Ανακοίνωση και οδηγίες για έντονα καιρικά φαινόμενα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών

medlabnews.gr

Σήμερα 21.1.2026 αναμένονται έντονες βροχοπτώσεις και καταιγίδες στην Αττική, κυρίως το μεσημέρι, με ταυτόχρονη επικράτηση ισχυρών νοτιοανατολικών ανέμων που θα φτάσουν τοπικά μέχρι και 8-9 μποφώρ. Τα καιρικά φαινόμενα αναμένεται να παρουσιάσουν ύφεση το απόγευμα.

Περισσότερες λεπτομέρειες για την πρόγνωση των καιρικών φαινομένων μπορείτε να δείτε στο link  https://forecast.uoa.gr/el/, όπου παρουσιάζεται το προγνωστικό σύστημα καιρού που αναπτύχθηκε στο Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ.

Το σύστημα προσφέρει στην κεντρική σελίδα διαδραστικό χάρτη με βασικά μετεωρολογικά πεδία, συνοπτική πολυήμερη πρόγνωση, ωριαία εξέλιξη και σύντομη περιγραφική σύνοψη, παρέχοντας αξιόπιστη και χρήσιμη πληροφορία με σαφή και κατανοητό τρόπο.

Από το αριστερό μενού της πλατφόρμας, ο χρήστης αποκτά πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα προηγμένων προϊόντων πρόγνωσης και παρατήρησης, οργανωμένων με πιο σύνθετη και δομημένη λογική παρουσίασης. Προσφέρονται τρεις επιχειρησιακές προσεγγίσεις πρόγνωσης με διαφορετικά χαρακτηριστικά, χωρική ανάλυση και χρονικό ορίζοντα.

α) Η περιφερειακή πρόγνωση (regional) (μοντέλο SKIRON) προσφέρει χαμηλότερη χωρική ανάλυση αλλά μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα (5 ημερών) και είναι κατάλληλη για μια γενική, συνθετική εικόνα των επικρατουσών συνθηκών,

β) Η υπερυψηλή ανάλυση (fine resolution) εστιάζει στη λεπτομερή αποτύπωση τοπικών και έντονων φαινομένων με αυξημένη ακρίβεια για όλη την Ελλάδα, αλλά με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα πρόγνωσης, της τάξης των δύο ημερών,

γ) Η υψηλή ανάλυση (High resolution) (μοντέλο RAMS-ICLAMS) εστιάζει στη λεπτομερή αποτύπωση τοπικών και έντονων φαινομένων με αυξημένη ακρίβεια με έμφαση στην Αττική με χρονικό ορίζοντα δυο ημερών.

Το επιστημονικό δυναμικό του ΕΚΠΑ παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου και βρίσκεται σε συνεργασία με τους κρατικούς φορείς για τη διαχείρισή του.

Επισυνάπτονται οδηγίες προστασίας.

ΕΝΤΟΝΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΓΕΝΙΚΑ

Τα καιρικά φαινόμενα χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες:

• Θυελλώδεις Άνεμοι
• Καταιγίδες και Κεραυνοί
• Χιονόπτωση / Δριμύ Ψύχος
• Παγετός
• Καύσωνες

Στο κεφάλαιο αυτό θα δοθούν ορισμένες γενικές οδηγίες για το σύνολο των έντονων καιρικών φαινομένων και στα επόμενα κεφάλαια θα δοθούν αναλυτικές οδηγίες για τα έντονα καιρικά φαινόμενα που αφορούν τα Δωδεκάνησα, δηλαδή καύσωνες, καταιγίδες και θυελλώδεις ανέμους.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΤΟΝΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Γενικές οδηγίες

-Να ενημερώνεστε διαρκώς από τα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, κλπ.), για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων. Επίσημες πηγές ενημέρωσης είναι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (Γ.Γ.Π.Π.) και η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.).

-Σε περίπτωση ανάγκης καλέστε την Αστυνοµία (100), την Πυροσβεστική (199) ή το ΕΚΑΒ (166).

-Αναγράψτε τα παραπάνω τηλέφωνα σε εµφανές σηµείο µέσα στο σπίτι και βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας τα γνωρίζουν.

-Βοηθήστε τα παιδιά σας να απομνημονεύσουν σημαντικά οικογενειακά στοιχεία, όπως το επίθετό τους, τη διεύθυνση, το τηλέφωνο του σπιτιού, το κινητό σας τηλέφωνο, κλπ.

-Εξηγήστε σε όλα τα µέλη της οικογένειας πώς να αναγνωρίζουν ήχους που προμηνύουν τον κίνδυνο, πώς και πότε να κλείνουν τις παροχές ηλεκτρικού, νερού και αερίου (αν υπάρχει), πώς να χρησιμοποιούν τον πυροσβεστήρα, πώς να καλούν σε βοήθεια, κλπ.

-Προμηθευτείτε εφόδια πρώτης ανάγκης, όπως φακό, φορητό ραδιόφωνο µε μπαταρίες και πυροσβεστήρα.

-Εξοπλιστείτε µε κουτί πρώτων βοηθειών.

-Σε όλες τις περιπτώσεις λάβετε ειδική μέριμνα για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.

Αν πρόκειται να μετακινηθείτε

-Ενηµερωθείτε για τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου και λάβετε υπ’ όψιν, ανάλογα µε τον προορισµό σας, το είδος των καιρικών φαινοµένων που ενδέχεται να συναντήσετε (βροχόπτωση, θυελλώδεις ανέμους, κλπ.).

-Προγραµµατίστε τη µετακίνησή σας έτσι, ώστε να µη συµπέσει µε την αιχµή των καιρικών φαινοµένων.

-Ταξιδέψτε κατά τη διάρκεια της ηµέρας προτιμώντας τις κεντρικές αρτηρίες και αποφεύγοντας τους δυσπρόσιτους και ερηµικούς δρόµους. Επιπλέον, ενηµερώστε τους οικείους σας για τη διαδροµή που προτίθεστε να ακολουθήσετε.

-Μην αγνοείτε τις οδηγίες της Γενικής Γραµµατείας Πολιτικής Προστασίας, τα δελτία καιρού της ΕΜΥ και τις υποδείξεις των κατά τόπους αρµόδιων φορέων, όπως της Τροχαίας, του Λιµενικού, της Πυροσβεστικής, της Νομαρχίας, των Δήμων, κλπ.

-Ελέγξτε την κατάσταση του αυτοκινήτου σας, προτού επιχειρήσετε οποιαδήποτε µετακίνηση.

-Εξοπλίστε το αυτοκίνητό σας µε όλα τα απαραίτητα µέσα αντιµετώπισης έντονων καιρικών φαινοµένων (κουτί πρώτων βοηθειών, αδιάβροχα, οµπρέλες, γαλότσες, φακό, κλπ.).

-Εάν είναι απαραίτητο να µετακινηθείτε πεζοί, φορέστε τα κατάλληλα ρούχα και παπούτσια. Να είστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί, προκειµένου να αποφύγετε τραυµατισµούς λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώµατος και των πεζοδροµίων, της πτώσης αντικειµένων από υπερβολικό άνεµο ή χαλαζόπτωση.

-Προτιµήστε τα µέσα µαζικής µεταφοράς για τις µετακινήσεις σας.

-Παραµείνετε ήρεµοι και υποµονετικοί. O πανικός δεν εξυπηρετεί σε τίποτα. Αντίθετα, επιβαρύνει την κατάσταση.

Μετά την κακοκαιρία

-Να ενηµερώνεστε συνεχώς από τα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, κλπ.) για τυχόν επίσηµες προειδοποιήσεις ή συµβουλές.

-Ελέγξτε το σπίτι και τα λοιπά περιουσιακά σας στοιχεία, για να καταγράψετε πιθανές ζηµιές.

-Αν µετά την καταγραφή των ζηµιών χρειάζεστε επείγουσα βοήθεια, ειδοποιήστε τις αρµόδιες αρχές.

Γενικά

Προσπαθήστε µε τις ενέργειες και την όλη παρουσία σας να διευκολύνετε το έργο των αρµόδιων αρχών.

 

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΥΕΛΛΩΔΕΙΣ ΑΝΕΜΟΥΣ

Η ένταση του ανέμου μπορεί να μετρηθεί με διάφορες εμπειρικές και αριθμητικές κλίμακες. Μια ευρέως διαδεδομένη εμπειρική κλίμακα είναι η κλίμακα Beaufort, ενώ αριθμητικές κλίμακες είναι τα m/s, km/h και οι κόμβοι. Θυελλώδεις θεωρούνται οι άνεμοι με ένταση από 8 Beaufort και πάνω, σύμφωνα με την ταξινόμηση του παρακάτω πίνακα.

Κλίμακα Beaufort	Χαρακτηρισμός ανέμου	Ταχύτητα ανέμου
		m/s	km/h	κόμβοι
8	Θυελλώδης	17,2-20,7	62-74	34-40
9	Πολύ θυελλώδης	20,8-24,4	75-88	41-47
10	Θύελλα	24,5-28,4	89-102	48-55
11	Ισχυρή θύελλα	28,5-32,6	103-117	56-63
12	Τυφώνας	≥ 32,7	≥ 118	≥ 64

Ισχυροί άνεμοι δημιουργούνται σε περιοχές όπου συνδυάζονται ένα σύστημα χαμηλών βαρομετρικών πιέσεων και ένα σύστημα υψηλών βαρομετρικών πιέσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα στον Ελληνικό χώρο είναι ο συνδυασμός των χαμηλών πιέσεων κατά της διέλευση μιας ύφεσης με τις σχετικά υψηλές πιέσεις στις γύρω περιοχές, ή η εμφάνιση των ετησιών (μελτέμια), τα οποία δημιουργούνται από το συνδυασμό των χαμηλών πιέσεων της Ανατολικής Μεσογείου με τις υψηλές πιέσεις στην περιοχή των Βαλκανίων. Τοπικά ισχυροί άνεμοι (μπουρίνια) δημιουργούνται σε περιοχές που επηρεάζονται από καταιγίδες λόγω της ισχυρής βαθμίδας πίεσης που δημιουργείται.

Ο ανεμοστρόβιλος ή αλλιώς σίφωνας αποτελεί το πιο βίαιο και καταστρεπτικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο. Ο ανεμοστρόβιλος είναι μια ισχυρή στροβιλιζόμενη στήλη αέρα, που προβάλει συνήθως από ένα καταιγιδοφόρο νέφος. Οι σίφωνες διακρίνονται σε σίφωνες ξηράς και θάλασσας. Οι σίφωνες της θάλασσας είναι μικρότεροι από τους σίφωνες της ξηράς. Στην περιοχή των Δωδεκανήσων έχουν παρατηρηθεί μόνο θαλάσσιοι σίφωνες, στην περιοχή βόρεια της Ρόδου.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΘΥΕΛΛΩΔΕΙΣ ΑΝΕΜΟΥΣ

Ενέργειες πριν και κατά τη διάρκεια θυελλωδών ανέμων

-Ασφαλίστε αντικείμενα που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.

-Ελέγξτε αναρτημένες πινακίδες.

-Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.

-Απομακρυνθείτε από μεγάλες επιφάνειες με τζάμια.

-Αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές.

-Αποφύγετε τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου μπορεί ελαφρά αντικείμενα να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια, όπου μπορεί να πέσουν διάφορα αντικείμενα, όπως γλάστρες, καθίσματα, σπασμένα τζάμια, κλπ.).

 

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Οι καταιγίδες είναι από τα πιο βίαια ατμοσφαιρικά φαινόμενα και συνοδεύονται από ραγδαίες βροχές, ισχυρούς ανέμους με μεταβλητή ένταση και διεύθυνση οι οποίοι μπορεί να φτάσουν τα 50 με 80 km/h ή ακόμα και τα 100 km/h, από ισχυρές ηλεκτρικές εκκενώσεις, δηλαδή κεραυνούς και πολλές φορές από χαλάζι.

Η καταιγίδα αναπτύσσεται όταν η ατμόσφαιρα είναι έντονα ασταθής (δηλαδή, ευνοούνται οι ανοδικές κινήσεις των αερίων μαζών) και υπάρχει μεγάλη ποσότητα υδρατμών στα κατώτερα τμήματα της ατμόσφαιρας. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο θερμός και υγρός αέρας κοντά στην επιφάνεια του εδάφους ανέρχεται γρήγορα και ψύχεται. Η υγρασία που υπάρχει στην ατμοσφαιρική μάζα συμπυκνώνεται σε παγοκρυστάλλους και υδροσταγονίδια με αποτέλεσμα το σχηματισμό ογκωδών νεφών.

Η διάρκεια μιας καταιγίδας είναι το πολύ δύο ώρες. Οι ραγδαίες βροχές των καταιγίδων είναι ικανές να προκαλέσουν πλημμύρες.

Οι καταιγίδες υπάγονται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο σχηματισμού τους και αυτές είναι οι καταιγίδες αέριας μάζας (τοπικές ή θερμικές), καταιγίδες ορογραφικές και καταιγίδες μετωπικές.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Οι κίνδυνοι από τις καταιγίδες συνίστανται από τους τοπικά πολύ ισχυρούς ανέμους, τις τοπικά ισχυρές βροχοπτώσεις, τους κεραυνούς και τις πιθανές χαλαζοπτώσεις.

Ενέργειες κατά τη διάρκεια της καταιγίδας

 

εάν βρίσκεστε σε εσωτερικό χώρο

-Ασφαλίστε αντικείμενα, που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή την ραγδαία βροχόπτωση και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.

-Ελέγξτε αναρτημένες πινακίδες.

-Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.

-Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο, γιατί ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Οι συσκευές τηλεόρασης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες σε αυτές τις περιπτώσεις και προτείνεται να αποσυνδέονται από την κεραία και την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

-Αποφύγετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο), γιατί οι μεταλλικοί σωλήνες είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού.

 

εάν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

-Προσπαθήστε να βρείτε καταφύγιο σε κτίριο ή σε αμάξι.

-Αν αυτό δεν είναι εφικτό καθίστε αμέσως στο έδαφος. Αν βρίσκεστε σε δάσος προστατευθείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων. Ποτέ μη στέκεστε κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε έναν ανοιχτό χώρο. Αν βρίσκεστε σε πεδινές περιοχές εξετάστε την περίπτωση να εκδηλωθεί πλημμυρικό φαινόμενο.

-Αποφύγετε κατασκευές, όπως πυλώνες, υψηλά δέντρα, φράκτες, τηλεφωνικές γραμμές και γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος.

-Αποφύγετε να βρίσκεστε κοντά σε μεταλλικά αντικείμενα, όπως αμάξια, ποδήλατα, κλπ.

-Απομακρυνθείτε από ποτάμια και λίμνες.

-Αν βρίσκεστε μέσα στη θάλασσα, βγείτε αμέσως έξω.

-Αν βρίσκεστε απομονωμένος σε μια επίπεδη έκταση και νιώθετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα, με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια και πετάξτε ό,τι μεταλλικό αντικείμενο έχετε πάνω σας.

-Μη ξαπλώνετε στο έδαφος.

 

εάν βρίσκεστε σε αυτοκίνητο

-Σταματήστε το αυτοκίνητο στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα τα οποία μπορεί να πέσουν στο αυτοκίνητο.

-Μείνετε μέσα στο αυτοκίνητο και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.

-Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα μέσα στο αυτοκίνητο.

-Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Εκτίμηση της απόστασης από την καταιγίδα

-Μετρήστε το χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της αστραπής και της βροντής σε δευτερόλεπτα.

-Διαιρέστε αυτόν το χρόνο που μετρήσατε με το 3 για να υπολογίσετε την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.

-Λάβετε γρήγορα τα απαραίτητα μέτρα, πριν η καταιγίδα σας πλησιάσει. Η απόσταση αυτή είναι ενδεικτική, καθώς η καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα πάνω από την περιοχή στην οποία βρίσκεστε.

Ενέργειες κατά τη διάρκεια χαλαζόπτωσης

-Προφυλαχτείτε αμέσως! Μην εγκαταλείψετε τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθείτε ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη, τόσο για τους ανθρώπους όσο και τα ζώα.

 

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ

Οι πλημμύρες αποτελούν τη δεύτερη πιο συχνή φυσική καταστροφή, μετά τις δασικές πυρκαγιές. Πλημμύρα εκδηλώνεται λόγω ραγδαίων βροχοπτώσεων και ισχυρών καταιγίδων, από το ανέβασμα της στάθμης των ποταμών ή από το λιώσιμο χιονιού. Εκδηλώνεται επίσης από υποχώρηση φραγμάτων και στην περίπτωση αυτή οι επιπτώσεις είναι πολύ μεγάλες.

Ένα σπανιότερα εμφανιζόμενο είδος πλημμύρας στην Ελλάδα είναι η παράκτια πλημμύρα, η οποία εμφανίζεται στις παράκτιες περιοχές λόγω του κυματισμού της θάλασσας ή μιας μεγάλης λίμνης. Ο κυματισμός προκαλείται συνήθως από τους ισχυρούς ανέμους που πνέουν στην περιοχή.

Η πλημμύρα από φυσικά αίτια, είτε παρουσιάζει βραδεία εξέλιξη, είτε ανήκει στην κατηγορία της ξαφνικής πλημμύρας, που είναι και το πιο συνηθισμένο φαινόμενο στην Ελλάδα. Στον Ελληνικό χώρο οι πλημμύρες οφείλονται σε καταρρακτώδεις βροχές. Πολλοί παράγοντες συνηγορούν σε μία ξαφνική πλημμύρα, όπως η ένταση της βροχής και η διάρκειά της, η τοπογραφία, οι συνθήκες του εδάφους, η φυτοκάλυψη, η καταστροφή των δασών καθώς και η αστικοποίηση.

Οι ξαφνικές πλημμύρες εμφανίζονται σε μικρό χρονικό διάστημα λίγων ωρών ή λιγότερο και έχουν σαν αποτέλεσμα ταχεία ύψωση νερού, το οποίο στο πέρασμα του μπορεί να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές σε κατασκευές, όπως κτίρια, γέφυρες, κλπ, να παρασύρει αυτοκίνητα, να ξεριζώσει δέντρα κ.α. Οι πλημμύρες, που έχουν σαν αίτιο τις βροχοπτώσεις, μπορεί να προκαλέσουν καταστροφικές κατολισθήσεις εδαφών. Τα περισσότερα θύματα εξαιτίας πλημμυρών προέρχονται από τις ξαφνικές πλημμύρες.

 

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ

Ενέργειες πριν από την Πλημμύρα

Εάν κατοικείτε σε περιοχή που κατά το παρελθόν είχε προβλήματα από πλημμύρες:

-Βεβαιωθείτε ότι τα φρεάτια έξω από το σπίτι σας δεν είναι φραγμένα.

-Βεβαιωθείτε ότι οι υδρορροές των σπιτιών λειτουργούν κανονικά.

-Περιοριστείτε στις αναγκαίες μετακινήσεις.

-Αποφύγετε την εργασία και την παραμονή σε υπόγειους χώρους, εάν αυτό δεν είναι απαραίτητο.

Ενέργειες κατά τη διάρκεια εμφάνισης της πλημμύρας

-Εγκαταλείψτε υπόγειους χώρους και μετακινηθείτε σε ασφαλές υψηλό σημείο.

-Μη διασχίζετε χειμάρρους πεζός ή με το αυτοκίνητο σας.

-Εγκαταλείψτε το αυτοκίνητό σας αν ακινητοποιήθηκε και ενδέχεται να παρασυρθεί ή να πλημμυρίσει.

-Μείνετε μακριά από ηλεκτροφόρα καλώδια.

-Μην πλησιάζετε σε περιοχές, όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις.

Ενέργειες σε περιοχές που έχουν πλημμυρίσει

-Μείνετε μακριά από περιοχές που έχουν πλημμυρίσει ή είναι επικίνδυνες να πλημμυρίσουν ξανά στις επόμενες ώρες.

-Η πλημμύρα ενδέχεται να έχει μεταβάλει τα χαρακτηριστικά γνώριμων περιοχών και τα νερά να έχουν παρασύρει μέρη του δρόμου, των πεζοδρομίων, κλπ.

-Εγκυμονούν κίνδυνοι από σπασμένα οδοστρώματα, περιοχές με επικίνδυνη κλίση, λασπορροές, κλπ.

-Τα νερά ενδέχεται να είναι μολυσμένα αν έχουν παρασύρει μαζί τους απορρίμματα, νεκρά ζώα και διάφορα αντικείμενα.

-Προσέχετε ώστε η παρουσία σας να μην εμποδίζει τα συνεργεία διάσωσης.

-Μην πλησιάζετε σε περιοχές όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων.

-Ελέγξτε αν το σπίτι ή ο χώρος εργασίας σας κινδυνεύει από πιθανή πτώση βράχων.

Αν πρέπει οπωσδήποτε να βαδίσετε ή να οδηγήσετε σε περιοχές που έχουν πλημμυρίσει:

-Προσπαθήστε να βρείτε σταθερό έδαφος.

-Αποφύγετε νερά που ρέουν.

-Αν βρεθείτε μπροστά σε δρόμο που έχει πλημμυρίσει σταματήστε και αλλάξτε κατεύθυνση.

-Αποφύγετε τα λιμνάζοντα νερά που μπορεί να γίνουν αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος, στην περίπτωση που υπάρχουν υπόγεια καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος ή διαρροές από εγκαταστάσεις.

-Ακολουθείστε τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Αποκατάσταση των ζημιών στο σπίτι ή το χώρο εργασίας

-Αν η περιοχή που διαμένετε είχε εκκενωθεί, μην επιστρέψετε, προτού οι αρχές ενημερώσουν ότι είναι ασφαλές.

-Πριν αρχίσετε τις διαδικασίες αποκατάστασης του χώρου σας:

-κλείστε την τροφοδοσία ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμα και αν στην περιοχή σας έχει διακοπεί το ρεύμα.

-κλείστε την παροχή νερού, καθώς το δίκτυο μπορεί να έχει υποστεί βλάβες.

-Για να εξετάσετε ένα κτίριο που έχει πλημμυρίσει, δείξτε ιδιαίτερη προσοχή:

-φορέστε κλειστά παπούτσια, ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς στα πόδια από αντικείμενα ή ανωμαλίες στο έδαφος, που κρύβονται από τα νερά.

-εξετάστε τοίχους, πόρτες, σκάλες και παράθυρα.

-εξετάστε τα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος, νερού, αποχέτευσης.

-Θυμηθείτε: Οι κίνδυνοι από την πλημμύρα δεν υποχωρούν αμέσως μετά την έναρξη της απόσυρσης των υδάτων.

Ανησυχία προκαλεί η αύξηση καρκίνων του γαστρεντερικού σε νεαρότερες ηλικίες

medlabnews.gr iatrikanea

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία μια σημαντική και σταθερή άνοδο των καρκίνων του γαστρεντερικού συστήματος που εμφανίζονται σε νεαρότερες ηλικίες, ακόμη και πριν από τα 50 έτη. Αν και ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτέλεσε το πρώτο «καμπανάκι κινδύνου», νέα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο σε αυτόν, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα γαστρεντερικών κακοηθειών, όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, του στομάχου, του οισοφάγου, της σκωληκοειδούς απόφυσης, των χοληφόρων και οι νευροενδοκρινείς όγκοι.

Με βάση δημοσίευση του ASCO post τον Ιανουάριο 2026, η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) αναφέρουν ότι σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η συχνότητα των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης αυξήθηκε κατά σχεδόν 15% την περίοδο 2010–2019. Η αύξηση αυτή είναι ταχύτερη σε σύγκριση με άλλους καρκίνους που εμφανίζονται σε νεαρότερες ηλικίες, όπως ο καρκίνος του μαστού, και αφορά δυσανάλογα γυναίκες, καθώς και άτομα μαύρης, ισπανικής και αυτόχθονης καταγωγής.

Ένα φαινόμενο που ξεκίνησε δεκαετίες πριν

Η αύξηση του καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών καταγράφεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, με ετήσιο ρυθμό αύξησης 1–2%. Σήμερα, αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες κάτω των 50 ετών. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τα άτομα που γεννήθηκαν μετά το 1990 έχουν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και τετραπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του ορθού σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1950.

Παρότι τα υψηλότερα ποσοστά διάγνωσης παρατηρούνται σε ηλικίες 40–49 ετών, η ταχύτερη αύξηση καταγράφεται σε άτομα 20 και 30 ετών. Όσο νεότερη είναι η ηλικία, τόσο πιο απότομη φαίνεται να είναι η άνοδος της συχνότητας.

Ο ρόλος της κληρονομικότητας και οι περιορισμοί της

Ένα μέρος αυτών των καρκίνων σχετίζεται με γενετική προδιάθεση. Υπολογίζεται ότι το 15–30% των περιπτώσεων φέρει παθογόνες κληρονομικές μεταλλάξεις, όπως το σύνδρομο Lynch. Ωστόσο, η κληρονομικότητα από μόνη της δεν μπορεί να εξηγήσει τη ραγδαία αύξηση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, γεγονός που στρέφει το ενδιαφέρον των ερευνητών σε περιβαλλοντικούς και βιολογικούς παράγοντες.

Τρόπος ζωής: Μια ελλιπής εξήγηση

Παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η σωματική αδράνεια, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, ένα μεγάλο ποσοστό νεαρών ασθενών δεν πληροί αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Πολλοί είναι φυσιολογικού βάρους, σωματικά δραστήριοι και ακολουθούν υγιεινό τρόπο ζωής, γεγονός που υποδηλώνει ότι «κάτι άλλο» στο σύγχρονο περιβάλλον συμβάλλει στην ανάπτυξη της νόσου.

Το μικροβίωμα στο επίκεντρο της έρευνας

Μία από τις πιο σημαντικές και πρόσφατες ανακαλύψεις αφορά τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παρουσία ενός συγκεκριμένου βακτηρίου, του E. coli που παράγει την τοξίνη colibactin, είναι τρεις φορές συχνότερη σε ασθενείς κάτω των 40 ετών με καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με μεγαλύτερους ασθενείς.

Η colibactin είναι μια γονιδιοτοξική ουσία που μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στο DNA των κυττάρων του εντέρου, αφήνοντας χαρακτηριστικά «μοριακά αποτυπώματα» που εντοπίζονται συχνότερα σε καρκίνους πρώιμης έναρξης. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το βακτήριο αυτό φαίνεται να εγκαθίσταται στο μικροβίωμα ήδη από την παιδική ηλικία, πιθανώς επηρεαζόμενο από διατροφή δυτικού τύπου και χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών.

Η αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεαρές γυναίκες

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεότερες ηλικίες, κυρίως σε γυναίκες. Παγκοσμίως, αποτελεί πλέον τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο πρώιμης έναρξης, με δεκάδες χιλιάδες νέες διαγνώσεις ετησίως. Η πρόγνωση παραμένει εξαιρετικά φτωχή, και η διάγνωση μεταστατικής νόσου σε άτομα 30 ή 40 ετών έχει τεράστιο ψυχολογικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

Παρότι δεν έχουν εντοπιστεί σαφείς βιολογικοί δείκτες ή ανατομικές διαφορές που να εξηγούν την αύξηση αυτή, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για ένα πραγματικό και επιταχυνόμενο φαινόμενο.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη

Παρά τις επιθετικότερες θεραπείες που συχνά λαμβάνουν οι νεότεροι ασθενείς, τα ποσοστά επιβίωσης δεν είναι πάντα καλύτερα από εκείνα των μεγαλύτερων ηλικιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ασθενείς κάτω των 35 ετών, η πρόγνωση είναι χειρότερη, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση.

Σήμερα, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου συνιστάται από την ηλικία των 45 ετών για άτομα μέσου κινδύνου, ενώ για τους υπόλοιπους γαστρεντερικούς καρκίνους δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες. Νέες εξετάσεις αίματος πολλαπλής ανίχνευσης καρκίνου βρίσκονται υπό ανάπτυξη, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμες για ευρεία χρήση.

Η ανάγκη για ενημέρωση και έρευνα

Η κατανόηση των αιτιών που οδηγούν στην αύξηση των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Η ανακάλυψη αξιόπιστων, οικονομικά προσιτών βιοδεικτών και η ενίσχυση της δημόσιας ενημέρωσης μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην πρόληψη και στη βελτίωση της επιβίωσης.

Η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα και η απομάκρυνση της αντίληψης ότι «ο καρκίνος αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες» είναι κρίσιμα βήματα για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που, δυστυχώς, φαίνεται να αφορά ολοένα και περισσότερους νέους ανθρώπους.

Καρκίνος του προστάτη: Πως καθορίζεται η βέλτιστη διάρκεια της ορμονοθεραπείας

medlabnews.gr iatrikanea

Ο τοπικά προχωρημένος καρκίνος του προστάτη αποτελεί μια συχνή και κλινικά απαιτητική μορφή της νόσου, καθώς ο όγκος έχει επεκταθεί πέρα από τον προστάτη αδένα χωρίς, ωστόσο, να υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις. Η θεραπευτική στρατηγική στοχεύει τόσο στον τοπικό έλεγχο της νόσου όσο και στη μείωση του κινδύνου μικρομεταστατικής διασποράς, με τελικό σκοπό τη βελτίωση της συνολικής επιβίωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) αναφέρουν ότι η βασική θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει την οριστική ακτινοθεραπεία (definitive radiotherapy), συχνά σε συνδυασμό με ανδρογονικό αποκλεισμό (androgen-deprivation therapy, ADT). Τα ανδρογόνα, κυρίως η τεστοστερόνη, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και επιβίωση των καρκινικών κυττάρων του προστάτη. Ο ανδρογονικός αποκλεισμός μειώνει τα επίπεδα αυτών των ορμονών ή μπλοκάρει τη δράση τους στους υποδοχείς, καθιστώντας τα καρκινικά κύτταρα πιο ευάλωτα στην ακτινοβολία.

Παραδοσιακά, η διάρκεια της ορμονοθεραπείας ποικίλλει από λίγους μήνες έως και τρία έτη, ανάλογα με τον κίνδυνο της νόσου (ενδιάμεσος, υψηλός ή πολύ υψηλός κίνδυνος). Ωστόσο, το ερώτημα της «ιδανικής» διάρκειας παραμένει κρίσιμο, καθώς ο παρατεταμένος ανδρογονικός αποκλεισμός σχετίζεται με ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως οστεοπόρωση, μεταβολικές διαταραχές, καρδιαγγειακό κίνδυνο και επιδείνωση της ποιότητας ζωής.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει πρόσφατη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο έγκυρο διεθνές περιοδικό JAMA Oncology, η οποία αξιολόγησε δεδομένα από 13 τυχαιοποιημένες μελέτες φάσης ΙΙΙ. Στη μελέτη συμμετείχαν 10.266 ασθενείς με εντοπισμένο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο του προστάτη, με διάμεση ηλικία τα 70 έτη, ενώ το 72% έφερε νόσο υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου σύμφωνα με τα κριτήρια του National Comprehensive Cancer Network (NCCN).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η διάρκεια της ADT επηρεάζει σημαντικά τη συνολική επιβίωση. Συγκριτικά με 36 μήνες ορμονοθεραπείας, η χορήγηση μόλις 3 ή 9 μηνών συσχετίστηκε με χειρότερη επιβίωση. Αντίθετα, δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ 18 και 36 μηνών, υποδηλώνοντας ότι η παράταση πέραν των 18 μηνών ενδέχεται να μην προσφέρει επιπλέον όφελος σε όλους τους ασθενείς.

Επιπλέον, μεγαλύτερη διάρκεια ADT συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου απομακρυσμένων μεταστάσεων και θνησιμότητας, αν και το όφελος αυτό φάνηκε να μειώνεται μετά τους 9–12 μήνες θεραπείας. Αντίθετα, καταγράφηκε σχεδόν γραμμική αύξηση της θνησιμότητας από άλλα αίτια όσο παρατεινόταν η ορμονοθεραπεία, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ οφέλους και τοξικότητας.

Συμπερασματικά, η σύγχρονη αντιμετώπιση του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του προστάτη βασίζεται σε εξατομικευμένες αποφάσεις. Ο συνδυασμός ακτινοθεραπείας με ADT παραμένει ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας, όμως η διάρκεια της ορμονοθεραπείας θα πρέπει να προσαρμόζεται στο ατομικό προφίλ κινδύνου και στα συνοδά νοσήματα του ασθενούς. Η διάρκεια της ορμονοθεραπείας δεν πρέπει να είναι περισσότερη από 24 μήνες. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, τα δεδομένα αυτά οδηγούν σε καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα με λιγότερες ανεπιθύμητες επιπτώσεις.

Συμμαχία ΥΠΑΙΘΑ και ΕΚΠΑ για τη Διά Βίου Μάθηση και την Εκπαίδευση Ενηλίκων

medlabnews.gr iatrikanea

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας, εγκαινιάζοντας μια στρατηγική σύμπραξη που ενισχύει την εκπαίδευση καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής και δημιουργεί νέες ευκαιρίες μάθησης για τους ενήλικες. Η πρωτοβουλία προωθεί την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης σε κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο, ενσωματώνοντας καινοτόμες παιδαγωγικές μεθόδους, ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες αιχμής, με στόχο την ενδυνάμωση δεξιοτήτων, τη συμμετοχή και την κοινωνική συνοχή.

Το Υπουργείο εκπροσωπήθηκε από τον Υφυπουργό κ. Κωνσταντίνο Βλάση, αρμόδιο για θέματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης, ο οποίος υπογραμμίζει τη σημασία της σύνδεσης της εκπαιδευτικής πολιτικής με την επιστημονική τεκμηρίωση και τις ανάγκες της κοινωνίας.

Το ΕΚΠΑ εκπροσωπήθηκε από τον Πρύτανη, Καθηγητή κ. Γεράσιμο Σιάσο, επιβεβαιώνοντας τον θεσμικό ρόλο του Πανεπιστημίου ως πυλώνα παραγωγής γνώσης και ενεργού εταίρου στη διαμόρφωση δημόσιων εκπαιδευτικών πολιτικών.

Η συνεργασία υλοποιείται μέσω του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ, από το οποίο παρευρέθηκε ο Πρόεδρος, Καθηγητής κ. Θωμάς Μπαμπάλης.

Στόχοι της συνεργασίας:

• Αναβάθμιση της ποιότητας της Εκπαίδευσης Ενηλίκων και ενίσχυση των δεξιοτήτων των εκπαιδευομένων.
• Προώθηση ισότιμης πρόσβασης στη μάθηση για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και ενήλικες που αναζητούν δεύτερη ευκαιρία.
• Διάχυση της πανεπιστημιακής έρευνας στην εκπαιδευτική πράξη και ανάπτυξη σύγχρονων παιδαγωγικών μεθόδων, ψηφιακών εργαλείων και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
• Δημιουργία συνεργατικών κοινοτήτων μάθησης που γεφυρώνουν το Πανεπιστήμιο με δημόσιες δομές εκπαίδευσης
• Προώθηση της κοινωνικής συνοχής, της πολιτισμικής παιδείας και της διαρκούς μάθησης.

Ο Υφυπουργός κ. Κωνσταντίνος Βλάσης δήλωσε: «Η Διά Βίου Μάθηση δεν είναι μόνο εκπαιδευτική πολιτική αλλά κοινωνική επένδυση. Η συνεργασία με τα Πανεπιστήμια και ιδιαίτερα με το πρώτο και μεγαλύτερο Πανεπιστήμιο της Ελλάδας, ενισχύει τη δυνατότητα να φέρουμε την επιστημονική γνώση στο πλευρό κάθε εκπαιδευόμενου, με έμφαση στην ισότητα, τη συμμετοχή και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.»

Ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Καθηγητής κ. Γεράσιμος Σιάσος, τόνισε: «Η παραγωγική συνεργασία με το Υπουργείο δημιουργεί ένα ουσιαστικό πλαίσιο ώστε η πανεπιστημιακή έρευνα να μετασχηματίζεται σε εκπαιδευτικό έργο με κοινωνικό αποτύπωμα και προοπτική.»

Ο Πρόεδρος του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ, Καθηγητής κ. Θωμάς Μπαμπάλης επισήμανε τη σημαντικότητα της καλλιέργειας γνωστικών και μεταγνωστικών δεξιοτήτων των εκπαιδευομένων, της συμμετοχής όλων χωρίς αποκλεισμούς στην εκπαιδευτική διαδικασία, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες και ειδικές ομάδες του πληθυσμού και λαμβάνοντας υπόψη τις ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την Ε.Ε.Κ. & Δ.Β.Μ..

Η σύμπραξη Υπουργείου και ΕΚΠΑ δημιουργεί ένα σταθερό πεδίο συνεργασίας, όπου η εκπαιδευτική πολιτική, η επιστημονική έρευνα και η παιδαγωγική πράξη συνδέονται για τη διαρκή μάθηση και την ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας. Μέσα από τις δράσεις Διά Βίου Μάθησης και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, όπως αυτές που προβλέπονται στο μνημόνιο συνεργασίας με το ΕΚΠΑ αλλά και στο μνημόνιο που πρόσφατα συνυπεγράφη με το ΕΑΠ, αναδεικνύονται στρατηγικές προτεραιότητες που προάγουν επαγγελματική εξέλιξη, κοινωνική ένταξη, καινοτομία και ανταγωνιστικότητα, καθιστώντας αυτές τις μορφές εκπαίδευσης πολύτιμη επιλογή για την πρόοδο της κοινωνίας και της οικονομίας.

Μεγάλη η συμμετοχή στο τρίτο Μεταπτυχιακό Σεμινάριο του ΙΣΑ για τα αντιβιοτικά στο νοσοκομείο

medlabnews.gr iatrikanea

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το τρίτο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο με θέμα «Η Ορθολογική Διαχείριση των Αντιβιοτικών στο Νοσοκομείο», που διοργάνωσε ο ΙΣΑ, με στόχο τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των ιατρών και ειδικότερα, των εντατικολόγων, σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ιατρικής: τη μικροβιακή αντοχή.

Το Σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026, στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΙΣΑ, τελεί υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας και εντάσσεται στο πλαίσιο των διαδραστικών Μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων που διοργανώνει ο ΙΣΑ, από τον Νοέμβριο 2025 έως το καλοκαίρι 2026.

Στα σεμινάρια συμμετέχουν ως ομιλητές κορυφαίοι επιστήμονες από τον χώρο της παθολογίας, της λοιμωξιολογίας και της εντατικής θεραπείας .Περιλαμβάνουν διαλέξεις, συζητήσεις περιστατικών, εργαστήρια σε μικρές ομάδες, χρήση τοπικών αντιβιογραμμάτων, προσομοιώσεις και εργαλεία αντιβιοτικής επιτήρησης. Μάλιστα, έχουν αξιοποιηθεί τα νέα τεχνικά εργαλεία προκειμένου να είναι διαδραστικά με ενεργή συμμετοχή των ιατρών μέσω εφαρμογής στο κινητό.

Τις εργασίες του Σεμιναρίου άνοιξε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γεώργιος Πατούλης, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών τόσο για την ασφάλεια των ασθενών όσο και για τη θωράκιση του συστήματος υγείας απέναντι στην αυξανόμενη απειλή των πολυανθεκτικών μικροβίων. Όπως τόνισε, η εκπαίδευση και η τήρηση τεκμηριωμένων πρωτοκόλλων αποτελούν βασικά όπλα στη μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής.

«Η Ελλάδα κατατάσσεται διαχρονικά μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με τα υψηλότερα ποσοστά μικροβιακής αντοχής κάτι που αποτελεί σοβαρή απειλή για τους νοσηλευόμενους ασθενείς και κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Η υπερβολική και συχνά ακατάλληλη χρήση αντιβιοτικών, τόσο στο νοσοκομειακό όσο και στο κοινοτικό επίπεδο, έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιδείνωση του φαινομένου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για τον κίνδυνο εξέλιξης της μικροβιακής αντοχής σε φαινόμενο πανδημικού τύπου, ενώ το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) κατατάσσει τη χώρα μας στις περιοχές υψηλής προτεραιότητας για άμεση και συντονισμένη παρέμβαση», σχολίασε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ.

Το επιστημονικό πρόγραμμα κάλυψε εκτενώς κρίσιμα θέματα, όπως: την επιδημιολογία της μικροβιακής αντοχής σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, τη σύγχρονη και ορθολογική χρήση παλαιότερων και νεότερων αντιβιοτικών στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας,τις ιδιαιτερότητες των λοιμώξεων στη ΜΕΘ, τη θεραπευτική αντιμετώπιση του σηπτικού ασθενή, καθώς και τα μέτρα πρόληψης και ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων

Στο σεμινάριο συμμετείχαν ως ομιλητές διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί και κλινικοί ιατροί με εξειδίκευση στις λοιμώξεις και την εντατική θεραπεία:

Ελένη Γιαμαρέλλου

MD, PhD, FESCI, FIDSA, Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ – Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια Α’ Παθολογικής-Λοιμωξιολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, Επίτιμη Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας, Μέλος Academia Europaea

Γεώργιος Δαΐκος

Ομ. Καθηγητής Παθολογίας ΕΚΠΑ – Λοιμωξιολόγος,Διευθυντής Β’ Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ,Επίτιμος Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας

Κυριακή Κανελλακοπούλου

Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ,

Επίτιμη Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας

Ηλίας Καραΐσκος

Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος,

Αναπληρωτής Διευθυντής Α’ Παθολογικής-Λοιμωξιολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

Αγγελική Καραΐσκου

Διευθύντρια Ασφάλειας και Διαχείρισης Κινδύνου Νοσηλευτικών Μονάδων, ΟΔΙΠΥ Α.Ε.

Ευδοξία Κυριαζοπούλου

Επιμελήτρια Β’ ΕΣΥ,

Β’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Ελένη Μάγειρα

Καθηγήτρια Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ,

Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»

Ελένη Μουλούδη

Εντατικολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ,

Διευθύντρια ΜΕΘ, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο»

Ελισσάβετ Παραμυθιώτου

MD, PhD, Παθολόγος – Εντατικολόγος – Λοιμωξιολόγος,

Συντονίστρια Διευθύντρια ΜΕΘ, ΓΝΑ «Λαϊκό»

Κωνσταντίνος Ποντίκης

MD, PhD, Παθολόγος – Εντατικολόγος,

Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης

Γαρυφαλλιά Πουλάκου

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας – Λοιμώξεων ΕΚΠΑ,Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Αθανάσιος Πρεκατές

Πνευμονολόγος – Εντατικολόγος,

Διευθυντής ΜΕΘ, Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο»

Αμαλία Ρόμπολα

Καρδιολόγος – Εντατικολόγος,

Διευθύντρια ΜΕΘ Ενηλίκων, Νοσοκομείο ΜΗΤΕΡΑ

Χριστίνα Ρούτση

Καθηγήτρια Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ,Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»

Βησσαρία Σακκά

Διευθύντρια ΕΣΥ,Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Η υψηλού επιπέδου επιστημονική συμμετοχή ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης και της συνεχούς εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και των λοιμώξεων στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών συνεχίζει να επενδύει στην εκπαίδευση και την επιστημονική κατάρτιση των ιατρών, συμβάλλοντας ενεργά στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Διεθνής Αναγνώριση για την Αιματολογική – Ογκολογική Μονάδα της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ

medlabnews.gr iatrikanea

Η Αιματολογική και Ογκολογική Μονάδα της Θεραπευτικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με έδρα το Γενικό Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», συνεχίζει εδώ και πάνω από 30 χρόνια να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παροχή εξειδικευμένης φροντίδας σε ασθενείς με ογκολογικά νοσήματα και αιματολογικές κακοήθειες, στην εκπαίδευση νέων επιστημόνων και στην παραγωγή καινοτόμου ερευνητικού έργου υψηλού επιπέδου.

Κατά τη διάρκεια του 2025, η Μονάδα κατέγραψε ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, συμμετέχοντας με περισσότερες από 60 προφορικές και αναρτημένες ανακοινώσεις σε όλα τα σημαντικά διεθνή συνέδρια όπως το Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO), το Συνέδριο της Αμερικανικής Αιματολογικής Εταιρείας (ASH) και το Συνέδριο της Παγκόσμιας Εταιρείας για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (IMS), στα κορυφαία ευρωπαϊκά συνέδρια όπως το Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παθολογικής Ογκολογίας (ESMO), το Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Αιματολογικής Εταιρείας (EHA), το Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (EMN) και το Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Γυναικολογικής Ογκολογίας (ESGO), καθώς και σε ελληνικά συνέδρια αιχμής, όπως το Ελληνικό Συνέδριο Κλινικής Ογκολογίας και το Πανελλήνιο Αιματολογικό Συνέδριο. Οι εργασίες που παρουσιάστηκαν αντικατοπτρίζουν το πολυεπίπεδο κλινικό και ερευνητικό έργο της Μονάδας στην κλινική και μεταφραστική έρευνα, εστιάζοντας σε πεδία όπως οι γυναικολογικές κακοήθειες, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του ουροποιογεννητικού συστήματος, ο καρκίνος των πνευμόνων, ο καρκίνος του γαστρεντερικού, ο καρκίνος παγκρέατος, ήπατος, χοληφόρων καθώς και οι πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες (πολλαπλούν μυέλωμα, μακροσφαιριναιμία Waldenstrom, αμυλοείδωση και άλλες μονοκλωνικές γαμμαπάθειες).

Η επιστημονική παραγωγή της Αιματολογικής και Ογκολογικής Μονάδας ενισχύθηκε περαιτέρω με τη δημοσίευση 136 εργασιών σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού συντελεστή απήχησης κατά το έτος 2025, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή της συμβολή στη διεθνή βιβλιογραφία και στην εξέλιξη της γνώσης στον τομέα της ογκολογίας και της κακοήθους αιματολογίας. Καθοριστική είναι η συμβολή στη διεξαγωγή και δημοσίευση των αποτελεσμάτων διεθνών, πολυκεντρικών κλινικών μελετών που οδηγούν στην έγκριση νέων καινοτόμων θεραπευτικών συνδυασμών που αυξάνουν τις θεραπευτικές επιλογές και ως εκ τούτου το προσδόκιμο επιβίωσης για τους ασθενείς. Η Μονάδα συμμετέχει επίσης σε χρηματοδοτούμενα Ευρωπαϊκά Προγράμματα με στόχο την ανάπτυξη κέντρων αριστείας για τον καρκίνο (EUnetCCC), την πρόληψη του καρκίνου των ωοθηκών (DISARM), την πρώιμη διάγνωση αιματολογικών κακοηθειών (SANGUINE) και την κατανόηση των επιδημιολογικών και μοριακών χαρακτηριστικών του Πολλαπλού Μυελώματος (ELMUMY).

Η Ογκολογική Μονάδα της Θεραπευτικής Κλινικής αποτελεί σημείο αναφοράς για τη διαχείριση ασθενών με νεοπλάσματα όλων των συμπαγών οργάνων, με ιδιαίτερη εξειδίκευση στον καρκίνο του μαστού, στις γυναικολογικές κακοήθειες και στον ουροποιογεννητικό καρκίνο. Στελεχωμένη από εξειδικευμένους ιατρούς και νοσηλευτές, παρέχει θεραπευτική φροντίδα υψηλής ποιότητας, σύμφωνα με διεθνή και εθνικά θεραπευτικά πρωτόκολλα, ενώ δίνει τη δυνατότητα στους ασθενείς να συμμετάσχουν σε διεθνείς πολυκεντρικές κλινικές μελέτες, συμβάλλοντας έτσι στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης.

Η Αιματολογική Μονάδα διατηρεί σταθερά την ερευνητική και κλινική της πρωτοπορία, αντιμετωπίζοντας μεγάλο όγκο ασθενών με πολλαπλούν μυέλωμα, αμυλοείδωση, Μακροσφαιριναιμία Waldenström και άλλες σπάνιες νοσολογικές οντότητες. Ενδεικτικά, κάθε χρόνο παρακολουθούνται πάνω από 20.000 ασθενείς σε όλα τα στάδια της νόσου, πραγματοποιούνται 40–60 αυτόλογες μεταμοσχεύσεις, ενώ η Μονάδα παραμένει ενεργή σε μεγάλο αριθμό διεθνών κλινικών και κλινικοεργαστηριακών μελετών.

Υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Μελετίου (Θάνου) Δημόπουλου, τ. Πρύτανη ΕΚΠΑ, και με ένα πολυεπιστημονικό ανθρώπινο δυναμικό που απαρτίζεται από μέλη ΔΕΠ (Καθηγητής Ευάγγελος Τέρπος, Καθηγητής Ευστάθιος Καστρίτης, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου, Επίκουρος Καθηγητής Μιχάλης Λιόντος), ειδικευμένους ιατρούς, ακαδημαϊκούς υποτρόφους και επιστημονικούς συνεργάτες (Μαγδαλινή Μήγκου, Νικόλαος Κανέλλιας, Ευάγγελος Ελευθεράκης-Παπαιακώβου, Κωνσταντίνος Γιάννακας, Ερασμία Μπουτάκογλου, Κατερίνα Νικολοπούλου, Μαρία Καπαρέλου, Βασιλική Σπηλιοπούλου, Αριστίνα Παπανώτα, Ιωάννης Ντάνασης-Σταθόπουλος), ειδικευόμενους ιατρούς και εξειδικευμένο νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό, η Μονάδα συνεχίζει να επενδύει στην επιστημονική αριστεία και στην καινοτομία.

Σημαντικές διακρίσεις καταγράφησαν κατά το 2025 για στελέχη της Αιματολογικής – Ογκολογικής Μονάδας της Θεραπευτικής Κλινικής.

Ο Καθηγητής Μελέτιος Θάνος Δημόπουλος επελέγη προσφάτως Καθηγητής και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κορέας στη Σεούλ, Νότια Κορέα. Τον Μάιο του 2025, εξελέγη μέλος της Academia Europaea (Τμήμα Βασικών και Κλινικών Μεταφραστικών Επιστημών). Είναι μέλος της Επιτροπής Προηγμένης Μεγάλης Αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας 2025 (European Research Council 2025). Από τον Ιανουάριο 2026 είναι επίσης μέλος της συντακτικής επιτροπής (Editorial Board) του Journal of Clinical Oncology, καθώς και μέλος της διοικητικής επιτροπής (Steering Committee) της Αμερικανικής Εταιρείας Αιματολογικής Ογκολογίας (Society of Hematologic Oncology – SOHO).

Ο Καθηγητής Ευάγγελος Τέρπος εκλέχτηκε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της EHA και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΜΝ. Διορίστηκε μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου (Supervisory Board) του Ιδρύματος της ΕΗΑ και μέλος της Επιτροπής Κατευθυντήριων Οδηγιών της ΕΗΑ. Είναι βοηθός εκδότη (Associate Editor) υπεύθυνος για το πολλαπλούν μυέλωμα και τις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες του περιοδικού American Journal of Hematology και του επίσημου περιοδικού της IMS (Clinical Lymphoma, Myeloma & Leukemia). Είναι επίσης μέλος της συντακτικής επιτροπής του επίσημου περιοδικού της ΕΗΑ (HaemaSphere).

Ο Kαθηγητής Eυστάθιος Καστρίτης είναι μέλος του Συμβουλίου της International Society of Amyloidosis (ISA) και επιλέχθηκε να διοργανώσει το Παγκόσμιο συνέδριο για την Αμυλοείδωση στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2028. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής για το μυέλωμα στο επίσημο περιοδικού της IMS (Clinical Lymphoma, Myeloma & Leukemia), στη συντακτική επιτροπή στο επίσημο περιοδικό της ΕΗΑ (HemaSphere), στη συντακτική επιτροπή στο επίσημο περιοδικό της ISA (Amyloid) και από 1/1/2026 στη συντακτική επιτροπή του περιοδικού της ASH Blood Advances.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου επιλέχθηκε τακτικό μέλος κορμού (core member) του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Πολλαπλούν Μυέλωμα. Ο Επίκουρος Καθηγητής Μιχάλης Λιόντος εκλέχθηκε Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ) και ανέλαβε Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του 8ου Ελληνικού Συνεδρίου Ογκολογίας (8ο ΕΣΟ) στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 2026.

Το 2025 υπήρξε έτος εξαιρετικής επιστημονικής εξωστρέφειας, πολυδιάστατης συμμετοχής σε ερευνητικά δίκτυα, και συμβολής στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων στην ογκολογία και την αιματολογία. Αναγνώριση της συνολικής αυτής προσπάθειας αποτέλεσε η διπλή βράβευση της Μονάδας στα Healthcare Business Awards 2025, όπου έλαβε Platinum και Gold Βραβείο για το εξαιρετικό ερευνητικό της έργο που οδηγεί στην ανακάλυψη νέων φαρμακευτικών επιλογών, αλλά και για τη συνολική διάκριση του ερευνητικού κέντρου της Θεραπευτικής Κλινικής.

Η συνεχής επένδυση στη γνώση, η αφοσίωση στην καινοτομία και η προσήλωση στην ποιότητα της φροντίδας των ασθενών, καθιστούν την Αιματολογική και Ογκολογική Μονάδα της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ, η οποία λειτουργεί για περισσότερο από 30 χρόνια στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» ως σημείο αναφοράς στο χώρο της ογκολογίας και της αιματολογίας, με όραμα να συνεχίσει το 2026 αλλά και για πολλά επόμενα χρόνια να συμβάλει στην ουσιαστική πρόοδο της επιστήμης και να προσφέρει πολυ-επίπεδη φροντίδα στους ασθενείς.

Ο «αθόρυβος» ιός RSV που απειλεί τους ηλικιωμένους και το νέο εμβόλιο που μειώνει τις νοσηλείες

medlabnews.gr iatrikanea

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, γνωστός ως RSV, είναι ευρέως αναγνωρισμένος ως αιτία σοβαρών λοιμώξεων στα βρέφη και τα μικρά παιδιά. Πολύ λιγότερο γνωστό, όμως, είναι το γεγονός ότι ο ίδιος ιός αποτελεί και μια σημαντική απειλή για την υγεία των ηλικιωμένων. Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες άτομα άνω των 60 ετών νοσηλεύονται εξαιτίας σοβαρής αναπνευστικής νόσου που σχετίζεται με τον RSV, ενώ δεκάδες χιλιάδες χάνουν τη ζωή τους στις ανεπτυγμένες χώρες. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν σαφή δεδομένα από μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες που να δείχνουν αν ο εμβολιασμός μπορεί να αποτρέψει τις πιο βαριές επιπλοκές, όπως η νοσηλεία. Στην Ελλάδα οι πρόσφατες συστάσεις από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών είναι ο εμβολιασμός έναντι του RSV για όλα τα άτομα άνω των 75 ετών και στις ευπαθείς ομάδες 60 με 75 ετών (δηλαδή στα άτομα με συννοσηρότητες). Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) παραθέτουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα της μελέτης.

Αυτό το κενό γνώσης έρχεται να καλύψει μια μεγάλη, σύγχρονη κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Δανία κατά τη χειμερινή περίοδο 2024–2025 και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό The New Εngland Journal of Medicine. Η μελέτη εξέτασε την αποτελεσματικότητα ενός νέου εμβολίου, του RSVpreF, που βασίζεται στην πρωτεΐνη F του ιού στην αρχική της μορφή, πριν ο ιός εισέλθει στα κύτταρα — μια μορφή που προκαλεί ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση. Το εμβόλιο αυτό έχει ήδη δείξει υψηλή αποτελεσματικότητα στην πρόληψη ήπιων και μέτριων λοιμώξεων από RSV, αλλά η νέα μελέτη επικεντρώθηκε σε κάτι ακόμη πιο κρίσιμο: τη μείωση των νοσηλειών.

Στη δοκιμή συμμετείχαν πάνω από 131.000 άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, αριθμός εξαιρετικά μεγάλος για κλινική μελέτη. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία έλαβε το εμβόλιο RSVpreF και η άλλη δεν έλαβε κανένα εμβόλιο για τον RSV. Οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία της υγείας τους μέσω των εθνικών μητρώων υγείας της Δανίας, εστιάζοντας κυρίως στις νοσηλείες που σχετίζονταν με τον RSV.

Στην ομάδα που εμβολιάστηκε, μόνο τρία άτομα χρειάστηκαν νοσηλεία για αναπνευστική νόσο που οφειλόταν στον RSV. Στην ομάδα χωρίς εμβολιασμό, τα αντίστοιχα περιστατικά ήταν δεκαοκτώ. Με απλά λόγια, το εμβόλιο μείωσε τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω RSV κατά περισσότερο από 80%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η προστασία έναντι των λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος, όπως η πνευμονία, όπου η αποτελεσματικότητα του εμβολίου ξεπέρασε το 90%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το όφελος του εμβολιασμού δεν περιορίστηκε μόνο στις διαγνώσεις όπου ο RSV είχε επιβεβαιωθεί εργαστηριακά. Οι εμβολιασμένοι συμμετέχοντες είχαν λιγότερες νοσηλείες για αναπνευστικά νοσήματα γενικά, ανεξαρτήτως αιτίας. Αυτό υποδηλώνει ότι πολλές λοιμώξεις από RSV πιθανόν να μην διαγιγνώσκονται στην καθημερινή κλινική πράξη, ιδίως στους ηλικιωμένους, αλλά εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρή επιβάρυνση της υγείας.

Επιπλέον, οι ερευνητές παρατήρησαν μια τάση μείωσης και των καρδιοαναπνευστικών νοσηλειών στους εμβολιασμένους. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι ο RSV δεν επηρεάζει μόνο τους πνεύμονες, αλλά μπορεί να πυροδοτήσει και καρδιαγγειακά επεισόδια, ιδιαίτερα σε άτομα με προϋπάρχοντα νοσήματα. Αν και αυτά τα αποτελέσματα χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, ανοίγουν ένα νέο πεδίο σκέψης για τα έμμεσα οφέλη του εμβολιασμού.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της μελέτης αφορά την ασφάλεια. Τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα εμφανίστηκαν με παρόμοια συχνότητα τόσο στους εμβολιασμένους όσο και στους μη εμβολιασμένους. Πολύ λίγα περιστατικά κρίθηκαν πιθανώς σχετιζόμενα με το εμβόλιο, και δεν καταγράφηκαν σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές, όπως το σύνδρομο Guillain–Barré. Το συνολικό προφίλ ασφάλειας κρίθηκε καθησυχαστικό.

Η σημασία αυτών των ευρημάτων για τη δημόσια υγεία είναι μεγάλη. Σε έναν πληθυσμό που γερνά και είναι συχνά επιβαρυμένος με χρόνια νοσήματα, η πρόληψη ακόμη και ενός μέρους των νοσηλειών μπορεί να μειώσει σημαντικά την πίεση στα συστήματα υγείας και, κυρίως, να προστατεύσει την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Αν η αποτελεσματικότητα που παρατηρήθηκε στη Δανία επαναληφθεί και σε άλλες χώρες, εκατοντάδες χιλιάδες νοσηλείες θα μπορούσαν να αποφευχθούν κάθε χρόνο.

Συμπερασματικά, η μελέτη αυτή προσφέρει τις πιο ισχυρές μέχρι σήμερα αποδείξεις ότι ο εμβολιασμός έναντι του RSV με το εμβόλιο RSVpreF δεν προλαμβάνει απλώς τα συμπτώματα, αλλά προστατεύει ουσιαστικά από τη σοβαρή νόσο που οδηγεί σε νοσηλεία. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για την υγιή γήρανση και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις αναπνευστικές λοιμώξεις στην τρίτη ηλικία.

[Lassen MCH, Johansen ND, Christensen SH, Aliabadi N, Skaarup KG, Modin D, Claggett BL, Larsen CS, Larsen L, Wiese L, Dalager-Pedersen M, Lindholm MG, Jensen AMR, Dons M, Bernholm KF, Davidovski FS, Duus LS, Ottosen CI, Nielsen AB, Borchsenius JH, Espersen C, Köse G, Fussing FH, Køber L, Solomon SD, Jensen JUS, Martel CJ, Gessner BD, Schwarz C, Gonzalez E, Skovdal M, Moulton LH, Zhang P, Begier E, Biering-Sørensen T. RSV Prefusion F Vaccine for Prevention of Hospitalization in Older Adults. N Engl J Med. 2026 Jan 8;394(2):138-151. doi: 10.1056/NEJMoa2509810]