Responsive Ad Slot

Κοιλιοκάκη και γλουτένη: φούσκωμα, διάρροια, αναιμία, εξετάσεις και σωστή δίαιτα


Η κοιλιοκάκη είναι αυτοάνοση πάθηση του λεπτού εντέρου, στην οποία η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί ανοσολογική αντίδραση και βλάβη στις εντερικές λάχνες, με αποτέλεσμα δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Μπορεί να εκδηλωθεί με φούσκωμα, διάρροια, δυσκοιλιότητα, απώλεια βάρους, αναιμία, κόπωση, οστεοπόρωση, νευρολογικά συμπτώματα, υπογονιμότητα ή έντονα κνησμώδες εξάνθημα, την ερπητοειδή δερματίτιδα. Το άρθρο εξηγεί ποια είναι τα συμπτώματα, ποιες εξετάσεις χρειάζονται και πώς εφαρμόζεται σωστά η διατροφή χωρίς γλουτένη. Σημαντικό: δεν πρέπει να διακόπτεται η γλουτένη πριν από τον διαγνωστικό έλεγχο, γιατί οι εξετάσεις μπορεί να βγουν ψευδώς αρνητικές. 

Η κοιλιοκάκη είναι μια  ασθένεια  του πεπτικού συστήματος που καταστρέφει το λεπτό έντερο και παρεμβαίνει στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών των τροφίμων. Οι άνθρωποι που έχουν κοιλιοκάκη δεν μπορούν να ανεχθούν την γλουτένη, μια πρωτεΐνη του σιταριού, της σίκαλης, και του κριθαριού.

Γι' αυτό και ονομάζεται επίσης δυσανεξία στη γλουτένη ή εντεροπάθεια από ευαισθησία στη γλουτένη Η γλουτένη είναι μια φυσική πρωτεΐνη σε πολλά δημητριακά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και βρώμη. Βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα, αλλά μπορεί επίσης να βρεθεί σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως στα φάρμακα, στις βιταμίνες, και στα βάλσαμα για τα χείλη.


Όταν οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη καταναλώσουν τρόφιμα ή διάφορα προϊόντα που χρησιμοποιούν και περιέχουν γλουτένη, το ανοσοποιητικό τους σύστημα ανταποκρίνεται με βλάβη ή καταστροφή των εντερικών λαχνών, που είναι  μικρές, στενόμακρες προεξοχές της επιφανειακής επένδυσης του λεπτού εντέρου. Οι λάχνες κανονικά επιτρέπουν  τις θρεπτικές ουσίες των τροφίμων να απορροφηθούν από τα τοιχώματα του λεπτού εντέρου στην κυκλοφορία του αίματος. Έτσι όταν οι λάχνες έχουν υποστεί ζημιά, το έντερο δεν μπορεί να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά σωστά οπότε τότε ο οργανισμός μπορεί να υποστεί υποθρεψίες.
 Χωρίς υγιείς λάχνες, ένα άτομο  υποσιτίζεται  ανεξαρτήτως από τα πόσα τρόφιμα τρώει. Υπάρχει γενετική (κληρονομική) σύνδεση για την ανάπτυξη κοιλιοκάκης. Η κοιλιοκάκη είναι πιο συχνή σε βορειοευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με έρευνες 1 στα 100 άτομα πάσχει από κοιλιοκάκη και πολλές φορές το αγνοεί. Η κοιλιοκάκη δεν αναγνωρίζεται πάντα, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και μπορεί να αντιμετωπισθεί λανθασμένα στη ‘βάση’ άλλων εντερικών προβλημάτων. 
Η κοιλιοκάκη μπορεί να διαγνωσθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Άτομα με κοιλιοκάκη, είναι πιθανό να αναπτύξουν κι άλλες αυτοάνοσες ασθένειες (νόσος του θυρεοειδούς, σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι κα).

Η  κοιλιοκάκη είναι μια ασθένεια τόσο  δυσαπορρόφησης-με την έννοια  ότι οι θρεπτικές ουσίες δεν απορροφώνται σωστά-και μιας παθολογικής  ανοσοποιητικής αντίδρασης στην γλουτένη. Η κοιλιοκάκη είναι επίσης γνωστή και ως  εντερική άφθα, μη τροπική άφθα, η ως  εντεροπάθεια στην γλουτένη. Είναι μια  γενετική πάθηση  , κάτι που σημαίνει ότι περνά από οικογένεια σε οικογένεια. Μερικές φορές η νόσος προκαλείται ή ενεργοποιείται για πρώτη φορά μετά  από μια  εγχείρηση, μια εγκυμοσύνη, έναν τοκετό, μια  ιογενή  λοίμωξη, ή κάποιες σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης;

Τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί να εμφανιστούν στο πεπτικό σύστημα ή σε άλλα μέρη του σώματος. Τα παιδιά αναπτύσσουν γενικά συμπτώματα μόνο αφού αρχίσουν να τρώνε τροφές που περιέχουν γλουτένη. Τα συμπτώματα από το πεπτικό είναι πιο συχνά σε βρέφη και σε μικρά παιδιά και μπορεί να περιλαμβάνουν
  • Στομαχικές διαταραχές
  • Κοιλιακό άλγος και φούσκωμα
  • Χρόνια ή επαναλαμβανόμενη διάρροια
  • Εμετό 
  • Δυσκοιλιότητα
  • Χλωμάδα, 
  • δύσοσμα  ή λιπαρά κόπρανα
  • Απώλεια βάρους
  • Ευερεθιστότητα
Η ευερεθιστότητα είναι ένα άλλο κοινό σύμπτωμα στα παιδιά. Η δυσαπορρόφηση των θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια των ετών, όταν η διατροφή είναι κρίσιμη για τη φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη ενός παιδιού μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, όπως την αποτυχία για ευδοκίμηση  στα βρέφη, καθυστέρηση της ανάπτυξης και χαμηλό ανάστημα, καθυστερημένη εφηβεία, και  ελαττώματα των μόνιμων δοντιών.

Οι ενήλικες είναι λιγότερο πιθανό να έχουν συμπτώματα από το πεπτικό και μπορεί να έχουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
  • Ανεξήγητη σιδηροπενική αναιμία
  • Κούραση
  • Συμπτώματα από τα οστά ή τις αρθρώσεις
  • Οστικούς πόνους
  • Αρθρίτιδα
  • Απώλεια οστού ή οστεοπόρωση
  • Κατάθλιψη ή άγχος
  • Νευρολογικά προβλήματα, όπως αδυναμία, κακή ισορροπία, επιληπτικές κρίσεις, πονοκεφάλους, ή μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια
  • Σπασμούς
  • Διαταραχές της εμμήνου  ρύσης
  • Υπογονιμότητα, έλλειψη της εμμήνου ρύσεως
  • Στειρότητα ή υποτροπιάζουσες αποβολές
  • Αποχρωματισμό των δοντιών ή η απώλεια της αδαμαντίνης, πληγές στα χείλη ή τη γλώσσα
  • Φαγούρα, επώδυνη δερματικό εξάνθημα (ερπητοειδή δερματίτιδα)
Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη μπορεί να μην έχουν  συμπτώματα, αλλά  να αναπτύξουν ακόμη και  επιπλοκές της νόσου με την πάροδο του χρόνου. Μακροπρόθεσμες επιπλοκές μπορεί να είναι ο υποσιτισμός, που μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, οστεοπόρωση και αποβολή, μεταξύ άλλων, σε ασθένειες του ήπατος και καρκίνο στο έντερο.

Γιατί  τα κοιλιακά συμπτώματα της κοιλιοκάκης είναι τόσο ποικίλα;

Οι ερευνητές μελετούν τους λόγους γιατί η κοιλιοκάκη επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο. Το χρονικό διάστημα που ένα άτομο  θηλάζει, η ηλικία ενός ατόμου όταν άρχισε να τρώει τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη , καθώς και το ποσό της γλουτένης που περιέχουν τα τρόφιμα που τρώει είναι  τρεις παράγοντες που  πιστεύεται ότι παίζουν ρόλο στο πότε και πώς εμφανίζεται η κοιλιοκάκη. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι όσο περισσότερο ένα άτομο  θηλάζει, τόσο αργότερα  εμφανίζονται τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης.

Τα συμπτώματα διαφέρουν επίσης ανάλογα με την ηλικία του ατόμου και το βαθμό της βλάβης του λεπτού εντέρου. Πολλοί ενήλικες έχουν την ασθένεια για μια δεκαετία ή και περισσότερο πριν από την διάγνωση. Όσο περισσότερο ένα άτομο βαίνει αδιάγνωστος και αθεράπευτος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ανάπτυξης μακροπρόθεσμων επιπλοκών.

Ποια είναι τα άλλα προβλήματα υγείας που οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη έχουν;

Οι ασθενείς  με κοιλιοκάκη, τείνουν να έχουν και  άλλες ασθένειες στις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα υγιή κύτταρα και τους ιστούς του σώματος. Η σχέση μεταξύ κοιλιοκάκης και των ασθενειών αυτών μπορεί να είναι γενετική. Οι ασθένειες αυτές μπορεί να είναι:
  • Ο διαβήτης τύπου 1
  • Η αυτοάνοση  νόσος του θυρεοειδούς
  • Η αυτοάνοση νόσος του ήπατος
  • Η ρευματοειδή αρθρίτιδα
  • Η νόσος του Addison, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν κρίσιμες ορμόνες είναι κατεστραμμένοι
  • Το σύνδρομο Sjogren, μια κατάσταση κατά την οποία η αδένες που παράγουν τα δάκρυα και το σάλιο καταστρέφονται

Πόσο συχνή είναι η κοιλιοκάκη;

Η κοιλιοκάκη προσβάλλει  τους ανθρώπους σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αρχικά  θεωρήθηκε ότι είναι ένα σπάνιο σύνδρομο της παιδικής ηλικίας, είναι όμως  πλέον γνωστό ότι είναι μια κοινή γενετική διαταραχή. Περισσότερα από 2 εκατομμύρια άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ασθένεια, ή περίπου 1 στους 133 κατοίκους. Εάν μεταξύ των ατόμων που έχουν πρώτου βαθμού συγγένεια- γονέας, αδελφός, ή  παιδιά ένας διαγνωστεί με κοιλιοκάκη, τότε υπάρχει πιθανότητα μία  στις  22 να υπάρχει η νόσος και σε άλλο συγγενή

Η κοιλιοκάκη είναι επίσης πιο κοινή μεταξύ των ανθρώπων με άλλες γενετικές διαταραχές όπως το σύνδρομο Down και το σύνδρομο Turner, μία κατάσταση που επηρεάζει την ανάπτυξη των κοριτσιών.

Πώς γίνεται διάγνωση της κοιλιοκάκης;

Η διάγνωση της  κοιλιοκάκης μπορεί να είναι δύσκολη, διότι ορισμένα  από τα συμπτώματά της είναι παρόμοια με εκείνων  άλλων ασθενειών.  Η κοιλιοκάκη μπορεί να συγχέεται με το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, της σιδηροπενικής αναιμίας που προκαλείται από  απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση, τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, την  εκκολπωματίτιδα, τις εντερικές λοιμώξεις, και το  σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να είναι για  καιρό υποδιαγνωσμένη  η μη διαγνωσμένη. Δεδομένου ότι οι γιατροί είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι στα διάφορα πολλαπλά συμπτώματα της νόσου και  αξιόπιστες αναλύσεις αίματος καθίστανται διαρκώς περισσότερο διαθέσιμες, τα ποσοστά διάγνωσης συνεχώς  αυξάνονται.
The patient previously had a colonoscopy and endoscopy

Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται να γίνουν;

Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη έχουν υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα ορισμένων πρωτεϊνών-αυτοαντισωμάτων που αντιδρούν κατά των ίδιων των κυττάρων του σώματος ή των ιστών-στο αίμα τους. Για τη διάγνωση της κοιλιοκάκης, οι γιατροί θα κάνουν εξέταση αίματος για τα υψηλά επίπεδα των   αντισωμάτων  τρανσγλουταμινάσης (tTGA) ή  των αντισωμάτων αντι-ενδομυσίου (EMA). Εάν τα αποτελέσματα των εξετάσεων  είναι αρνητικά, αλλά η κοιλιοκάκη είναι ακόμα ύποπτη, χρειάζονται πρόσθετες εξετάσεις.
Πριν από τη εξέταση , ο ασθενής θα  πρέπει να συνεχίσει να τρώει μια  διατροφή που να περιλαμβάνει τρόφιμα με γλουτένη, όπως το ψωμί και τα ζυμαρικά. Εάν ένα άτομο σταματήσει να τρώει  τρόφιμα με γλουτένη πριν από την εξέταση , τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αρνητικά για την κοιλιοκάκη, ακόμη και αν η ασθένεια είναι παρούσα.


Χρειάζεται να γίνει εντερική βιοψία;

Αν οι εξετάσεις αίματος και τα συμπτώματα υποδεικνύουν κοιλιοκάκη, εκτελείται  μια βιοψία του λεπτού εντέρου ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Κατά τη διάρκεια της βιοψίας, ο γιατρός αφαιρεί μικροσκοπικά κομμάτια του ιστού του λεπτού εντέρου για να ελέγξει για βλάβες  στις λάχνες. Για να αποκτήσει το δείγμα  του  ιστού, ο γιατρός εισάγει  ένα μακρύ και λεπτό σωλήνα που λέγεται ενδοσκόπιο μέσα από το στόμα διαμέσου του οισοφάγου στο στομάχι και  στο λεπτό έντερο του ασθενούς. Ο γιατρός παίρνει  τα δείγματα χρησιμοποιώντας μια λαβίδα που διέρχεται διαμέσων του ενδοσκοπίου.

Τι είναι η  ερπητοειδής δερματίτιδα;

Η  ερπητοειδής δερματίτιδα   είναι  ένα έντονα κνησμώδες, εξάνθημα  με φυσαλίδες και επηρεάζει 15 - 25 τοις εκατό των ανθρώπων με κοιλιοκάκη.  Το εξάνθημα εμφανίζεται συνήθως στους αγκώνες, τα γόνατα, και τους γλουτούς. Οι περισσότεροι άνθρωποι με  ερπητοειδή δερματίτιδα δεν έχουν συμπτώματα της κοιλιοκάκης  από το πεπτικό σύστημα .

Η ερπητοειδής δερματίτιδα  διαγιγνώσκεται τόσο με εξετάσεις αίματος όσο και με  βιοψία δέρματος. Εάν οι  εξετάσεις αντισωμάτων είναι θετικές και το δέρμα έχει τα τυπικά  χαρακτηριστικά της ερπητοειδούς δερματίτιδας, οι ασθενείς δεν χρειάζεται να κάνουν   εντερική βιοψία. Τόσο η νόσος του δέρματος  όσο και η εντερική νόσος ανταποκρίνεται σε μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης και φυσικά υποτροπιάζουν σε περίπτωση  που η γλουτένη προστεθεί ξανά πίσω στο δίαιτα. Τα συμπτώματα του εξανθήματος  μπορούν να ελεγχθούν με αντιβιοτικά όπως η Δαψόνη. Επειδή η Δαψόνη δεν θεραπεύει την εντερική όρο, τα άτομα με ερπητοειδή δερματίτιδα πρέπει να διατηρήσουν μια δίαιτα χωρίς γλουτένη.

Ποιος πρέπει να είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος;

Ο έλεγχος για την κοιλιοκάκη  γίνεται μέσω εξετάσεων για τυχόν  παρουσία αυτοαντισωμάτων στο αίμα σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Οι Έλληνες δεν  ελέγχονται συνήθως για την κοιλιοκάκη. Ωστόσο, επειδή η κοιλιοκάκη είναι κληρονομική, τα μέλη της οικογένειας ενός προσώπου με την ασθένεια μπορεί έαν επιθυμεί να εξεταστεί. 4 έως 12 τοις εκατό από τους συγγενείς πρώτου βαθμού ενός ατόμου που πάσχει  θα έχει επίσης την νόσο.

Πως αντιμετωπίζεται η κοιλιοκάκη;

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση ακούγεται απλή:
«πλήρης εξάλειψη γλουτένης από τη διατροφή σας, η εντερική βλάβη θα θεραπευτεί με την πάροδο του χρόνου, και τα συμπτώματά σας θα βαθμιαία μπορεί και να εξαφανιστούν».
 Αυτό είναι πιο εύκολο στα λόγια παρά στην πράξη, όμως.
 Πολλά προϊόντα περιέχουν γλουτένη. Ορισμένα προϊόντα, ειδικά τα συσκευασμένα μπορεί να περιέχουν γλουτένη, χωρίς να την αναφέρουν ως συστατικό. Σήμερα ευτυχώς υπάρχουν πολλές διαδικτυακές και έντυπες εκδόσεις που βοηθούν τα άτομα με κοιλιοκάκη να αποφεύγουν τη γλουτένη στη διατροφή τους  Οι γιατροί μπορεί να ζητήσουν από το  νεοδιαγνωσθέντα άτομο να συνεργαστεί με έναν διαιτολόγο για ένα καλύτερο  σχέδιο διατροφής ελεύθερης γλουτένης.

Για τους περισσότερους ασθενείς, μετά την εν λόγω δίαιτα θα σταματήσουν τα συμπτώματα, θα θεραπευτούν οι υπάρχουσες εντερικές βλάβες, καθώς  επίσης  θα  αποτραπούν περαιτέρω βλάβες. Η βελτίωση ξεκινά, εντός δέκα ημερών από την έναρξη της δίαιτας. Το λεπτό έντερο θεραπεύεται συνήθως  μέσα σε 3 έως 6 μήνες στα παιδιά αλλά μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια στους ενήλικες. Ένα θεραπευμένο  έντερο,   μπορεί  πλέον να απορροφήσει τις θρεπτικές ουσίες από τα τρόφιμα στην κυκλοφορία του αίματος.

Για να παραμείνουν σε σταθερή κατάσταση, τα άτομα με κοιλιοκάκη πρέπει να αποφύγουν τα τρόφιμα με  γλουτένη  για το υπόλοιπο της ζωής τους. Τρώγοντας ακόμη και μια μικρή ποσότητα γλουτένης μπορεί να βλάψει το λεπτό έντερο τους. Οι  βλάβες θα εμφανιστούν σε οποιοδήποτε που πάσχει από   τη νόσο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που δεν έχουν ιδιαίτερα εμφανή συμπτώματα. Ανάλογα με την ηλικία του ατόμου κατά τη διάγνωση, ορισμένα προβλήματα δεν πρόκειται να βελτιωθούν, όπως το  κοντό ανάστημα και οι οδοντιατρικές βλάβες.

Μερικοί  ασθενείς με κοιλιοκάκη δεν παρουσιάζουν βελτίωση της νόσου   με μια δίαιτα χωρίς γλουτένη. Η πιο συνηθισμένη αιτία για την μικρή ανταπόκριση στη δίαιτα είναι ότι  συνεχίζουν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες γλουτένης. Κρυφές πηγές γλουτένης  μπορεί να βρίσκονται σε πρόσθετα τροφίμων , όπως το τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, τα συντηρητικά και σταθεροποιητές  που γίνονται με το σιτάρι. Και επειδή πολλά προϊόντα  καλαμποκιού και ρυζιού παράγονται σε εργοστάσια που κατασκευάζουν και τα προϊόντα σίτου, μπορούν να μολυνθούν με γλουτένη σίτου.

Σπάνια, η εντερική ζημία θα συνεχιστεί, παρά την αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη. Στους  ασθενείς με αυτήν τη κατάσταση, γνωστή και ως ανθεκτική κοιλιοκάκη,  το εντερικό επιθήλιο  έχει καταστραφεί σημαντικά και  δεν μπορεί να επουλωθεί. Επειδή το έντερο τους δεν μπορεί να απορροφήσει  αρκετά  θρεπτικά συστατικά, μπορεί να χρειαστεί να πάρουν θρεπτικές ουσίες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματός τους ενδοφλεβίως. Οι ερευνητές αξιολογούν φαρμακευτικές αγωγές για την ανθεκτική κοιλιοκάκη.

Ποια είναι η δίαιτα χωρίς γλουτένη;

Μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης  είναι εκείνη που αποτελείται από τρόφιμα που δεν  περιέχουν σιτάρι, σίκαλη και κριθάρι. Τα τρόφιμα και τα προϊόντα που παράγονται από αυτούς τους σπόρους θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται. Με άλλα λόγια, ένα άτομο με κοιλιοκάκη δεν θα πρέπει να τρώει τα περισσότερα σιτηρά, ζυμαρικά, δημητριακά, και πολλά άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα.



Παρά τους περιορισμούς αυτούς, τα άτομα με κοιλιοκάκη μπορεί να έχουν μια καλά ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφών. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν πατάτα, ρύζι, σόγια, φασόλια . Μπορούν να αγοράσουν  ψωμί χωρίς γλουτένη , ζυμαρικά, και άλλα προϊόντα από τα καταστήματα που έχουν βιολογικά τρόφιμα, ή να παραγγείλουν προϊόντα  από ειδικές εταιρείες τροφίμων. Όλο και περισσότερα καταστήματα περιέχουν προϊόντα χωρίς γλουτένη.
  • Αποφύγετε δημητριακά, ψωμί ή άλλα προϊόντα δημητριακών που περιλαμβάνουν σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βύνη ή βρώμη (μπισκότα, κράκερς, κέικ, σιμιγδάλι, κουσκούς, φρυγανιές, τα περισσότερα ζυμαρικά και τη και τα άλλα παρεμφερή που περιέχουν αλεύρι λευκό ή ολικής αλέσεως)

  • Αποφύγετε πολλά από τα επεξεργασμένα προϊόντα – εδώ είναι το δύσκολο. Χρειάζεται καλή εκπαίδευση διαβάσματος της ετικέτας, επάρκεια του ασθενούς να αναγνωρίζει τους κινδύνους.
 Τέτοια προϊόντα είναι: μίγματα τυριών χαμηλής συνήθως περιεκτικότητας σε λιπαρά, γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γιαούρτι ή κρέμα παγωτό που περιέχουν υλικά πληρώσεως ή πρόσθετα, κονσερβοποιημένες σούπες, προϊόντα που περιέχουν τροποποιημένο άμυλο τροφίμων, άμυλο τροφίμων, υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη, σταθεροποιητές, ή υποκατάστατα λίπους ή υποκατάστατα, επεξεργασμένα ή μεταποιημένα κρέατα (πχ αλλαντικά), μπίρα, τζιν, ουίσκι, καφές με γεύσεις κα..
  • 
Γενικά ψάξτε για προϊόντα που φέρουν την ένδειξη "χωρίς γλουτένη". Καθώς όλο και περισσότερη προσοχή δίνεται σε αυτή την ασθένεια, περισσότερα προϊόντα γίνονται διαθέσιμα. Έχει τεθεί σε ισχύ η υποχρεωτική αναγραφή ύπαρξης γλουτένης σε όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Ο ισχυρισμός «ελεύθερο γλουτένης» μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για τρόφιμα των οποίων η περιεκτικότητα σε γλουτένη δεν ξεπερνά τα 20ppm σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς της Ε.Ε.
 Τα τρόφιμα που δεν περιέχουν γλουτένη περιλαμβάνουν τα προϊόντα που παρασκευάζονται από σόγια, ρύζι, καλαμπόκι, φαγόπυρο, πατάτες, ταπιόκα. 
  • 
Άλλα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι οι ξηροί καρποί (σκέτοι και απλοί), το φρέσκο ψάρι, το νωπό κρέας και πουλερικά, τα φρέσκα, κατεψυγμένα ή κονσερβοποιημένα λαχανικά χωρίς σάλτσες, το κρασί, τα απλά, φυσικά τυριά και το γιαούρτι.

  • Τα υφιστάμενα στοιχεία δείχνουν ότι 50 γρ καθαρής βρώμης κάθε μέρα μπορεί να είναι καλά ανεκτή από άτομα με κοιλιοκάκη.
 
  • Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν παρά τον περιορισμό/ αποκλεισμό της γλουτένης ή εάν η φλεγμονή στο έντερο εξακολουθεί να είναι σοβαρή επισκεφτείτε το συντομότερο το γιατρό σας!
Η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης απαιτεί μια εντελώς νέα προσέγγιση στο φαγητό. Νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς  και οι οικογένειές τους μπορούν να βρουν χρήσιμες τις ομάδες υποστήριξης καθώς μαθαίνουν να προσαρμόζονται  σε ένα νέο τρόπο ζωής. Οι  ασθενείς  με κοιλιοκάκη πρέπει να είναι προσεκτικοί για το τι αγοράζουν   στο σχολείο ή την εργασία τους, τι αγοράζουν στο κατάστημα της γειτονιάς τους, τι τρώνε σε εστιατόρια ή  σε διάφορα πάρτι, και αυτό που τρώνε ως  σνακ.  Το φαγητό έξω μπορεί να είναι μια πρόκληση. Όταν αμφιβάλλετε για ένα συστατικό του μενού, θα πρέπει να ζητήσετε από τον σερβιτόρο ή τον σεφ για τα συστατικά και την προετοιμασία ή αν υπάρχει  διαθέσιμο ένα μενού  χωρίς γλουτένη.

Η γλουτένη χρησιμοποιείται επίσης σε μερικά φάρμακα. Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη θα πρέπει να ρωτήσουν τον φαρμακοποιό  τους εάν  τα   φάρμακα τους  περιέχουν γλουτένη. Επειδή  η γλουτένη   χρησιμοποιείται  μερικές φορές ως πρόσθετο σε  απίθανα  προϊόντα, όπως τα κραγιόν  το να διαβάζει κανείς τις ετικέτες είναι πολύ σημαντικό.   Αν   τα συστατικά δεν  αναγράφονται στην ετικέτα, ο κατασκευαστής  μπορεί  να παρέχει έναν κατάλογο κατόπιν αιτήματος. Με την πρόοδο του χρόνου και τον συνεχή πρακτική ο έλεγχος για τη γλουτένη γίνεται δεύτερη φύση.

Διαβάστε επίσης
Κοιλιοκάκη: συμπτώματα, εξετάσεις, ερπητοειδής δερματίτιδα και διατροφή χωρίς γλουτένη | MEDLABNEWS.GR Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαϊου 2026

Survivor: Προφυλακιστέος ο χειριστής του ταχύπλοου που τραυμάτισε σοβαρά τον Σταύρο Φλώρο

 medlabnews.gr  

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο χειριστής του σκάφους «Adrien III», Γουόκερ Νάθαν Πολάνκο Μοράλες, είχε συλληφθεί αμέσως μετά το ναυτικό ατύχημα, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον βαρύ τραυματισμό του νεαρού παίκτη. Μετά την παραπομπή του στη Δικαιοσύνη, αποφασίστηκε η προφυλάκισή του, ενώ αναμένεται να γίνει γνωστό το επίσημο κατηγορητήριο.

Το ατύχημα σημειώθηκε στη θαλάσσια περιοχή της Saona, στη Δομινικανή Δημοκρατία, την ώρα που ο Σταύρος Φλώρος φέρεται να έκανε ψαροντούφεκο. Σύμφωνα με τις αναφορές, ο 22χρονος παρασύρθηκε από διερχόμενο ταχύπλοο, με συνέπεια να υποστεί σοβαρό τραυματισμό.

Ο Σταύρος Φλώρος, ο οποίος κατάγεται από την Καβάλα και εργάζεται ως μελισσοκόμος, εξακολουθεί να νοσηλεύεται σε νοσοκομείο του Αγίου Δομίνικου. Η κατάσταση της υγείας του περιγράφεται ως σταθερή, ενώ φέρεται να έχει διαφύγει τον άμεσο κίνδυνο.

Πληροφορίες που μεταδόθηκαν τις προηγούμενες ημέρες αναφέρουν ότι ο νεαρός έχει υποστεί μερικό ακρωτηριασμό στο αριστερό πόδι και σοβαρό τραυματισμό στον δεξί αστράγαλο. Παράλληλα, εξετάζεται η μεταφορά του σε εξειδικευμένο κέντρο στις ΗΠΑ για την περαιτέρω αποκατάστασή του.

Η υπόθεση παραμένει σε εξέλιξη, καθώς οι αρχές της Δομινικανής Δημοκρατίας συνεχίζουν τη διερεύνηση των συνθηκών του ατυχήματος. Κρίσιμο στοιχείο θεωρείται πλέον το επίσημο κατηγορητήριο, το οποίο θα αποσαφηνίσει τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο χειριστής του σκάφους.

Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης: τι είναι η κοιλιοκάκη, η γλουτένη και η ζωή χωρίς γλουτένη



της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η 16η Μαΐου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης και αποτελεί ευκαιρία να ξεχωρίσουμε τη σοβαρή ιατρική ανάγκη από τη διατροφική μόδα. Για τους ανθρώπους με κοιλιοκάκη, η γλουτένη δεν είναι απλώς ένα συστατικό που αποφεύγουν από επιλογή· είναι πρωτεΐνη που ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς και προκαλεί βλάβη στον βλεννογόνο του λεπτού εντέρου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η κοιλιοκάκη, τι είναι η γλουτένη και γιατί η διατροφή χωρίς γλουτένη έχει πρακτικές δυσκολίες στην καθημερινή ζωή, από τις ετικέτες τροφίμων μέχρι την επιμόλυνση κατά την παραγωγή και την παρασκευή


Η κοιλιοκάκη είναι μια ασθένεια (ή κατά πολλούς κατάσταση) στην οποία η κατανάλωση δημητριακών (σιταριού, κριθαριού, σίκαλης και βρώμης) προκαλεί βλάβη στην εσωτερική επιφάνεια του λεπτού εντέρου (εντερικού βλεννογόνου). Παραμένει αδιευκρίνιστος ο μηχανισμός με τον οποίο αυτοί οι σπόροι, αβλαβείς για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, βλάπτουν το εντερικό βλεννογόνο των ατόμων με κοιλιοκάκη.

Έχει διαπιστωθεί ότι ο υπεύθυνος τοξικός παράγοντας που περιέχεται στα ανωτέρω δημητριακά είναι η γλουτένη, η οποία συνίσταται από ένα μείγμα συγκεκριμένων πρωτεϊνών που ονομάζονται γλιαδίνες. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες επιστημονικές ενδείξεις συνηγορούν στο ότι οι πρωτεΐνες της γλουτένης στα άτομα με κοιλιοκάκη ασκούν την τοξική τους δράση ενεργοποιώντας ανοσολογικούς μηχανισμούς, που έχουν ως τελικό αποτέλεσμα τη βλάβη (ατροφία) του βλεννογόνου λεπτού εντέρου.

Η κοιλιοκάκη είναι μια νόσος, η οποία μόλις τα τελευταία χρόνια έγινε ευρύτερα γνωστή σε μεγαλύτερο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Τι κι αν σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ο σεβασμός στην υγεία του συνανθρώπου είχε ήδη γίνει συνείδηση του κοινωνικού συνόλου. Δυστυχώς, η κλειστή ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει πάντα φοβικά το ο,τιδήποτε νέο, κυρίως όταν αυτό αφορά το διπλανό κι όχι εμάς τους ίδιους. Το σκηνικό, όμως, αλλάζει ή τουλάχιστον αρχίζει να αλλάζει, όταν αυτό το κάτι «νέο» χτυπά και τη δική μας πόρτα και μας ξεβολεύει από την τακτοποιημένο καθημερινή ρουτίνα μας. ‘Η ακόμη κι όταν υιοθετούμε μια νέα συνήθεια για να συμβαδίσουμε με το ρεύμα της εποχής.

Και κάπως έτσι, τα σούπερ μάρκετ δέχτηκαν να μπουν στα ράφια τους προϊόντα χωρίς γλουτένη. Οι εταιρείες, που μέχρι πρότινος με δυσκολία απαντούσαν στις κλήσεις και στα αιτήματα της Εταιρείας μας, πραγματοποίησαν τους «πολυέξοδους» εργαστηριακούς ελέγχους και πλέον αναγράφουν την ύπαρξη ή μη γλουτένης, όπως και όλων των συστατικών, στις συσκευασίες τους. Υπάλληλοι εστιατορίων, φίλοι και γνωστοί δεν μας κοιτούν πλέον ως κάτι το εξωπραγματικό. Ο διάλογος που ξεκινά με η φράση «δεν κάνει να φάω γλουτένη» συνεχίζεται με απόκριση «α κι εσύ;», κι όχι με την απορία «πώς το είπες αυτό;». Πολλοί είναι πλέον οι διάσημοι καλλιτέχνες και άνθρωποι του θεάματος, εγχώριοι και μη, οι οποίοι δηλώνουν είτε ότι πάσχουν από κοιλιοκάκη είτε ότι έχουν δυσανεξία στη γλουτένη.

Τι είναι όμως αυτό που έχει αλλάξει σήμερα; Ενημερώθηκε η κοινωνία για το τι είναι κοιλιοκάκη και τι σημαίνει γλουτένη ή είναι απλώς άλλη μία τάση της εποχής, στο πλαίσιο της υγιεινής διατροφής; Το σίγουρο είναι ότι για τους πάσχοντες με κοιλιοκάκη, η ζωή χωρίς γλουτένη δεν είναι  μόδα. Είναι η καθημερινότητά τους, την οποία πασχίζουν καθημερινά να κάνουν να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν περισσότερο σε ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο.

Διατροφή χωρίς γλουτένη


Η εφαρμογή διαιτολογίου χωρίς γλουτένη είναι πολύ αποτελεσματική στα άτομα με κοιλιοκάκη για την εκπλήρωση των στόχων που προαναφέρθηκαν. Υπάρχουν όμως σημαντικές πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή της, καθότι η γλουτένη είναι πολύ διαδεδομένο συστατικό της δυτικής δίαιτας με αποτέλεσμα να είναι δύσκολος ο σχεδιασμός διαιτολογίων χωρίς γλουτένη, ιδιαίτερα όταν αυτά θα πρέπει να περιλάβουν βιομηχανικά τυποποιημένες τροφές ή να καλύψουν ανάγκες μεγαλύτερων παιδιών και εφήβων που περνούν πολλές ώρες μακριά από το σπίτι. Η γλουτένη είναι ένα συστατικό κοινό σε τυποποιημένα τρόφιμα. Επιπλέον μπορεί να «επιμολύνει» την τροφή σε οποιαδήποτε φάση της παρασκευής της (καλλιέργεια, άλεση, αποθήκευση, μεταφορά ή παρασκευή).
Η κατάρτιση λοιπόν του διαιτολογίου για τα άτομα με κοιλιοκάκη περιλαμβάνει τροφές, που δεν έχουν υποστεί βιομηχανική κατεργασία και δεν παρασκευάζονται με αλεύρι δημητριακών. Ως υποκατάσταση των αλεύρων δημητριακών (κυρίως του σιτάλευρου) χρησιμοποιούνται με ασφάλεια άλλα άλευρα (ρυζιού, καλαμποκιού ή πατάτας). 


Γενικά για την κατάρτιση διαιτολογίων αποφυγής κάποιου συστατικού της τροφής που σχετίζεται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις, είναι απαραίτητα η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση σχετικά με τη σύσταση τυποποιημένων τροφίμων. Ο αναθεωρημένος Κώδικας Τροφίμων και Ποτών (CodexAlimentarius) προβλέπει την ακριβή αναγραφή συστατικών που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα όμως, ετικέτα των τυποποιημένων προϊόντων δεν προσφέρει πάντα τις απαραίτητες αυτές πληροφορίες. Για τους λόγους αυτούς η πληροφόρηση σχετικά με τα προς επιλογή τρόφιμα στην Ευρώπη προέρχεται από εθνικές τράπεζες δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα «χωρίς» (“freefrom”) γλουτένη, γάλα, σόγια, αυγό, θειώδη, αζωχρωστικές κ.ά. Στην Ελλάδα λειτουργεί τράπεζα δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα κατάλληλα για χρήση από άτομα με κοιλιοκάκη (glutenfree) που ανανεώνεται και εμπλουτίζεται κάθε χρόνο.

Πηγή Ελληνική Εταιρεία για την Κοιλιοκάκη

Διαβάστε επίσης


Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης: τι είναι η κοιλιοκάκη, η γλουτένη και η ζωή χωρίς γλουτένη | MEDLABNEWS.GR

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2018 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Έμπολα: Νέα επιδημία στο Κονγκό με 65 θανάτους — κρούσμα και στην Ουγκάντα

medlabnews.gr iatrikanea 

Νέα επιδημία Έμπολα επιβεβαιώθηκε στη βορειοανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τις υγειονομικές αρχές της Αφρικής να καταγράφουν περίπου 246 ύποπτα κρούσματα και 65 θανάτους στην επαρχία Ιτούρι. Την ίδια ώρα, η Ουγκάντα ανακοίνωσε θάνατο άνδρα από το Κονγκό στην Καμπάλα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για πιθανή διασυνοριακή εξάπλωση.

Σύμφωνα με την Africa CDC, η επιδημία εντοπίζεται κυρίως στις υγειονομικές ζώνες Mongwalu και Rwampara, ενώ ύποπτα περιστατικά έχουν αναφερθεί και στην Bunia, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι. Προκαταρκτικές εργαστηριακές εξετάσεις από το Institut National de Recherche Biomédicale ανίχνευσαν ιό Έμπολα σε 13 από 20 δείγματα, με την ακριβή ταυτοποίηση του στελέχους να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Η Africa CDC εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία επειδή η περιοχή βρίσκεται κοντά στα σύνορα με Ουγκάντα και Νότιο Σουδάν, ενώ η έντονη κινητικότητα πληθυσμών, η δραστηριότητα σε μεταλλευτικές περιοχές και η ανασφάλεια στην ανατολική ΛΔ Κονγκό δυσκολεύουν την ιχνηλάτηση και τον έλεγχο της μετάδοσης. Για τον λόγο αυτό συγκλήθηκε επείγουσα περιφερειακή σύσκεψη με τις αρχές του Κονγκό, της Ουγκάντας, του Νοτίου Σουδάν, τον ΠΟΥ και διεθνείς εταίρους.

Η Ουγκάντα επιβεβαίωσε ότι ένας άνδρας από το Κονγκό πέθανε στην Καμπάλα από Έμπολα, ωστόσο οι αρχές διευκρίνισαν ότι πρόκειται για εισαγόμενο περιστατικό και ότι, μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβεβαιωθεί τοπική μετάδοση στη χώρα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν πιθανώς μη-Zaire στέλεχος του ιού Έμπολα. Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή ορισμένα διαθέσιμα εμβόλια και θεραπευτικά σχήματα έχουν αναπτυχθεί κυρίως για το στέλεχος Zaire ebolavirus. Η τελική γενετική αλληλούχηση αναμένεται να καθορίσει ποια μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι η περίοδος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες. Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλο και πονόλαιμο, ενώ στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν έμετοι, διάρροια, κοιλιακό άλγος, εξάνθημα και διαταραχές νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας. Η μετάδοση γίνεται με άμεση επαφή με σωματικά υγρά ασθενών, μολυσμένα αντικείμενα ή σορούς ανθρώπων που πέθαναν από τη νόσο.

Η ΛΔ Κονγκό έχει μακρά ιστορία επιδημιών Έμπολα από το 1976, όταν ο ιός αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά. Η τρέχουσα επιδημία θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική όχι μόνο λόγω των θανάτων, αλλά και επειδή εξελίσσεται σε περιοχή με περιορισμένη πρόσβαση, βία, μετακινήσεις πληθυσμών και υγειονομικές υποδομές υπό πίεση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η άμεση απομόνωση των ύποπτων περιστατικών, η ιχνηλάτηση επαφών, η ασφαλής ταφή των νεκρών και η σωστή ενημέρωση των κοινοτήτων είναι κρίσιμα μέτρα για να περιοριστεί η επιδημία πριν περάσει ανεξέλεγκτα σε γειτονικές χώρες.

Διαβάστε επίσης

Μολυσμένες νυχτερίδες και Έμπολα: τι έδειξε έρευνα για την πηγή της επιδημίας



medlabnews.gr iatrikanea

Οι νυχτερίδες θεωρούνται ένας από τους πιθανότερους φυσικούς ξενιστές του ιού Έμπολα και έχουν συνδεθεί με την έναρξη επιδημιών μέσω επαφής ανθρώπων με μολυσμένα ζώα ή το περιβάλλον τους. Στο άρθρο παρουσιάζεται έρευνα του Robert Koch Institute στη Γουινέα, όπου οι επιστήμονες εξέτασαν νυχτερίδες σε χωριό που συνδέθηκε με την επιδημία και κατέληξαν ότι η ανθρώπινη επαφή με μολυσμένες νυχτερίδες ήταν πιθανή πηγή της μόλυνσης. Το άρθρο πρέπει να διαβαστεί ως research-news για την προέλευση της επιδημίας, όχι ως γενικός οδηγός για συμπτώματα ή θεραπεία του Έμπολα. 

Μετά από μία αποστολή εβδομάδων στην Γουινέα, οι ερευνητές του Robert Koch-Institute στο Βερολίνο έφεραν στο φως μια παράξενη πραγματικότητα, καθώς η έρευνα που έκαναν έδειξε ότι η επιδημία του ιού Έμπολα μάλλον ξεκίνησε από επαφή μεταξύ ανθρώπων και νυχτερίδων μολυσμένων από τον ιό.

Οι ερευνητές αιχμαλώτισαν νυχτερίδες σε ένα χωριό και τις ερεύνησαν ως πιθανή πηγή μόλυνσης και τα αποτελέσματα τους εξέπληξαν όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το περιοδικό ‘’EMBO Molecular Medicine’’ που δημοσιεύει την έρευνα.

Τα δείγματα των νυχτερίδων είναι πιθανώς η πηγή μόλυνσης στους ανθρώπους ενώ αντίθετα η ευρύτερη άγρια ζωή δεν ευθύνεται καθόλου για την μόλυνση από τον ιό έμπολα.


Έμπολα και νυχτερίδες: πώς πιθανώς ξεκίνησε η επιδημία στη Γουινέα | MEDLABNEWS.GR

MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Ιός Έμπολα: πώς μεταδίδεται, συμπτώματα, επώαση, θεραπεία και πρόληψη


του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D.,  medlabnews.gr iatrikanea


Ο ιός Έμπολα προκαλεί σπάνια αλλά σοβαρή ιογενή λοίμωξη, γνωστή ως αιμορραγικός πυρετός Έμπολα. Μεταδίδεται κυρίως με άμεση επαφή με αίμα, εκκρίσεις, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων, και όχι όπως η γρίπη από τον αέρα. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από περίοδο επώασης 2 έως 21 ημερών και περιλαμβάνουν αιφνίδιο υψηλό πυρετό, μυαλγίες, διάρροια, πονοκέφαλο, κόπωση και πόνο στην κοιλιά. Το άρθρο εξηγεί πώς μεταδίδεται ο Έμπολα, ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιούν, πότε ο ασθενής θεωρείται μολυσματικός και ποια μέτρα πρόληψης είναι κρίσιμα. 

Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα είναι μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη. Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται μέσω απευθείας επαφής με το αίμα, τα σωματικά υγρά ή τους ιστούς των μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων. Ο αιμορραγικός πυρετός που προκαλεί εμφανίζεται με αιμορραγίες, εμετούς και διάρροια. 


Το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 25% μέχρι 90% στον άνθρωπο και δεν υπάρχει εμβόλιο για την αντιμετώπιση του ιού.

Πρόκειται για την χειρότερη έως σήμερα επιδημία του ιού.

Η νόσος προκαλείται από ένα από τα τρία είδη του ιού Έμπολα, ο οποίος ανήκει στην οικογένεια Fikwiridae και διακρίνεται από τις μακρές νηματοειδείς ίνες του RNA. Ο ζωικός ξενιστής (δεξαμενή) δεν έχει αναγνωριστεί, περιορίζοντας την έρευνα γύρω από τη νόσο. Σε κάθε εισβολή επιδημίας, η πρώτη ανθρώπινη μόλυνση πιστεύεται ότι οφείλεται σε δήγμα από μολυσμένο ζώο. 

Οι ακόλουθες περιπτώσεις οφείλονται σε επαφή με το αίμα ή με σωματικά υγρά από ένα μολυσμένο άνθρωπο ή από την επαναχρησιμοποίηση μολυσμένων βελονών και συρίγγων.  


Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με άμεση επαφή (μέσω αμυχών στο δέρμα ή των βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κ.λπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και επτά εβδομάδες (περίπου δύο μήνες) μετά την ανάρρωση τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση των επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα.


Η χρήση των συνήθων μέτρων προφύλαξης εμποδίζει την εξάπλωση της νόσου, με την επιπλέον χρήση καλυμμάτων για τα πόδια και τα υποδήματα, σε περίπτωση ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων αίματος, εμεσμάτων ή διαρροϊκών κενώσεων. Οι θάλαμοι απομόνωσης αρνητικής πίεσης χρησιμοποιούνται επίσης, αν υπάρχουν. 

Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω επαφής με νεκρά ή ζωντανά μολυσμένα ζώα (π.χ. πιθήκους, γορίδες, χιμπατζήδες).

Η εξάπλωση του ιού Έμπολα μεταξύ των ανθρώπων μέσω αιωρούμενων σταγονιδίων δεν έχει αναφερθεί ποτέ, συνιστάται όμως η χρήση μάσκας σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει αναπνευστικά συμπτώματα. 
Ο ιός Έμπολα δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα, όπως η γρίπη ή η φυματίωση. 
Όλος ο εξοπλισμός πρέπει να αποστειρώνεται πριν επαναχρησιμοποιηθεί.

Συμπτώματα

Σύμφωνα με οδηγίες προς τους ταξιδιώτες που είχε εκδώσει, το ελληνικό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), μέσα σε 2 έως 21 μέρες από τη μόλυνση με τον ιό εκδηλώνονται 

  • αιφνίδιος υψηλός πυρετός, 
  • μυαλγία, 
  • διάρροια, 
  • πονοκέφαλος, 
  • κόπωση και 
  • πόνος στην κοιλιά.

Μπορεί επίσης να υπάρχει 

  • δερματικό εξάνθημα
  • πονόλαιμος και 
  • επιπεφυκίτιδα.


Εντός 7 ημερών αναπτύσσεται σοκ (καταπληξία), κυρίως εξαιτίας της αιμορραγίας. Περισσότεροι από το 50% των ασθενών καταλήγουν.

Ο ασθενής καθίσταται μολυσματικός μόλις εκδηλωθεί ο πυρετός.


Η περίοδος επώασης διαρκεί 2-3 εβδομάδες και ακολουθείται από απότομη εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα.


Θεραπεία:


Δεν υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια ή φάρμακα εναντίον των ιών Έμπολα του αιμορραγικού πυρετού και η θεραπεία περιορίζεται σε υποστηρικτικά μέτρα για τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης, της οξυγόνωσης και του ισοζυγίου υγρών και ηλεκτρολυτών.





Ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα και πώς να τον αποφύγετε
Ακόμα και αν ζείτε ή έχετε ταξιδέψει σε περιοχές που έχουν πληγεί, ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός, εκτός εάν έχετε εκτεθεί στο αίμα ή σε άλλα σωματικά υγρά ενός νεκρού ή ζωντανού ατόμου ή ζώου που έχει μολυνθεί. Στην επαφή με σωματικά υγρά περιλαμβάνεται η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς έως και εφτά εβδομάδες μετά την ανάρρωσή τους.

  • Η συνήθης επαφή σε δημόσιους χώρους με άτομα που δεν φαίνεται να είναι άρρωστα δεν ενέχει κίνδυνο μετάδοσης του Έμπολα. 
  • Δεν κινδυνεύετε να μολυνθείτε με τον ιό Έμπολα ανταλλάσσοντας χρήματα ή αγαθά ή κολυμπώντας σε πισίνα. 
  • Ο ιός Έμπολα ΔΕΝ μεταδίδεται από τα κουνούπια.
  • Ο ιός Έμπολα σκοτώνεται εύκολα με σαπούνι, χλωρίνη, το φως του ήλιου ή το στέγνωμα. Αν τα ρούχα σας μολυνθούν με υγρά, μπορείτε να εξουδετερώσετε τον ιό Έμπολα πλένοντάς τα στο πλυντήριο. 
  • Ο ιός Έμπολα δεν επιζεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε επιφάνειες που είναι εκτεθειμένες στον ήλιο ή έχουν στεγνώσει. 


Προληπτικά μέτρα

Οι Αρχές παρακολουθούν προσεκτικά την κατάσταση και έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία του πληθυσμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ενημερώθηκαν οι επαγγελματίες Υγείας της χώρας για την κατάσταση στη Δυτική Αφρική και τους ζητήθηκε να έχουν το νου τους για ανεξήγητα συμπτώματα σε ασθενείς που προσφάτως είχαν επισκεφθεί τις προσβεβλημένες περιοχές.

Συμβουλές για ταξιδιώτες που φτάνουν στη Γουινέα ή τη Λιβερία

Ο κίνδυνος να εκτεθείτε στον ιό Έμπολα είναι εξαιρετικά χαμηλός. Μπορείτε να εξουδετερώσετε τον κίνδυνο μόλυνσης λαμβάνοντας τα ακόλουθα προληπτικά μέτρα:

  • αποφύγετε την άμεση επαφή με το αίμα ή τα σωματικά υγρά ασθενούς ή ατόμου που έχει αποβιώσει, καθώς και με αντικείμενα που μπορεί να έχουν μολυνθεί·
  • αποφύγετε την απευθείας επαφή με άγρια ζώα και την κατανάλωση κρέατος θηραμάτων
  • αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις. 

Βέβαια οι συστάσεις για αποφυγή της ανθρώπινης επαφής πλήττουν τις κοινωνικές σχέσεις και συνήθειες στις κοινωνίες της Δ. Αφρικής. Η αγκαλιά είναι κοινώς αποδεκτή μορφή χαιρετισμού, αλλά και θρησκευτικών τελετών σε Λιβερία και Σιέρα Λεόνε. Η ταφή των νεκρών σε όλη την περιοχή προϋποθέτει την πλύση της σορού και το ξύρισμα της κεφαλής της, από μέλη της οικογένειας, ενισχύοντας τον κίνδυνο μετάδοσης. 



Σε τι οφείλεται το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει τους ασθενείς και όσους επιβιώνουν από τον Έμπολα; 

Ασθενείς, επιζήσαντες, αλλά και υγειονομικό προσωπικό στιγματίζονται κι αντιμετωπίζονται με καχυποψία από τις τοπικές κοινωνίες. Σε προηγούμενες επιδημίες, η επάνοδος στα σπίτια τους δεν επιτρεπόταν σε ορισμένους επιβιώσαντες, άλλοι αδυνατούσαν να βρουν δουλειά ή εγκαταλείφθηκαν από τους συζύγους τους. Στην επιδημία Έμπολα, που έπληξε την Ουγκάντα το 2000-01, σπίτια και υπάρχοντα ασθενών πυρπολήθηκαν. Ασθενής του Έμπολα, που επέζησε στην Γκαμπόν το 1996, διηγήθηκε πως οι συγχωριανοί του αρνούνταν να τον ακουμπήσουν, δεν του γυρνούσαν ποτέ την πλάτη, πως τα ταξί δεν σταματούσαν ποτέ για αυτόν και πως οι αστυνομικοί δεν τον σταματούσαν ποτέ στα μπλόκα, φοβούμενοι το άγγιγμά του.

Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 
Ιός Έμπολα: πώς μεταδίδεται, συμπτώματα, επώαση, θεραπεία και πρόληψη | MEDLABNEWS.GR

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λούβρος, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία: Δράσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης 2026

Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία: Δράσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης 2026
medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 17 Μαΐου. Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με την υψηλή αρτηριακή πίεση, η προώθηση της πρόληψης, της ανίχνευσης και του ελέγχου και η ενθάρρυνση της δράσης σε ατομικό, κοινοτικό και υγειονομικό επίπεδο.

Η υπέρταση παραμένει η κύρια αιτία πρόωρου θανάτου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι 1,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με υπέρταση παγκοσμίως. Παρά τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών και οικονομικά προσιτών θεραπειών, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την πάθησή τους και μόνο περίπου ένα στα τέσσερα άτομα με υπέρταση έχουν την αρτηριακή τους πίεση επαρκώς ελεγχόμενη.

Συχνά αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» επειδή συνήθως δεν έχει συμπτώματα, αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου και πρόωρου θανάτου. Η έγκαιρη ανίχνευση, η τακτική παρακολούθηση και η συνεχής θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν τις περισσότερες επιπλοκές που σχετίζονται με την υπέρταση

Στο πλαίσιο αυτό, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ομάδα Εργασίας Αρτηριακής Υπέρτασης της ΕΚΕ -εκτός της διαδικτυακής ενημερωτικής της καμπάνιας και σχετικής αρθρογραφίας στον Έντυπο και Ηλεκτρονικό Τύπο-, σε συνεργασία με τον ΕΝΙΑΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ (ΕΔΟΕΑΠ) πραγματοποιεί κοινή δράση, την Παρασκευή 15 Μαΐου 2026, στο κτίριο του ΕΔΟΕΑΠ, επί της οδού Σισίνη 18-Αθήνα, με κύριο στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των ασφαλισμένων του ΕΔΟΕΑΠ αλλά και ευρύτερα των πολιτών, με μετρήσεις πίεσης στους προσερχομένους, ενημέρωσή τους από Ιατρούς και διανομή εξειδικευμένου ενημερωτικού φυλλαδίου.

Επίσης την Τρίτη 19 Μαΐου 2026 η Ομάδα Εργασίας Αρτηριακής Υπέρτασης της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, σε συνεργασία με τον Δήμο Μοσχάτου-Ταύρου και την Πνευματική Εστία Μοσχάτου, θα βρίσκεται στο ΚΑΠΗ Μοσχάτου (οδός Χαλκίδη 21, ώρες 10.30π.μ.-12.30μ.μ.) για να ενημερώσει τους δημότες της πόλης. Στις δύο παραπάνω δράσεις θα συμβάλλει η Σχολή Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης του ΓΝΑ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» με συμμετοχή των σπουδαστών της.

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρτηριακής Υπέρτασης καλεί σε αφύπνιση τους πολίτες:

• Ελέγξτε την αρτηριακή σας πίεση: Η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη και τον έλεγχο. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν τις τιμές της αρτηριακής τους πίεσης.

• Η υπέρταση μπορεί να προληφθεί και να ελεγχθεί: Η υγιεινή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

• Η έγκαιρη ανίχνευση σώζει ζωές: Οι περισσότεροι άνθρωποι με υπέρταση δεν γνωρίζουν ότι την έχουν. Ο έλεγχος και η τακτική μέτρηση είναι απαραίτητες.

• Η θεραπεία λειτουργεί: Οι οικονομικά προσιτές, αποτελεσματικές θεραπείες είναι ευρέως διαθέσιμες και μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές όταν λαμβάνονται με συνέπεια.

• Ο έλεγχος απαιτεί μακροχρόνια φροντίδα: Η διαχείριση της υπέρτασης είναι δια βίου και εξαρτάται από τη διαρκή πρόσβαση σε φροντίδα, φάρμακα και παρακολούθηση.

• Θέματα ισότητας: Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και η διασφάλιση της πρόσβασης στη διάγνωση και τη θεραπεία είναι κρίσιμες για τη μείωση των ανισοτήτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης παρέχει την ευκαιρία για:

• Αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού και της κατανόησης της υπέρτασης

• Προώθηση της τακτικής μέτρησης της αρτηριακής πίεσης σε κοινότητες και εγκαταστάσεις υγείας

• Υποστήριξη των συστημάτων υγείας για την ενίσχυση της ανίχνευσης, της θεραπείας και του μακροπρόθεσμου ελέγχου της υπέρτασης

• Ενδυνάμωση των ατόμων ώστε να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση της αρτηριακής τους πίεσης

Η ευαισθητοποίηση, η ανταλλαγή γνώσεων και η υποστήριξη δράσεων μπορούν να δημιουργήσουν διαρκή αλλαγή για όλους όσοι επηρεάζονται από την υπέρταση.

Για το λόγο αυτό Μην αφήνεις την Αρτηριακή Υπέρταση να σε ελέγχει. Έλεγξέ την εσύ!
Copyright © 2015-2022 MEDLABNEWS.GR / IATRIKA NEA All Right Reserved. Τα κείμενα είναι προσφορά και πνευματική ιδιοκτησία του medlabnews.gr
Kάθε αναδημοσίευση θα πρέπει να αναφέρει την πηγή προέλευσης και τον συντάκτη. Aπαγορεύεται η εμπορική χρήση των κειμένων