Δρεπανοκυτταρική αναιμία: συμπτώματα, κληρονομικότητα, διάγνωση και μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα δρεπανοκυτταρικά σύνδρομα χαρακτηρίζονται από την παρουσία παθολογικής αιμοσφαιρίνης S. 

 Ως Δρεπανοκυτταρικά Σύνδρομα, ICD-10 D57, χαρακτηρίζονται μια ομάδα διαταραχών του Αίματος, όπως η ομόζυγος Δρεπανοκυτταρική Αναιμία, η Μικροδρεπανοκυτταρική Αναιμία κ.α. Η Δρεπανοκυτταρική Αναιμία και Μικροδρεπανοκυτταρική Αναιμία χαρακτηρίζονται από την παρουσία της παθολογικής αιμοσφαιρίνης S. Τα ερυθροκύτταρα με αιμοσφαιρίνη S γίνονται δύσκαμπτα και παίρνουν το σχήμα δρέπανου προκαλώντας απόφραξη των μικρών αγγείων, ελλιπή οξυγόνωση του αίματος και βλάβη στους ιστούς.

Δρεπανοκυτταρική Αναιμία: (ΔΑ)Πρόκειται για βαριά αιμολυτική αναιμία η οποία έχει από την παιδική ηλικία σοβαρές επιπτώσεις σε πολλά όργανα και συστήματα, αλλά και στην ανάπτυξη του οργανισμού. Επιπρόσθετα οι ασθενείς εμφανίζουν "κρίσεις πόνου" και συχνές λοιμώξεις. Οι ασθενείς χρειάζονται συνεχή ιατρική παρακολούθηση, συχνές επισκέψεις στα Ειδικά Τμήματα των νοσοκομείων.

Η δρεπανοκυτταρική αναιμία είναι μία κληρονομικού χαρακτήρα νόσος που κληροδοτείται στα παιδιά αν ένας από τους δύο γονείς ή και οι δύο έχουν το γονίδιο. Εάν ένα παιδί κληρονομήσει το γονίδιο μόνο από τον ένα γονιό του, τότε έχει το στίγμα της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, και είναι δυνατό, ακόμη κι αν δεν εκδηλώσει κανένα σύμπτωμα να κληροδοτήσει το γονίδιο στο παιδί του.

Η μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία είναι η μεικτή ετεροζυγωτία δρεπανοκυτταρικού και β θαλασσαναιμικού γονυλλίου.

Στην Ιταλία, στην Ελλάδα και στην Αφρική  παρατηρείται μια μορφή συγγενούς αιμολυτικής αναιμίας που μοιάζει με την δρεπανοκυτταρική στις επώδυνες και αναιμικές κρίσεις, αλλά έχει διαφορετικά αιματολογικά χαρακτηριστικά.

Αιτία της ασθένειας είναι η παθογόνος (σημειακή) μετάλλαξη στο γονίδιο της β-σφαιρίνης. Αυτή προκαλεί τη σύνθεση της μεταλλαγμένης β-σφαιρίνης(β s ) και της αντίστοιχης HbS (α 2 β s 2 ) αντί της φυσιολογικής HbA (α 2 β Α 2 ). Όταν και τα δύο γονίδια που κληρονομούνται από τους γονείς έχουν την παθογόνο μετάλλαξη (ομόζυγη Δρεπανοκυτταρική Αναιμία) τότε στα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος υπάρχει μόνο η HbS που προκαλεί τη δημιουργία δρεπανόμορφων κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά ευθύνονται για την αναιμία και τα υπόλοιπα σοβαρά κλινικά συμπτώματα. Τα ερυθροκύτταρα με την αιμοσφαιρίνη S γίνονται δύσκαμπτα και μοιάζουν με δρεπάνι (απ’ όπου και προέρχεται το όνομα δρεπανοκυτταρική αναιμία) προκαλώντας απόφραξη των μικρών αγγείων, ελλιπή οξυγόνωση του αίματος και βλάβη στους ιστούς.

Η νόσος είναι κληρονομική. Εάν οι γονείς φέρουν το υπεύθυνο γονίδιο, το παιδί έχει πολλές πιθανότητες να εκδηλώσει την εν λόγω αναιμία. Οι πάσχοντες παρουσιάζουν μετάλλαξη της αιμοσφαιρίνης, η οποία είναι η βασική αιτία δρεπανοκυτταρικής αναιμίας. Η μετάλλαξη αυτή απαντάται στο έκτο αμινοξύ της Β-πολυπεπτιδικής αλυσίδας και διαταράσσει την ισορροπία των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Στη συνέχεια προκαλείται απόφραξη των αγγείων, δυσκολία οξυγόνωσης του αίματος και γενικότερη βλάβη στους ιστούς. Έχει παρατηρηθεί ότι η νόσος απαντάται συχνά σε τροπικές περιοχές και στη μαύρη φυλή

Συμπτώματα

Η κλινική εικόνα των ασθενών με δρεπανοκυτταρική θαλασσαιμία κυμαίνεται από ελαφριά ως και βαρύτατη. Οι πάσχοντες σε γενικές γραμμές εμφανίζουν αναστολή της ανάπτυξης και διαταραχές θρέψης. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

Επώδυνες κρίσεις: Το άλγος αφορά την κοιλιακή χώρα δίνοντας ακόμη και την εντύπωση οξείας κοιλίας, το θώρακα και τις αρθρώσεις. Συχνά οι κρίσεις αρχίζουν χωρίς σαφή αιτιολογία. Στο 30% των περιστατικών προηγείται κάποια λοίμωξη ενώ σε άλλες περιπτώσεις ενοχοποιούνται μεταβολές του καιρού, αφυδάτωση, αλλαγή υψόμετρου. Ειδική αναφορά γίνεται στον πριαπισμό που αποτελεί επώδυνη στύση πέρα των έξι ωρών και αφορά κυρίως νεαρά άτομα.

• Βλάβες οργάνων λόγω αγγειακής απόφραξης: Τα αλλεπάλληλα έμφρακτα οδηγούν προοδευτικά σε βλάβες των ιστών και των οργάνων. Παραδειγματικά τα έμφρακτα του σπληνός οδηγούν σε ατροφία του οργάνου, τα έμφρακτα των πνευμόνων καταλήγουν σε πνευμονική υπέρταση και εκδηλώσεις χρόνιας πνευμονικής καρδίας και τα έμφρακτα του ήπατος σε ίνωση του οργάνου. Αξίζει να αναφέρουμε πως οι αποφράξεις των εγκεφαλικών αγγείων καταλήγουν σε σπασμούς, κεφαλαλγίες, τύφλωση, ακόμη και σε κώμα και ημιπληγία. Οι νεφροί υφίστανται και αυτοί τις συνέπειες της παθολογικής αιμοσφαιρίνης και συμμετέχουν συχνά με εκδηλώσεις που κυμαίνονται από απλή ισοσθενουρία ως και νεφρική ανεπάρκεια.

• Ευπάθεια στις λοιμώξεις: Κατά μεγάλο μέρος οφείλεται στην υπολειτουργία του σπληνός και στην ατελή οψωνοποίηση και φαγοκυττάρωση των μικροβίων. Συχνότερα αίτια προσβολής είναι ο πνευμονιόκοκκος, ο σταφυλόκοκκος, ο αιμόφιλος, η σαλμονέλλα και το μυκόπλασμα.

• Εκδηλώσεις αναιμίας: Είναι αιμολυτικού τύπου και ποικίλης βαρύτητας. Χαρακτηριστική είναι η προσαρμογή των ασθενών σε χαμηλές τιμές αιμοσφαιρίνης.

• Επιπτώσεις στο σκελετό: Η άσηπτη νέκρωση της κεφαλής του μηριαίου, η αμφίκοιλη παραμόρφωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων και η καθυστερημένη σύγκλειση των επιφύσεων είναι μερικές από αυτές.

• Υποτροπιάζοντα έλκη: Συνήθως εντοπίζονται στο κάτω τριτημόριο και στην εσωτερική επιφάνεια της κνήμης εξαιτίας πτωχής παράπλευρης κυκλοφορίας.

Tα συμπτώματα της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας είναι παρόμοια με αυτά της απλής αναιμίας:

•    Ζάλη
•    Αίσθημα κόπωσης
•    Ταχυκαρδία
•    Δύσπνοια
•    Τάση λιποθυμίας και αδυναμίας
•    Θωρακικός πόνος
•    Ωχρότητα των ματιών και του δέρματος
•    Απλαστική κρίση (διακοπή παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών)
•    Δακτυλίτιδα
•    Κοιλιαλγία
•    Εγκεφαλικό επεισόδιο
•    Ευκολία λοίμωξης
•    Βλάβες στα νεφρά
•    Καθυστέρηση ανάπτυξης στα παιδιά

Δρεπανοκυτταρική αναιμία και ψυχική υγεία

Η επίπτωση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας στην ψυχική υγεία τόσο του ασθενούς όσο και της οικογενείας του είναι αδιαμφισβήτητη. Παρά την εκτεταμένη καταγραφή των ψυχικών προβλημάτων σε ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία δεν έχει δοθεί η πρέπουσα έμφαση στην πρόληψη, στην αιτιολογική και ολιστική αντιμετώπιση και στην θωράκιση των οικογενειών στην καθημέρα κλινική πράξη. 

Πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι τα παιδιά με δρεπανοκυτταρική αναιμία έχουν χαμηλότερο ΙQ κατά περίπου 5 βαθμούς συγκρινόμενα με το γενικό πληθυσμό. Οι ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία παρουσιάζουν επίσης αυξημένη συχνότητα ψυχιατρικών διαταραχών και ψυχοκοινωνικών προβλημάτων. Ειδικά οι ασθενείς με αυξημένη συχνότητα επώδυνων κρίσεων και περιορισμένη κοινωνική ζωή καθώς και οι μητέρες τους παρουσιάζουν κατάθλιψη και αυξημένα επίπεδα άγχους. Είναι μάλιστα ενδιαφέρον ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του βαθμού της κατάθλιψης του παιδιού και του βαθμού της κατάθλιψης και της προσαρμογής στο γάμο της μητέρας του. Παιδί και μητέρα λειτουργούν ως μία αναπόσπαστη μονάδα επηρεάζοντας ο ένας τον άλλο. Οι ίδιες μάλιστα οι μητέρες θεωρούν ότι τα παιδιά τους όχι μόνο πάσχουν από κατάθλιψη σε αυξημένα ποσοστά αλλά και ότι έχουν πολύ μειωμένες ικανότητες σε σχέση με τους συμμαθητές τους. Είναι σημαντικό ότι η κατάθλιψη και το άγχος που βιώνει ένα παιδί είναι ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση της οικογένειας και εξαρτάται μόνο από την σοβαρότητα της νόσου.

Διάγνωση 

Η διάγνωση της νόσου γίνεται με ειδικές αιματολογικές εξετάσεις(ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης) ή μοριακή ανάλυση. Προγεννητικά, η ανίχνευση του γονιδίου γίνεται μέσω της αμνιοπαρακέντησης.

Από το οικογενειακό ιστορικό ο ένας γονέας έχει δρεπανοκυτταρικό γονύλλιο και ο άλλος θαλασσαναιμικό.

Υπάρχουν οι θαλασαναιμικές μορφολογικές αλλοιώσεις των ερυθροκυττάρων, που λείπουν από την ομόζυγη δρεπανοκυτταρική αναιμία.

Η δοκιμασία δρεπανώσεως είναι θετική

Στην ηλεκτροφόρηση υπάρχει 70% HbS, λίγη Hb F και αυξημένη HbA2 χαρακτηριστική του θαλασσαναιμικού γονυλλίου. Ως προς την HbA, αν το θαλασσαναιμικό γονύλλιο είναι β+, τότε αυτή υπάρχει σε ποσοστό 10-25%, εάν όμως το θαλασσαναιμικό γονύλλιο είναι β0, τότε η HbA λείπει τελείως, οπότε η διάκριση από την δρεπανοκυτταρική αναιμία γίνεται δυσχερώς και θα στηριχθεί στις θαλασσαναιμικές μορφολογικές αλλοιώσεις και την αυξημένη HbA2.

Οριστική θεραπεία για την πάθηση δεν υπάρχει. Οι υπάρχουσες στοχεύουν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και στην ελαχιστοποίηση των ενδεχόμενων επιπλοκών. Ως πάγια θεραπευτική μέθοδος εφαρμόζεται η μετάγγιση είτε η απλή είτε η αφαιμαξομετάγγιση. Σε περιπτώσεις χρόνιων μεταγγίσεων ο οργανισμός λαμβάνει υπερβολικές ποσότητες σιδήρου, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την αποσιδήρωσή του.

Οι μεταγγίσεις ενδείκνυνται σε χαμηλές τιμές του αιματοκρίτη κυρίως κάτω από 20 μονάδες και σε αντιμετώπιση σοβαρών επιπλοκών όπως η βαριά απλαστική κρίση, το σύνδρομο παγίδευσης ερυθρών στο σπλήνα και η σηψαιμία.

Όταν παρουσιάζονται κρίσεις απαιτείται ενυδάτωση του ασθενή και ταυτόχρονη χορήγηση αναλγητικών για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Συνιστάται ο εμβολιασμός του ασθενούς για την πρόληψη της ηπατίτιδας Β, του πνευμονιόκοκκου, του μικροβίου που προκαλεί την μηνιγγίτιδα και του αιμόφιλου της ινφλουέντσας. Σε ορισμένες, λίγες στον αριθμό, περιπτώσεις προτείνεται η μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η γονιδιακή θεραπεία θα καθορίσει την τελική θεραπεία που θα δοθεί στον ασθενή που πάσχει από την εν λόγω νόσο.

Πρόληψη 

Για την πρόληψη της νόσου καλούνται όλοι όσοι επιθυμούν να τεκνοποιήσουν να υποβληθούν σε ειδικά αιματολογικά τεστ για να διαπιστωθεί αν φέρουν το γονίδιο που ευθύνεται για την πρόκληση της νόσου. Αν και οι δύο γονείς εντοπιστούν με το εν λόγω γονίδιο, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί με δρεπανοκυτταρική αναιμία.

Αν έχει ήδη διαγνωστεί η νόσος επιβάλλεται η ιδιαίτερη προσοχή στις λοιμώξεις και εμβολιασμός του παιδιού. Οι άνθρωποι που πάσχουν από δρεπανοκυτταρική αναιμία έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Εάν ο πάσχων φροντίζει σωστά την υγεία του και ακολουθεί τις ιατρικές συμβουλές μπορεί να ζήσει και για περισσότερα από 50 χρόνια.

Παγκόσμια Ημέρα Δρεπανοκυτταρικής Νόσου

Στις 22 Δεκεμβρίου 2008, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε για πρώτη φορά τη Δρεπανοκυτταρική αναιμία ως ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Ανάμεσα στα αντικείμενα αυτής της απόφασης, A/63/L63, ήταν και ο καθορισμός της 19ης Ιουνίου, εκάστου έτους, ως «Παγκόσμια Ημέρα Δρεπανοκυτταρικής Νόσου». Μία παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Ο πρώτος εορτασμός της Παγκόσμιας ημέρας Δρεπανοκυτταρικής νόσου, στις 19 Ιουνίου 2009, έγινε στη Νέα Υόρκη, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO - World Health Organization), το Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης Παιδιών των Ηνωμένων Εθνών (UNICEF - United Nations Children's Emergency Fund) και τα Ηνωμένα Έθνη (UN - United Nations).

Διαβάστε επίσης

• Αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας. Τροφές με σίδηρο. Ο ρόλος της βιταμίνης C
• Σιδηροπενική αναιμία: τι είναι, που οφείλεται, τι προκαλεί, ποιοι κινδυνεύουν, πώς γίνεται η διάγνωση.
• Πόσο απαραίτητη είναι η φερριτίνη στον έλεγχο της σιδηροπενικής αναιμίας;
• Δυναμώνοντας το αίμα σας με σίδηρο. Πότε και πώς πρέπει να παίρνετε χάπια σιδήρου.

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Πρώτη δημοσίευση: 19 Ιουνίου 2015 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 19 Ιουνίου 2026

Όμιλος Τσέτη: Ξεχώρισε και φέτος στα Αριστεία Φαρμακευτικής Αγοράς 2026 με 12 διακρίσεις

medlabnews.gr iatrikanea

Με συνολικά 12 διακρίσεις για τις φαρμακοβιομηχανίες UNI-PHARMA και InterMed, ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη (ΟΦΕΤ) ξεχώρισε για ακόμη μία χρονιά στα Αριστεία Φαρμακευτικής Αγοράς 2026, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική του δέσμευση στην καινοτομία, την επιστημονική τεκμηρίωση, την υπεύθυνη επικοινωνία και την ανάπτυξη προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας για τον επαγγελματία υγείας και τον καταναλωτή.

Η επετειακή τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε στο Roof Garden του UNIC Athens στο Ελληνικό και διοργανώθηκε από τη Noufio Communication Services, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της φαρμακευτικής αγοράς, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επιχειρηματικού κόσμου.

Η UNI-PHARMA απέσπασε επτά διακρίσεις, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική παρουσία της τόσο στην ανάπτυξη προϊόντων όσο και στην επικοινωνία τους προς το κοινό και τους επαγγελματίες υγείας.

Συγκεκριμένα βραβεύθηκε στην κατηγορία Innovative Product με:
Gold βραβείο στην υποκατηγορία Dietary Supplements για το Lactolevure Probio Mood
Silver βραβείο στην υποκατηγορία OTC για το Recigar
Gold βραβείο στην κατηγορία MedTech για το Repel Myco Clean Nail Patch
Silver βραβείο στην κατηγορία MedTech για το CURAderm Powder Spray

Διακρίθηκε επίσης στα βραβεία Marketing με:
Gold βραβείο στην κατηγορία Integrated 360° Marketing Campaign για το TREBON
Silver βραβείο στην κατηγορία Integrated 360° Marketing Campaign για το APOTEL
Platinum βραβείο στην κατηγορία Digital Campaign of the Year για τη σειρά TONOSAN

Παράλληλα, η InterMed κατέκτησε πέντε διακρίσεις, αναδεικνύοντας τη δυναμική της παρουσία στους τομείς της δερμοκαλλυντικής φροντίδας, των συμπληρωμάτων διατροφής, της καινοτομίας στο Med Technology και της ψηφιακής επικοινωνίας.

Συγκεκριμένα βραβεύθηκε στην κατηγορία Innovative Product με:

· Gold βραβείο στην υποκατηγορία Cosmetics για τις Eva Belle Ampoules

· Silver βραβείο στην υποκατηγορία Dietary Supplements για το Eva Intima PMS

· Platinum βραβείο στην κατηγορία MedTech για τις LED συσκευές περιποίησης δέρματος SKIN TECH από τα The Skin Pharmacist.

H InterMed ξεχώρισε και στα βραβεία Marketing με:

Gold βραβείο στην κατηγορία Digital Campaign of the Year για την καμπάνια Luxurious SunCare

Gold βραβείο στην κατηγορία Best Use of Social Media για το concept της digital series «Παιδίατρος Φανούλης» με τον Φάνη Λαμπρόπουλο.

Οι διακρίσεις αυτές αποτελούν αναγνώριση της στρατηγικής του Ομίλου Τσέτη να επενδύει συστηματικά στην έρευνα και ανάπτυξη, στην καινοτομία, στην επιστημονική γνώση και στη δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της υγείας και της αυτοφροντίδας.

Ο θεσμός των Αριστείων Φαρμακευτικής Αγοράς επιβραβεύει από το 2017 επιχειρήσεις, οργανισμούς και ομάδες που συμβάλλουν στην πρόοδο της φαρμακευτικής περίθαλψης και της πρόληψης, μέσα από καινοτόμα προϊόντα, πρακτικές και πρωτοβουλίες.

UNI_PHARMA #InterMed
www.uni-pharma.gr
www.intermed.com.gr

Η Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας υπεγράφη από τον Πρόεδρο της Βουλής

medlabnews.gr iatrikanea

Τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη επισκέφθηκαν στο γραφείο του στο Κοινοβούλιο τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας και τον ενημέρωσαν για τη Χάρτα που συνέταξε η ΕΠΕ με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την ίδρυσή της.

Εκπροσωπώντας τη Βουλή των Ελλήνων ο κ. Κακλαμάνης υπέγραψε τη Χάρτα, μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των φορέων υγείας για τις προκλήσεις που συνδέονται με την υγεία του αναπνευστικού συστήματος. Οι «5+1 άξονες» της Χάρτας επικεντρώνονται:

Στους Εμβολιασμούς

Στο Περιβάλλον και στην Αναπνευστική Υγεία

Στα Καπνικά προϊόντα

Στην Παχυσαρκία

Στην Έγκαιρη διάγνωση του Καρκίνου του Πνεύμονα

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε ενημέρωση των εργαζομένων στο Κοινοβούλιο για τα ζητήματα πρόληψης, με πρωτοβουλία του Συλλόγου Εργαζομένων της Βουλής και στη συνέχεια η Μονάδα Πρόληψης Αναπνευστικών Νοσημάτων της ΕΠΕ πραγματοποίησε εξέταση σπιρομέτρησης συνολικά σε 132 άτομα, εκ των οποίων 76 γυναίκες και 56 άνδρες καθώς και στον Πρόεδρο της Βουλής.

Ο Νικήτας Κακλαμάνης συνεχάρη τα Μέλη της ΕΠΕ αλλά και το προεδρείο του Συλλόγου Εργαζομένων στη Βουλή για την πρωτοβουλία, δηλώνοντας ότι θα βρίσκεται στο πλευρό τους στην προσπάθεια που καταβάλλουν να ενημερώσουν σχετικά με τα οφέλη της πρόληψης και την προάσπιση της δημόσιας υγείας.

Στην επίσκεψη στο Γραφείο του Προέδρου της Βουλής συμμετείχαν από το Δ.Σ. της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας οι: Στέλιος Λουκίδης Πρόεδρος, Νικόλαος Τζανάκης Αντιπρόεδρος, Πέτρος Μπακάκος Γεν. Γραμματέας, Νικολέττα Ροβίνα Ειδική Γραμματέας και υπεύθυνη εκπαίδευσης και τα μέλη του Δ.Σ. Παρασκευή Κατσαούνου και Χαράλαμπος Μόσχος.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης ευχαρίστησε τον Νικήτα Κακλαμάνη καθώς και το προεδρείο του Συλλόγου Εργαζομένων στη Βουλή για τη συμμετοχή τους και την υποστήριξη στην πρωτοβουλία της ΕΠΕ, καθώς στόχος των παρεμβάσεων που καταγράφονται στη Χάρτα είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα και ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (CRDs).

Μήπως οι «αιωνόβιοι» της Ικαρίας ήταν απλώς λάθη στα ληξιαρχεία; Το βιβλίο που αμφισβητεί τις Μπλε Ζώνες της μακροζωίας

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Για χρόνια, η Ικαρία παρουσιάζεται διεθνώς ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα «Blue Zone». Το αφήγημα είναι ελκυστικό: μεσογειακή διατροφή, περπάτημα, κοινωνικότητα, χαμηλό στρες, ύπνος, τοπικά προϊόντα και ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί.

Πράγματι, ελληνικές και διεθνείς μελέτες έχουν εξετάσει ηλικιωμένους κατοίκους της Ικαρίας και έχουν περιγράψει χαρακτηριστικά του τρόπου ζωής τους. Η Ikaria Study, που δημοσιεύθηκε το 2011, μελέτησε άτομα άνω των 80 ετών στο νησί, καταγράφοντας δημογραφικά, διατροφικά, ψυχολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Άλλη μελέτη του 2021 εξέτασε άτομα άνω των 90 ετών σε περιοχές της Ικαρίας και κατέγραψε υψηλή κοινωνική επαφή, στοιχεία μεσογειακής διατροφής και φυσικής δραστηριότητας.

Όμως άλλο πράγμα είναι να πούμε ότι ένας τρόπος ζωής είναι υγιεινός και άλλο ότι αποδεικνύει πως μια περιοχή παράγει ασυνήθιστα πολλούς αιωνόβιους.

Τι υποστηρίζει ο Saul Justin Newman

Ο Newman δεν αμφισβητεί ότι η άσκηση, η καλή διατροφή, η αποφυγή καπνίσματος και οι κοινωνικοί δεσμοί ωφελούν την υγεία. Αμφισβητεί όμως την αξιοπιστία πολλών δεδομένων ακραίας μακροζωίας.

Σύμφωνα με την κεντρική του θέση, οι ισχυρισμοί για υπερβολικά πολλούς ανθρώπους άνω των 100 ή 110 ετών συχνά εμφανίζονται σε περιοχές με φτωχότερη καταγραφή γεννήσεων και θανάτων, ελλιπή πιστοποιητικά γέννησης και διοικητικές αστοχίες. Σε σχετική εργασία του, υποστηρίζει ότι πολλά αρχεία υπεραιωνόβιων παρουσιάζουν μοτίβα συμβατά με γραφειοκρατικά λάθη ή απάτη συντάξεων.

Για την Ελλάδα, ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι σημαντικό ποσοστό καταγεγραμμένων αιωνόβιων ήταν νεκροί, αγνοούμενοι ή περιπτώσεις προβληματικής καταγραφής. Η θέση αυτή είναι ισχυρή αλλά αμφισβητούμενη και πρέπει να παρουσιάζεται ως ισχυρισμός του Newman, όχι ως τελεσίδικα αποδεδειγμένο συμπέρασμα.

Υπήρξαν πράγματι «νεκροί συνταξιούχοι» στην Ελλάδα;

Ναι. Αυτό δεν αφορά ειδικά την Ικαρία, αλλά δείχνει ότι το πρόβλημα των λανθασμένων ή καταχρηστικών μητρώων υπήρξε πραγματικό στην Ελλάδα.

Το 2011, το Reuters μετέδωσε ότι διασταυρώσεις στοιχείων είχαν αποκαλύψει περίπου 4.500 νεκρούς δημοσίους υπαλλήλους που συνέχιζαν να λαμβάνουν σύνταξη. Το 2012, σύμφωνα επίσης με το Reuters, η Ελλάδα σταμάτησε πληρωμές συντάξεων ή επιδομάτων σε περίπου 200.000 άτομα, επειδή είτε δεν τα δικαιούνταν είτε ήταν νεκροί.

Αυτά τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν αυτομάτως ότι οι αιωνόβιοι της Ικαρίας ήταν ψεύτικοι. Δείχνουν όμως ότι ο Newman πατά πάνω σε ένα υπαρκτό διοικητικό πρόβλημα: όταν τα μητρώα είναι αδύναμα, οι ισχυρισμοί για ακραία ηλικία χρειάζονται πολύ αυστηρή επαλήθευση.

Η απάντηση των υποστηρικτών των Blue Zones

Οι υποστηρικτές των Blue Zones απορρίπτουν ότι το φαινόμενο καταρρέει. Σε απάντηση στις επικρίσεις, δημογραφικές αναλύσεις υποστηρίζουν ότι οι Blue Zones δεν αφορούν κυρίως τους υπεραιωνόβιους άνω των 110 ετών, αλλά την αυξημένη αναλογία ανθρώπων που φτάνουν σε πολύ μεγάλη ηλικία, π.χ. άνω των 90 ετών.

Σε πρόσφατη ανασκόπηση του 2025, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η αξιολόγηση των Blue Zones είναι σύνθετη, επειδή απαιτεί αξιόπιστα μητρώα πληθυσμού, επιβεβαίωση ηλικίας και έλεγχο μεταναστευτικών ροών. Η ίδια ανασκόπηση αναφέρει ότι η Ικαρία και το Cilento εμφανίζουν υψηλό προσδόκιμο ζωής, αλλά η συνολική εικόνα διαφέρει ανά περιοχή και δεν είναι πάντα το ίδιο ισχυρή για όλες τις Blue Zones.

Άρα, η επιστημονική διαμάχη δεν είναι απλή. Δεν είναι «όλα ψέμα», αλλά ούτε και «όλα αποδεδειγμένα».

Η υπόθεση της Ικαρίας έχει δύο διαφορετικά επίπεδα.

• Πρώτον, ο ικαριώτικος τρόπος ζωής έχει πολλά στοιχεία που θεωρούνται γενικά ευνοϊκά για την υγεία: φυσική δραστηριότητα, κοινωνική συνοχή, μεσογειακή διατροφή, λιγότερη απομόνωση και πιο αργός ρυθμός ζωής. Αυτά συμβαδίζουν με τη σύγχρονη προληπτική ιατρική.
• Δεύτερον, οι εντυπωσιακοί ισχυρισμοί για εξαιρετικά πολλούς αιωνόβιους χρειάζονται σκληρή δημογραφική τεκμηρίωση: πιστοποιητικά γέννησης, ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, διασταύρωση με ασφαλιστικά μητρώα και έλεγχο μετανάστευσης. Χωρίς αυτά, η μακροζωία μπορεί να διογκώνεται από λάθη.

Το συμπέρασμα είναι πιο ψύχραιμο από τον μύθο: η Ικαρία μπορεί να είναι υπόδειγμα υγιεινού τρόπου ζωής, αλλά οι υπερβολικοί ισχυρισμοί για αιωνόβιους πρέπει να ελέγχονται με αυστηρά δημογραφικά δεδομένα.

Μικρός Άγγελος: «32 τραύματα σε 5-6 διαφορετικές φάσεις» — Καταπέλτης η ιατροδικαστική κατάθεση στη δίκη

 

medlabnews.gr iatrikanea 

Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία που κατατέθηκαν στη δίκη για τον θάνατο του 3χρονου Άγγελου στο Ηράκλειο, με την ιατροδικαστική κατάθεση να περιγράφει ευρήματα που, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο δικαστήριο, παραπέμπουν σε συστηματική παιδική κακοποίηση και παραμέληση.

Στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Ηρακλείου κατέθεσε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατροδικαστικής και διευθύντρια του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης, Έλενα Κρανιώτη, η οποία αναφέρθηκε στα τραύματα που έφερε το παιδί στο σώμα και στο κεφάλι. Η ιατροδικαστής κατέθεσε ότι ο μικρός Άγγελος έφερε 32 τραύματα, τα οποία δεν φαίνεται να προήλθαν από ένα μόνο περιστατικό, αλλά από πέντε έως έξι διαφορετικές χρονικές φάσεις.

Κατά την ίδια κατάθεση, το παλαιότερο τραύμα φέρεται να είχε προκληθεί αρκετές εβδομάδες πριν από την εισαγωγή του παιδιού στο νοσοκομείο — σε ορισμένα ρεπορτάζ αναφέρεται χρονικό διάστημα έως και περίπου δύο μήνες, ενώ αλλού έως και 40 ημέρες. Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι χρειάζεται προσοχή στη διατύπωση, όμως η βασική εικόνα που μεταφέρεται από τη δίκη είναι ότι τα τραύματα είχαν διαφορετική παλαιότητα και δεν αντιστοιχούσαν σε ένα μεμονωμένο συμβάν.

Η ιατροδικαστής φέρεται να ανέφερε ότι ο μηχανισμός πρόκλησης των κακώσεων ήταν πλήξη από θλων όργανο, δηλαδή από μη αιχμηρό αντικείμενο ή επιφάνεια. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το σοβαρό τραύμα στο κεφάλι εκτιμήθηκε ότι προκλήθηκε λίγα λεπτά έως λίγες ώρες πριν από τη διακομιδή του παιδιού.

Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στα απεικονιστικά ευρήματα. Η καθηγήτρια Παιδοακτινολογίας Μαρία Ραϊσάκη φέρεται να κατέθεσε ότι τα ευρήματα παρέπεμπαν σε κάκωση ισχυρής βίας, παρόμοια με εκείνη που μπορεί να παρατηρηθεί σε τροχαία ατυχήματα ή σε περιστατικά έντονης ανακίνησης/τραντάγματος. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η ίδια ανέφερε ότι η άπνοια αποτελεί «κόκκινη σημαία» σε υποψία παιδικής κακοποίησης, ενώ επισήμανε και κάταγμα στο μετακάρπιο που συνδεόταν με προγενέστερο χρόνο.

Στο δικαστήριο εξετάζεται και η υπερασπιστική εκδοχή περί ατυχήματος μέσα στο σπίτι. Η υπεράσπιση του 44χρονου κατηγορούμενου υποστηρίζει ότι το παιδί μπορεί να τραυματίστηκε ύστερα από πτώση ή χτύπημα σε έπιπλο, σενάριο που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, αμφισβητήθηκε από τα ιατροδικαστικά και ακτινολογικά ευρήματα που παρουσιάστηκαν.

Η υπόθεση παραμένει σε εξέλιξη και η δίκη διακόπηκε για τις 24 Ιουνίου 2026. Μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης, οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι. Ωστόσο, τα επιστημονικά ευρήματα που κατατέθηκαν στο ακροατήριο περιγράφουν μια εικόνα που υπερβαίνει το ενδεχόμενο ενός απλού ατυχήματος και στρέφουν την προσοχή στα σημάδια που μπορεί να δείχνουν επαναλαμβανόμενη κακοποίηση παιδιού.

Ιατρική διάσταση: Γιατί τα πολλαπλά τραύματα διαφορετικής παλαιότητας είναι κρίσιμο εύρημα

Στην παιδική κακοποίηση, οι ειδικοί αξιολογούν όχι μόνο το είδος της κάκωσης, αλλά και την κατανομή, την παλαιότητα, τη συμβατότητα με την αναφερόμενη ιστορία και την παρουσία παλαιότερων τραυμάτων ή καταγμάτων. Όταν ένα παιδί εμφανίζει πολλαπλές κακώσεις σε διαφορετικά στάδια επούλωσης, αυτό αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι δεν πρόκειται απαραίτητα για ένα τυχαίο μεμονωμένο συμβάν, αλλά πιθανώς για επαναλαμβανόμενη βία ή παραμέληση.

Σημεία που θεωρούνται ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι οι κακώσεις στο κεφάλι, οι ανεξήγητοι μώλωπες, τα κατάγματα χωρίς πειστική εξήγηση, τα τραύματα διαφορετικής ηλικίας, η καθυστερημένη μεταφορά στο νοσοκομείο και η ασυμφωνία ανάμεσα στην κλινική εικόνα και την περιγραφή των ενηλίκων.

«Δεν ήταν αρκετά ανάπηρος»: Φαρμακοποιός αυτοκτόνησε μετά από επιπλοκές εμβολιασμού – Τελικά αποζημιώθηκε η χήρα του

 medlabnews.gr iatrikanea

Η χήρα ενός Βρετανού φαρμακοποιού του NHS, ο οποίος έβαλε τέλος στη ζωή του μετά από σοβαρές επιπλοκές που ακολούθησαν τον εμβολιασμό του κατά της Covid-19, έλαβε τελικά αποζημίωση, περίπου τρία χρόνια μετά τον θάνατο του συζύγου της.

Η υπόθεση αφορά τον John Cross, 62 ετών, συνταξιούχο φαρμακοποιό από το Bromsgrove της Βρετανίας, ο οποίος είχε εμβολιαστεί τον Ιανουάριο του 2021 με το εμβόλιο Oxford/AstraZeneca. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στη Βρετανία, λίγες εβδομάδες αργότερα εμφάνισε σοβαρή νευρολογική διαταραχή, με παραλυτικά επεισόδια, ανάγκη νοσηλείας και μακρά αποκατάσταση.

Οι γιατροί του διέγνωσαν χρόνια φλεγμονώδη απομυελινωτική πολυνευροπάθεια — Chronic Inflammatory Demyelinating Polyneuropathy, CIDP — μια σπάνια αυτοάνοση νευρολογική πάθηση που μπορεί να προκαλέσει αδυναμία, μουδιάσματα, διαταραχές βάδισης και υποτροπές. Η οικογένειά του ανέφερε ότι ο Cross είχε φτάσει στο σημείο να μην μπορεί να κινηθεί, να ανοιγοκλείσει τα μάτια του ή να αναπνεύσει χωρίς ιατρική υποστήριξη.

Ο Cross υπέβαλε αίτηση στο βρετανικό Vaccine Damage Payment Scheme, το κρατικό σύστημα οικονομικής ενίσχυσης για άτομα που υπέστησαν σοβαρή αναπηρία μετά από εμβολιασμό. Αρχικά, όπως ανέφερε η οικογένεια, η αρμόδια αξιολόγηση φέρεται να είχε δεχθεί σύνδεση της κατάστασής του με τον εμβολιασμό, αλλά η αίτησή του απορρίφθηκε επειδή δεν θεωρήθηκε ότι πληρούσε το όριο σοβαρής αναπηρίας.

Στη Βρετανία, το σχετικό σύστημα προβλέπει εφάπαξ αφορολόγητη πληρωμή 120.000 λιρών για άτομα που κρίνονται τουλάχιστον 60% ανάπηρα λόγω εμβολιασμού. Η Covid-19 περιλαμβάνεται στα νοσήματα για τα οποία μπορεί να υποβληθεί αίτηση, ενώ αίτηση μπορεί να γίνει και για λογαριασμό προσώπου που έχει πεθάνει, εφόσον ο αιτών διαχειρίζεται την περιουσία του.

Η οικογένειά του υποστήριξε ότι η απόρριψη της αίτησης, μετά από μεγάλη καθυστέρηση και χωρίς προσωπική αξιολόγηση, επιδείνωσε σοβαρά την ψυχολογική του κατάσταση. Τον Οκτώβριο του 2023, ενώ αντιμετώπιζε νέα υποτροπή της πάθησης, ο John Cross αυτοκτόνησε.

Η υπόθεση προκάλεσε έντονη συζήτηση στη Βρετανία για το κατά πόσο το σύστημα αποζημίωσης των σπάνιων σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών από εμβόλια είναι επαρκές. Ο τοπικός βουλευτής Bradley Thomas έθεσε την υπόθεση στη Βουλή των Κοινοτήτων, ζητώντας συνάντηση της οικογένειας με το Υπουργείο Υγείας και επανεξέταση του πλαισίου.

Mετά από νομική και δημόσια πίεση, η χήρα του John Cross έλαβε τελικά αποζημίωση. Η υπόθεση παρουσιάζεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των καθυστερήσεων και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οικογένειες οι οποίες ζητούν αναγνώριση σπάνιας αλλά σοβαρής βλάβης μετά από εμβολιασμό.

Η βρετανική δημόσια συζήτηση δεν αμφισβητεί συνολικά την αξία του εμβολιασμού κατά της Covid-19, αλλά εστιάζει στο ζήτημα της θεσμικής ευθύνης απέναντι στους λίγους ανθρώπους που υπέστησαν σοβαρές βλάβες. Η δημόσια έρευνα για την Covid-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη καταγράψει ότι οι σοβαρές βλάβες από εμβόλια αφορούν μικρή μειοψηφία σε σχέση με το συνολικό πρόγραμμα εμβολιασμού, αλλά έχει χαρακτηρίσει ανεπαρκές το υπάρχον σύστημα πληρωμών και έχει εισηγηθεί αύξηση του ποσού και αναθεώρηση των κριτηρίων.

Η υπόθεση Cross αναδεικνύει ένα δύσκολο αλλά κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας: όταν μια πολιτεία ζητά από τους πολίτες να εμβολιαστούν για το συλλογικό όφελος, οφείλει να διαθέτει γρήγορο, δίκαιο και διαφανές σύστημα στήριξης για τις εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις σοβαρής βλάβης.

Φρίκη στο Πακιστάν: Πέθανε 18χρονη οικιακή βοηθός μετά από άμβλωση – Είχε μείνει έγκυος από ομαδικούς βιασμούς

medlabnews.gr iatrikanea 

Σοκ και οργή έχει προκαλέσει στο Πακιστάν ο θάνατος μιας 18χρονης οικιακής βοηθού στη Λαχόρη, η οποία είχε μείνει έγκυος μετά από επανειλημμένους ομαδικούς βιασμούς και πέθανε έπειτα από σοβαρές επιπλοκές άμβλωσης.

Σύμφωνα με την πακιστανική εφημερίδα Dawn, η νεαρή εργαζόταν ως οικιακή βοηθός σε σπίτι στην περιοχή Model Town της Λαχόρης. Με βάση την καταγγελία και τη βιντεοσκοπημένη δήλωσή της, είχε υποστεί επανειλημμένες σεξουαλικές επιθέσεις από τον γιο του εργοδότη της και τον οδηγό της οικογένειας. Η υπόθεση αποσιωπήθηκε για να μην υπάρξει αστυνομική εμπλοκή.

Η υπόθεση ήρθε στο φως όταν η 18χρονη πέθανε μετά από πολλαπλές επιπλοκές που συνδέονταν με την άμβλωση. Κατά την αστυνομία, η κοπέλα είχε κατονομάσει ως δράστες τον παντρεμένο γιο του ιδιοκτήτη του σπιτιού και τον οδηγό του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδονται από το Πακιστάν, η νεαρή αρχικά μεταφέρθηκε σε ιδιωτική κλινική, αφού εμφάνισε επιπλοκές μετά τη λήψη χαπιών. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, γιατροί  διαπίστωσαν ότι το έμβρυο, ηλικίας περίπου 4 έως 5 μηνών, είχε ήδη πεθάνει. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε και στις 23 Μαΐου μεταφέρθηκε στο Services Hospital της Λαχόρης.

Η αστυνομία κατέγραψε αρχικά την υπόθεση με βάση τις πρώτες δηλώσεις της 18χρονης και κατονομάστηκαν οι δύο φερόμενοι δράστες, καθώς και ο εργοδότης της. Μετά τον θάνατό της, προστέθηκαν κατηγορίες ανθρωποκτονίας στην υπόθεση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο οδηγός συνελήφθη, ενώ άλλοι εμπλεκόμενοι φέρονται να εξασφάλισαν εγγύηση.

Οι αρχές αναφέρουν ότι η έρευνα έχει μεταφερθεί από το Gender Cell στο Investigation Wing, προκειμένου να επανεξεταστεί η εμπλοκή όλων των υπόπτων, συμπεριλαμβανομένων μελών της οικογένειας που είχαν αρχικά απαλλαγεί από την προηγούμενη διαδικασία. Παράλληλα, οι αστυνομικές αρχές αναμένουν την τελική ιατροδικαστική έκθεση, ενώ έχει συγκροτηθεί ομάδα για να εξετάσει τον ρόλο του προσωπικού της ιδιωτικής κλινικής, εφόσον προκύψουν στοιχεία αμέλειας ή παράνομης πράξης.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ευαλωτότητα των νεαρών οικιακών βοηθών, τη σεξουαλική βία κατά γυναικών και κοριτσιών, αλλά και την αδυναμία προστασίας θυμάτων που βρίσκονται σε καθεστώς κοινωνικής και οικονομικής εξάρτησης.