συλλέκτης των φωτογραφιών. Πώς δημιουργήθηκε η συλλογή φωτογραφιών του Χέρμαν Χόιερ

medlabnews.gr 

«Είμαι χαρούμενος και ανακουφισμένος που τελείωσαν όλα και δεν θα κάνω άλλη δήλωση. Δεν θα πω τίποτε άλλο μέχρι να τελειώσουν όλα». Τη δήλωση αυτή έκανε στην ΕΡΤ, ο Βέλγος ιστορικός και συλλέκτης Τιμ ντε Κρένε μετά την επιβεβαίωση της αυθεντικότητας των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή.

Υπενθυμίζεται πως πρόκειται για τις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής, καθώς και για ένα σπάνιο σύνολο 262 ιστορικών φωτογραφιών, που αποτελούν πολύτιμα ιστορικά τεκμήρια.

Ο ίδιος εμφανίστηκε λιτός και προσεκτικός στις διατυπώσεις του, χωρίς ωστόσο να απαντήσει σε καμία ερώτηση. Οι Έλληνες δημοσιογράφοι που ήρθαν σε επαφή μαζί του, τον περιγράφουν ως έναν νέο άνθρωπο, καλλιεργημένο και ευγενικό, ο ίδιος ωστόσο αρνήθηκε να δείξει το πρόσωπό τους στις κάμερες και στον φωτογραφικό φακό.

Πώς δημιουργήθηκε η συλλογή φωτογραφιών του Χέρμαν Χόιερ

Ο Χόιερ υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας την περίοδο 1943-44. Ο ίδιος είχε την εντολή να παρακολουθήσει, ή και να συνδράμει στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Ο Χόιερ δεν ζει πια εδώ και αρκετά χρόνια ενώ η συλλογή των φωτογραφιών του, από χώρες που κατακτήθηκαν από τους ναζί, όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ελλάδα όπου υπηρέτησε, βρέθηκε στην κατοχή του Τιμ ντε Κρεν.

Οι φωτογραφίες με τους Έλληνες κρατουμένους αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς «δίνουν πρόσωπο στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν την εκτέλεσή τους».

Παράλληλα, το αρχειακό σύνολο στο οποίο εντάσσονται φωτίζει τη λειτουργία της ναζιστικής προπαγάνδας και τον ρόλο της φωτογραφίας ως εργαλείου ιδεολογικής χειραγώγησης, επιτρέποντας τη μελέτη της «ματιάς του κατακτητή» και του τρόπου κατασκευής της εικόνας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. «Ο μηχανισμός προπαγάνδας που έστησε ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε την αιχμή της τεχνολογίας ενημέρωσης της εποχής του -τον κινηματογράφο και την φωτογραφία- για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια “επιτυχίας” και διάδοσης της, ως εργαλείο επιρροής», σημείωσε στη δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού.

«Η διείσδυση στην καθημερινότητα των στρατιωτών μέσα από τη φωτογραφία -σκηνοθετημένο τεκμήριο της «επιτυχίας» τους, η διάδοση αυτής της «επιτυχίας» με την αποστολή των φωτογραφιών στα μετόπισθεν, η δημιουργία αναμνήσεων με προδιαγραφές που ορίζει ο ναζιστικός μηχανισμός, όλα αυτά μοιάζουν χονδροειδή και αδέξια εργαλεία επιρροής στα δικά μας μάτια, σήμερα. Είναι όμως μελέτη πάνω στη δύναμη της εικόνας, στον πολιτισμό της οποίας ζούμε ακόμη. Είναι ένα μάθημα οπτικού γραμματισμού από το παρελθόν, το οποίο το έχουμε ανάγκη, και ως άσκηση και ως ιστορικό τεκμήριο», σημείωσε στην εισήγησή της στο ΚΣΝΜ η διεύθυντρια της Διεύθυνσης Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Βίλλυ Φωτοπούλου