MEDLABNEWS.GR / IATRIKA NEA

Responsive Ad Slot

Κολπική μαρμαρυγή. Παράγοντες κινδύνου υπέρταση, παχυσαρκία, στρες, καρδιακή ανεπάρκεια, έλλειψη άσκησης, αλκοόλ

Υπολογίζεται ότι περίπου 150,000 Έλληνες πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή και προσβάλλει πάνω από 1% του γενικού πληθυσμού αλλά η παρουσία της αυξάνεται σε 10% σε άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών. 

Η συχνότητα της, αυξάνεται καθώς ο πληθυσμός της πατρίδας μας γερνάει. Όμως η συχνή αυτή αρρυθμία διαγιγνώσκεται εύκολα από την κλινική εξέταση και το απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα. 

Η Κολπική Μαρμαρυγή, ανήκει στις υπερκοιλιακές αρρυθμίες και είναι η πιο συχνή αρρυθμία της καρδιάς παγκοσμίως. 
Η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική την κάνουν ιδιαίτερα συχνή ιδιαίτερα σε ηλικίες άνω των 60 ετών. 
Οι οικονομικές συνέπειες στους προϋπολογισμούς της υγείας καθώς και η πρόοδος τόσο της φαρμακοβιομηχανίας όσο και της επεμβατικής καρδιολογίας (ηλεκτροφυσιολογίας), έχει στρέψει τα φώτα της επιστήμης πάνω της.

Η αναγκαιότητα της πρόληψης στην καθημερινή ιατρική πράξη, καθίσταται απαραίτητη στις μέρες μας, λόγω του αυξανόμενου κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η κολπική μαρμαρυγή ΔΕΝ είναι αυτοτελής πάθηση. 

Στην κολπική μαρμαρυγή οι δύο κόλποι της καρδιάς ουσιαστικά δεν συστέλλονται για να προωθήσουν το αίμα προς τις κοιλίες. Η προώθηση του αίματος γίνεται μηχανικά λόγω διαφοράς πιέσεως μεταξύ κόλπων και κοιλιών. Αυτό συμβαίνει γιατί οι κόλποι δεν διεγείρονται σωστά ηλεκτρικά. Διεγείρονται άναρχα, γιατί καταργείται η φυσική ηλεκτρική διέγερση, από διάφορα ηλεκτρικά βραχυκυκλώματα τα οποία αναδύονται και επικρατούν. Οι λόγοι που συμβαίνουν όλα αυτά είναι πάρα πολλοί. Βασικά κάθε καρδιακή ή πνευμονική πάθηση που μπορεί να αυξήσει αισθητά τις πιέσεις μέσα στους κόλπους μπορεί να οδηγήσει σε κολπική μαρμαρυγή. Σε αντιδιαστολή υπάρχει μια άλλη κατηγορία κολπικής μαρμαρυγής όπου οι κόλποι είναι φυσιολογικοί, οι πιέσεις μέσα στους κόλπους παραμένουν φυσιολογικές όμως αναπτύσσονται ηλεκτρικές εστίες μέσα στους κόλπους ή μέσα στις πνευμονικές φλέβες που τελικά δημιουργούν ηλεκτρικά κυκλώματα που καταργούν τον φυσιολογικό ηλεκτρικό ρυθμό της καρδιάς. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι περιπτώσεις όπου η κολπική μαρμαρυγή προκαλείται από γονιδιακή διαταραχή δηλαδή από γονίδια που εποπτεύουν την λειτουργία ειδικών πρωτεϊνών μέσα στα μυοκαρδιακά κύτταρα του κόλπου.


Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να ταξινομηθεί σε τρεις κατηγορίες: 


· Υποτροπιάζουσα - μετά από δύο ή περισσότερα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής.
· Παροξυσμική - κολπική μαρμαρυγή που σταματάει χωρίς παρέμβαση.
· Εμμένουσα - κολπική μαρμαρυγή που διατηρείται για διάστημα μεγαλύτερο των επτά ημερών.

Η αιτιολογία διακρίνεται κυρίως σε καρδιαγγειακής αιτιολογίας βαλβιδοπάθεια, αρτηριακή υπέρταση, ισχαιμική καρδιακή νόσο, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου κ.α. ή σε μη καρδιακής αιτιολογίας νόσους όπως θυρεοειδοπάθεια, πνευμονοπάθειες, αλκοολισμός, παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης κ.α. Τα αλκοολούχα ποτά σε συνδυασμό με το πολύ φαγητό προδιαθέτουν στην εκδήλωση της κολπικής μαρμαρυγής. Οι διαβητικοί παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης κολπικής μαρμαρυγής (ΚΜ). 

Παράγοντες κινδύνου:

• Υπέρταση
• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Βαλβιδοπάθειες
• Μυοκαρδιοπάθειες και πρωτοπαθή ηλεκτρικά νοσήματα της καρδιάς
• Στρες
• Κατάχρηση αλκοόλ
• Έλλειψη άσκησης
• Υπνική άπνοια
• Διαταραχές του θυρεοειδούς
• Παχυσαρκία
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Μεταβολικό σύνδρομο
Μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου:
• Οικογενειακό ιστορικό
• Προχωρημένη ηλικία
• Συγγενείς καρδιακές διαταραχές
• Φύλο - οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης ΚΜ

Η Κολπική Μαρμαρυγή δεν είναι και τόσο αθώα όσο θα ήθελαν να πιστεύουν οι καρδιολόγοι την δεκαετία του 80 και ίσως και του 90. Έχει βρεθεί ότι διπλασιάζει τον κίνδυνο θανάτου ανεξαρτήτου λόγου,διπλασιάζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, πενταπλασιάζει την πιθανότητα νοσηλείας ενώ επταπλασιάζει τον κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (75000 ΑΕΕ στην Αμερική τον χρόνο). Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις επιπλοκές που προκαλούνται από την φαρμακευτική αγωγή ή τις επεμβατικές θεραπευτικές τεχνικές.

Επίσης βρέθηκε ότι οι άνθρωποι με κολπική μαρμαρυγή είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν νοητικά προβλήματα ή άνοια σε πιο μικρή ηλικία από ό,τι όσοι δεν έχουν ιστορικό καρδιακής αρρυθμίας. Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι για ποιο λόγο η κολπική μαρμαρυγή συνδέεται με την άνοια. Μια πιθανή αιτία είναι ότι η άρρυθμη λειτουργία της καρδιάς μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια προβλήματα στην κυκλοφορία του αίματος, με συνέπεια να μην οξυγονώνεται σωστά ο εγκέφαλος. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι τα λεγόμενα μικρά και «σιωπηλά» εγκεφαλικά επεισόδια, στα οποία είναι πιο ευάλωτοι οι άνθρωποι με καρδιακές αρρυθμίες. 

Συμπτώματα

Η κλινική εικόνα διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Η κολπική μαρμαρυγή είναι συχνά ασυμπτωματική στους νέους ασθενείς, όταν όμως παρουσιάσει συμπτώματα, αυτά συνίστανται σε:
 • δύσπνοια
 • ίλιγγος
 • αίσθημα παλμών
 • κούραση
 • συμπτώματα οξείας καρδιακής ανεπάρκειας

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου είναι πάντα ηλεκτροκαρδιογραφική (υπάρχουν ηλεκτροκαρδιογραφικά κριτήρια). Πρέπει να διαφοδιαγνωστεί από άλλες κολπικές αρρυθμίες (κολπικό πτερυγισμό, πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία).


Θεραπεία


Είναι λάθος να μη επιχειρείται άμεση αποκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής με κάθε τρόπο γιατί πέραν του κινδύνου των εμβολών από θρόμβους που δημιουργούνται μέσα στους κόλπους υπάρχει και ο κίνδυνος να μονιμοποιηθεί η κολπική μαρμαρυγή γιατί η ίδια η μαρμαρυγή προκαλεί βλάβες στο τοίχωμα του κόλπου με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε χρόνια.
Η θεραπεία περιλαμβάνει σε πρώτη φάση φαρμακευτική αντιμετώπιση σε συνάρτηση με τυχόν άλλα καρδιακά προβλήματα ή νόσους του ασθενή, ενώ σε δεύτερη φάση σε μη ανταπόκριση κυρίως στην θεραπεία σε επεμβατικές νέες τεχνικές με όλο και πιο καλά αποτελέσματα.

Η κατάλυση είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιείται όταν τα φάρμακα αποτυγχάνουν ή ακόμα και ως πρώτη θεραπευτική επιλογή ειδικά σε νέους ασθενείς. Στόχος είναι η οριστική εξαφάνιση ή τουλάχιστον η σημαντική μείωση των επεισοδίων και των συμπτωμάτων.

Κατά την κατάλυση χορηγείται ενέργεια (θερμική βλάβη ή κρυοπηξία) και εξουδετερώνονται οι εστίες στην καρδιά (πνευμονικές φλέβες) που προκαλούν την κολπική μαρμαρυγή. Οι νέες τεχνολογίες κρυοπηξίας των πνευμονικών φλεβών παρουσιάζουν πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα (70-80%), μεγαλύτερη ασφάλεια και έχουν μειώσει κατά πολύ τον χρόνο της επέμβασης. Η κατάλυση ΚΜ, που έχει αρχίσει να εφαρμόζεται μόλις τα τελευταία 15 χρόνια, είναι πιο αποτελεσματική στη μακροχρόνια διατήρηση του φλεβοκομβικού ρυθμού σε σχέση με τα αντιαρρυθμικά φάρμακα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος εμφάνισης της αρρυθμίας, η χρονιότητα της αρρυθμίας, η παρουσία και η σοβαρότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων και το μέγεθος του αριστερού κόλπου. Η κατάλυση ΚΜ συνιστάται σε συμπτωματικούς ασθενείς με παροξυσμική ΚΜ μετά την αποτυχία της αντιαρρυθμικής αγωγής.

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας παραμένουν για πολλά χρόνια τα αντιαρρυθμικά (διαφόρων κλάσεων) καθώς και η αντιπηκτική αγωγή. Tα λεγόμενα κουμαρινικά αντιπηκτικά, με κύριους εκπροσώπους τη βαρφαρίνη (Panwarfin) και τηνασενοκουμαρόλη (το γνωστό μας Sintrom), αποδείχθηκαν για πάρα πολλά χρόνια ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την πρόληψη των ΑΕΕ σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, με εύκολη χορήγηση μια φορά την ημέρα, εξατομικευμένη για κάθε άρρωστο δόση και χαμηλό κόστος, ενώ για την περίπτωση αιμορραγίας από τραυματισμό ή υπερδοσολογία υπάρχει αποτελεσματικό αντίδοτο. Το μειονέκτημα αυτών των αντιπηκτικών είναι η ανάγκη των συχνών, κυρίως στην αρχή της θεραπείας, αιματολογικών εξετάσεων (χρόνος προθρομβίνης ή INR) για την εξατομίκευση της δόσης, ώστε να υπάρχει το μεγαλύτερο θεραπευτικό όφελος με τον μικρότερο κίνδυνο αιμορραγίας. 
Μια νέα γενιά θεραπειών (αναστολείς Χa), αναστέλλοντας τον παράγοντα Xa, έναν βασικό παράγοντα πήξης, εμποδίζουν την παραγωγή θρομβίνης και τον σχηματισμό θρόμβων στο αίμα. Έτσι, μειώνουν τα εγκεφαλικά και τα εμβολικά επεισόδια, χωρίς να υπολείπονται αποτελεσματικότητας στην πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων, σε σχέση με τα παλαιότερα αντιπηκτικά. 

Η δαμπιγκατράνη (Pradaxa), η ριβαροξαμπάνη (Xarelto) και η απιξαμπάνη (Eliquis) είναι τα τρία νέα αντιπηκτικά που έχουν πάρει έγκριση για κυκλοφορία στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων των πολυκεντρικών μελετών RE-LY, ROCKET-AF και ARISTOTLΕ αντίστοιχα, ενώ ακολουθούν και άλλα. 
Η αγωγή με τα νέα αντιπηκτικά, σε αντίθεση με την αγωγή με τα κουμαρινικά αντιπηκτικά, δεν απαιτεί επαναλαμβανόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και αλλαγές της δόσης, δεν επηρεάζεται από την τροφή και έχει μικρή πιθανότητα  αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα.

Διατροφή

Το τυπικό διαιτολόγιο του ασθενούς με κολπική μαρμαρυγή έχει σκοπό να αποκλειστούν τρόφιμα τα οποία εμφανίζουν πηκτική δράση. Τρόφιμα τα οποία πρέπει να αποκλειστούν, είναι τα τρόφιμα τα οποία περιέχουν την λιποδιαλυτή βιταμίνη Κ-κινόνη. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως είναι τα λάχανα, το σπανάκι, το παντζάρι, το μπρόκολο, το κουνουπίδι. Όταν τα εν λόγω λαχανικά είναι μαγειρεμένα, η ποσότητα βιταμίνης Κ που προσφέρουν είναι κατά πολύ μεγαλύτερη. Επίσης, σε μεγάλη ποσότητα βρίσκεται στο σογιέλαιο και στο συκώτι.
Όμως, τρόφιμα τα οποία περιέχουν σε μικρό ποσοστό την βιταμίνη Κ θα πρέπει να καταναλώνονται σε φυσιολογικές ποσότητες

Πρόληψη εκδήλωσης της κολπικής μαρμαρυγής:

1. Ακολουθείτε μια υγιεινή διατροφή για την καρδιά
2. Αυξήστε την καθημερινή σας σωματική δραστηριότητα
3. Αποφύγετε ή περιορίστε το κάπνισμα
4. Διατηρείστε ένα υγιές σωματικό βάρος
5. Περιορίστε ή αποφύγετε εντελώς την κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ
6. Μειώστε το στρες και τις εξάρσεις θυμού, καθώς μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στον καρδιακό σας ρυθμό

Διαβάστε επίσης


Ξαφνικά βλέπετε μισή την οθόνη της τηλεόρασης; Αιτίες που προκαλούν απώλεια όρασης. Περιφερική ή μισού οπτικού πεδίου ημιανοψία


Μια αιφνίδια, παροδική, απώλεια της όρασης μπορεί να είναι κάτι πολύ σοβαρό και δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο. Για τον λόγο αυτό παραθέτουμε κάποιες κατευθυντήριες οδηγίες είτε για την περιφερική απώλεια της όρασης είτε της απώλειας μισού οπτικού πεδίου που μπορεί να βοηθήσουν στην κατανόηση του προβλήματος.

Το σημαντικό που δεν χωράει αναβολή είναι ότι μπορεί να προειδοποιεί για κάποιο εγκεφαλικό επεισόδιο που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. 
H όραση εκτός από τοπικά οφθαλμολογικά αίτια, μπορεί να επηρεαστεί και από νευρολογικές ή νευροχειρουργικές παθήσεις. Αυτό μπορεί να γίνει είτε αιφνίδια, είτε σε χρόνια προοδευτική βάση, είτε με τη μορφή παροδικών επεισοδίων. Επίσης μπορεί να υπάρχει ελάττωση της όρασης στο ένα μάτι ή και από τα δύο μάτια ταυτόχρονα. 

Περιφερική απώλεια της όρασης είναι η απώλεια της ικανότητας για να δείτε τα πράγματα στο πλάι ή πάνω και κάτω από την κεντρική όραση (η γραμμή της όρασης ακριβώς μπροστά από σας). Μπορεί να χάσετε την περιφερειακή όραση σε μία ή δύο πλευρές του οπτικού πεδίου σας. Περιφερική απώλεια της όρασης μπορεί επίσης να επηρεάσει την ικανότητά σας για να δείτε τα αντικείμενα πάνω ή κάτω από την κεντρική όραση σας. Η απώλεια της περιφερικής όρασης σε όλες τις κατευθύνσεις (δηλαδή, αφήνοντας σας με μόνο κεντρική όραση), είναι μερικές φορές ονομάζεται το όραμα σηράγγων. Μολονότι περιφερική απώλεια της όρασης μπορεί να συμβεί με μια σειρά από τα μάτια και ακόμη και συστημικές ασθένειες, πιο συχνά συνδέεται με το γλαύκωμα, η οποία προκαλεί υποβάθμιση του οπτικού νεύρου

Hμιανοψία είναι η απώλεια του μισού οπτικού πεδίου στον έναν (ετερόπλευρη) ή και στους δύο (αμφοτερόπλευρη) οφθαλμούς. Διακρίνεται σε ετερώνυμη, οπότε χάνονται είτε τα εξωτερικά (κροταφικά) είτε τα εσωτερικά (ρινικά) μισά του πεδίου της όρασης, και σε ομώνυμη, οπότε χάνονται τα ομόπλευρα μισά (είτε δεξιά είτε αριστερά) του πεδίου της όρασης. Η ημιανοψία είναι αποτέλεσμα εγκεφαλικής αιμορραγίας, κρανιακών βλαβών ή εγκεφαλικών όγκων. Αν ο εγκεφαλικός ιστός δεν έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά, η ημιανοψία είναι ανατάξιμη. Η απώλεια του οπτικού πεδίου συνήθως σημαίνει την τύφλωση για όλα τα είδη των οπτικών ερεθισμάτων, αν και μερικές φορές μπορεί να χαθεί η ικανότητα, παραδείγματος χάριν, αντίληψης του σχήματος ή ενός αντικειμένου, αλλά να διατηρηθεί η ικανότητα αντίληψης χρώματος, φωτός και κίνησης στο ίδιο οπτικό πεδίο. Επίσης, μπορεί να μην αφορά πλήρως το μισό οπτικό πεδίο (ατελής) ή να αφορά μόνο ένα τεταρτημόριο του. 

Η ημιανοψία δείχνει βλάβη στο οπίσθιο μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για την όραση και συχνά προκύπτει από εγκεφαλικό επεισόδιο ή τραυματική εγκεφαλική βλάβη


Ποια μπορεί να είναι τα αίτια της απώλειας όρασης από το ένα μάτι; 

• παροδική απώλεια όρασης οφείλεται συνήθως σε ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο 

• επώδυνη απώλεια όρασης, που εμφανίζεται αργά και δεν επανέρχεται πλήρως, οφείλεται συνήθως σε οπτική νευρίτιδα (πολλαπλή σκλήρυνση) 

• αιφνίδιας έναρξης και μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης, οφείλεται συνήθως σε πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια ή σε κροταφική αρτηρίτιδα. 

Ποια μπορεί να είναι τα αίτια της απώλειας όρασης που προσβάλλει και τα δύο μάτια; 

Η απώλεια της όρασης και στα δύο μάτια μπορεί να οφείλεται σε : 

• οίδημα οπτικής θηλής που σημαίνει αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση από διάφορα αίτια πχ όγκος εγκεφάλου 

• πίεση των οπτικών νεύρων στο επίπεδο του οπτικού χιάσματος όπως τυπικά συμβαίνει στα αδενώματα της υπόφυσης 

• βλάβη των οπτικών νεύρων σε άλλα σημεία του εγκεφάλου από διάφορα αίτια πχ όγκους εγκεφάλου, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια κ.ο.κ. 

 Κοινές αιτίες περιφερικής απώλεια της όρασης

Περιφερική απώλεια της όρασης μπορεί να προκληθεί από κοινές εκδηλώσεις ή ασθένειες όπως οι εξής:
 Αλκοόλ (μεθύσι)
 Ο καταρράκτης (θόλωση ή απώλεια της διαφάνειας του φακού του ματιού)
 Ημικρανίες 



Σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή αιτίες περιφερικής απώλεια της όρασης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, περιφερική απώλεια της όρασης μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα μιας σοβαρής ή απειλητική για τη ζωή ασθένεια που θα πρέπει να αξιολογείται αμέσως για αντιμετώπιση επείγοντος περιστατικού.
Αυτά περιλαμβάνουν:

 Όγκων του εγκεφάλου
 Γλαύκωμα (διαταραχή που καταστρέφει το οπτικό νεύρο, συχνά ως αποτέλεσμα της αυξημένης πίεσης στο μάτι)
 Τραύμα στο κεφάλι
 Τραυματισμός στο μάτι
 Αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς (αποκόλληση του στρώματος φως αίσθησης στο εσωτερικό των ματιών σας από τα αιμοφόρα αγγεία που παρέχουν οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες)
 Μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια (κληρονομική εκφύλιση του αμφιβληστροειδούς)
 Κτύπημα
 Παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (προσωρινή εγκεφαλικό επεισόδιο-όπως συμπτώματα που μπορεί να είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι επικείμενου εγκεφαλικού επεισοδίου) 

Διαβάστε επίσης



Οι ξηροί καρποί μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού


επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea 

Η κατανάλωση ξηρών καρπών, τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, συνδέεται με κατά 17% μείωση του κινδύνου πρόωρου θανάτου από έμφραγμα, εγκεφαλικό ή άλλη καρδιαγγειακή αιτία, σύμφωνα με μία νέα ιρανική επιστημονική έρευνα, που επιβεβαιώνει αντίστοιχα ευρήματα προηγούμενων μελετών.
Οι Ιρανοί επιστήμονες, με επικεφαλής τη δρα Μουσίν Μοχαμαντιφάρντ του Ινστιτούτου Καρδιαγγειακής Έρευνας του Ισφαχάν, που έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο Παγκόσμιο Συνέδριο Καρδιολογίας στο Παρίσι, ανέλυσαν στοιχεία για 5.432 τυχαία επιλεγμένους ανθρώπους άνω των 32 ετών.
Κατά τη διάρκεια 12 ετών υπήρξαν 751 καρδιαγγειακά περιστατικά (εμφράγματα, εγκεφαλικά κ.ά.) και 179 θάνατοι καρδιαγγειακής αιτιολογίας. Διαπιστώθηκε ότι όσοι έτρωγαν περισσότερους ξηρούς καρπούς είχαν μικρότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
«Οι ξηροί καρποί αποτελούν καλή πηγή μη κορεσμένων λιπών και περιέχουν λίγα μόνο κορεσμένα λίπη. Επίσης έχουν πρωτεΐνες, μέταλλα, βιταμίνες, ίνες, φυτοστερόλες και πολυφαινόλες, που ωφελούν την υγεία της καρδιάς», δήλωσε η δρ Μοχαμαντιφάρντ.
Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας συμπεριλαμβάνει 30 γραμμάρια ανάλατων ξηρών καρπών ημερησίως στον κατάλογο της υγιεινής διατροφής, επισημαίνοντας, παράλληλα, ότι οι καρποί έχουν πολλές θερμίδες.
Η Ιρανή καρδιολόγος τόνισε ότι «οι ωμοί και φρέσκοι ξηροί καρποί είναι οι πιο υγιεινοί. Τα ακόρεστα λίπη των ξηρών καρπών μπορούν να οξειδωθούν στους πολυκαιρισμένους καρπούς, καθιστώντας τους επιβλαβείς. Μπορεί να καταλάβει κανείς τους χαλασμένους ξηρούς καρπούς όταν μυρίζουν σαν μπογιά ή έχουν πικρή ή ξινή γεύση».

Διαβάστε επίσης

Αυτοκτόνησε γιατί απέτυχε η μεταμόσχευση γενειάδας. Του την έκανε κτηματομεσίτης

 medlabnews.gr iatrikanea

Ο 24χρονος ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη τον Μάρτιο για τη μεταμόσχευση, η οποία του κόστισε 1.300 ευρώ – το ένα πέμπτο της τιμής της μεταμόσχευσης στη Γαλλία. Ένας νεαρός Γάλλος, ο Ματιέ Βιγκέρ Λατούρ, αυτοκτόνησε έπειτα από μια αποτυχημένη επέμβαση για να βγάλει μούσι στην Κωνσταντινούπολη, την οποία φέρεται να πραγματοποίησε ένας κτηματομεσίτης που προσποιούνταν τον χειρουργό. Ο Mathieu Vigier Latour ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη τον Μάρτιο για τη μεταμόσχευση, η οποία του κόστισε 1.300 ευρώ – το ένα πέμπτο της τιμής της μεταμόσχευσης στη Γαλλία. Μετά την επέμβαση, το μούσι του φοιτητή επιχειρήσεων έμεινε με ακανόνιστο σχήμα, που μεγάλωνε σε αφύσικη γωνία και έμοιαζε με «σκαντζόχοιρο», δήλωσε ο πατέρας του. Επιπλέον, ο 24χρονος Latour υπέστη εγκαύματα μετά την επέμβαση και είχε πρόβλημα να κοιμηθεί λόγω της δυσφορίας. Ωστόσο, η επέμβαση είχε καταστροφικά αποτελέσματα, με 1.000 μοσχεύματα να χάνονται και άλλα 4.000 να μεταφέρονται από το κεφάλι του στο πρόσωπό του. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ακανόνιστο μούσι που αναπτυσσόταν σε παράξενες γωνίες, δίνοντας στο πρόσωπό του μια περίεργη όψη, που, όπως δήλωσε ο πατέρας του, θύμιζε «σκαντζόχοιρο». Ο νεαρός υπέστη επίσης εγκαύματα και έντονη δυσφορία, που δεν τον άφηνε ούτε να κοιμηθεί. Όπως αργότερα ανακάλυψε, το άτομο που έκανε την επέμβαση δεν ήταν εξειδικευμένος χειρουργός αλλά κτηματομεσίτης, κάτι που του προκάλεσε σοκ. Η αποτυχημένη αυτή διαδικασία προκάλεσε πολλά ψυχολογικά προβλήματα στον Λατούρ και του προκάλεσε δυσμορφική διαταραχή – μια διαταραχή κατά την οποία οι άνθρωποι αποκτούν εμμονή με τις εμφανισιακές τους ατέλειες. Παρά την προσπάθεια ενός Βέλγου ειδικού να επανορθώσει τη ζημιά, υπήρξε διαπίστωση ότι το τριχωτό της κεφαλής του Latour δεν θα μπορούσε να ανακτήσει τη φυσιολογική του κατάσταση. Τρεις μήνες μετά την επέμβαση, ο Λατούρ πήρε την απόφαση να αυτοκτονήσει. Ο πατέρας του, συντετριμμένος από την τραγική αυτή εξέλιξη, προχωρά τώρα σε εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους του τουρισμού υγείας, δηλώνοντας ότι μια τέτοια εκστρατεία θα μπορούσε να αποτελέσει «φόρο τιμής» στον γιο του και να βοηθήσει άλλους να αποφύγουν παρόμοιες καταστάσεις.

Αφησε πρήκα στον σκύλο του 91 εκατομμύρια λίρες!!!

medlabnews.gr

Ένας Ινδός βιομήχανος που πέθανε σε ηλικία 86 ετών, άφησε ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας του, ύψους 91 εκατομμυρίων λιρών, στον σκύλο του στη διαθήκη του, ζητώντας να έχει «απεριόριστη φροντίδα».

Ο εκατομμυριούχος Ρατάν Τάτα, ο οποίος πιστώνεται τη μετατροπή του ομίλου Tata σε έναν παγκοσμίως γνωστό όμιλο, πέθανε σε νοσοκομείο της Βομβάης νωρίτερα αυτό το μήνα. Όπως συνηθίζεται στην Ινδία, ο επιχειρηματίας, ο οποίος δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν απέκτησε παιδιά, θα άφηνε την περιουσία του στα αδέρφια του.

Όμως, ο πρώην πρόεδρος του ομίλου Tata παρέλειψε τον αδερφό του Τζίμι και τις ετεροθαλείς αδερφές του, Σιρίν και Ντιάνα Τζετζεμπόι υπέρ του αγαπημένου του γερμανικού ποιμενικού, του Τίτο.

Σύμφωνα με τους Times of India, ο Τάτα στη διαθήκη του ανέφερε πως ο σκύλος του, ο μπάτλερ και γενικός βοηθός του Κόναρ Σουμπία και ο σεφ του, Ρατζάν Σόου, θα πρέπει να λάβουν ο καθένας ένα μεγάλος μέρος της περιουσίας του ενώ τα αδέρφια του θα κληρονομήσουν ένα μικρότερο μέρος.

Να σημειωθεί πως στην Ινδία, είναι σπάνιο τα κατοικίδια ζώα να λαμβάνουν ένα τόσο γενναιόδωρο ποσό, καθώς ο πλούτος γενικά διατηρείται εντός των οικογενειών.

Στη διαθήκη του ο Ινδός βιομήχανος διευκρίνισε ότι θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις για την παροχή «απεριόριστης φροντίδας» για το αγαπημένο του κατοικίδιο, το οποίο ήταν στο πλευρό του μέχρι τον θάνατό του. Είναι γνωστό εξάλλου, η διά βίου αγάπη του Τάτα για τα ζώα, με τους θυρωρούς στα κεντρικά γραφεία του ομίλου του να έχουν λάβει εντολή να μην διώχνουν ποτέ ένα αδέσποτο ζώο.

Σύμφωνα με τον Σουχέλ Σεθ, στενό φίλο του Τάτα, το ποσό που ποσό που έχει αφήσει στον πρώην μπάτλερ και τον μάγειρά του, και οι οποίοι φροντίζουν πλέον τον σκύλο του, είναι γενναιόδωρο. «Έχει κάνει πολύ, πολύ γενναιόδωρες προβλέψεις γι’ αυτούς» δήλωσε. «Δεν θα χρειαστεί να ξαναδουλέψουν και θα φροντίζουν το ζώο πολύ καλά». Πρόσθεσε επίσης ότι οι οδηγίες δεν αποτελούν έκπληξη για όσους γνωρίζουν καλά τον Τάτα. «Αυτή η διαθήκη δεν αποτελεί επίδειξη πλούτου», αλλά μια χειρονομία ευγνωμοσύνης για τη χαρά και τη φροντίδα που του έδωσαν τα κατοικίδια και οι δύο στενότεροι βοηθοί του» ανέφερε ο φίλος του.

Μετά την ανακοίνωση του θανάτου του, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι απαίτησε φόρο τιμής αποκαλώντας τον Τάτα «οραματιστή επιχειρηματικό ηγέτη, συμπονετική ψυχή και εξαιρετικό άνθρωπο».

Ο διευθύνων σύμβουλος της Google, Sundar Pichai, δήλωσε ότι ο Τάτα άφησε πίσω του μια εξαιρετική επιχειρηματική και φιλανθρωπική κληρονομιά και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην καθοδήγηση και την ανάπτυξη της σύγχρονης επιχειρηματικής ηγεσίας στην Ινδία.

Ποιος ήταν ο Ινδός βιομήχανος

Γεννημένος το 1937 στη Βομβάη, ο Τάτα σχεδίαζε αρχικά να γίνει αρχιτέκτονας και εργαζόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν η γιαγιά του -που τον μεγάλωσε- του ζήτησε να επιστρέψει στην πατρίδα του και να ενταχθεί στην εκτεταμένη οικογενειακή επιχείρηση.

Ξεκίνησε το 1962 στην TISCO, γνωστή σήμερα ως Tata, μένοντας σε έναν ξενώνα για μαθητευόμενους και δουλεύοντας στο εργαστήριο κοντά στους υψικαμίνους. Το 1991 ανέλαβε την οικογενειακή αυτοκρατορία, στο κύμα των ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων της ελεύθερης αγοράς που μόλις είχε εξαπολύσει η Ινδία εκείνη τη χρονιά.

Στα 21 χρόνια της ηγεσίας του στον όμιλο, ο Τάτα επέκτεινε το παγκόσμιο αποτύπωμά του και περιέλαβε βρετανικά brands πολυτελείας, όπως η Jaguar και η Land Rover.

Ο μεγιστάνας αποχώρησε από τη θέση του προέδρου το 2012, προτού αναλάβει για λίγο ως προσωρινός πρόεδρος τον Οκτώβριο του 2016, μετά την απομάκρυνση του διαδόχου του, Cyrus Mistry.

Ο Όμιλος Tata είναι πλέον ένας εκτεταμένος όμιλος σχεδόν 100 εταιρειών, συμπεριλαμβανομένου της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της χώρας, της μεγαλύτερης ιδιωτικής εταιρείας χάλυβα και μιας κορυφαίας εταιρείας εξωτερικής ανάθεσης.

Απασχολεί περισσότερους από 350.000 εργαζόμενους παγκοσμίως. Τον Ιούνιο του 2008, η Tata αγόρασε την Jaguar και τη Land Rover από τη Ford έναντι 2,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Κτηνοτρόφος από την Καλαμπάκα έχει βάλει GPS στις αγελάδες του και παρακολουθεί που είναι και την θερμοκρασία τους

 medlabnews.gr

Ένας κτηνοτρόφος από την Καλαμπάκα έχει βάλει gps στις αγελάδες του για να μην τις χάσει αλλά και γιατί δεν βρίσκει εργάτες για να τις βοσκάνε.

Συγκεκριμένα, όπως είπε, έχει τοποθετήσει περιλαίμιο με GPS στο 10-15% των ζώων έτσι ώστε να μπορεί να ελέγχει ανά πάσα στιγμή που βρίσκονται, καθώς και να έχει γνώση της διαδρομής που έχουν κάνει. Το gps στις αγελάδες ήταν μία κίνηση ανάγκης, καθώς όπως ανέφερε δεν υπάρχουν πλέον εργάτες, καταγγέλλοντας την ίδια στιγμή κλοπές ζώων.

«Οι καθημερινές ανάγκες, μας έκαναν να βρούμε ένα τρόπο, μια εφαρμογή που μας βοηθάει πολύ» ανέφερε ο κύριος Παππάς.

«Μέσα από τους αισθητήρες και το gps επιχειρούμε να συλλέξουμε δεδομένα» ανέφερε η κόρη του, Ευαγγελία, φοιτήτρια της Γεωπονικής, στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Προσπαθούμε να φέρουμε το ελληνικό περιλαίμιο στην Ελλάδα» είπε.

Η φοιτήτρια διευκρίνισε πως τα κίτρινα στίγματα δείχνουν ποιες αγελάδες έχουν βγει από την περίφραξη. «Η Αγγελική βγήκε έξω από την περίφραξη», ανέφερε χαρακτηριστικά για μία αγελάδα, ενώ τονίζει πως συλλέγουν δεδομένα για την υγεία τους και τη δραστηριότητά τους.

Οι μετρήσεις αφορούν στη θερμοκρασία του ζώου, ενώ μέσω της εφαρμογής, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να λάβουν πληροφορίες και για τα χιλιόμετρα που διανύουν καθημερινά, το νερό που καταναλώνουν κ.ά.


Τα gps περιέχουν μπαταρία που διαρκεί από έξι μήνες έως έναν χρόνο, όπως είπε ο κ. Παππάς, ο οποίος αποκάλυψε πως τα ζώα τους τα παρακολουθεί η ισπανική εταιρεία που έχει δημιουργήσει την εφαρμογή.

«Όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα σε ένα ζώο ενημερωνόμαστε με e-mail» τονίζει.

Προσοχή μπορεί να προκληθεί εγκεφαλικό από άτσαλο μασάζ στον αυχένα, απότομη στροφή του κεφαλιού, τραυματισμό;


του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο αρτηριακός διαχωρισμός είναι μία πάθηση κατά την οποία «ξεκολλάνε» μεταξύ τους οι στοιβάδες ιστού που δημιουργούν τα τοιχώματα των αρτηριών και εισέρχεται ανάμεσά τους αίμα (δημιουργείται δηλαδή ενδοτοιχωματικό αιμάτωμα).
Μπορεί επίσης να προκληθεί όταν υποστεί ρήξη κάποιο αγγείο μέσα στο τοίχωμα των αρτηριών, οπότε δημιουργείται αιμάτωμα και διαχωρίζονται από μέσα.
Το 75% των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι ισχαιμικής αιτιολογίας, ενώ τα υπόλοιπα οφείλονται σε ενδοεγκεφαλική αιμορραγία.
Ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ισχαιμικό έμφρακτο) μπορεί να προκαλέσει οποιαδήποτε κατάσταση επιφέρει ελάττωση ή διακοπή της αιματικής ροής σε μια περιοχή του εγκεφάλου. 


Στη χώρα μας υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο συμβαίνουν 30 έως 35 χιλιάδες πρωτοεμφανιζόμενα εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ το σύνολο των εισαγωγών στα νοσοκομεία ξεπερνά τις 40 χιλιάδες ετησίως.

Προκαλούν σοβαρές σωματικές, ψυχικές, κοινωνικές αλλά και οικονομικές επιπτώσεις όχι μόνο στους επιζώντες ασθενείς, αλλά και στις οικογένειές τους.
Τα εγκεφαλικά επεισόδια διακρίνονται σε ισχαιμικά, που είναι πιο συχνά και αποτελούν το 85% του συνόλου των εγκεφαλικών και σε αιμορραγικά (15%)

Το ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι είτε θρομβωτικό είτε εμβολικό.

Ισχαιμικά εγκεφαλικά έμφρακτα εγκαθίστανται στο 40-60% των α- σθενών, ενώ 20-30% των ασθενών με διαχωρισμό της έσω καρωτίδας παρουσιάζουν παροδικά ισχαιμικά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Υπολογίζεται ότι 5% των ασθενών παραμένουν ασυμπτωματικοί. Τα περισσότερα έμφρακτα είναι εμβολικής αιτιολογίας και φλοιώδους ή υποφλοιώδους εντόπισης. Σπανιότερα τα έμφρακτα μπορεί να οφείλονται σε αιμοδυναμική ανεπάρκεια, λόγω χαμηλής αιματικής ροής μέσω της στενωμένης έσω καρωτίδας. 



Ο διαχωρισμός της σπονδυλικής αρτηρίας είναι σαφώς σπανιότερος του διαχωρισμού της έσω καρωτίδας (αναλογία 1:3). Σε περίπτωση προσβολής της εξωκρανιακής μοίρας της σπονδυλικής αρτηρίας, οι ασθενείς μπορεί να παραμείνουν ασυμπτωματικοί, να παρουσιάσουν μη ειδικά συμπτώματα κι ευρήματα, όπως 

ζάλη ή ίλιγγο

• εμβοές, 
• ναυτία, 
• αμνησία, 
• ημιανοψία (ελάττωση της όρασης από το ένα μάτι), ή τέλος 
• να εγκαταστήσουν έμφρακτα στο πεδίο κατανομής της οπίσθιας κυκλοφορίας 

Σύνδρομο Horner παρατηρείται στο 36% των περιπτώσεων, ενώ προσβολή των κατώτερων συζυγιών καταγράφεται στο 13% των ασθενών. Ο διαχωρισμός της ενδοκράνιας μοίρας της σπονδυλικής αρτηρίας είναι σαφώς σπανιότερος, εκδηλώνεται με την εικόνα υπαραχνοειδούς αιμορραγίας και χαρακτηριστικά παρατηρείται σε ηλικιακά νεότερους ασθενείς (μέση ηλικία τα 25 έτη) συνοδευόμενη από πολύ χειρότερη κλινική έκβαση, με θνησιμότητα της τάξης του 75%
Παθολογοανατομικά διαπιστώνεται ο σχηματισμός ενός ενδοτοιχωματικού αιματώματος. Δύο είναι οι πιθανοί μηχανισμοί που μπορούν να προκαλέσουν τέτοιου τύπου βλάβη. Αφενός μπορεί να υπάρξει μερική ρήξη ή σχίσιμο του έσω χιτώνα, με αποτέλεσμα το διαχωρισμό των στοιβάδων του αρτηριακού τοιχώματος και τη συλλογή αίματος μεταξύ τους. Αφετέρου μπορεί να υπάρξει ρήξη και αιμορραγία των τροφοφόρων αγγείων του μέσου χιτώνα (vasa vasorum), με συνέπεια το σχηματισμό του ενδοτοιχωματικού αιματώματος.
Και στις δύο περιπτώσεις το σχηματιζόμενο αιμάτωμα αναπτύσσεται κατά μήκος του μέσου χιτώνα της προσβεβλημένης αρτηρίας. Εφόσον η συλλογή του αίματος εντοπίζεται ακριβώς κάτω από τον έσω χιτώνα, τότε προκαλείται στένωση ή ακόμη και πλήρης απόφραξη του αρτηριακού αυλού. Εάν, όμως, το αιμάτωμα αναπτυχθεί ακριβώς μεταξύ μέσου και έξω χιτώνα, τότε παρατηρείται ο σχηματισμός ψευδοανευρύσματος ή ψευδούς αυλού. Ο ψευδής αυτός αυλός μπορεί στην πορεία να παραμείνει βατός, να υποχωρήσει πλήρως ή όμως και να θρομβωθεί, προκαλώντας στένωση της διαχωρισμένης αρτηρίας. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για αυτόματο διαχωρισμό των αρτηριών. 

Αιτίες 


Μόλις στο 20% των περιπτώσεων μπορεί η βλάβη να συσχετιστεί με κάποιο τραυματισμό της αυχενικής χώρας π.χ. 

• υπερέκταση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, 

• κάταγμα αυχενικού σπονδύλου, 
χειροπρακτικές επεμβάσεις, μασάζ κ.λπ.. 

Όμως και σε αρκετές περιπτώσεις αυτόματου αρτηριακού διαχωρισμού αναφέρονται προηγούμενα ήπιας έντασης μηχανικά ερεθίσματα (βήχας, απότομη στροφή της κεφαλής, αύξηση της ενδοθωρακικής πίεσης κ.λπ.), των οποίων η σημασία παραμένει αδιευκρίνιστη. Δεδομένου ότι ανάλογες κινήσεις και φορτία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας και κατά κανόνα δεν προκαλούν απολύτως καμιά βλάβη, εικάζεται μεταξύ των ασθενών που παρουσιάζουν αρτηριακό διαχωρισμό η ύπαρξη αλλοιώσεων της δομής του συνδετικού ιστού, η οποία πιθανόν να προδιαθέτει για τη ρήξη της συνέχειας του αρτηριακού τοιχώματος. Η υπόθεση αυτή ενισχύεται σοβαρά κι από το γεγονός ότι γνωστά νοσήματα του συνδετικού ιστού, όπως τα σύνδρομα Ehlers-Danlos και Marfan, σχετίζονται με σαφώς αυξημένο κίνδυνο αρτηριακού διαχωρισμού. Αξίζει να επισημανθεί ότι και η ινομυώδης δυσπλασία, η οποία χαρακτηρίζεται από συγγενή διαταραχή της αρχιτεκτονικής του αρτηριακού τοιχώματος, αποτελεί έναν επιπλέον κίνδυνο για την εμφάνιση αρτηριακού διαχωρισμού.


Κλινικά ο αρτηριακός διαχωρισμός εκδηλώνεται στο 60-80% των περιπτώσεων με κεφαλαλγία και αυχεναλγία. Ειδικότερα, σε περιπτώσεις διαχωρισμού της έσω καρωτίδας και της σπονδυλικής αρτηρίας ο πόνος εντοπίζεται στην προσθιοπλάγια τραχηλική και την ινιακή χώρα, αντίστοιχα. Σε τουλάχιστον 30% των περιπτώσεων παρατηρείται αρχικά μερικό ή πλήρες σύνδρομο Horner, προσβολή των κατώτερων εγκεφαλικών συζυγιών ή αναφέρονται εμβοές με σφύζοντα χαρακτήρα. Τα εντοπιστικής σημασίας αυτά ευρήματα και συμπτώματα αποτελούν κατά κανόνα ειδοποιά σημεία, μια και κατά κανόνα κάνουν την εμφάνισή τους αρκετές ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες πριν από την εγκατάσταση ισχαιμικής εγκεφαλικής βλάβης. Σε κάθε περίπτωση ο συνδυασμός νεοεμφανιζόμενης κεφαλαλγίας ή αυχεναλγίας και συνδρόμου Horner (“painful Horner”) θα πρέπει να εγείρει την υποψία αρτηριακού διαχωρισμού. Πιο συγκεκριμένα έχει περιγραφεί για το διαχωρισμό της έσω καρωτίδας μια χαρακτηριστική τριάδα συμπτωμάτων, απαρτιζόμενη από ομόπλευρη κεφαλαλγία, προσωπαλγία ή αυχεναλγία και μερικό σύνδρομο Horner. Στην πράξη η τριάδα αυτή παρατηρείται σε λιγότερο από το ένα τρίτο των ασθενών. Η παρουσία, όμως, δύο εκ των τριών σημείων είναι σαφώς ενδεικτική διαχωρισμού της έσω καρωτίδας. Πάντως σε περισσότερο από 50% των περιπτώσεων η κλινική εικόνα των ασθενών δεν είναι -σύμφωνα με τα προηγούμενα- ενδεικτική διαχωρισμού 
Η δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης σε ασθενείς με οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο εξαρτάται άμεσα από το χρονικό διάστημα μεταξύ της εμφάνισης των συμπτωμάτων και της εφαρμογής της θεραπείας.

Διαβάστε επίσης




Copyright © 2015-2022 MEDLABNEWS.GR / IATRIKA NEA All Right Reserved. Τα κείμενα είναι προσφορά και πνευματική ιδιοκτησία του medlabnews.gr
Kάθε αναδημοσίευση θα πρέπει να αναφέρει την πηγή προέλευσης και τον συντάκτη. Aπαγορεύεται η εμπορική χρήση των κειμένων