Συναγερμός για τις κολονοσκοπήσεις: Μολυσμένα ενδοσκόπια στο μικροσκόπιο διεθνώς – τι ισχύει στην Ελλάδα

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η κολονοσκόπηση θεωρείται μία από τις πιο σημαντικές εξετάσεις για την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση σοβαρών παθήσεων του εντέρου, όμως τα τελευταία χρόνια ένα διαφορετικό ζήτημα έχει μπει στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής: ο κίνδυνος λοιμώξεων που σχετίζονται όχι με την ίδια την εξέταση ως ιατρική πράξη, αλλά με τη χρήση επαναχρησιμοποιούμενων ενδοσκοπίων και εξαρτημάτων που μπορεί να παραμένουν επιμολυσμένα μετά τον καθαρισμό τους. Η αμερικανική FDA έχει επισημάνει ότι έχουν καταγραφεί περιστατικά μετάδοσης μικροβίων από επανεπεξεργασμένα ενδοσκόπια, ακόμη και όταν είχαν ακολουθηθεί οι οδηγίες καθαρισμού του κατασκευαστή, κάτι που ανέδειξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το πρόβλημα δεν ήταν μόνο διαδικαστικό αλλά και σχεδιαστικό.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το θέμα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά. Η FDA κατέγραψε το 2025 ανάκληση Class II για το δωδεκαδακτυλοσκόπιο Olympus TJF-Q190V, αναφέροντας συνεχιζόμενες αναφορές θετικών μικροβιακών καλλιεργειών και λοιμώξεων, με αιτία που συνδεόταν με τον σχεδιασμό της συσκευής. Παράλληλα, στον Καναδά, η Health Canada προειδοποίησε το 2026 ότι συγκεκριμένες βαλβίδες Olympus δεν είναι πλέον συμβατές με ορισμένα αυτόματα συστήματα υψηλού βαθμού απολύμανσης, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μετάδοσης λοίμωξης αν δεν εφαρμοστούν εναλλακτικά πρωτόκολλα επανεπεξεργασίας.

Ανάλογες διορθωτικές ενέργειες έχουν ανακοινωθεί και για άλλα γαστρεντερολογικά ενδοσκόπια. Σε ενημέρωση ασφαλείας της Olympus για το γαστρεντερικό βιντεοσκόπιο GIF-1TH190 αναφέρεται ότι συγκεκριμένος συνδυασμός συσκευής, απολυμαντικού και μεθόδου επανεπεξεργασίας δεν πέτυχε το απαιτούμενο επίπεδο υψηλού βαθμού απολύμανσης, ενώ είχε προηγηθεί αναδρομική ανασκόπηση περιστατικών με θετικές καλλιέργειες και λοιμώξεις. Με απλά λόγια, το διεθνές πρόβλημα αφορά το αν το ενδοσκόπιο και τα εξαρτήματά του μπορούν πράγματι να καθαριστούν αποτελεσματικά στην καθημερινή νοσοκομειακή πράξη.

Η επιστημονική βιβλιογραφία ενισχύει αυτή την ανησυχία. Μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν δείξει ότι ποσοστό επανεπεξεργασμένων γαστρεντερικών ενδοσκοπίων μπορεί να εμφανίζει υπολειπόμενη μικροβιακή επιμόλυνση, σε ορισμένες αναλύσεις ακόμη και κοντά στο 20%. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επιμολυσμένο ενδοσκόπιο θα προκαλέσει λοίμωξη στον επόμενο ασθενή, αλλά σημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός και ότι η αλυσίδα ασφάλειας μπορεί να σπάσει σε κρίσιμα σημεία, όπως ο χειροκίνητος καθαρισμός, η επιλογή απολυμαντικού, η συμβατότητα με τον αυτόματο επανεπεξεργαστή ή η εσωτερική σχεδίαση των καναλιών και βαλβίδων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκαν και αγωγές κατά κατασκευαστών, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήδη από προηγούμενα χρόνια, γνωστές νοσοκομειακές υποθέσεις και προσφυγές είχαν στραφεί κατά της Olympus μετά από εξάρσεις λοιμώξεων από ανθεκτικά βακτήρια. Το σημερινό κύμα δημοσιότητας βασίζεται σε αυτό το ιστορικό, σε νεότερες ανακλήσεις και διορθωτικές ενέργειες, αλλά και σε νέα αναζήτηση υποθέσεων από δικηγορικά γραφεία που εκπροσωπούν ασθενείς με σοβαρές επιπλοκές μετά από ενδοσκοπικές πράξεις.

Στην Ελλάδα, μέχρι αυτή τη στιγμή, δεν προκύπτει από τις επίσημα προσβάσιμες δημόσιες πηγές κάποια μεγάλη καταγεγραμμένη εστία λοιμώξεων ή ομαδικές αγωγές αντίστοιχες με εκείνες της Βόρειας Αμερικής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το θέμα αγνοείται. Ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει τις λοιμώξεις που συνδέονται με τη φροντίδα υγείας ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας, ενώ στις τεχνικές προδιαγραφές της ΕΚΑΠΥ και του Υπουργείου Υγείας προβλέπεται ρητά ότι τα απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται για ενδοσκόπια πρέπει να είναι πιστοποιημένα και συμβατά με τα ενδοσκόπια και τα πλυντήρια ενδοσκοπίων κάθε μονάδας.

Παράλληλα, η Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία και σχετικές επιστημονικές δομές έχουν δώσει ιδιαίτερη έμφαση τα τελευταία χρόνια στην εκπαίδευση για την απολύμανση και την ασφαλή επανεπεξεργασία των ενδοσκοπίων. Σεμινάρια, εκπαιδευτικό υλικό και αναφορές σε βιομεμβράνες, δυσπρόσιτα σημεία και πρόληψη πολυανθεκτικών λοιμώξεων δείχνουν ότι οι ειδικοί γνωρίζουν καλά πως η ενδοσκόπηση δεν είναι μόνο ιατρική τεχνική αλλά και διαδικασία που απαιτεί αυστηρή πειθαρχία στην αντισηψία.

Το κρίσιμο σημείο για το κοινό είναι να μην δημιουργείται πανικός ούτε παραπλανητική εντύπωση. Η κολονοσκόπηση παραμένει πολύτιμη εξέταση, ιδιαίτερα για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το διεθνές alarm δεν λέει ότι η εξέταση είναι επικίνδυνη από μόνη της, αλλά ότι η ασφάλειά της εξαρτάται απολύτως από την ποιότητα επανεπεξεργασίας του εξοπλισμού, την τήρηση πρωτοκόλλων, την εκπαίδευση του προσωπικού και τη σωστή επιλογή συσκευών και απολυμαντικών. Εκεί ακριβώς κρίνονται όλα: στην αόρατη διαδικασία που γίνεται μετά τον έναν ασθενή και πριν από τον επόμενο.

Πηγές

FDA – infections associated with reprocessed duodenoscopes.

FDA recall database – Olympus TJF-Q190V.

Health Canada – Olympus MAJ-1443 / MAJ-1444 valves recall notice.

Olympus field action letter for GIF-1TH190.

PubMed / systematic review on contamination of reprocessed GI endoscopes.

Reuters – prior lawsuit context and outbreak-linked litigation.

ΕΟΔΥ – νοσοκομειακές λοιμώξεις.

Υπουργείο Υγείας / ΕΚΑΠΥ – τεχνικές προδιαγραφές απολυμαντικών και συμβατότητας για ενδοσκόπια.

Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία – εκπαιδευτικό σεμινάριο για απολύμανση ενδοσκοπίων.

Διαβάστε επίσης

• Πολύποδας παχέος εντέρου. Τι είναι, ποια τα συμπτώματα, ποιοι κινδυνεύουν και ποια η κατάλληλη διατροφή για πρόληψη;
• Συμπτώματα που προειδοποιεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Ποιοι κινδυνεύουν και ποια η πρόληψή του;
  
• Βρέθηκε χαμηλός αιματοκρίτης; Σε τι μπορεί να οφείλεται η αναιμία χρόνιας νόσου ή φλεγμονής και ποια συμπτώματα προκαλεί;
• Ποιοι κινδυνεύουν από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ποιες είναι οι προειδοποιητικές ενδείξεις και τι πρέπει να κάνετε για την πρόληψή του;
• Φουσκώματα, πόνος και κράμπες στην κοιλιά, διάρροια ή δυσκοιλιότητα μπορεί να οφείλονται σε ευερέθιστο έντερο ήσπαστική κολίτιδα. Πως η δίαιτα, το στρες και η άσκηση επηρεάζουν τηνλειτουργία του εντέρου;

Αναθυμιάσεις χλωρίνης, δέρμα, μάτια: πρώτες βοήθειες και τι δεν πρέπει να κάνετε ποτέ

medlabnews.gr iatrikanea

Η χλωρίνη είναι ένα κοινό προϊόν οικιακής χρήσης που οι περισσότεροι χρησιμοποιούμε για τον καθαρισμό και την απολύμανση του σπιτιού. Μπορεί να σκοτώσει τους περισσότερους τύπους ιών και βακτηρίων.

Η χλωρίνη οικιακής χρήσης τείνει να περιέχει 3-8% υποχλωριώδες νάτριο. Δεν είναι τόσο τοξική ουσία, αλλά μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς σε δέρμα, μάτια και άλλα μέρη του σώματος. Μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επιβλαβής εάν αναμειχθεί με άλλα οικιακά χημικά, όπως καθαριστικό τουαλέτας, ή αν εισπνεύσετε πολλές αναθυμιάσεις κατά την χρήση της.

Σε αυτό το άρθρο εξετάζουμε το τι πρέπει να κάνετε αν η χλωρίνη έρθει σε άμεση επαφή με το δέρμα, ή τα μάτια σας, ή αν έχετε πρόβλημα από τις αναθυμιάσεις.

Απολύμανση με χλωρίνη: Επιδράσεις στο δέρμα και σε άλλες περιοχές του σώματος

Η οικιακής χρήσεως χλωρίνη είναι διαβρωτική, αλλά δεν είναι επικίνδυνη εφόσον ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες χρήσης στην ετικέτα. Οι επιδράσεις της έκθεσης στη χλωρίνη ποικίλουν ανάλογα με το μέρος του σώματος που επηρεάζει, την περιεκτικότητα σε υποχλωριώδες νάτριο, τη διάρκεια της έκθεσης και φυσικά την ποσότητα της χλωρίνης.

Η έκθεση στη χλωρίνη μπορεί να επηρεάσει αυτές τις περιοχές του σώματος με τους ακόλουθους τρόπους:

Μάτια: Προκαλεί ερυθρότητα και ερεθισμό. Το προσβεβλημένο μάτι μπορεί να τραυματιστεί και το άτομο μπορεί να έχει θολή όραση.

• Στόμα και λαιμός: Προκαλεί ερεθισμούς, αλλά συνήθως όχι σοβαρή βλάβη.
• Δέρμα: Προκαλεί ερεθισμό, ερυθρότητα και ευαισθησία με λίγο τσούξιμο.
• Στομάχι και γαστρεντερική οδός: Η χλωρίνη κατά κανόνα δεν προκαλεί σοβαρά προβλήματα στο στομάχι ή στο γαστρεντερικό σωλήνα, επειδή είναι πολύ ανθεκτικά σε αυτές τις ουσίες.
• Πνεύμονες: Η εισπνοή αναθυμιάσεων από την χλωρίνη μπορεί να ερεθίσει τους πνεύμονες και το άτομο να έχει βρογχοσπασμό και να δυσκολεύσει σημαντικά την αναπνοή του.

ΠΟΤΕ δεν αναμιγνύουμε χλωρίνη με άλλα χημικά!

Η έκθεση σε χλωρίνη μπορεί να είναι επικίνδυνη, ή ακόμα και θανατηφόρα αν αναμειχθεί με άλλα χημικά οικιακής χρήσης.

Για παράδειγμα, όταν συνδυάζεται με αμμωνία, δημιουργεί ένα τοξικό αέριο που ονομάζεται χλωραμίνη (chloramine). Το άτομο μπορεί να εισπνεύσει αυτό το αέριο ή να το απορροφήσει μέσω του δέρματος. Τα υψηλά επίπεδα έκθεσης σε αέρια χλωραμίνης μπορεί να είναι θανατηφόρα.

Η έκθεση σε αέρια χλωραμίνης μπορεί να προκαλέσει πολλά συμπτώματα, όπως:

• βήχα
• ναυτία
• δυσκολία στην αναπνοή
• υγρά μάτια
• πόνο στο στήθος
• ερεθισμό σε λαιμό, μύτη και μάτια
• συριγμό
• πνευμονία
• συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αραίωση της χλωρίνης με νερό είναι αρκετή για να μειώσει τον ερεθισμό του δέρματος που προκαλεί. Ωστόσο, αν πάει χλωρίνη απευθείας στα μάτια ή στους πνεύμονες, θα πρέπει να αναζητήσετε άμεση ιατρική φροντίδα. Εάν ένα άτομο καταπιεί χλωρίνη, θα πρέπει να καλέσετε αμέσως το Κέντρο Δηλητηριάσεων (τηλ: 210 7793777).

Ανάλογα με την περιοχή του σώματος που επηρεάζει η χλωρίνη, οι πρώτες βοήθειες είναι οι εξής:

• Μάτια: Ξεπλύνετε τα μάτια με άφθονο νερό βρύσης. Στη συνέχεια, επισκεφτείτε αμέσως έναν γιατρό.
• Δέρμα: Πλύνετε το εκτεθειμένο δέρμα με υγρό σαπούνι και νερό.
• Στόμα ή λαιμός: Εάν ένα άτομο έχει καταπιεί χλωρίνη, θα πρέπει να καλέσετε το Κέντρο Δηλητηριάσεων. Θα πρέπει επίσης να πιείτε άφθονο νερό. Το να πιείτε γάλα μπορεί να ελαφρύνει τον ερεθισμό. ΠΡΟΣΟΧΗ: Μην δοκιμάσετε να προκαλέσετε έμετο, καθώς θα προκαλέσετε περισσότερες ζημιές!
• Πνεύμονες: Όποιος έχει εισπνεύσει αναθυμιάσεις χλωρίνης και έχει πρόβλημα με την αναπνοή θα πρέπει να δει έναν γιατρό, ειδικά αν έχει άσθμα.

Χλωρίνη: Συμβουλές για ασφαλή χρήση

Το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) λέει ότι είναι σημαντικό να διαβάζετε και να ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες ασφαλείας σε οποιοδήποτε οικιακό προϊόν καθαρισμού.

Τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να θυμάστε όταν χρησιμοποιείτε χλωρίνη είναι τα εξής:

• Ποτέ μην αναμιγνύετε χλωρίνη με αμμωνία ή οποιοδήποτε άλλο καθαριστικό.
• Να φοράτε πάντα γάντια από καουτσούκ για να προστατεύετε το δέρμα στα χέρια.
• Φορέστε προστατευτικά γυαλιά ή άλλη προστασία για τα μάτια.
• Μην εισπνέετε τις αναθυμιάσεις.
• Κρατήστε παράθυρα και πόρτες ανοικτά για να αερίζετε καλά  ο χώρος που απολυμαίνετε.
• Αποθηκεύστε τη χλωρίνη μακριά από μέρη που φτάνουν τα παιδιά.

Πηγή: iatropedia

Χλωρίνη: Το πιο δυνατό χημικό που προκαλεί καρκίνο! Οι δραματικές επιπτώσεις στον οργανισμό

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2020 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 6 Απριλίου 2026

pt>

Φρουρός λεμφαδένας: τι είναι, πώς ανιχνεύεται και ποια είναι η σημασία του στον καρκίνο

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D.,  medlabnews.gr iatrikanea

Ο φρουρός λεμφαδένας είναι ο πρώτος λεμφαδένας που δέχεται τη λεμφική παροχέτευση από έναν όγκο και γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στη σταδιοποίηση του καρκίνου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι ο φρουρός λεμφαδένας, πώς ανιχνεύεται και γιατί η βιοψία του βοηθά στον καθορισμό της χειρουργικής αντιμετώπισης. 

Τα τελευταία χρόνια, η βιοψία του λεμφαδένα φρουρού αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη Χειρουργική Ογκολογία, δεδομένου ότι βοηθάει το χειρουργό στον καθορισμό του χειρουργικού πλάνου και ελαττώνει τη νοσηρότητα μιας εκτεταμένης επέμβασης.
Το λεμφικό σύστημα είναι το κύριο αμυντικό σύστημα του σώματος ενάντια στη λοίμωξη.

Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από όλα τα λεμφαγγεία και τους λεμφαδένες του σώματος. Τα λεμφαγγεία συλλέγουν ένα υγρό (τη λέμφο), που αποτελείται από πρωτεΐνες, νερό, λιπίδια και απόβλητες ουσίες από τα κύτταρα του σώματος, και το μεταφέρουν στους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι σταθμοί στη ροή της λέμφου, όπου φιλτράρεται από τα άχρηστα προϊόντα και τα ξένα υλικά, και μετά επιστρέφει στην κυκλοφορία του αίματος. Υπάρχουν περίπου 600 λεμφαδένες στο σώμα. Από αυτούς περίπου οι 200 είναι στο κεφάλι και το λαιμό, οι 30-50 είναι στη μασχάλη και οι υπόλοιποι βρίσκονται στις βουβωνικές περιοχές ή σε άλλα σημεία του σώματος. Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να ξεφύγουν από τον πρωταρχικό όγκο και μέσω του λεμφικού συστήματος της περιοχής να μεταναστεύσουν σε απόμακρα μέρη του σώματος και να δημιουργήσουν τις καλούμενες μεταστάσεις.

Ο φρουρός λεμφαδένας είναι ο πρώτος λεμφαδένας που «φιλτράρει» τη λέμφο, που έρχεται από τον αρχικό όγκο. Εάν τα κύτταρα του καρκίνου κατορθώσουν να μπουν στο λεμφικό σύστημα, τότε ο πρώτος λεμφαδένας (όχι αναγκαστικά ο πιο κοντινός προς στον όγκο) θα έχει και τη μεγαλύτερη πιθανότητα να περιέχει τα αποσπασθέντα καρκινικά κύτταρα. Ο φρουρός λεμφαδένας ή ο πρώτος λεμφαδένας-φίλτρο, τυχαίνει να είναι διαφορετικός για κάθε όγκο και για κάθε άτομο. Η θεωρία του λεμφαδένα φρουρού βασίζεται στην παραδοχή ότι ο πρώτος λεμφαδένας που δέχεται τη λεμφαγγειακή παροχέτευση ενός όγκου αποτελεί και τον πρώτο σταθμό λεμφογενούς διασποράς της νόσου, ότι δεν συμβαίνουν «ασυνεχείς» λεμφαδενικές μεταστάσεις (skip metastases) και ότι η απουσία μεταστατικής νόσου στο λεμφαδένα φρουρό συνεπάγεται και την απουσία μεταστάσεων σε όλο το λεμφικό δίκτυο της περιοχής. Σε κάποιες μορφές καρκίνου η μετανάστευση (μετάσταση) των καρκινικών κυττάρων γίνεται αρχικά προς τους επιχώριους (γειτονικούς) λεμφαδένες κι εν συνεχεία προς τους πιο απομακρυσμένους σταθμούς λεμφαδένων. Αυτή η μεταστατική οδός ονομάζεται λεμφογενής. Η γενική ιδέα του “φρουρού λεμφαδένα” συνίσταται στο, ότι η πιο πρώιμη μετάσταση λεμφογενώς γίνεται προς τον πιο κοντινό λεμφαδένα κι επομένως εάν η βιοψία του συγκεκριμένου λεμφαδένα αποβεί αρνητική, υπάρχει βάσιμη αποδοχή, πως ο καρκίνος δεν έχει διασπαρεί προς άλλα μέρη του σώματος.

Έτσι, η έννοια του λεμφαδένα φρουρού στηρίζεται σε δύο βασικές αρχές: 

(α) την ύπαρξη ενός συγκεκριμένου και προκαθορισμένου τρόπου λεμφικής παροχέτευσης στους επιχώριους λεμφαδένες και 
(β) τη λειτουργία του πρώτου λεμφαδένα ως αποτελεσματικού φίλτρου για τα νεοπλασματικά κύτταρα

Η υπόθεση του λεμφαδένα φρουρού περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1977 στο καρκίνωμα του πέους και αργότερα μελετήθηκε σε ασθενείς με μελάνωμα. (Στον καρκίνο του μαστού, η διεγχειρητική βιοψία του λεμφαδένα φρουρού (ταχεία βιοψία) εφαρμόζεται ευρέως ανά τον κόσμο και τελευταία, μεγάλα κέντρα έχουν καταργήσει τον λεμφαδενικό καθαρισμό όταν ο λεμφαδένας φρουρός είναι αρνητικός για μεταστατική νόσο.

Πως ανιχνεύεται ο λεμφαδένας φρουρός;

Η τεχνική της χαρτογράφησης του φρουρού λεμφαδένα που χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια και συνεχώς βελτιώνεται αποτελεί ένα σημαντικό βοήθημα για τους γιατρούς στην ακριβέστερη σταδιοποίηση του καρκίνου και στον προγραμματισμό της έκτασης της εγχείρισης στην οποία θα υποβληθεί ο ασθενής.
Η τεχνική της χαρτογράφησης του φρουρού λεμφαδένα γίνεται με δύο μεθόδους: την μπλε χρωστική, την ραδιενεργό μέθοδο. Σήμερα χρησιμοποιείται ο μικτός συνδυασμός και των δύο μεθόδων για την μείωση των ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων. Η επιτυχία της μικτής μεθόδου προσεγγίζει το 96-98%. Με τον τρόπο αυτό ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών διατηρεί τους λεμφαδένες του γεγονός που έχει μεγάλη σημασία για αποφυγή επιπλοκών (όπως είναι το λεμφοίδημα, η μετεγχειρητική δυσκινησία του άκρου, οι λοιμώξεις, ο μετεγχειρητικός πόνος) προσφέροντας και πρόγνωση, αλλά και ποιότητα ζωής και ειδικά στις γυναίκες με πρώιμο καρκίνο μαστού χωρίς ψηλαφητούς λεμφαδένες

Πριν από το χειρουργείο γίνεται ένεση ραδιοφαρμάκου (η ποσότητα ραδιενέργειας είναι αμελητέα και δε χρειάζεται καμία προφύλαξη) με πολύ λεπτή βελόνα ινσουλίνης στην περιοχή του μαστού. Το ραδιοφάρμακο αυτό προχωρά και προσλαμβάνεται από τους πρώτους 2-3 λεμφαδένες του πρώτου επιπέδου των λεμφαδένων. Κατά την επέμβαση γίνεται ανίχνευση αυτών των λεμφαδένων (κατά κανόνα 1-3 λεμφαδένες φρουροί) με ειδικό μετρητή Geiger, o οποίος ανιχνεύει ραδιενεργό ακτινοβολία. Εκτέμνονται αυτοί οι λεμφαδένες μόνο (1-3) και αποστέλλονται για βιοψία. Εάν δεν υπάρχει διήθηση από τον καρκίνο τότε δεν αφαιρούνται άλλοι λεμφαδένες. Εάν υπάρχει διασπορά του καρκίνου αφαιρούνται συνολικά 10 λεμφαδένες και σε σπάνιες περιπτώσεις περισσότεροι (πχ λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης, επίπεδα Ι και ΙΙ ή Ι, ΙΙ και ΙΙΙ). Στον καρκίνο του μαστού, το 70% των γυναικών δεν έχει λόγο να κάνει λεμφαδενικό καθαρισμό μασχάλης διότι ο καρκίνος δεν έχει πάει στους λεμφαδένες και ο φρουρός είναι αρνητικός.  Το ραδιενεργό υλικό αποβάλλεται πλήρως από τον οργανισμό εντός 24-48 ωρών.

Οφέλη

Στα πλεονεκτήματα της βιοψίας του λεμφαδένα φρουρού συγκαταλέγονται:


• Ο μικρός χρόνος διάρκειας του χειρουργείου στο οποίο υποβάλλεται η ασθενής

• Η λιγότερη νοσηρότητα εξαιτίας του μειωμένου χρόνου της επέμβασης αλλά και της έκτασής της.

• Οι πολύ λιγότερες άμεσες επιπλοκές, όπως η μετεγχειρητική λεμφόρροια, αλλά και οι απώτερες επιπλοκές, όπως πόνος και λεμφοίδημα, σε σχέση πάντα με την εφαρμογή του κλασικού λεμφαδενικού καθαρισμού, στον οποίο ήταν υποχρεωτικό έως σήμερα να υποβάλλονται όλες οι ασθενείς με καρκίνο μαστού

Μειονέκτημα αποτελεί το γεγονός ότι για τον εντοπισμό και τη βιοψία του λεμφαδένα φρουρού θα πρέπει να υπάρχει οργανωμένο τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής με ειδικό εξοπλισμό (Navigator probe, προμήθεια ράδιο -σεσημασμένου τεχνητίου). Τόσο το τμήμα της Πυρηνικής Ιατρικής όσο βεβαίως και ο απαραίτητος για την εξέταση εξοπλισμός δεν υπάρχει σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας μας.

Η Ταχεία Βιοψία (διεγχειρητική εξέταση ιστών –frozen section) θεωρείται μια από τις πιο σημαντικές και δύσκολες διαδικασίες, την οποία εκτελεί ο Παθολογοανατόμος και ο οποίος καλείται να αποφασίσει ορθά εντός μικρού χρονικού διαστήματος. Αυτό απαιτεί καλή γνώση της ιατρικής και της παθολογικής ανατομικής, σωστή κρίση καθώς και μια συντηρητική στάση λόγω των περιορισμών της μεθόδου. 

Οι κύριοι λόγοι εφαρμογής της ταχείας βιοψίας είναι: 


• ο έλεγχος της καθαρότητας των ορίων χειρουργικής εκτομής, 

• ο καθορισμός της φύσης μιας παθολογικής επεξεργασίας, 

• ο έλεγχος για συνύπαρξη κακοήθους νεοπλάσματος με άλλες αλλοιώσεις που πιθανόν τροποποιούν τον τύπο της επέμβασης, η ταυτοποίηση τύπου ιστών και 

• ο έλεγχος για μεταστάσεις σε λεμφαδένες. 

Η διαγνωστική ακρίβεια όσο αφορά την ειδικότητα (specificity) της ταχείας βιοψίας κυμαίνεται από 94%έως 98%.

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΒΙΟΨΙΑΣ

Οι κυριότεροι λόγοι εφαρμογής της Τ.Β. είναι:

• Έλεγχος της καθαρότητας των ορίων χειρουργικής εκτομής.

• Καθορισμός της φύσης μιας παθολογικής επεξεργασίας. Στις περιπτώσεις αυτές ο γιατρός καλείται να αποφασίσει, άν ο εξεταζόμενος ιστός είναι φυσιολογικός, φλεγμονώδης ή νεοπλασματικός (καλοήθης ή κακοήθης).

• Έλεγχος για συνύπαρξη κακοήθους νεοπλάσματος με άλλες αλλοιώσεις που πιθανόν τροποποιούν τον τύπο της επέμβασης, π.χ ελκώδης κολίτις και νεόπλασμα.
• Ταυτοποίηση τύπου ιστών, π.χ. αναγνώριση παραθυρεοειδικών σωματίων.
• Έλεγχος για μεταστάσεις σε λεμφαδένες. Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει γνωστή κακοήθεια και η Τ.Β. γίνεται για χειρουργική σταδιοποίηση ή για να επιβεβαιωθεί το ανεγχείρητο της νόσου.
• Εκτίμηση φρουρού λεμφαδένα (αν ο φρουρός καταλαμβάνεται από όγκο, τότε ακολουθείται ευρύτερος λεμφαδενικός καθαρισμός).

• Ψηλαφητή αλλοίωση μαστού με ύποπτο ή ανεπαρκές αποτέλεσμα σε βιοψία δια λεπτής βελόνης (FNA).
Σε αυτή την περίπτωση εάν το αποτέλεσμα της Τ.Β. είναι διηθητικό καρκίνωμα ο χειρουργός προχωρεί σε λεμφαδενικό καθαρισμό προς αποφυγή επέμβασης σε δύο χρόνους.

Διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου
Η Τ.Β. θεωρείται μια αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης, η διαγνωστική ακρίβεια της οποίας κυμαίνεται από 94%-98%. Από διάφορες μελέτες προκύπτει ότι η μέθοδος της ΤΒ. συγκρινόμενη με άλλες διαγνωστικές μεθόδους όπως κυτταρολογική εξέταση, βιοψία δια λεπτής βελόνης (FNA) εμφανίζει διάφορους περιορισμούς, οι οποίοι αφορούν συγκεκριμένα όργανα π.χ. μήτρα, ωοθήκες, μαστό .θυρεοειδή αδένα, σιελογόνους αδένες, ή διάφορους τύπους ιστών

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ταχεία βιοψία απαγορεύεται αυστηρώς σε περιπτώσεις μελαγχρωστικών αλλοιώσεων λόγω εξαντλήσεως του ιστού στον οποίο πιθανότατα να αντιπροσωπεύονται οι παράμετροι προγνωστικής αξίας του μελανώματος(πχ βάθος ανάπτυξης κατά Breslow). To ίδιο ισχύει και σε υλικό λεμφαδένα φρουρού σε ασθενείς με μελάνωμα. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου ο Παθολογοανατόμος δεν μπορεί να αποφασίσει για την διάγνωση της Τ.Β. και για τον λόγο αυτό πρέπει να επισημαίνει στο χειρουργό ότι, αν και ο ιστός είναι αντιπροσωπευτικός, για την οριστική διάγνωση είναι απαραίτητη η αναμονή των τομών παραφίνης.

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι το Λεμφοίδημα και σε ποιες παθήσεις παρουσιάζεται; Ποια τα συμπτώματα εκτός από το έντονο πρήξιμο; Τι μπορείτε να κάνετε για την αντιμετώπιση του;
• Πότε διογκώνονται (πρήζονται) οι λεμφαδένες; Πόσο επικίνδυνο είναι; Ποιες εξετάσεις βοηθούν στην διάγνωση;
• Πόσοι και που είναι οι λεμφαδένες της μασχάλης και πώς μπορεί να επηρεάζονται στον καρκίνο του μαστού;
• Σε ποιες παθήσεις διογκώνονται οι λεμφαδένες; Πότε και γιατί θα πρέπει να αφαιρούνται;

Αλέξανδρου Γιατζίδη,Μ.D.,

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 26 Μαρτίου 2026

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης: 440 περιστατικά καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2024

medlabnews.gr iatrikanea

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, η Ομάδα Εργασίας της ΕΠΕ «Φυματίωση και Λοιμώξεις από Μη Φυματικά Μυκοβακτηρίδια» διοργάνωσε συμβολική εκδήλωση στο Μουσείο του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», το πρώτο Ιατρικό Μουσείο στην Ελλάδα, αφιερωμένο στην ιστορία της φυματίωσης και τον αντιφυματικό αγώνα.

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ κ. Στέλιος Λουκίδης. Στην Ιστορία της Φυματίωσης στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» αναφέρθηκε ο πρώην Συντονιστής Διευθυντής ΕΣΥ και επίτιμος Πρόεδρος του Μουσείου κ. Μιχάλης Τουμπής, αναδεικνύοντας τα βιώματα των ασθενών και τον αδιάκοπο αγώνα των υγειονομικών στην καταπολέμηση της νόσου. Ιδιαίτερη στιγμή στην εκδήλωση ήταν η βράβευση των αφυπηρετησάντων Ιατρών του Αντιφυματικού Τμήματος του Νοσοκομείου από τον κ. Χαράλαμπο Μόσχο, Πνευμονολόγο – Φυματιολόγο, Συντονιστή Διευθυντή του Αντιφυματικού Τμήματος-Μονάδας Ανθεκτικής Φυματίωσης του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία». Για την παρούσα κατάσταση στη φυματίωση στην Ελλάδα και παγκοσμίως, μίλησε η κ. Κατερίνα Μανίκα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΑΠΘ, Διευθύντρια Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» ενώ η κ. Αγγελική Λουκέρη, Επιμελήτρια Ά του Αντιφυματικού Τμήματος -Μονάδα Ανθεκτικής Φυματίωσης του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», αναφέρθηκε στο πως η νόσος επηρέασε την τέχνη και την κοινωνία διαμορφώνοντας την ανθρώπινη ιστορία. Η εκδήλωση έκλεισε με ένα ιδιαίτερο δρώμενο από τη θεατρική δράση «ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΡΙΟ» από το Εθνικό Θέατρο με την συμμετοχή του κ. Ηλία Κουνέλα και της κυρίας Θεανώς Μεταξά.

«Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, στις 24 Μαρτίου εορτάζουμε την πρώτη ουσιαστική νίκη της Επιστήμης απέναντι στη φυματίωση, τον μεγάλο εχθρό της ανθρωπότητας» τόνισε ο κ. Χαράλαμπος Μόσχος.

Στις 24 Μαρτίου του 1882, ο Γερμανός γιατρός (και μετέπειτα νομπελίστας) Ρόμπερτ Κοχ ανακοίνωσε στην επιστημονική κοινότητα την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη νόσο, θέτοντας τον θεμέλιο λίθο στην προσπάθεια εύρεσης αποτελεσματικής θεραπείας.

Παρά την ύπαρξη πλέον αποτελεσματικών θεραπειών, επισημαίνει ο κ. Μόσχος, η φυματίωση παραμένει ακόμα και σήμερα η πιο θανατηφόρα λοίμωξη παγκοσμίως, πλήττοντας κυρίως τις αναπτυσσόμενες χώρες. «Στην Ελλάδα το 2024 καταγράφηκαν 440 περιστατικά φυματίωσης. Αν και ο αριθμός αυτός υποδηλώνει μια ενθαρρυντική μείωση της τάξης του 19,2% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, αποδεικνύει πως η νόσος δεν έχει εξαλειφθεί. Η φυματίωση είναι ακόμα εδώ και δεν κάνει διακρίσεις. Αφορά εξίσου τον γηγενή πληθυσμό, όσο και άτομα γεννημένα στο εξωτερικό».

«Η ενεργητική αναζήτηση και η πρώιμη διάγνωση μέσω στοχευμένου ελέγχου, η βελτίωση της επιδημιολογικής επιτήρησης, η εξασφάλιση φαρμακευτικής επάρκειας, καθώς και η δωρεάν και απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον περιορισμό και τον έλεγχο της νόσου».

Αναφερόμενες στην Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης οι Υπεύθυνες της Ομάδας Εργασίας της ΕΠΕ «Φυματίωση και Λοιμώξεις από Μη Φυματικά Μυκοβακτηρίδια», κυρίες Αγγελική Λουκέρη και Μαρία Σιωνίδου, Πνευμονολόγος - Φυματιολόγος PhD, επιστημονική συνεργάτης Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ, τόνισαν: «είναι μια ημέρα μνήμης, αλλά και μια ηχηρή υπενθύμιση της ανάγκης διαρκούς στράτευσης όλων των εμπλεκομένων φορέων στον παγκόσμιο, διαχρονικό στόχο: την οριστική εξάλειψη της φυματίωσης».

«Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης του 2026, υπενθυμίζει ότι η φυματίωση παραμένει μια σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, αλλά και ότι η εξάλειψή της είναι εφικτή. Με κεντρικό μήνυμα “Ναι! Μπορούμε να τερματίσουμε τη φυματίωση! Με βούληση από τις χώρες. Με δύναμη από τους ανθρώπους” η διεθνής κοινότητα καλείται να ενισχύσει τις δράσεις πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και αποτελεσματικής θεραπείας».

Συνολικά, από το 2000, έχουν διασωθεί 83 εκατομμύρια ζωές ασθενών με φυματίωση. Ωστόσο, η νόσος εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή, καθώς το 2024 καταγράφηκαν 10,7 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,23 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως.

«Η επένδυση στη θεραπεία της φυματίωσης δεν αποτελεί μόνο μέτρο δημόσιας υγείας, αλλά πολιτική στρατηγική και οικονομική επιλογή» επισημαίνουν οι κυρίες Αγγελική Λουκέρη και Μαρία Σιωνίδου. «Η ταχεία διάθεση καινοτόμων διαγνωστικών εργαλείων, η διασφάλιση συνεχούς πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και η πολυτομεακή συνεργασία των φορέων με επίκεντρο τον άνθρωπο, αποτελούν καθοριστικά βήματα για την εξάλειψη της φυματίωσης και την προστασία των πιο ευάλωτων πληθυσμών».

Φυματίωση. Ποια τα πιο συχνά συμπτώματα; Θεραπεύεται πλήρως φτάνει να διαγνωστεί. Το εμβόλιο BCG (video).

https://scholar.google.gr/citations?hl=el&user=x0_XklQAAAAJ

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η παγκόσμια μέρα της φυματίωσης πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου, σηματοδοτώντας τη μέρα του 1822 όταν ο Δρ. Robert Koch ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη φυματίωση. 

Το πρόβλημα της φυματίωσης είναι παγκόσμιο.

Η φυματίωση είναι νόσος που θεραπεύεται πλήρως φτάνει να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα. 

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές πέρα από τις τροπικές, έχει οδηγήσει να περνά ο χειμώνας με θερμοκρασίες άνω των 15οC με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται τα έντομα και κυρίως τα κουνούπια με ταχύτατους ρυθμούς.

Αυτό συμβαίνει πια και σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Έτσι ασθένειες άγνωστες ή που είχαν εκλείψει βρίσκονται σε αύξηση.

Οι δώδεκα θανατηφόρες ασθένειες και επιδημίες που ευνοούνται από την κλιματική αλλαγή είναι: Η Γρίπη των Πτηνών, η ασθένεια Babesiosis, που μεταδίδεται από τα τσιμπούρια, ο ιός Έμπολα, τα εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα, η Μπορρελίωση, η πανούκλα, η φυματίωση, η ασθένεια του ύπνου, που μεταδίδεται από τη μύγα τσε τσε, ο υπερτροφισμός από τα φύκια, ο πυρετός Rift Valley, ο κίτρινος πυρετός και η χολέρα.

Για το σοβαρό ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της φυματίωσης στη χώρα μας, λόγω του προσφυγικού και μεταναστευτικού κύματος, προειδοποιούν οι Έλληνες λοιμωξιολόγοι. Όπως εξηγούν, η φυματίωση ενδημούσε και ενδημεί σε πολλές από τις χώρες προέλευσης των προσφυγικών ροών, μεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα, λόγω της φύσης του μικροβίου, και είναι ανθεκτική στα συνήθη αντιφυματικά φάρμακα. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. 

Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος η οποία συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αν και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Ο όρος φυματίωση αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα κλινικών ασθενειών που προκαλούνται από το Μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (Mycobacterium tuberculosis)- ή σπανιότερα από το Mycobacterium bovis. Το μυκοβακτηρίδιο αποτελεί την  δεύτερη αιτία θανάτου από λοιμώδη αίτια παγκοσμίως, μετά τον ιό HIV. Το 1993 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συμπεριέλαβε την  φυματίωση στα νοσήματα που αποτελούν παγκόσμια απειλή για την υγεία. Η φυματίωση μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε όργανο, κυρίως όμως τους πνεύμονες, και τυπικά σχετίζεται με το σχηματισμό κοκκιωμάτων. Ανάλογα με το όργανο που προσβάλλει η νόσος διακρίνεται σε πνευμονική και εξωπνευμονική. Με τον όρο πνευμονική φυματίωση αναφερόμαστε στα περιστατικά φυματίωσης που αφορούν το πνευμονικό παρέγχυμα. Η κεγχροειδής φυματίωση συμπεριλαμβάνεται μια και υπάρχουν βλάβες και στους πνεύμονες.

Πριν από περίπου 150 χρόνια, η φυματίωση ήταν η αιτία για έναν στους οκτώ από όλους τους θανάτους στο ΕΒ, αλλά από το 1980 κι έπειτα, με τις καλύτερες συνθήκες στέγασης και διατροφής και τις αποτελεσματικές θεραπείες, η φυματίωση είχε πλέον γίνει ασυνήθιστη ασθένεια στο ΕΒ, με 5745 περιστατικά το 1987. Ωστόσο, η φυματίωση δεν είχε εξαφανιστεί τελείως.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), κάθε μέρα σχεδόν 4.500 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από φυματίωση και περίπου 30.000 άνθρωποι αρρωσταίνουν από αυτή την ασθένεια, η οποία μπορεί και να προληφθεί αλλά και να θεραπευθεί. Από το 2000 μέχρι σήμερα, συνολικά 54 εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί χάρις στις παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση της φυματίωσης και η θνητότητα της νόσου έχει μειωθεί κατά 42%.

Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως παγκόσμιο στόχο δημόσιας υγείας την εξάλειψη της  φυματίωσης ως το 2030. Ωστόσο, το 2020 παρατηρήθηκε, στο πλαίσιο της  πανδημίας COVID-19 και για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, αύξηση των θανάτων  από φυματίωση παγκοσμίως, κυρίως λόγω του περιορισμού πρόσβασης των  πασχόντων σε υπηρεσίες υγείας.

Δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις της και για την  Ελλάδα: «Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, η φυματίωση παρουσίασε αύξηση το 2020 και το 2021, δεδομένου ότι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας είχε διαταραχθεί λόγω της πανδημίας».

Στην Ελλάδα, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας ΕΟΔΥ, δηλώνονται κατά μέσο όρο 580 περιπτώσεις φυματίωσης κάθε χρόνο.

Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει τον κίνδυνο εκ νέου ανάδυσης της φυματίωσης στην  μετα-COVID περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΥ σχεδιάζει την επανεκκίνηση  στρατηγικών δράσεων, ώστε να μεταστραφεί η αρνητική επίδραση της πανδημίας  στην αντιμετώπιση της φυματίωσης και να περιοριστούν οι επιπτώσεις της σοβαρής  αυτής νόσου στην Ελλάδα.

Η φυματίωση δεν κολλά εύκολα – πρέπει να είστε σε στενή και μακρόχρονη επαφή με κάποιον που πάσχει από φυματίωση (για παράδειγμα, να ζείτε στο ίδιο σπίτι) – αλλά πρέπει να γνωρίζουμε όλοι τα συμπτώματα της ασθένειας ώστε να είμαστε σε θέση να ζητήσουμε θεραπεία όσο το δυνατό γρηγορότερα. 

Η φυματίωση θεραπεύεται με τη χορήγηση ειδικών αντιβιοτικών. 

Πώς μεταδίδεται η φυματίωση και τι πιθανότητες υπάρχουν να μολυνθεί κανείς;

Ο μόνος τρόπος μετάδοσης της φυματίωσης είναι άμεσα από κάποιον που έχει λοιμώδη φυματίωση στους πνεύμονες ή τον λαιμό. Αν και η φυματίωση μεταδίδεται μέσω του αέρα όταν τα άτομα που έχουν την ασθένεια βήχουν ή φτερνίζονται, θα πρέπει να έχετε στενή και μακρόχρονη επαφή με μολυσμένο άτομο για να κολλήσετε την ασθένεια. Επομένως η πιθανότητα να κολλήσετε φυματίωση στο λεωφορείο ή στο μετρό, για παράδειγμα, είναι πολύ μικρή. 

Υπάρχουν άτομα που έχουν φυματίωση των πνευμόνων αλλά δεν μεταδίδουν την νόσο, και, εφόσον λαμβάνουν την σωστή θεραπεία, τα περισσότερα άτομα με λοιμώδη φυματίωση σταματούν να μεταδίδουν την ασθένεια πολύ γρήγορα – γενικά μετά από περίπου δύο εβδομάδες – με την προϋπόθεση ότι λαμβάνουν την σωστή θεραπεία. 

Αν και ο καθένας μπορεί να κολλήσει φυματίωση, μερικές ομάδες ατόμων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλες. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα τα οποία: 

• Έχουν ζήσει μέσα στο ίδιο σπίτι - ή είχαν μακρόχρονη και στενή επαφή – με κάποιον που υπέφερε από την ενεργό μορφή (την κολλητική μορφή) της νόσου. 

• Ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες ή σε συνθήκες συνωστισμού, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων των αστέγων και όσων κοιμούνται στο δρόμο 

• Έχουν ζήσει, δουλέψει ή μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κάποια χώρα με υψηλό ποσοστό φυματίωσης, όπως η νοτιοανατολική Ασία, το τμήµα της Αφρικής κάτω από την Σαχάρα και μερικές χώρες στην Ανατολική Ευρώπη 

• Έχουν ίσως εκτεθεί στη φυματίωση όταν ήταν νέοι όταν η νόσος ήταν συχνότερη σε αυτή τη χώρα 

• Είναι παιδιά γονέων των οποίων η χώρα καταγωγής έχει υψηλό ποσοστό φυματίωσης 

• Έχουν πάει φυλακή 

• Είναι ανίκανοι να αντισταθούν στις μολύνσεις (ανοσοκαταστολή) λόγω ασθένειας (π.χ. HIV) ή λόγω θεραπείας 

• Είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά ή κάνουν κατάχρηση αλκοόλ 

• Δεν τρώνε αρκετά ώστε να παραμείνουν υγιείς. 

Πώς θα ξέρω εάν έχω φυματίωση; Στα πιο συχνά συμπτώματα της φυματίωσης περιλαμβάνονται: 

• Έντονη αδυναμία,
• Καταβολή,
• Απώλεια βάρους ,
• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Νυκτερινοί ιδρώτες.
• Σε εντόπιση της νόσου στους πνεύμονες τα επιπλέον συμπτώματα είναι βήχας που διαρκεί περισσότερο από 15 μέρες , πόνος στο θώρακα και αιμόπτυση.

Υπάρχουν ενδείξεις που θα πρέπει, χωρίς να μας ανησυχήσουν, να μας προτρέψουν να συμβουλευθούμε ειδικό:

• Βήχας που διαρκεί> 3 εβδομάδες.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Πυρετός και έντονη εφίδρωση τη νύχτα
• Γενική και ασυνήθιστη αίσθηση κούρασης και αδιαθεσίας.
• Έλλειψη διάθεσης για φαγητό.
• Αιμόπτυση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που εισπνέουν τα μυκοβακτηρίδια μολύνονται αλλά δεν νοσούν επειδή ο οργανισμός τους έχει την ικανότητα να αμυνθεί και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Τα μυκοβακτηρίδια της φυματίωσης γίνονται ενεργά αν το αμυντικό σύστημα δεν μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξή τους. Έτσι αυτά πολλαπλασιάζονται μέσα στον οργανισμό και προκαλούν νόσο. Περισσότερο ευαίσθητα είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, καρκίνο, λευχαιμία, λεμφώματα, αλκοολικοί, τοξικομανείς.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις κι άλλων προβλημάτων, αλλά εάν τα έχετε και ανησυχείτε, μιλήστε με τον ιατρό σας. 

Η δερμοαντίδραση mantoux είναι ο μόνος τρόπος να δούμε αν κάποιος έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Πρόκειται για εξέταση που βασίζεται στην ενδοδερμική έγχυση μικρής ποσότητας φυματινικής πρωτεΐνης και το αποτέλεσμα ελέγχεται μετά 48-72 ώρες.

Νόμιζα ότι υπήρχε εμβόλιο κατά της φυματίωσης; 

Υπάρχει ένα εμβόλιο (BCG) το οποίο χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την προστασία εναντίον της φυματίωσης. Το εμβόλιο αυτό συντελεί καλύτερα στην πρόληψη των πιο σοβαρών μορφών φυματίωσης στα παιδιά. Ωστόσο το BCG δεν προστατεύει από την φυματίωση σε όλες τις περιπτώσεις κι επομένως χρειάζεται να γνωρίζετε τα σημεία και τα συμπτώματα της ασθένειας. 

Σε ποιους παρέχεται το εμβόλιο BCG; 

Το εμβόλιο BCG παρέχεται: 

• Σε όλα τα βρέφη/νήπια που γεννιούνται ή ζουν σε περιοχές όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη

• Στα βρέφη/νήπια των οποίων οι γονείς ή οι παππούδες και οι γιαγιάδες έχουν ζήσει σε χώρες όπου η συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης είναι 40/100.000 του πληθυσμού ή μεγαλύτερη 

• Σε νέους πρόσφυγες οι οποίοι δεν έχουν κάνει το εμβόλιο εναντίον της νόσου αυτής και οι οποίοι προέρχονται από χώρες όπου η φυματίωση εμφανίζεται συχνά 

Θεραπεία Πνευμονικής Φυματίωσης                                     

Η θεραπεία της πνευμονικής φυματίωσης μπορεί να διακριθεί σε δύο φάσεις: α) Φάση έναρξης και β) Φάση συνέχισης. Η αρχική φάση πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε 4 κύρια αντιφυματικά φάρμακα. Υπάρχουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα στα οποία η αρχική φάση έχει διάρκεια 2 μήνες και η φάση συνέχισης κυμαίνεται από 4 έως και 7 μήνες. Η επιλογή της αρχικής θεραπευτικής αγωγής είναι πάντα εμπειρική μιας και κατά την έναρξη της θεραπείας δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν στοιχεία για την ευαισθησία του μυκοβακτηριδίου. Τα δεδομένα  ευαισθησίας είναι διαθέσιμα μετά το δίμηνο και χρησιμοποιούνται για να κατευθύνουν την θεραπεία εφόσον υπάρχουν αντοχές.

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΓΩΓΗ 2-3 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ ΤΗ ΝΟΣΟ.

ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ HIV ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΕΝΑ<< ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΔΙΔΥΜΟ >> ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΟΤΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ.

ΤΟ 1/3 ΤΩΝ HIV(+) ΕΧΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΟΛΥΝΘΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ.

Πώς αλλιώς είναι δυνατή η αποφυγή της φυματίωσης; 

Ο σπουδαιότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος αποφυγής της εξάπλωσης της φυματίωσης σε αυτή τη χώρα είναι η όσο το δυνατόν γρηγορότερη διάγνωση της ασθένειας και η παροχή πλήρους κύκλου σωστής θεραπείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τα σχετικά με την νόσο. 

Για να μην μεταδίδει ο ασθενή την νόσο θα πρέπει να γίνεται:

• Κανονική λήψη φαρμάκων
• Νοσηλεία σε ιδιαίτερο δωμάτιο
• Κάλυψη του στόματος όταν ο πάσχων βήχει, φταρνίζεται, γελά ή μιλά έντονα.
• Αποχή από σχολείο, εργασία για όσο χρόνο υπάρχει μεταδοτικότης.
• Καλός αερισμός χώρου διαμονής.

Διαβάστε επίσης

• Η φυματίωση είναι εδώ, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Μύθοι και αλήθειες για την φυματίωση. (video)
• Ωρολογιακή βόμβα η φυματίωση στην Ελλάδα – Κάθε χρόνο 50 κρούσματα
• Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία - Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης 2016
• H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.

Πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2026