Πρωτοποριακή πρωτοβουλία της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ: Ένταξη θεραπειών παχυσαρκίας στα ομαδικά ασφαλιστήρια

medlabnews.gr iatrikanea

Στο πρόσφατο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, στο πάνελ για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας, ο κ. Σπύρος Φιλιώτης, Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ, ανέδειξε την παχυσαρκία ως μια σημαντική πρόκληση για την υγεία, με επιπτώσεις τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για την οικονομία. Τόνισε, παράλληλα, ότι η αντιμετώπισή της προϋποθέτει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που διευρύνουν την πρόσβαση σε θεραπείες και ενισχύουν τον ρόλο της πρόληψης στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ, σε συνεργασία με ιδιωτικό ασφαλιστικό φορέα, ανακοινώνει μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία για την ελληνική αγορά: την ένταξη των εγκεκριμένων φαρμακευτικών θεραπειών κατά της παχυσαρκίας σε ομαδικό ασφαλιστικό πρόγραμμα υγείας για το σύνολο των εργαζομένων της.

Πρόκειται για την πρώτη εταιρική πρωτοβουλία στην Ελλάδα που αναδεικνύει και αντιμετωπίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο, εντάσσοντάς την ισότιμα στο πλαίσιο των ασφαλιστικών παροχών υγείας.

Μια νέα προσέγγιση στην εταιρική υγεία και ευεξία

Το πρόγραμμα προβλέπει κάλυψη έως και 80% του κόστους των εγκεκριμένων φαρμακευτικών θεραπειών για την παχυσαρκία, κατόπιν συνταγογράφησης και με ιατρική παρακολούθηση. Με τον τρόπο αυτό, η ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ διευκολύνει την πρόσβαση των εργαζομένων της σε σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας .

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της εταιρείας για την προαγωγή της υγείας, της ευεξίας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων της, αντιμετωπίζοντας την παχυσαρκία με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται και οι άλλες χρόνιες παθήσεις.

Ένα μοντέλο που δημιουργεί αξία για όλους

Η συγκεκριμένη συνεργασία μεταξύ εργοδότη και ιδιωτικού ασφαλιστικού φορέα αναδεικνύει ένα νέο, βιώσιμο μοντέλο παροχών υγείας:
Για τους εργαζόμενους: εξασφαλίζεται ουσιαστική πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, βελτίωση της υγείας και της καθημερινότητας.
Για την επιχείρηση: ενισχύεται η παραγωγικότητα και ο βαθμός ικανοποίησης των εργαζομένων της, άρα της δέσμευσης & της διακράτησης.
Για την ασφαλιστική εταιρεία: δημιουργούνται προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη μείωση κόστους μέσω της πρόληψης επιπλοκών και διαφοροποίηση των παρεχόμενων υπηρεσιών με ουσιαστικό αντίκτυπο.

Η πρωτοβουλία της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική εταιρική πολιτική, αλλά ένα παράδειγμα προς υιοθέτηση. Στόχος είναι να λειτουργήσει ως καταλύτης, ενθαρρύνοντας περισσότερες επιχειρήσεις να επενδύσουν ενεργά στην υγεία των εργαζομένων τους και να εντάξουν την πρόληψη και την θεραπεία της παχυσαρκίας στις παροχές τους.

Όπως επισημάνθηκε και στο Φόρουμ των Δελφών, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν είναι μόνο ζήτημα ατομικής ευθύνης, αλλά συλλογική πρόκληση που απαιτεί συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, επιχειρήσεων και ασφαλιστικών οργανισμών.

«Η υγεία των ανθρώπων μας δεν είναι παροχή, είναι προτεραιότητα. Με αυτή την πρωτοβουλία κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα, με την ελπίδα ότι θα αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους εργοδότες. Η παχυσαρκία είναι νόσος και οι άνθρωποι που την βιώνουν αξίζουν πρόσβαση στην θεραπεία», δήλωσε ο κ. Σπύρος Φιλιώτης.

Η ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ μέσα από την συνεργασία της με ιδιωτικό ασφαλιστικό φορέα, κάνει το πρώτο βήμα, με την φιλοδοξία να ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη αλλαγή στην αγορά εργασίας, όπου η ευεξία και η ισότιμη πρόσβαση στην θεραπεία θα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος κάθε σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

Άσπρα μούρα λευκής μουριάς: τι περιέχουν και ποια είναι τα βασικά οφέλη τους

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η Morus alba, γνωστή ως λευκή μουριά, είναι είδος μουριάς που χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως τρόφιμο αλλά και ως φυτό με φαρμακολογικό ενδιαφέρον, κυρίως μέσω των φύλλων και των καρπών της. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η λευκή μουριά, ποιες χρήσεις της έχουν περιγραφεί και τι δείχνουν οι σύγχρονες μελέτες για τα πιθανά οφέλη της. Η μουριά ανήκει στο γένος Morus της οικογένειας Moracae (Μορεωδών). 

Υπάρχουν πολλά είδη μουριάς, που φύονται σε διάφορα μέρη της γης.

Η άσπρη μουριά (Morus alba) κατάγεται πολύ πιθανό από την Κίνα και οφείλει το όνομα της στους άσπρους καρπούς της.

Έχει λευκούς και μερικές φορές κόκκινους καρπούς. Καλλιεργείται σε μεγάλες εκτάσεις στην Κίνα κυρίως για τα φύλλα της που δίνονται τροφή στους μεταξοσκώληκες και για την καλή ποιότητας ξυλεία που παράγει. Αξιοσημείωτο είναι ότι σπάνια βρίσκεις αυλή εκεί, χωρίς μια μουριά. Φτάνει στο ύψος τα 15 μέτρα, τα κλαδιά της απλώνονται και ο φλοιός της είναι χρώματος γκρίζου. Εγκλιματίστηκε στην Ευρώπη, όπου έφτασε το 12ο αιώνα μ.Χ., και υπάρχει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Είναι καλλωπιστικό δέντρο και δίνει πολύ πλούσια σκιά.

Τα άγρια λευκά μούρα, οι καρποί της Μορέας της λευκής, συναντώνται πια πιο σπάνια από ότι τα άγρια κόκκινα μούρα. Τα παλαιότερα χρόνια κάθε επαρχιακό σπίτι είχε και μία λευκή μουριά στην αυλή του για να εξασφαλίζει σκιά κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.

Στη διάρκεια των δύο τελευταίων χιλιετηρίδων διαδόθηκε από τον άνθρωπο σε όλη την Ασία, την Ευρώπη, σε μερικές περιοχές της Αφρικής και στη Β. Αμερική. Στη χώρα μας ήλθε στα βυζαντινά χρόνια μαζί με αυγά μεταξοσκώληκα από την Κίνα (όπως αναφέρει ο Προκόπιος). 

Στην Ελλάδα η μουριά καλλιεργείται εδώ και 3000 χρόνια. Από τα παλαιά χρόνια τόσο η λευκή όσο και η μαύρη μουριά ήταν σεβαστά ως σύμβολο σοφίας.

Η λευκή μουριά χρησιμοποιείται ευρύτατα στην κινέζικη ιατρική εδώ και αιώνες. Αυτό το είδος το καλλιεργούσαν οι Κινέζοι από το 2960π.Χ. για την εκτροφή μεταξοσκωλήκων (τρώνε τα φύλλα). 

Τα φύλλα της μαύρης μουριάς έκαναν τραχύτερο το μετάξι και δεν τα προτιμούσαν. Στην Ευρώπη χρησιμοποιούσαν το φλοιό και τα φύλλα της μαύρης μουριάς για θεραπευτικούς σκοπούς από τον 16ο αιώνα.

Ανάμεσα σε αυτά μερικά από τα πιο σπουδαία είναι τα εξής : 

Όπως όλα τα μούρα, έτσι και τα άγρια λευκά μούρα είναι πολύ θρεπτικά. Έχουν γλυκιά γεύση και είναι πλούσια σε βιταμίνη C και Ε, σίδηρο, ασβέστιο και φυτικές ίνες. Είναι  πλούσια σε ανθοκυανίνες, φυτοχημικά, που ευθύνονται   για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τους. Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και πρωτεΐνες. Τα λευκά μούρα έχουν περισσότερη περιεκτικότητα σε κάλιο από μια μπανάνα (776mg ανά 100γρ). Μια μικρή ποσότητα αποξηραμένων λευκών μούρων καλύπτει σχεδόν το 10% των ημερησίων αναγκών του οργανισμού σε ασβέστιο.

Βοηθούν στην πρόληψη νευρικών δυσλειτουργιών όπως της νόσου του Alzheimer και του Πάρκινσον. Ένα άλλο αντιοξειδωτικό που βρέθηκε στα λευκά μούρα είναι η ρεσβερατρόλη (παρούσα σε κόκκινο κρασί). Η ρεσβερατρόλη, επιδεικνύει παρόμοιες προστατευτικές ιδιότητες με την ανθοκυανίνη, αλλά επίσης ενεργοποιεί τη μείωση της γλυκόζης στο αίμα και της κακή χοληστερόλης (LDL). -


Μπορούν επίσης να αυξήσουν μέχρι και κατά 73% την ικανότητα λιπόλυσης, δηλαδή τη διάσπαση του σωματικού λίπους. 

Μια σημαντική έρευνα υποστηρίζει πως η ρεσβερατρόλη μειώνει την αποθήκευση λίπους στο ήπαρ και καταπολεμάει τους όγκους στο σώμα.


Βελτιώνουν τη λειτουργία του έντερου. Τα μούρα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες τα οποία βοηθούν στη καλύτερη κίνηση του εντέρου αλλά και προστατεύουν από την εμφάνιση του καρκίνου στο παχύ έντερο. Συγκεκριμένα το ένα φλιτζάνι μούρα δίνει 8γρ φυτικών ινών.

Τα άγρια λευκά μούρα έχουν μια ιδιαίτερη φυσική γλυκιά γεύση με τραγανή υφή. Συλλέγονται όταν είναι ώριμα και μαλακά και μετατρέπονται σε ένα εξαιρετικής ποιότητας και εκλεκτής γεύσης γλυκό του κουταλιού. Κάθε κουταλιά είναι μια ανάμνηση της γλυκιάς και ανέμελης παιδικής μας ηλικίας!

Τα λευκά μούρα μπορούν να καταναλωθούν μόνα τους ως ένα υγιεινό σνακ, σε μούσλι με δημητριακά ή γιαούρτι με μέλι. 

Διαβάστε επίσης

• Μύρτιλα (blueberries) και άγρια μύρτιλα (bilberries) για το μεταβολικό σύνδρομο, την παχυσαρκία, τον διαβήτη, την καρδιά, τον καρκίνο, τα μάτια, την αντιγήρανση.
• Κρανιά - κράνα μια ελληνική υπερτροφή, φάρμακο για την καρδιά, τον διαβήτη, το έντερο, την διάρροια, αντιπυρετικό. Οι διαφορές με τα κράνμπερι
• Κεράσια, χρήσιμα και απαραίτητα για την υγεία. Κατάλληλα ακόμα και για τους μαθητές για τις εξετάσεις
• Βερίκοκο για την υγεία, την αναιμία, την δυσκοιλιότητα, την όραση, την ομορφιά και τα κουκούτσια τους για τον καρκίνο.
• ΚΕΡΑΣΙ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΧΥΜΟΣ ΑΠΟ ΚΕΡΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΠΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΥΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΣΚΗΣΗ.

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2016 — MEDLABNEWS.GR

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

14χρονη πέθανε μετά από γαστρικό δακτύλιο – ο πατέρας της ζητά δικαιοσύνη στη δίκη του χειρουργού

medlabnews.gr iatrikanea

 Η υπόθεση του θανάτου μιας 14χρονης μετά από επέμβαση γαστρικού δακτυλίου επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από τη δίκη του χειρουργού που την είχε αναλάβει. Το άρθρο παρουσιάζει τη μαρτυρία του πατέρα της, τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο γιατρός και τα ερωτήματα που τίθενται για τη νομιμότητα, την ασφάλεια και τη διαχείριση του ιατρικού υλικού της επέμβασης. Η σελίδα αναφέρει ότι η έφηβη πέθανε δύο ημέρες μετά την επέμβαση, ότι η δίκη διεξάγεται στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Γιαννιτσών, και ότι ο κατηγορούμενος διώκεται μεταξύ άλλων για θανατηφόρο έκθεση, πλαστογραφία και υπεξαγωγή εγγράφου Συγκλονίζει ο ιερέας από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος έχασε τη 14χρονη κόρη του – η οποία προσπαθούσε να απαλλαγεί από την παχυσαρκία – από ιατρικό λάθος, όπως καταγγέλλει, μετά από χειρουργική επέμβαση σε ιδιωτική κλινική.

Η έφηβη είχε μεταφερθεί εκεί προκειμένου να της τοποθετήσουν γαστρικό δακτύλιο, ώστε να χάσει βάρος. Όπως υποστηρίζει ο πατέρας της, ο γιατρός που διενέργησε την επέμβαση έκανε πιθανόν κάποιο ιατρικό λάθος, αφού η 14χρονη πέθανε δύο ημέρες μετά.

Μέσα στον αβάσταχτο πόνο του, ο χαροκαμένος πατέρας ζητάει την παραδειγματική τιμωρία όσων ευθύνονται και ετοιμάζεται να κινηθεί νομικά.

«Το μόνο που ήθελα ήταν να σώσω το παιδί μου»

Με την εξέταση μαρτύρων άρχισε η δίκη για τον θάνατο της 14χρονης Γεωργίας από την Επανομή Θεσσαλονίκης, έπειτα από χειρουργική επέμβαση για αδυνάτισμα. Κατηγορούμενος είναι ο χειρουργός ο οποίος της τοποθέτησε γαστρικό δακτύλιο τον Ιούνιο του 2021. Ο γιατρός διώκεται μεταξύ άλλων για θανατηφόρο έκθεση.

Η δίκη διεξάγεται στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Γιαννιτσών. Στο βήμα τού μάρτυρα ανέβηκε ο πατέρας της 14χρονης, ο οποίος είναι ιερέας. Απευθυνόμενος προς τους δικαστές ζήτησε να απονεμηθεί δικαιοσύνη.

Ο χειρουργός έχει δύο προηγούμενες καταδίκες για ανάλογα περιστατικά, έπειτα από παρόμοιο χειρουργείο. Η πρώτη κατέστη αμετάκλητη, ενώ η δεύτερη τελεσιδίκησε. Γι’ αυτό τον λόγο, μετά την ολοκλήρωση της ανάκρισης και έως ότου ολοκληρωθεί η παρούσα δίκη, το αρμόδιο Δικαστικό Συμβούλιο απαγόρευσε στον γιατρό να συμμετέχει σε χειρουργικές επεμβάσεις.

Εκτός από την κατηγορία της θανατηφόρου εκθέσεως, ο χειρουργός αντιμετωπίζει τις πράξεις της πλαστογραφίας και της υπεξαγωγής εγγράφου, σε βαθμό πλημμελήματος.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φέρεται να πλαστογράφησε την υπογραφή της ανήλικης εν όψει του χειρουργείου. Η υπεξαγωγή εγγράφου σχετίζεται με το οπτικό υλικό (βίντεο) από την επέμβαση, όταν αυτό ζητήθηκε από τους γονείς της ενόψει της προσφυγής τους στην Ποινική Δικαιοσύνη.

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2025 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Ο Θοδωρής Βουρνάς μιλά για τον αγώνα του με την παχυσαρκία, το body shaming και την απώλεια 210 κιλών

medlabnews.gr iatrikanea 

Ο σκηνοθέτης Θοδωρής Βουρνάς μίλησε ανοιχτά για την ακραία παχυσαρκία, το body shaming που βίωσε και τη δύσκολη διαδρομή μέχρι να χάσει 210 κιλά μετά από γαστρικό bypass. Το άρθρο παρουσιάζει τη δική του μαρτυρία για το πώς έφτασε τα 310 κιλά, πώς πήρε την απόφαση για χειρουργική αντιμετώπιση και πώς άλλαξε η ζωή του όταν σταθεροποιήθηκε περίπου στα 100 κιλά. Συγκλονίζει ο Θοδωρής Βουρνάς μιλώντας στην «Espresso» για το γαστρικό bypass με το οποίο αντιμετώπισε την παχυσαρκία, το άγριο body shaming που δεχόταν στο παρελθόν και τον «Γολγοθά» που ανέβηκε μέχρι να φτάσει να ζυγίζει περίπου 100 κιλά από τα 310 που ήταν προτού κάνει την επέμβαση.

Ο γνωστός σκηνοθέτης, ο οποίος έχει υπογράψει επιτυχημένες θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους, αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα του μεγαλείου της ανθρώπινης θέλησης. «Το θέμα με το βάρος μου ήταν το πιο δύσκολο πράγμα που κλήθηκα ποτέ ν’ αντιμετωπίσω στη ζωή μου. Κάποια στιγμή είχα φτάσει τον εαυτό μου να ζυγίζει 310 κιλά και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου, αλλά κάτι κυριολεκτικό. Ακριβώς πριν από 10 χρόνια, στα 30 μου, αυτό το νούμερο έδειχνε η ζυγαριά» λέει ο ίδιος ξετυλίγοντας το νήμα της προσωπικής του ιστορίας. «Πήρα σταδιακά αυτό το βάρος, από τα 20 έως τα 30 μου χρόνια. Πάντοτε ήμουν υπέρβαρος, δεν υπήρξα ποτέ αδύνατος. Απλά εκείνη τη δεκαετία της ζωής μου έγινε ένα τρομερό pick που με έφτασε στα 310 κιλά, με το επίπεδο ζωής που έχει φυσικά αυτό το βάρος, το οποίο, όπως αντιλαμβάνεσαι, είναι πολύ δύσκολο»συνεχίζει ο σκηνοθέτης, ο οποίος δεχόταν ακραίο bullying και άγριο body shaming εκείνη την περίοδο.

«Το body shaming το δέχτηκα κάπως παθητικά στο σύνολο της κοινωνίας. Οταν ήμουν 300 κιλά περπατούσα στον δρόμο και έβλεπα πιο πολύ την αποδοκιμασία στα μάτια του κόσμου. Μπορούσαν να μου συμβούν δε πράγματα ακατανόητα για εμένα, όπως, για παράδειγμα, να με βρίσει κάποιος. Ετσι, χωρίς λόγο…» εξομολογείται στην «Espresso» ο Θοδωρής Βουρνάς, απαριθμώντας κατόπιν συγκεκριμένα παραδείγματα συμπεριφοράς ανθρωποειδών απέναντί του. «Μου έχει τύχει να μου πετούν πράγματα από αυτοκίνητα στον δρόμο. Μου έχει τύχει να περπατάω και να μου έρθει στο κεφάλι κουτάκι αναψυκτικού ή άδειο πακέτο από τσιγάρα, το οποίο, αντί να πάει στα σκουπίδια, κάποιος το πέταξε σε εμένα, φωνάζοντάς με “κτήνος”, γιατί με έβλεπε τόσο χοντρό.Μου έχει τύχει να με φτύσει ένας ηλικιωμένος άνθρωπος σε στάση λεωφορείου γιατί δεν του άρεσε η εικόνα που έβλεπε. Ελεγα μέσα μου “γιατί να συμβαίνουν σε εμένα όλα; Δεν άλλαξα, δεν έγινα άλλος άνθρωπος. Και στα 300 κιλά, και στα 100 ο ίδιος Θοδωρής είμαι”».

Οπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης στη συνέχεια: «Είναι πολύ εύκολο μια εικόνα που σου φαίνεται αποκρουστική να τη δικάσεις και να την απορρίψεις. Ηταν βέβαια και ένα μάθημα ζωής αυτό, διότι και τώρα με τον ίδιο τρόπο αντιλαμβάνομαι τη ζωή, την αγάπη, οτιδήποτε είναι ανθρώπινο. Απλά δεν είμαι πια 300 κιλά, αλλά περίπου 100. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι “εντάξει, συνάντησα και τρεις τρελούς στον δρόμο μου. Ο ένας με έφτυσε, ο άλλος μου πέταξε ένα άδειο αναψυκτικό και ο τρίτος ένα πακέτο τσιγάρων”. Για εμένα όμως, που υπήρξα ο αποδέκτης αυτής της… τρέλας, ήταν κάτι τραυματικό όταν ήμουν 310 κιλά. Ενιωθα άσχημα για τον εαυτό μου, ντρεπόμουν και, επειδή έβλεπα την κατάσταση με φόβο, ένιωθα πως έφταιγα εγώ, επειδή ήμουν τόσο αποκρουστικός με όλο αυτό το βάρος».

Η απόφαση του Θοδωρή Βουρνά να αντιμετωπίσει χειρουργικά την παχυσαρκία, προχωρώντας σε επέμβαση γαστρικού bypass, ήρθε με τη βοήθεια των γονιών του, αλλά πάνω απ’ όλα χάρη στην αγαπημένη του θεία, τη Βαρβάρα. «Αποφάσισα να το αντιμετωπίσω δυναμικά και να βρω τη λύση που θα λειτουργούσε πιο άμεσα και ουσιαστικά στο να χάσω βάρος. Ετσι, στα 30 μου, έκανα αυτό το χειρουργείο που άλλαξε όλο το σώμα μου και την ποιότητα της ζωής μου. Κατάφερα να χάσω συνολικά 210 κιλά και να σταθεροποιηθώ κάπου στα 100. Ηταν μια δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία και ένα μεγάλο μάθημα για εμένα. Μαθαίνεις ότι δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή που με ένα… τσαφ χάνεις τα κιλά και… φιλάκια, ζεις ένα όνειρο. Το ένα θέμα φέρνει το άλλο. Αντικαθιστάς τα προβλήματα που είχες με καινούργια. Πάνω απ’ όλα, όμως, έχει να κάνει με την ποιότητα ζωής. Αλλιώς αντιμετωπίζεις ένα θέμα της υγείας σου όταν δεν μπορείς να περπατήσεις και αλλιώς όταν μπορείς. Φυσικά, η υγεία μου δεν αποκαταστάθηκε ποτέ εντελώς. Σίγουρα, πάντως, δεν είναι αυτό που ήταν όταν ζύγιζα 310 κιλά. Ζω πιο ποιοτικά τώρα πια, είμαι πιο μάχιμος στο να μπορώ να αντιμετωπίζω τα προβλήματα που έρχονται. Μου πήρε περίπου δύο χρόνια μετά το χειρουργείο να χάσω τα 210 κιλά και μια τετραετία ώστε να έχω μια αίσθηση του πού βρίσκομαι συνολικά με την υγεία μου»περιγράφει στην «Espresso».

Σε ερώτησή μας αν θα πρότεινε την επέμβαση και σε κάποιον άλλον, ο Θοδωρής Βουρνάς διστάζει ν’ απαντήσει θετικά. «Εχει να κάνει με τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά αυτό. Αν δεν το αποφασίσεις μέσα σου και δεν είσαι έτοιμος, κανένας δεν θα μπορέσει να σε πείσει, ούτε γιατρός ούτε συγγενής ούτε σύντροφος. Είναι μια προσωπική απόφαση. Το μόνο που θα πρότεινα εγώ σε κάποιον που έχει πάρα πολλά κιλά θα ήταν να δοκιμάσει αρχικά να χάσει δύο, να δει πώς νιώθει και, αν νιώθει καλά, να κάνει το επόμενο βήμα και να χάσει 20. Αν συνεχίσει να νιώθει καλά και επιθυμεί να κάνει ένα μεγαλύτερο βήμα, τότε, ναι, να σκεφτεί το χειρουργείο. Ενα βήμα τη φορά, αυτή είναι η συμβουλή μου. Εμένα βρέθηκε η θεία μου, η Βαρβάρα, η οποία μου δημιούργησε με κάποιο τρόπο αυτή την ασφάλεια ότι όλα θα πάνε καλά, ότι θα είναι δίπλα μου και δεν χρειάζεται να ανησυχώ για κάτι. Αφέθηκα στην εμπιστοσύνη που ένιωθα σε εκείνη… Είναι μια πηγή έμπνευσης η θεία Βαρβάρα για εμένα, η δύναμη που έχει μέσα της και το πώς μπορεί να βοηθήσει τους άλλους είναι κάτι μοναδικό. Εκείνη και η ξαδέλφη μου η Γιώτα, η κόρη της, με στήριξαν πολύ σε όλο αυτό. Και είναι τεράστιας σημαντικότητας η ανθρώπινη στήριξη σε κάτι τέτοιο».

Οι επιτυχίες σε θέατρο και σινεμά και η νέα μούσα του Ειρήνη Στεριανού

Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Αθήνα, ο Θοδωρής Βουρνάς αγάπησε το θέατρο από μικρός. Τα πρώτα χρόνια τον πήγαιναν οι γονείς του σε παραστάσεις, έπειτα τη… σκυτάλη πήρε η νονά του, ενώ από την εφηβεία του και μετά άρχισε να πηγαίνει με φίλους, ακόμη και μόνος του. «Κάπου ήταν πάντα μέσα μου ξεκάθαρο ότι ήθελα να γίνω σκηνοθέτης. Νομίζω πως το ήξερα από την Α’ γυμνασίου. Στα 23 μου χρόνια πήρα την απόφαση να προχωρήσω και παράλληλα με τα σεμινάρια θεάτρου και σκηνοθεσίας θεάτρου με τη Βαρβάρα Δούκα που παρακολουθούσα ήδη τότε, πήγα σε ένα ΙΕΚ να σπουδάσω και σκηνοθεσία κινηματογράφου. Μετά το ένα έφερε το άλλο»αναφέρει ο ίδιος για το ξεκίνημά του στον χώρο. «Κινηματογραφικά, μια δουλειά μου που ξεχωρίζω και μου έδωσε καλλιτεχνική ώθηση είναι το “Χωρίς γάλα”, που έκανα το 2015. Βασίστηκε σε ένα θεατρικό μονόπρακτο μιας Καταλανής συγγραφέως, που μόλις το διάβασα είπα “εδώ έχουμε μια ταινία, όχι θεατρικό”. Στην εν λόγω δουλειά συνεργάστηκα με τον Πάνο Μουζουράκη και τον Αλέξανδρο Λογοθέτη, οι οποίοι, διαβάζοντας το σενάριο, είδαν την εικόνα που είχα κι εγώ στο μυαλό μου και ένιωσαν εμπιστοσύνη να προχωρήσουν. Αυτό ήταν και για εμένα μια επιβεβαίωση» συνεχίζει.

Οπως λέει ο Θοδωρής Βουρνάς, του αρέσει να επιλέγει νέους ηθοποιούς στις δουλειές του. «Αυτό είναι κάτι που θαύμασα πολλές φορές και σε σειρές, ταινίες και παραστάσεις του εξωτερικού. Το να βρεις τον πρωταγωνιστή σου είναι μέρος της διαδικασίας της δημιουργίας της ταινίας ή της παράστασής σου» εξηγεί ο σκηνοθέτης, που έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με την Ευγενία Ξυγκόρου από το «Προξενιό της Ιουλίας». «Η πρώτη φορά που δουλέψαμε με την Ευγενία ήταν σε μια ταινία μικρού μήκους, το “Ιn Luck”, το οποίο συγκυριακά έπαιξε πρόσφατα και στο ελληνοκυπριακό πολιτιστικό φεστιβάλ, όπου συμμετείχα, στη Βαρκελώνη. Μετά συνεργαστήκαμε σε μια πειραματική ταινία, το “Moral Rules”, και ευελπιστώ το 2024 να βγει στις αίθουσες και η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία μου, το “Reuniverse”, όπου η Ευγενία κρατάει έναν από τους βασικούς ρόλους. Είναι ένα κορίτσι με τρομερή λάμψη. Την είδα μια φορά να ανεβαίνει τα σκαλιά στο θέατρο Αγγέλων Βήμα και χωρίς να ξέρω ποια είναι, είπα “θέλω να δουλέψω μαζί της”. Απλά γέμισε τον χώρο με την παρουσία της».

«Μούσα» του Θοδωρή Βουρνά είναι και η Ειρήνη Στεριανού. Ο σκηνοθέτης, εντυπωσιασμένος από τη θετική της θέση και την πληθωρική προσωπικότητά της, τη βοήθησε ν’ ανοίξει τα φτερά της στην υποκριτική επιλέγοντάς την για δύο παραστάσεις του, το «Guilty Choices» και το «Moral Rules». Πρόσφατα ταξίδεψαν μαζί στη Βαρκελώνη για το Φεστιβάλ Κυπριακού και Ελληνικού Κινηματογράφου, το οποίο οργανώνεται εκεί σε ετήσια βάση, με τη σφραγίδα του Oktana Casa de Cultura. Στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης παρουσιάστηκε η θεατρική κωμωδία «Ο μονόλογος του Ninja», που σκηνοθέτησε ο Θοδωρής, βασισμένος στο ομώνυμο βιβλίο του Μανώλη Ζερβάκη, με πρωταγωνιστές την Ειρήνη και τον Ευθύμη Γεωργόπουλο. Η ίδια διοργάνωση είχε φιλοξενήσει στο παρελθόν και την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη, το επιτυχημένο «Dissolved».

«Ο “Μονόλογος του Ninja’’, μετά την πρεμιέρα του στη Βαρκελώνη, θα παιχτεί σε θεατρική σκηνή της Αθήνας» μας πληροφορεί ο Θοδωρής Βουρνάς αναφορικά με τα επόμενα καλλιτεχνικά σχέδιά του. «Παράλληλα ετοιμάζω ένα νέο θεατρικό έργο, το “Μεγάλο παιχνίδι” της Λίας Βιτάλη, που θα ανέβει στο θέατρο Αλκμήνη από τα μέσα Μαρτίου. Κινηματογραφικά αυτή τη στιγμή ετοιμάζουμε μια ταινία μικρού μήκους με τον Μελέτη Ηλία και τη Μαρία Θωμά. Τέλος, είμαι σε αναμονή για το πότε θα ξεκινήσει το ταξίδι της η νέα ταινία μου μεγάλου μήκους, που θα λέγεται “Reuniverse” και θα έχει πολλές εκπλήξεις» καταλήγει ο σκηνοθέτης.

το άρθρο είναι του Ηλία Μαραβέγια για την Εspresso

Διαβάστε επίσης

H καλή, η κακή χοληστερίνη, οι λιποπρωτεϊνες, υπερχοληστερολαιμία, και οι μύθοι που τα συνοδεύουν

• Κάντε δίαιτα έξυπνα, τρώγοντας. Τροφές που κόβουν την όρεξη. Η σημασία των πρωτεϊνών και της μαύρης σοκολάτας
• Μικρά και σημαντικά μυστικά για να πετύχει η δίαιτα, που ξεκινήσατε.
• Ποια είναι η κατάλληλη δίαιτα για την μείωση της χοληστερίνης;
• Καιρός για δίαιτα. Τι πρέπει να κάνετε, για να φύγουν τα κιλά των εορτών και όχι μόνο.
• Μικρά μυστικά για αδυνάτισμα χωρίς δίαιτα!
• Κόψτε την όρεξή σας έξυπνα!

Πρώτη δημοσίευση: Φεβρουάριος 2024 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Κολπική μαρμαρυγή: τι είναι και ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες κινδύνου

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η κολπική μαρμαρυγή είναι η συχνότερη αρρυθμία της καρδιάς και συνδέεται με πολλούς καρδιαγγειακούς αλλά και μη καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η κολπική μαρμαρυγή, γιατί δεν θεωρείται αυτοτελής πάθηση και ποιοι παράγοντες, όπως η υπέρταση, η παχυσαρκία, το αλκοόλ και η έλλειψη άσκησης, αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής της. 

Υπολογίζεται ότι περίπου 150,000 Έλληνες πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή και προσβάλλει πάνω από 1% του γενικού πληθυσμού αλλά η παρουσία της αυξάνεται σε 10% σε άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών. 

Η συχνότητα της, αυξάνεται καθώς ο πληθυσμός της πατρίδας μας γερνάει. Όμως η συχνή αυτή αρρυθμία διαγιγνώσκεται εύκολα από την κλινική εξέταση και το απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα. 

Η Κολπική Μαρμαρυγή, ανήκει στις υπερκοιλιακές αρρυθμίες και είναι η πιο συχνή αρρυθμία της καρδιάς παγκοσμίως. 
Η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική την κάνουν ιδιαίτερα συχνή ιδιαίτερα σε ηλικίες άνω των 60 ετών. 
Οι οικονομικές συνέπειες στους προϋπολογισμούς της υγείας καθώς και η πρόοδος τόσο της φαρμακοβιομηχανίας όσο και της επεμβατικής καρδιολογίας (ηλεκτροφυσιολογίας), έχει στρέψει τα φώτα της επιστήμης πάνω της.

Η αναγκαιότητα της πρόληψης στην καθημερινή ιατρική πράξη, καθίσταται απαραίτητη στις μέρες μας, λόγω του αυξανόμενου κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η κολπική μαρμαρυγή ΔΕΝ είναι αυτοτελής πάθηση. 

Στην κολπική μαρμαρυγή οι δύο κόλποι της καρδιάς ουσιαστικά δεν συστέλλονται για να προωθήσουν το αίμα προς τις κοιλίες. Η προώθηση του αίματος γίνεται μηχανικά λόγω διαφοράς πιέσεως μεταξύ κόλπων και κοιλιών. Αυτό συμβαίνει γιατί οι κόλποι δεν διεγείρονται σωστά ηλεκτρικά. Διεγείρονται άναρχα, γιατί καταργείται η φυσική ηλεκτρική διέγερση, από διάφορα ηλεκτρικά βραχυκυκλώματα τα οποία αναδύονται και επικρατούν. Οι λόγοι που συμβαίνουν όλα αυτά είναι πάρα πολλοί. Βασικά κάθε καρδιακή ή πνευμονική πάθηση που μπορεί να αυξήσει αισθητά τις πιέσεις μέσα στους κόλπους μπορεί να οδηγήσει σε κολπική μαρμαρυγή. Σε αντιδιαστολή υπάρχει μια άλλη κατηγορία κολπικής μαρμαρυγής όπου οι κόλποι είναι φυσιολογικοί, οι πιέσεις μέσα στους κόλπους παραμένουν φυσιολογικές όμως αναπτύσσονται ηλεκτρικές εστίες μέσα στους κόλπους ή μέσα στις πνευμονικές φλέβες που τελικά δημιουργούν ηλεκτρικά κυκλώματα που καταργούν τον φυσιολογικό ηλεκτρικό ρυθμό της καρδιάς. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι περιπτώσεις όπου η κολπική μαρμαρυγή προκαλείται από γονιδιακή διαταραχή δηλαδή από γονίδια που εποπτεύουν την λειτουργία ειδικών πρωτεϊνών μέσα στα μυοκαρδιακά κύτταρα του κόλπου.

Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να ταξινομηθεί σε τρεις κατηγορίες: 

· Υποτροπιάζουσα - μετά από δύο ή περισσότερα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής.
· Παροξυσμική - κολπική μαρμαρυγή που σταματάει χωρίς παρέμβαση.
· Εμμένουσα - κολπική μαρμαρυγή που διατηρείται για διάστημα μεγαλύτερο των επτά ημερών.

Η αιτιολογία διακρίνεται κυρίως σε καρδιαγγειακής αιτιολογίας βαλβιδοπάθεια, αρτηριακή υπέρταση, ισχαιμική καρδιακή νόσο, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου κ.α. ή σε μη καρδιακής αιτιολογίας νόσους όπως θυρεοειδοπάθεια, πνευμονοπάθειες, αλκοολισμός, παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης κ.α. Τα αλκοολούχα ποτά σε συνδυασμό με το πολύ φαγητό προδιαθέτουν στην εκδήλωση της κολπικής μαρμαρυγής. Οι διαβητικοί παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης κολπικής μαρμαρυγής (ΚΜ). 

Παράγοντες κινδύνου:

• Υπέρταση
• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Βαλβιδοπάθειες
• Μυοκαρδιοπάθειες και πρωτοπαθή ηλεκτρικά νοσήματα της καρδιάς
• Στρες
• Κατάχρηση αλκοόλ
• Έλλειψη άσκησης
• Υπνική άπνοια
• Διαταραχές του θυρεοειδούς
• Παχυσαρκία
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Μεταβολικό σύνδρομο
Μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου:
• Οικογενειακό ιστορικό
• Προχωρημένη ηλικία
• Συγγενείς καρδιακές διαταραχές
• Φύλο - οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης ΚΜ

Η Κολπική Μαρμαρυγή δεν είναι και τόσο αθώα όσο θα ήθελαν να πιστεύουν οι καρδιολόγοι την δεκαετία του 80 και ίσως και του 90. Έχει βρεθεί ότι διπλασιάζει τον κίνδυνο θανάτου ανεξαρτήτου λόγου,διπλασιάζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, πενταπλασιάζει την πιθανότητα νοσηλείας ενώ επταπλασιάζει τον κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (75000 ΑΕΕ στην Αμερική τον χρόνο). Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις επιπλοκές που προκαλούνται από την φαρμακευτική αγωγή ή τις επεμβατικές θεραπευτικές τεχνικές.

Επίσης βρέθηκε ότι οι άνθρωποι με κολπική μαρμαρυγή είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν νοητικά προβλήματα ή άνοια σε πιο μικρή ηλικία από ό,τι όσοι δεν έχουν ιστορικό καρδιακής αρρυθμίας. Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι για ποιο λόγο η κολπική μαρμαρυγή συνδέεται με την άνοια. Μια πιθανή αιτία είναι ότι η άρρυθμη λειτουργία της καρδιάς μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια προβλήματα στην κυκλοφορία του αίματος, με συνέπεια να μην οξυγονώνεται σωστά ο εγκέφαλος. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι τα λεγόμενα μικρά και «σιωπηλά» εγκεφαλικά επεισόδια, στα οποία είναι πιο ευάλωτοι οι άνθρωποι με καρδιακές αρρυθμίες. 

Συμπτώματα

Η κλινική εικόνα διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Η κολπική μαρμαρυγή είναι συχνά ασυμπτωματική στους νέους ασθενείς, όταν όμως παρουσιάσει συμπτώματα, αυτά συνίστανται σε:
 • δύσπνοια
 • ίλιγγος
 • αίσθημα παλμών
 • κούραση
 • συμπτώματα οξείας καρδιακής ανεπάρκειας

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου είναι πάντα ηλεκτροκαρδιογραφική (υπάρχουν ηλεκτροκαρδιογραφικά κριτήρια). Πρέπει να διαφοδιαγνωστεί από άλλες κολπικές αρρυθμίες (κολπικό πτερυγισμό, πολυεστιακή κολπική ταχυκαρδία).

Θεραπεία

Είναι λάθος να μη επιχειρείται άμεση αποκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής με κάθε τρόπο γιατί πέραν του κινδύνου των εμβολών από θρόμβους που δημιουργούνται μέσα στους κόλπους υπάρχει και ο κίνδυνος να μονιμοποιηθεί η κολπική μαρμαρυγή γιατί η ίδια η μαρμαρυγή προκαλεί βλάβες στο τοίχωμα του κόλπου με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε χρόνια.
Η θεραπεία περιλαμβάνει σε πρώτη φάση φαρμακευτική αντιμετώπιση σε συνάρτηση με τυχόν άλλα καρδιακά προβλήματα ή νόσους του ασθενή, ενώ σε δεύτερη φάση σε μη ανταπόκριση κυρίως στην θεραπεία σε επεμβατικές νέες τεχνικές με όλο και πιο καλά αποτελέσματα.

Η κατάλυση είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιείται όταν τα φάρμακα αποτυγχάνουν ή ακόμα και ως πρώτη θεραπευτική επιλογή ειδικά σε νέους ασθενείς. Στόχος είναι η οριστική εξαφάνιση ή τουλάχιστον η σημαντική μείωση των επεισοδίων και των συμπτωμάτων.

Κατά την κατάλυση χορηγείται ενέργεια (θερμική βλάβη ή κρυοπηξία) και εξουδετερώνονται οι εστίες στην καρδιά (πνευμονικές φλέβες) που προκαλούν την κολπική μαρμαρυγή. Οι νέες τεχνολογίες κρυοπηξίας των πνευμονικών φλεβών παρουσιάζουν πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα (70-80%), μεγαλύτερη ασφάλεια και έχουν μειώσει κατά πολύ τον χρόνο της επέμβασης. Η κατάλυση ΚΜ, που έχει αρχίσει να εφαρμόζεται μόλις τα τελευταία 15 χρόνια, είναι πιο αποτελεσματική στη μακροχρόνια διατήρηση του φλεβοκομβικού ρυθμού σε σχέση με τα αντιαρρυθμικά φάρμακα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος εμφάνισης της αρρυθμίας, η χρονιότητα της αρρυθμίας, η παρουσία και η σοβαρότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων και το μέγεθος του αριστερού κόλπου. Η κατάλυση ΚΜ συνιστάται σε συμπτωματικούς ασθενείς με παροξυσμική ΚΜ μετά την αποτυχία της αντιαρρυθμικής αγωγής.

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας παραμένουν για πολλά χρόνια τα αντιαρρυθμικά (διαφόρων κλάσεων) καθώς και η αντιπηκτική αγωγή. Tα λεγόμενα κουμαρινικά αντιπηκτικά, με κύριους εκπροσώπους τη βαρφαρίνη (Panwarfin) και τηνασενοκουμαρόλη (το γνωστό μας Sintrom), αποδείχθηκαν για πάρα πολλά χρόνια ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την πρόληψη των ΑΕΕ σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, με εύκολη χορήγηση μια φορά την ημέρα, εξατομικευμένη για κάθε άρρωστο δόση και χαμηλό κόστος, ενώ για την περίπτωση αιμορραγίας από τραυματισμό ή υπερδοσολογία υπάρχει αποτελεσματικό αντίδοτο. Το μειονέκτημα αυτών των αντιπηκτικών είναι η ανάγκη των συχνών, κυρίως στην αρχή της θεραπείας, αιματολογικών εξετάσεων (χρόνος προθρομβίνης ή INR) για την εξατομίκευση της δόσης, ώστε να υπάρχει το μεγαλύτερο θεραπευτικό όφελος με τον μικρότερο κίνδυνο αιμορραγίας. 
Μια νέα γενιά θεραπειών (αναστολείς Χa), αναστέλλοντας τον παράγοντα Xa, έναν βασικό παράγοντα πήξης, εμποδίζουν την παραγωγή θρομβίνης και τον σχηματισμό θρόμβων στο αίμα. Έτσι, μειώνουν τα εγκεφαλικά και τα εμβολικά επεισόδια, χωρίς να υπολείπονται αποτελεσματικότητας στην πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων, σε σχέση με τα παλαιότερα αντιπηκτικά. 

Η δαμπιγκατράνη (Pradaxa), η ριβαροξαμπάνη (Xarelto) και η απιξαμπάνη (Eliquis) είναι τα τρία νέα αντιπηκτικά που έχουν πάρει έγκριση για κυκλοφορία στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων των πολυκεντρικών μελετών RE-LY, ROCKET-AF και ARISTOTLΕ αντίστοιχα, ενώ ακολουθούν και άλλα. 
Η αγωγή με τα νέα αντιπηκτικά, σε αντίθεση με την αγωγή με τα κουμαρινικά αντιπηκτικά, δεν απαιτεί επαναλαμβανόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και αλλαγές της δόσης, δεν επηρεάζεται από την τροφή και έχει μικρή πιθανότητα  αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα.

Διατροφή

Το τυπικό διαιτολόγιο του ασθενούς με κολπική μαρμαρυγή έχει σκοπό να αποκλειστούν τρόφιμα τα οποία εμφανίζουν πηκτική δράση. Τρόφιμα τα οποία πρέπει να αποκλειστούν, είναι τα τρόφιμα τα οποία περιέχουν την λιποδιαλυτή βιταμίνη Κ-κινόνη. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως είναι τα λάχανα, το σπανάκι, το παντζάρι, το μπρόκολο, το κουνουπίδι. Όταν τα εν λόγω λαχανικά είναι μαγειρεμένα, η ποσότητα βιταμίνης Κ που προσφέρουν είναι κατά πολύ μεγαλύτερη. Επίσης, σε μεγάλη ποσότητα βρίσκεται στο σογιέλαιο και στο συκώτι.
Όμως, τρόφιμα τα οποία περιέχουν σε μικρό ποσοστό την βιταμίνη Κ θα πρέπει να καταναλώνονται σε φυσιολογικές ποσότητες

Πρόληψη εκδήλωσης της κολπικής μαρμαρυγής:

1. Ακολουθείτε μια υγιεινή διατροφή για την καρδιά
2. Αυξήστε την καθημερινή σας σωματική δραστηριότητα
3. Αποφύγετε ή περιορίστε το κάπνισμα
4. Διατηρείστε ένα υγιές σωματικό βάρος
5. Περιορίστε ή αποφύγετε εντελώς την κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ
6. Μειώστε το στρες και τις εξάρσεις θυμού, καθώς μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στον καρδιακό σας ρυθμό

Διαβάστε επίσης

• Κολπική μαρμαρυγή: Σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο διατρέχουν όσοι άνθρωποι υποφέρουν από κατάθλιψη
  
• Καρδιακή αρρυθμία. Τι είναι; Πόσο επικίνδυνη είναι; Πώς αντιμετωπίζεται; Πώς προλαμβάνεται;
• ΠΑΙΡΝΕΤΕ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ; XΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ. ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥΣ.
• Οι νεότερες εξελίξεις στη καδιαγγειακή ιατρική στο Διεθνές Συνέδριο Heart Vessels & Stroke
• Ποιοι πρέπει να παίρνουν αντιπηκτική αγωγή; Ποια είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα και τι πρέπει να προσέχουμε;

PhD
https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

Πρώτη δημοσίευση: Ιούνιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

Νέα χάπια για την παχυσαρκία: γιατί σε άλλους “πιάνει” το ένα και σε άλλους το άλλο

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea 

Τα νέα φάρμακα σε μορφή χαπιού για την παχυσαρκία φέρνουν μια σημαντική αλλαγή: για πρώτη φορά μπαίνουν δυναμικά στο προσκήνιο από του στόματος θεραπείες που μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική απώλεια βάρους, χωρίς ενέσεις. Η από του στόματος σεμαγλουτίδη 25 mg έδειξε στη μελέτη OASIS 4 σημαντικά μεγαλύτερη μείωση σωματικού βάρους από το placebo, ενώ και το orforglipron έδειξε στη μελέτη ATTAIN-1 επίσης σημαντική υπεροχή έναντι του placebo σε ενήλικες με παχυσαρκία. Παράλληλα, το orforglipron εγκρίθηκε από τον FDA στις 1 Απριλίου 2026 για χρόνια διαχείριση βάρους σε ενήλικες με παχυσαρκία ή υπέρβαρο με συνοδό νόσημα.

Το βασικό ερώτημα, όμως, παραμένει: γιατί σε έναν άνθρωπο “πιάνει” περισσότερο το ένα χάπι και σε έναν άλλον το άλλο; Η απάντηση είναι ότι η παχυσαρκία δεν είναι ίδια σε όλους. Άλλος τρώει επειδή πεινά έντονα, άλλος επειδή αργεί να χορτάσει, άλλος επειδή έχει έντονη επιθυμία για φαγητό και άλλος επειδή υπάρχουν μεταβολικοί ή ορμονικοί παράγοντες που τον οδηγούν σε αυξημένο βάρος. Όταν το βιολογικό υπόβαθρο είναι διαφορετικό, δεν είναι λογικό να έχει το ίδιο αποτέλεσμα και το ίδιο φάρμακο σε όλους.

Ρόλο παίζει και ο ίδιος ο μηχανισμός του φαρμάκου. Η από του στόματος σεμαγλουτίδη και το orforglipron ανήκουν αμφότερα στην κατηγορία των GLP-1, αλλά δεν είναι το ίδιο μόριο ούτε έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά στη λήψη και στη φαρμακοκινητική. Ειδικά το orforglipron ξεχωρίζει επειδή, σύμφωνα με την έγκριση και τη σχετική κάλυψη στο JAMA, μπορεί να λαμβάνεται οποιαδήποτε ώρα της ημέρας χωρίς περιορισμούς για τροφή ή νερό, κάτι που πρακτικά μπορεί να βοηθήσει τη συμμόρφωση ορισμένων ασθενών.

Ένας ακόμη κρίσιμος λόγος είναι ο διαβήτης και το μεταβολικό προφίλ. Στην πράξη, οι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 συχνά χάνουν λιγότερο βάρος σε σχέση με όσους δεν έχουν διαβήτη, ακόμη και όταν παίρνουν φάρμακα της ίδιας κατηγορίας. Η ινσουλινοαντοχή, η υπερινσουλιναιμία και συνολικά η διαφορετική μεταβολική “ρύθμιση” του οργανισμού επηρεάζουν την ανταπόκριση.

Υπάρχει και ένας πολύ πρακτικός λόγος: οι παρενέργειες. Τα γαστρεντερικά ενοχλήματα, όπως ναυτία, έμετοι, διάρροια ή δυσπεψία, είναι από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ορισμένοι ασθενείς δεν καταφέρνουν να φτάσουν στη μέγιστη αποτελεσματική δόση ή διακόπτουν νωρίτερα. Αυτό σημαίνει ότι δύο άνθρωποι μπορεί θεωρητικά να παίρνουν το ίδιο φάρμακο, αλλά στην πράξη να μην εκτίθενται στο ίδιο “θεραπευτικό φορτίο”.

Σημαντική είναι και η συμμόρφωση. Ένα φάρμακο δεν αποδίδει μόνο επειδή είναι ισχυρό σε μια μελέτη, αλλά επειδή ο ασθενής μπορεί να το λαμβάνει σωστά και σταθερά για μήνες. Γι’ αυτό και οι πρόσφατες οδηγίες της AACE επισημαίνουν ότι η πρώιμη ανταπόκριση πρέπει να επανεκτιμάται περίπου μετά από 3 μήνες στη θεραπευτική δόση. Αν δεν έχει επιτευχθεί τουλάχιστον περίπου 5% απώλεια βάρους, τότε χρειάζεται επανεξέταση της στρατηγικής. Με απλά λόγια: δεν υπάρχει λόγος να επιμένει κανείς επ’ αόριστον σε ένα σχήμα που δεν αποδίδει.

Το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι η θεραπεία της παχυσαρκίας οδεύει προς μια πιο εξατομικευμένη εποχή. Δεν θα υπάρχει ένα “μαγικό χάπι” που θα λειτουργεί το ίδιο για όλους. Αντίθετα, το πιθανότερο είναι ότι στο άμεσο μέλλον η επιλογή θα γίνεται όλο και περισσότερο με βάση το προφίλ του ασθενούς: πόσο έντονη είναι η πείνα του, αν έχει διαβήτη, πόσο καλά ανέχεται το φάρμακο και αν έχει ουσιαστική πρώιμη ανταπόκριση.

Συμπέρασμα: τα νέα χάπια για την παχυσαρκία είναι μια μεγάλη εξέλιξη, αλλά δεν αλλάζουν μια βασική αλήθεια της ιατρικής: κάθε οργανισμός απαντά διαφορετικά. Γι’ αυτό σε άλλους “πιάνει” περισσότερο το ένα και σε άλλους το άλλο. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο ποιο φάρμακο είναι γενικά πιο ισχυρό, αλλά ποιο φάρμακο ταιριάζει καλύτερα στον συγκεκριμένο ασθενή.

Διαβάστε επισης

• Κίνδυνο εντερικής απόφραξης από το Ozempic προειδοποιεί ο Οργανισμός Φαρμάκων της Αμερικής
• Προκαλεί παρενέργειες στην ψυχική υγεία το φάρμακο που αδυνατίζει, το Ozempic;
• Πώς λειτουργεί η σεμαγλουτίδη; Τι παρενέργειες έχει; Τι αισθάνεται αυτός που παίρνει το φάρμακο;

Πολυκυστικές ωοθήκες: τι είναι, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς γίνεται η διάγνωση

του Γιώργου Μονεμβασίτη *, Μ.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τι εννοούμε με τον όρο πολυκυστικές ωοθήκες και πόσο συχνή είναι η εμφάνισή τους στο γυναικείο πληθυσμό;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια συχνή ορμονική διαταραχή που μπορεί να επηρεάζει τον κύκλο, τη γονιμότητα, το βάρος, την τριχοφυΐα και τον μεταβολισμό. Το άρθρο εξηγεί τι είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες, ποια είναι τα βασικά συμπτώματα του συνδρόμου και πώς γίνεται η σωστή διάγνωση. Με τον όρο πολυκυστικές ωοθήκες περιγράφουμε εκείνες τις ωοθήκες που περιέχουν πολλές μικρές κύστεις, οι οποίες συνήθως δεν ξεπερνούν τα 8 χιλιοστά σε μέγεθος, και που εντοπίζονται τις πιο πολλές φορές ακριβώς κάτω από την επιφάνεια της ωοθήκης.

Οι μικρές αυτές κύστεις είναι ωοθυλάκια που περιέχουν ωάρια, λόγω όμως ορμονικών διαταραχών, τα ωοθυλάκια αυτά δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως και παρουσιάζουν στασιμότητα στη πορεία εξέλιξης τους. Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι συχνές στις γυναίκες και απαντώνται περίπου στο 20 – 30% των γυναικών.

Τι εννοούμε με τον όρο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου αυτού;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί ένα σύνολο ετερογενών στοιχείων τα οποία καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα κλινικών εκδηλώσεων, από τις πιο ήπιες, όπως οι διαταραχές περιόδου, στις πιο σοβαρές όπως ο κίνδυνος ανάπτυξης σακχαρώδους διαβήτη. Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως στην εφηβεία, αν και σε πολλές γυναίκες μπορεί να εμφανιστούν αργότερα. Πρόκειται για μια συχνή διαταραχή που απαντά στο 10 – 15% των γυναικών.

Τα συμπτώματα του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών είναι:

• Ασταθής έμμηνος ρύση ή απουσία.
• Υπογονιμότητα.
• Αύξηση της τριχοφυΐας (στο πρόσωπο, το στήθος, το στομάχι, την πλάτη)
• Λιπαρότητα και ακμή
• Κοιλιακός πόνος
• Αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία, συνήθως συσσώρευση λίπους στην κοιλιά
• Διαβήτης τύπου 2
• Υψηλή χοληστερίνη
• Υψηλή πίεση
• Ανδροειδής τριχόπτωση
• Υπερχρωματικά στίγματα και λεκέδες
• Ροχαλητό και άπνοιες κατά τον ύπνο

Συνήθως βρίσκουμε ένα ή δύο απ' αυτά τα συμπτώματα, σε διαφορετική βαρύτητα ,σε γυναίκες που παρουσιάζουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Σπάνια βρίσκουμε περισσότερα από αυτά και σχεδόν ποτέ όλα μαζί

Ποια είναι η αιτία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι αποτέλεσμα τόσο γενετικής προδιάθεσης όσο και επίδρασης περιβαλλοντικών παραγόντων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν ενδείξεις ότι υπάρχουν σημαντικές γενετικές διαταραχές στην έκκριση των ανδρογόνων ορμονών, ειδικά όσον αφορά την παραγωγή τεστοστερόνης, όπως και γενετικές διαταραχές στη δράση μιας άλλης ορμόνης, της ινσουλίνης. Πολλές γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών παρουσιάζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αντίσταση των ιστών να απαντήσουν στην ινσουλίνη, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα και προδιαθέτει σε διαταραχή στην παραγωγή ανδρογόνων, και ειδικότερα της τεστοστερόνης. Η γενετική προδιάθεση σε συνδυασμό με επίκτητους παράγοντες, όπως το βάρος σώματος και οι διατροφικές συνήθειες, έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές ορμονικές διαταραχές, που με τη σειρά τους προκαλούν συμπτώματα σαν και αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Πώς γίνεται η διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών;

Δεν υπάρχει μοναδική εξέταση που να μας επιβεβαιώνει το σύνδρομο. Θα πρέπει να γίνει ένα πλήρες ιστορικό, μια γυναικολογική εξέταση, ένα υπερηχογράφημα εσωγεννητικών οργάνων, ένα ορμονικό προφίλ και μέτρηση ζαχάρου ή ακόμη καλύτερα καμπύλη ζαχάρου και ινσουλίνης. Η διάγνωση τίθεται από τα αποτελέσματα όλων αυτών των εξετάσεων.

Στη φυσική εξέταση, θα γίνει αξιολόγηση της τριχοφυΐας, γι’ αυτό είναι προτιμότερο να αποφύγουμε την αποτρίχωση μερικές μέρες πριν την επίσκεψη.

Κατά τη γυναικολογική εξέταση, οι ωοθήκες τις περισσότερες φορές έχουν αυξημένο μέγεθος λόγω των πολλών μικρών κυστών που βρίσκονται μέσα σε αυτές. Αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε ευκολότερα με τον υπέρηχο που γίνεται και την μέτρηση όγκου ωοθηκών.

Κατά το υπερηχογράφημα σύνηθες εύρημα είναι οι πολυάριθμες μικρές κύστες περιφερειακά στην ωοθήκη. Επίσης βρίσκουμε συνήθως ένα παχύ ενδομήτριο (εσωτερική επένδυση της μήτρας) λόγω της άστατης εμμηνορρυσίας .

Ποιες είναι οι επιπτώσεις του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών στην υγεία της γυναίκας;

Αναφορικά με την παρουσία των κύστεων στις ωοθήκες, αυτές δεν προκαλούν προβλήματα, ούτε απαιτούν χειρουργική αφαίρεση, ούτε και διατρέχουν τον κίνδυνο εξαλλαγής σε καρκίνο. Στις γυναίκες που έχουν μεγάλα διαστήματα χωρίς περίοδο είναι απαραίτητη η υπερηχογραφική εκτίμηση του ενδομητρίου, καθώς ο κίνδυνος ανάπτυξης κακοήθειας αυξάνεται, γι’ αυτό και συστήνεται προληπτική ορμονική θεραπεία σε αρχικά στάδια στις γυναίκες αυτές, κάτι που όχι μόνο σταθεροποιεί τον κύκλο τους, αλλά και απομακρύνει τον κίνδυνο κακοήθους μετάλλαξης του ενδομητρίου. Γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και αντίσταση στην ινσουλίνη, εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη, κάτι το οποίο είναι πιο πιθανό να συμβεί στις υπέρβαρες γυναίκες. Επίσης, οι γυναίκες αυτές εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα στο μέλλον.

Πώς επηρεάζει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών την εγκυμοσύνη.

Φαίνεται να υπάρχει:

• υψηλότερο ποσοστό αποβολών
• διαβήτης κύησης
• υπέρταση και
• πρόωροι τοκετοί

σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Επιπλοκές του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών

Η άστατη περίοδος και η απουσία της ωορρηξίας κάνουν τις γυναίκες να παράγουν οιστρογόνα χωρίς την εναλλαγή της παραγωγής προγεστερόνης. Η προγεστερόνη προκαλεί φυσικά περίοδο και ' ηρεμεί ' το γεννητικό σύστημα (συμπεριλαμβανομένων και των μαστών). Έτσι η έλλειψή της προκαλεί παχύ ενδομήτριο που αιμορραγεί άστατα. Υπάρχει πιθανότητα υπερπλασίας του ενδομητρίου ή καρκίνου.

Οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, έχουν περισσότερες πιθανότητες για διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη, υψηλή πίεση και καρδιολογικά προβλήματα.

Ρυθμίζοντας τα συμπτώματα σε νεαρή ηλικία, βοηθάμε να μειωθεί ο κίνδυνος.

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών στην εμμηνόπαυση

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα των ανδρογόνων κατά την εμμηνόπαυση αυξάνουν. Έτσι έχουμε αύξηση της τριχοφυΐας σε αυτήν την ηλικία.

Ποια μέτρα βοηθούν στην αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών;

Αρχικά, η απώλεια βάρους για τις υπέρβαρες γυναίκες θεωρείται ως ο πιο σημαντικός στόχος. Η απώλεια βάρους βοηθά σημαντικά στην αποκατάσταση των ορμονικών επιπέδων και τη βελτίωση του κύκλου της γυναίκας. Παράλληλα, η σωστή διατροφή και η συστηματική άσκηση βοηθούν σημαντικά στη μείωση της ινσουλίνης στο αίμα. Ο συνδυασμός του σωστού βάρους σώματος με μια ισορροπημένη διατροφή μειώνει τον κίνδυνο για ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων στο μέλλον.

Πώς μπορεί να ρυθμιστεί η περίοδος μιας γυναίκας με πολυκυστικές ωοθήκες;

Η ρύθμιση της περιόδου γίνεται με ορμονική θεραπεία, η συχνότερη μορφή της οποίας είναι το αντισυλληπτικό χάπι. Μια τέτοια θεραπεία γίνεται με παρακολούθηση από τον θεράποντα ιατρό, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η σωστή φαρμακευτική αγωγή για την ασθενή. Η ορμονική θεραπεία για τη ρύθμιση του κύκλου συχνά συνδυάζεται με ορμονική θεραπεία για την αντιμετώπιση της αυξημένης τριχοφυϊας σε μορφή ενός φαρμάκου και με τις δύο δράσεις.

Πώς αντιμετωπίζονται τα προβλήματα γονιμότητας στις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;

Το συχνότερο πρόβλημα γονιμότητας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι η διαταραχή της ωοθυλακιορρηξίας. Η αντιμετώπιση της διαταραχής αυτής είναι κυρίως με φαρμακευτικά μέσα, εκ των οποίων το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο είναι η κλομιφένη (clomiphene citrate). Η κλομιφένη προκαλεί ωοθυλακιορρηξία στο 80% των περιπτώσεων και εγκυμοσύνες στο 60-70%. Οι γυναίκες που δεν παρουσιάζουν ωοθυλακιορρηξία μετά από θεραπεία με κλομιφένη μπορούν να υποβληθούν σε ενέσιμη ορμονική θεραπεία με γοναδοτροπίνες. Αλλα φαρμακευτικά μέσα είναι η Μετφορμίνη με κλομιφαίνη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν η χρήση της κλομιφαίνης αποτύχει. Ο συνδυασμος των δυο φαρμάκων μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες να έχουν ωορρηξία με χαμηλότερες δόσεις φαρμάκων και η Γοναδοτροπίνη, φάρμακο που χρησιμοποιείται και στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Χορηγείται σε ενέσιμη μορφή. Χρειάζεται παρακολούθηση.

Εναλλακτικά, πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας μπορεί να γίνει και μετά από drilling των ωοθηκών, μια χειρουργική επέμβαση η οποία γίνεται λαπαροσκοπικά με πολύ καλά αποτελέσματα.

Τέλος, αν όλες οι παραπάνω επιλογές δεν επιτύχουν, το ζευγάρι μπορεί να ακολουθήσει τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Για την ακμή και τη λιπαρότητα δίνονται αντισυλληπτικά δισκία σε συνδυασμό με αντιανδρογόνα. Πρέπει να τονιστεί ότι σε γυναίκες με αμηνόρροια , η συνεχής δράση των οιστρογόνων που προκαλείται στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στη μήτρα και στο μαστό(σπανίως ανάπτυξη κακοήθειας). Γι’ αυτό η χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων χαμηλής δοσολογίας είναι θεραπεία εκλογής στις γυναίκες που δεν επιθυμούν εγκυμοσύνη.

* Ο Γιώργος Μονεμβασίτης είναι Μαιευτήρας-Γυναικολόγος.

Επ. Καθηγητής Παν/μίου Cornell, H.Π.Α., 
Εξειδικευτής στην Ουρογυναικολογία και Χειρουργική Χαλάρωσης Πυέλου.

Τηλ. 210 8053176 Μαρούσι, τηλ 210 7777787 Δορυλαίου 10-12 Αθήνα

Διαβάστε επίσης

• Aποτελεσματική θεραπεία ακμής με μπλε φως!
• Που οφείλονται οι διαταραχές του κύκλου μιας γυναίκας και πώς αντιμετωπίζονται οι ανωμαλίες της περιόδου;
• ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• Human Papillomaviruses (HPV). Kονδυλώματα - μυρμηκιες
• Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;
• Ουρολοίμωξη. Που οφείλεται, ποια τα συμπτώματα σε γυναίκες, άντρες, παιδιά και ποιοι οι τρόποι μετάδοσης;

Πρώτη δημοσίευση: Ιούνιος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Γιώργος Μονεμβασίτης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026