Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Η παρακαταθήκη της για τα παιδιά, την παιδεία και την ανθρωπιά

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ μίλησε για την παιδεία όχι ως απλή απόκτηση γνώσεων, αλλά ως άσκηση ανθρωπιάς, αρετής, ευελιξίας και ομαδικότητας. Μετά τον θάνατό της, τα λόγια της αποκτούν ξανά ιδιαίτερη βαρύτητα, ειδικά σε ημέρες που η δημόσια συζήτηση γύρω από τα παιδιά επικεντρώνεται στις Πανελλήνιες, στα μόρια και στις σχολές. Η δική της παρακαταθήκη θυμίζει ότι η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με βαθμούς, αλλά και με τον άνθρωπο που διαμορφώνεται. 

Την εκτίμηση ότι η παιδεία χρειάζεται «να μάθει στους νέους προσαρμογή και ευελιξία» σε μια εποχή που οι αλλαγές είναι ραγδαίες, διατύπωσε η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών, Ελένη Αρβελέρ, κατά την ομιλία της στην επίσημη τελετή έναρξης του 4ου Οικονομικού Φόρουμ.

«Το 4ο Φόρουμ, παρά την πολυφωνία του, έχει ένα θέμα: το μέλλον. Να θυμηθούμε ότι δεν υπάρχουν εμπειρογνώμονες του μέλλοντος. Οπότε, το σύνθημα της Silicon Valley, ότι αν θέλεις να δαμάσεις το μέλλον, πρέπει να το δημιουργήσεις εσύ ο ίδιος, είναι η ευθύνη όλων μας σήμερα, να δημιουργήσουμε δηλαδή το μέλλον» είπε χαρακτηριστικά η 92 ετών σήμερα Ελένη Αρβελέρ και πρόσθεσε ότι το μέλλον αυτό χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα, συνεχή αλλαγή και επιτάχυνση του χρόνου.

«Κανένας νέος από αυτούς που θα ζήσουν μετά από εμένα, κανένας δεν θα κάνει την ίδια δουλειά σε όλη του τη ζωή και πρέπει να πω ότι και η ίδια δουλειά ...δεν θα είναι πια ίδια. Και θα υπάρχουν ασφαλώς και καινούργια επαγγέλματα. Οπότε, τα παιδιά που έρχονται, θα ζήσουν σε μια εποχή που το άγνωστο πρέπει να γίνει γνωστό» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι τα παιδιά πρέπει να μάθουν επίσης το μέτρο, την τάξη και την αρμονία.

Δεν υπάρχουν πια μονήρεις ευφυΐες, μόνο η ομαδικότητα μας προχωρά μπροστά

Κατά την κα Αρβελέρ «πρέπει να μάθουμε όλοι και να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχουν πια μονήρεις ευφυΐες, μόνο η ομαδική έρευνα και δουλειά μπορούν να μας κάνουν να προχωρήσουμε περισσότερο από το στάδιο που βρισκόμαστε κάθε φορά. Ομαδική δουλειά, συνεχής επιμόρφωση, ευελιξία και προσαρμογή στα καινούργια πράγματα».

«Να μάθουμε στα παιδιά μας την ανθρωπιά, την αρετή χωρίς θεατές και ακροατές»

«Καιρός να μάθουμε στα παιδιά μας» κατέληξε «πάνω από όλα την ανθρωπιά, γιατί είναι το μόνο δημιούργημα του ανθρώπου που δεν σκοτώνει, οδηγεί επίσης προς την αρετή, που είναι ακριβώς μια δεύτερη φύση που μπορούν να μάθουν τα παιδιά, να ασκούν την αρετή χωρίς θεατές και ακροατές...».

Πρώτη δημοσίευση: 11 Μαρτίου 2019

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 28 Ιουνίου 2026

Φαινυλκετονουρία: νέα θεραπεία με σεπιαπτερίνη εγκρίθηκε στην ΕΕ – Παγκόσμια Ημέρα PKU

medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Φαινυλκετονουρίας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 28 Ιουνίου, βρίσκει την κοινότητα των ασθενών με ένα σημαντικό νέο: την ευρωπαϊκή έγκριση της σεπιαπτερίνης για παιδιά και ενήλικες με PKU. Η θεραπεία αφορά την υπερφαινυλαλανιναιμία σε ασθενείς με φαινυλκετονουρία και ανοίγει νέο πεδίο συζήτησης για την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Το άρθρο εξηγεί τι εγκρίθηκε, ποια είναι η σημασία της απόφασης και γιατί η έγκαιρη διάγνωση παραμένει κρίσιμη.

 Η PTC Therapeutics, Inc. ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη δραστική ουσία σεπιαπτερίνη για τη θεραπεία παιδιών και ενηλίκων που ζουν με φαινυλκετονουρία (PKU). Πρόκειται για μια καινοτόμα θεραπευτική επιλογή με ευρεία ένδειξη, η οποία δεν εξαρτάται από την ηλικία ή τη βαρύτητα της νόσου, καλύπτοντας το σύνολο του πληθυσμού με PKU.

Η Ευρωπαϊκή έγκριση βασίζεται σε υψηλής στατιστικής σημασίας αποτελέσματα από την κλινική μελέτη Φάσης 3 APHENITY, καθώς και σε στοιχεία για το μακροπρόθεσμο θεραπευτικό αποτέλεσμα και για τη δυνατότητα των συμμετεχόντων να χαλαρώσουν τους περιορισμούς στη διατροφή τους κατά την επέκταση της μελέτης APHENITY.

Η ανακοίνωση της έγκρισης ήρθε λίγες μόλις ημέρες πριν την Παγκόσμια Ημέρα Φαινυλκετονουρίας, στην οποία είναι κάθε χρόνο αφιερωμένη η 28η Ιουνίου, προσδίδοντας ιδιαίτερο συμβολισμό στη φετινή επέτειο. Η χρονική αυτή συγκυρία υπογραμμίζει τη σημασία της συνεχούς προόδου στην έρευνα, καθώς και της πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά τη ζωή των ανθρώπων που ζουν με φαινυλκετονουρία και των οικογενειών τους.

Η άδεια κυκλοφορίας ισχύει και στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως επίσης στην Ισλανδία, τη Νορβηγία και το Λιχτενστάιν. Η κυκλοφορία της σεπιαπτερίνης στην Ευρώπη θα ξεκινήσει στη Γερμανία το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Η αίτηση για την έγκριση της σεπιαπτερίνης από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) προχωρά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, με την απόφαση να αναμένεται στις 29 Ιουλίου 2025. Παράλληλα η αξιολόγηση των αιτήσεων έγκρισης βρίσκεται σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία και η Βραζιλία.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της PTC Therapeutics, Matthew B. Klein, M.D., δήλωσε: «Η έγκριση της σεπιαπτερίνης στην Ευρώπη αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στις προσπάθειές μας να διαθέσουμε αυτή την ασφαλή και ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπεία σε παιδιά και ενήλικες με φαινυλκετονουρία, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ευρεία ένδειξη ενισχύει τη δυνατότητα της σεπιαπτερίνης να καλύψει τις ανάγκες όλων των ομάδων ασθενών με φαινυλκετονουρία και να αποτελέσει το νέο πρότυπο θεραπευτικής φροντίδας».

Σχετικά με τη δραστική ουσία σεπιαπτερίνη

Η σεπιαπτερίνη ενδείκνυται για τη θεραπεία της υπερφαινυλαλανιναιμίας σε ενήλικους και παιδιατρικούς ασθενείς με φαινυλκετονουρία (PKU). Η σεπιαπτερίνη είναι μια φυσική πρόδρομη μορφή του ενζυματικού συμπαράγοντα BH4, ενός κρίσιμου συμπαράγοντα για την υδροξυλάση της φαινυλαλανίνης (PAH). Η σεπιαπτερίνη δρα ως διπλό φαρμακολογικό chaperone (σεπιαπτερίνη και BH4, το καθένα με τη δική συγγένεια σύνδεσης στην παραλλαγή της υδροξυλάσης της φαινυλαλανίνης), συμπεριλαμβάνοντας παραλλαγές της υδροξυλάσης της φαινυλαλανίνης που εντοπίζουμε συχνά στη φαινυλκετονουρία και είναι γνωστό ότι δεν παρουσιάζουν ευαισθησία στον BH4, για τη βελτίωση της δραστικότητας του ελαττωματικού ενζύμου υδροξυλάση της φαινυλαλανίνης, επιτυγχάνοντας την αύξηση της ενδοκυτταρικής συγκέντρωσης του BH4. Βελτιώνοντας τη σταθερότητα της διαμόρφωσης του ελαττωματικά αναδιπλωμένου ενζύμου PAH και αυξάνοντας την ενδοκυτταρική συγκέντρωση του BH4, η σεπιαπτερίνη είναι σε θέση να μειώσει αποτελεσματικά τα επίπεδα φαινυλαλανίνης στο αίμα. Η σεπιαπτερίνη έχει εγκριθεί για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παραμένει υπό ερευνητικό στάδιο ως νέα δραστική ουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σχετικά με τη φαινυλκετονουρία

Η φαινυλκετονουρία είναι μια σπάνια, κληρονομική, μεταβολική νόσος που επηρεάζει τον εγκέφαλο. Προκαλείται από μία γενετική βλάβη στο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία του ενζύμου που διασπά την φαινυλαλανίνη. Εάν η νόσος δεν αντιμετωπιστεί ή εάν δεν διαχειριστεί σωστά, η φαινυλαλανίνη –ένα βασικό αμινοξύ που βρίσκεται σε όλες τις πρωτεΐνες και στα περισσότερα τρόφιμα– μπορεί να συσσωρευτεί σε επικίνδυνα επίπεδα στο σώμα. Αυτό οδηγεί σε σοβαρές και μη αναστρέψιμες βλάβες, όπως μόνιμη νοητική αναπηρία, επιληπτικές κρίσεις, καθυστέρηση στην ανάπτυξη, απώλεια μνήμης, καθώς επίσης συμπεριφορικά και συναισθηματικά προβλήματα. Τα νεογνά με φαινυλκετονουρία αρχικά δεν παρουσιάζουν κάποιο σύμπτωμα, όμως τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως προοδευτικά και η βλάβη που προκαλείται από τα τοξικά επίπεδα φαινυλαλανίνης στα πρώτα χρόνια της ζωής είναι μη αναστρέψιμη. Η διάγνωση της φαινυλκετονουρίας γίνεται συνήθως στο πλαίσιο προσυμπτωματικών ελέγχων σε νεογνά. Υπολογίζεται ότι περίπου 58.000 άτομα παγκοσμίως ζουν με φαινυλκετονουρία.

Πρώτη δημοσίευση: 1 Ιουλίου 2025

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 28 Ιουνίου 2026, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φαινυλκετονουρίας.

Απίστευτο. Επανέφεραν στην ζωή, σκουλήκια που πάγωσαν πριν από 46.000 χρόνια

 medlabnews.gr iatrikanea

Οι επιστήμονες κατάφεραν να αποψύξουν και να επαναφέρουν στη ζωή σκουλήκια ηλικίας 46.000 ετών.

Τα σκουλήκια, που ανήκουν στο εξαφανισμένο είδος Panagrolaimus kolymaensis, δεν ήταν στην ουσία νεκρά, αλλά σε μία κατάσταση «ύπνου» που ονομάζεται κρυπτοβίωση, κατά την οποία όλες οι διαδικασίες του οργανισμού επιβραδύνονται σε σημείο που δεν είναι ανιχνεύσιμες.

«Είναι σαν το παραμύθι της ωραίας κοιμωμένης, αλλά για μεγαλύτερη περίοδο», δήλωσε ο Καθηγητής Teymuras Kurzchalia, συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PLOS Genetics.

Οι επιστήμονες πίστευαν μέχρι πρόσφατα ότι τα συγκεκριμένα σκουλήκια μπορούν να παραμείνουν σε αυτήν την κατάσταση για λιγότερο από 40 χρόνια.

Τα σκουλήκια συνελέχθησαν από Ρώσους επιστήμονες μέσα από πάγους, 40 μέτρα από την επιφάνεια του εδάφους στην νοτιο-ανατολική Σιβηρία. Στη συνέχεια «αναστήθηκαν» αφού τους δόθηκε νερό και τροφή. Κατάφεραν να ζήσουν για λιγότερο από ένα μήνα, αλλά παρήγαγαν πάνω από 100 γενιές νέων σκουληκιών.

Σε βιοχημικό επίπεδο, τα σκουλήκια επιτυγχάνουν την παραμονή σε αυτή τη λανθάνουσα κατάσταση παράγοντας ένα σάκχαρο που λέγεται τρεχαλόζη που τους επιτρέπει πιθανότατα να αντέχουν την εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία και την αφυδάτωση.

Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση αναβίωσης οργανισμών ήταν αυτή βακτηριακών σπορίων που «αναστήθηκαν» μετά απο 40 εκατομμύρια χρόνια στα στομάχια εξαφανισμένων μελισσών που είχαν διατηρηθεί σε θαμμένο κεχριμπάρι.

«Απέχουμε πολύ από το να χρησιμοποιήσουμε τη συγκεκριμένη μέθοδο για να επαναφέρουμε στη ζωή κρυοδιατηρημένους ανθρώπους ή δεινοσαύρους, αλλά τα ευρήματα θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τη ζωή και να βρούμε τρόπους αποθήκευσης ιστών ή κυττάρων στο μέλλον», κατέληξε ο καθηγητής.

Πηγή: Daily Mail

Σκουλήκια στο έντερο και στα κόπρανα. Οξυουρίαση με φαγούρα στον πρωκτό, πόνο στην κοιλιά

της Κατερίνας Ζερβού, παιδιάτρου, medlabnews.gr iatrikanea

Η οξυουρίαση οφείλεται στον οξύουρο Enterobius vermicularis, ένα μικρό, λευκό παθογόνο νηματέλμινθα του εντέρου.

Είναι σκώληκας που μολύνει παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο, συναντάται σε υγρά και θερμά κλίματα και συχνότερα μολύνονται τα παιδιά της νηπιακής ηλικίας (5-6 ετών). Το παράσιτο έχει το μέγεθος μικρής καρφίτσας και ζει στο παχύ έντερο αποκλειστικά του ανθρώπου. Στα μολυσμένα άτομα το θηλυκό σκουλήκι μεταναστεύει τη νύχτα στο δέρμα του πρωκτού, όπου αφήνει τα αβγά του. Οι ενήλικοι σκώληκες βρίσκονται στο τυφλό και στο παχύ έντερο και μεταναστεύουν κατά τη διάρκεια της νύχτας στη περιπρωκτική περιοχή και γεννούν τα αυγά τους, προκαλώντας έντονο περιπρωκτικό κνησμό.

Λόγω του έντονου αυτού κνησμού με αποτέλεσμα τον ξεσμό, τα αυγά προσκολλώνται κάτω από τα νύχια και στις άκρες των δακτύλων και τελικά μεταφέρονται στο στόμα και καταπίνονται με αποτέλεσμα την αναμόλυνση.

Η οξυουρίαση είναι η πιο συχνή ελμινθική λοίμωξη στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ (η επίπτωση στα παιδιά αναφέρεται μέχρι 20%). Συμβαίνει σε όλες τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες, αλλά οι υποτροπές είναι συχνότερες σε συνθήκες υψηλού συγχρωτισμού. Συμβαίνει συχνότερα σε παιδιά σχολικής ηλικίας 5-10 χρόνων και είναι ασυνήθης σε παιδιά μικρότερα των 2 χρόνων.

Ο πιο συχνός τρόπος άμεσης μετάδοσης είναι με τα χέρια.

Τα αβγά των οξύουρων γίνονται μολυσματικά 6 περίπου ώρες μετά την εναπόθεσή τους στο δέρμα του πρωκτού. Από εκεί μεταφέρονται σε ρούχα, κλινοσκεπάσματα, σκόνη, αέρα και τροφές όπου μπορούν να επιβιώσουν για 2 - 3 εβδομάδες και να διασπείρουν τη μόλυνση σε όλη την οικογένεια.   Aν στη συνέχεια φάει ένα τρόφιμο με άπλυτα χέρια, θα καταπιεί τα αβγά από τα παράσιτα (σκουλήκια) και θα μολυνθεί και ο ίδιος χωρίς να το γνωρίζει. Τα αβγά παραμένουν κάτω από τα νύχια και ο άνθρωπος αυτομολύνεται συνεχώς με το ξύσιμο λόγω του κνησμού του πρωκτού. Μετά την κατάποση, τα αβγά σπάνε και ελευθερώνονται τα παράσιτα στο έντερο. Αναπτύσσονται σε ενήλικα σκουλήκια σε μερικές εβδομάδες και ζουν περίπου 3 μήνες.

Ποια είναι τα συμπτώματα της οξυουρίασης;

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο περιπρωκτικός ή περινεϊκός κνησμός, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύκτας που μεταναστεύουν οι σκώληκες για να γεννήσουν τα αυγά τους.

Η μετανάστευση των οξυούρων έξω από το έντερο μπορεί να προκαλέσει ουρηθρίτιδα, αιδοιοκολπίτιδα και σαλπιγγίτιδα.
Μερικές φορές ο κνησμός είναι σοβαρός και έντονος και μπορεί να προκληθεί τραυματισμός του δέρματος και δευτερογενείς βακτηριακές μολύνσεις.
Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν 

• ανησυχία,
• κόπωση,
• ευερεθιστότητα,
• τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν ακόμα και ανορεξία και
• απώλεια βάρους.

Η διάγνωση
Καθώς τα σκουλήκια και τα αβγά τους δεν περνούν στα κόπρανα, δεν χρειάζεται εξέταση κοπράνων. Η διάγνωση τίθεται με την ανίχνευση των σκωλήκων που μοιάζουν με μικρές hλευκές κλωστές στην επιφάνεια των κοπράνων, οι οποίοι φαίνονται με γυμνό οφθαλμό ή τίθεται με την ανεύρεση των αυγών η οποία γίνεται με μικροσκοπική εξέταση αυτοκόλλητης ταινίας κυτταρίνης η οποία τοποθετείται νωρίς το πρωί στη περιπρωκτική περιοχή, πριν από το πλύσιμο του παιδιού για τη προσκόλληση των αυγών. Στη συνέχεια η ταινία επικολλάται σε αντικειμενοφόρο πλάκα και αποστέλλεται στο μικροβιολογικό εργαστήριο. Επαναληπτικό τεστ είναι πιθανόν αναγκαίο, καθώς το πρώτο δείγμα ανιχνεύει περίπου 50% των περιπτώσεων. 

Επαναληπτικό τεστ είναι πιθανόν αναγκαίο, καθώς το πρώτο δείγμα ανιχνεύει περίπου 50% των περιπτώσεων.

Πώς αντιμετωπίζονται;
Φαρμακευτική αγωγή χορηγείται στο παιδί αλλά και στα άλλα μέλη της οικογένειας για αποφυγή της ενδοοικογενειακής μετάδοσης, γιατί ένα μέλος της οικογένειας χωρίς συμπτώματα μπορεί να είναι φορέας και να λειτουργεί σαν πηγή της λοίμωξης. Χορήγηση μιας δόσης 100 mg mebendazole (Vermox) στους πάσχοντες και τους συγγενείς τους ή pyrantel pamoate 11 mg/Kgr (Combantrin) είναι αποτελεσματική στο 95% των περιπτώσεων. Επειδή συνήθως παρατηρούνται αναμολύνσεις συνιστάται και δεύτερη δόση μετά από 14 ημέρες για να σκοτώσει τους νέους σκώληκες που θα αναπτυχθούν.

Άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία είναι η αλβενδαζόλη σε μια δόση 400 mg από το στόμα για όλες τις ηλικίες ή η παμοική πυραντέλη σε μια δόση 11mg/kg βάρους σώματος από το στόμα.
Για να είναι αποτελεσματική η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνδυαστεί με τα παρακάτω καθώς υπάρχει κίνδυνος επαναμολύνσης:

Αν η έκθεση συνεχίζεται, απαιτούνται περισσότερα θεραπευτικά σχήματα. Τα κλινοσκεπάσματα και τα ρούχα πλένονται μετά τη θεραπεία σε υψηλές θερμοκρασίες. Μέτρα ατομικής υγιεινής περιορίζουν την υποτροπή και τη διασπορά της μόλυνσης σε άλλους.

Τι πρέπει να κάνουμε για να προλάβουμε τη μόλυνση και τις υποτροπές για 3 τουλάχιστον εβδομάδες

• Μπάνιο στην πρωινή αφύπνιση ώστε να μειωθεί η πιθανότητα επαφής με τα αβγά.
• Αλλαγή και πλύσιμο των εσωρούχων κάθε μέρα. Συνιστάται συχνή αλλαγή πιτζάμας.
• Αλλαγή κλινοσκεπασμάτων και σεντονιών έπειτα από κάθε θεραπεία και κάθε 3-7 ημέρες. Τα αβγά είναι ευαίσθητα στο φως: απλώστε τα κλινοσκεπάσματα στον ήλιο.
• Τα ατομικά μέτρα προσωπικής υγιεινής θα πρέπει να περιλαμβάνουν πλύσιμο των χεριών μετά τη χρήση τουαλέτας, πριν από το φαγητό και μετά την αλλαγή της βρεφικής πάνας.
• Διατηρήστε τα νύχια κοντά και καθαρά.
• Αποθαρρύνετε το φάγωμα των νυχιών και το ξύσιμο της περιπρωκτικής χώρας, ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο επαναμόλυνσης. 
• Όταν καθαρίζεται το σπίτι μιας μολυσμένης οικογένειας, πρέπει να απομακρύνεται η σκόνη με υγρό πανί για να αποφευχθεί η εισπνοή μολυσματικών αυγών.

Παιδίατρος Κατερίνα Ζερβού

ιατρείο Γ.Μπουσίου 14-16 Αμπελόκηποι

(πλησίον μετρό Κατεχάκη)

τηλ :2106996860,κιν:6986261626

Διαβάστε επίσης

• Η δυσκοιλιότητα στα βρέφη και στα παιδιά, οι αιτίες της και η αντιμετώπιση της
• Tροφική δηλητηρίαση: 20 συνηθισμένα και ασυνήθιστα αίτια. Ποιά είναι τα συμπτώματα και πως μπορούμε να προστατευτούμε;
• Πυρετός, διάρροιες μπορεί να οφείλονται σε άπλυτα λαχανικά ή κακοσυντηρημένα τρόφιμα. Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η Σαλμονέλωση
• Οδηγίες για την δυσπεψία και την βαρυστομαχιά
• Πόνος στην κοιλιά. Τι μπορεί να σημαίνει

Αυστραλία: αφαίρεσαν ζωντανό σκουλήκι από τον εγκέφαλο 64χρονης

 medlabnews.gr iatrikanea

Ένα ζωντανό σκουλήκι 8 εκατοστών στον εγκέφαλο ασθενούς αφαίρεσαν νευροχειρουργοί στην Αυστραλία, σε ένα από τα πιο σπάνια ιατρικά περιστατικά που έχουν καταγραφεί. Η ασθενής ήταν 64χρονη γυναίκα από τη Νέα Νότια Ουαλία, με συμπτώματα που ξεκίνησαν από γαστρεντερικές και αναπνευστικές ενοχλήσεις και στη συνέχεια εξελίχθηκαν σε απώλεια μνήμης και κατάθλιψη. Το παράσιτο αναγνωρίστηκε ως Ophidascaris robertsi, σκουλήκι που συνήθως συναντάται σε πύθωνες.

Οι γιατροί στο νοσοκομείο της Καμπέρα έμειναν έκπληκτοι όταν αφαίρεσαν ζωντανό ένα παρασιτικό σκουλήκι μήκους 8 εκατοστών από τον εγκέφαλο 64χρονης γυναίκας

Πρόκειται για μια 64χρονη γυναίκα από τη νοτιοανατολική Νέα Νότια Ουαλία, που εισήχθη για πρώτη φορά στο τοπικό της νοσοκομείο στα τέλη Ιανουαρίου, αφού υπέφερε τρεις εβδομάδες από κοιλιακό πόνο και διάρροια, ακολουθούμενη από συνεχή ξηρό βήχα, πυρετό και νυχτερινό ιδρώτα.

Τα συμπτώματά της περιλάμβαναν επίσης απώλεια μνήμης και κατάθλιψη, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί σε νοσοκομείο της Καμπέρα. Μια μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου της αποκάλυψε ανωμαλίες που απαιτούσαν χειρουργική επέμβαση.

«Αλλά ο νευροχειρουργός σίγουρα δεν μπήκε εκεί μέσα πιστεύοντας ότι θα βρει ένα σκουλήκι που σπαρταράει», δήλωσε η Senanayake. «Οι νευροχειρουργοί ασχολούνται τακτικά με λοιμώξεις στον εγκέφαλο, αλλά αυτό ήταν ένα εύρημα που βλέπουν πρώτη φορά στην καριέρα τους. Κανείς δεν περίμενε να το βρει αυτό».

Η εκπληκτική ανακάλυψη ώθησε μια ομάδα στο νοσοκομείο να συγκεντρωθεί γρήγορα για να αποκαλύψει τι είδους σκουλήκι ήταν και, το σημαντικότερο, να αποφασίσει για οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία θα χρειαζόταν η ασθενής.

«Απλά ψάξαμε στα εγχειρίδια, ψάχνοντας όλους τους διαφορετικούς τύπους σκουληκιών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νευρολογική εισβολή και ασθένεια», δήλωσε ο Senanayake. Η αναζήτησή τους ήταν άκαρπη και αναζήτησαν βοήθεια από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

«Η Καμπέρα είναι ένα μικρό μέρος, οπότε στείλαμε το σκουλήκι, το οποίο ήταν ακόμη ζωντανό, κατευθείαν στο εργαστήριο ενός επιστήμονα του CSIRO, ο οποίος έχει μεγάλη εμπειρία με τα παράσιτα», δήλωσε ο Senanayake. «Απλώς το κοίταξε και είπε: 'Θεέ μου, αυτό είναι το Ophidascaris robertsi'».

Το Ophidascaris robertsi είναι ένα στρογγυλό σκουλήκι που συναντάται συνήθως στους πύθωνες. Η ασθενής του νοσοκομείου της Καμπέρα σηματοδοτεί την πρώτη παγκοσμίως περίπτωση του παρασίτου που βρέθηκε σε ανθρώπους.

Ήταν μια αρκετά συνηθισμένη μέρα στον θάλαμο για τον γιατρό λοιμωξιολόγο του νοσοκομείου της Καμπέρα, Dr. Sanjaya Senanayake, μέχρι που ένας συνάδελφος νευροχειρουργός τον κάλεσε και του είπε: «Θεέ μου, δεν θα πιστέψετε τι μόλις βρήκα στον εγκέφαλο αυτής της γυναίκας - και είναι ζωντανό και κουνιέται».

Η νευροχειρουργός, η Δρ Hari Priya Bandi, είχε βγάλει ένα παρασιτικό σκουλήκι μήκους 8 εκατοστών από την ασθενή της, γεγονός που την ώθησε να καλέσει τον Senanayake και άλλους συναδέλφους του νοσοκομείου για συμβουλές σχετικά με το τι έπρεπε να κάνει στη συνέχεια.

Η ασθενής διαμένει κοντά σε μια περιοχή με λίμνη που κατοικείται από πύθωνες. Παρά το γεγονός ότι δεν είχε άμεση επαφή με το φίδι, συχνά μάζευε ντόπια χόρτα, συμπεριλαμβανομένων των χόρτων του Warrigal, από την περιοχή γύρω από τη λίμνη για να τα χρησιμοποιήσει στο μαγείρεμα, δήλωσε ο Senanayake.

Οι γιατροί και οι επιστήμονες που ασχολήθηκαν με την περίπτωσή της υποθέτουν ότι ένας πύθωνας μπορεί να έχει ρίξει το παράσιτο μέσω των περιττωμάτων του στο γρασίδι. Πιστεύουν ότι η ασθενής πιθανότατα μολύνθηκε με το παράσιτο απευθείας από την επαφή με το αυτοφυές χορτάρι ή μετά την κατανάλωση των χόρτων.

Πρώτη δημοσίευση: 29 Αυγούστου 2023

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 28 Ιουνίου 2026

Λαγοκέφαλος: Νέο δάγκωμα σε λουόμενη στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής – Τι περιγράφει η γυναίκα – Πόσο επικίνδυνο είναι το ψάρι-εισβολέας

 medlabnews.gr

Ανησυχία προκαλούν τα περιστατικά με λαγοκέφαλους στις ελληνικές θάλασσες, 

Νεότερη ενημέρωση 28/06/2026

Νέο περιστατικό με λαγοκέφαλο καταγράφηκε αυτή τη φορά στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής, όπου γυναίκα περιέγραψε τις αγωνιώδεις στιγμές που έζησε όταν, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, δέχθηκε δάγκωμα από το ψάρι ενώ βρισκόταν σε πολύ ρηχά νερά.

Η λουόμενη ανέφερε ότι είχε μπει στη θάλασσα μαζί με την παρέα της και το νερό έφτανε περίπου μέχρι το γόνατο, όταν αισθάνθηκε έναν έντονο πόνο στον αστράγαλο. Όπως είπε, το δάγκωμα έγινε ακριβώς πάνω στο κόκκαλο, γεγονός που πιθανόν απέτρεψε σοβαρότερη βλάβη.

«Δεν κατάφερε να μου κάνει μεγάλη ζημιά. Μου άφησε σχετικά μια καλή τρύπα πάνω στον αστράγαλο», ανέφερε χαρακτηριστικά η γυναίκα, η οποία στη συνέχεια μετέβη σε Κέντρο Υγείας, όπου της παρασχέθηκε ιατρική φροντίδα, αντιτετανική κάλυψη και αντιβίωση, ενώ το τραύμα αντιμετωπίστηκε από τους γιατρούς.

Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί στις πρόσφατες αναφορές για τραυματισμούς λουόμενων από λαγοκέφαλο σε ελληνικές παραλίες, προκαλώντας ανησυχία στους κατοίκους, στους επαγγελματίες της θάλασσας και στους επισκέπτες παραθαλάσσιων περιοχών.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Σε περίπτωση δαγκώματος, το τραύμα πρέπει να καθαρίζεται άμεσα και ο τραυματίας να αναζητά ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα αν υπάρχει βαθύ τραύμα, αιμορραγία, έντονος πόνος ή σημεία λοίμωξης.

Tραυματισμός δύο λουόμενων στο Λουτράκι. 

Το ψάρι-εισβολέας έχει ισχυρά σαγόνια, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά τραύματα, ενώ η κατανάλωσή του θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη λόγω τετροδοτοξίνης.

Συναγερμός έχει σημάνει για την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, καθώς το τοξικό ψάρι-εισβολέας δεν αποτελεί πλέον μόνο πρόβλημα για τους επαγγελματίες και ερασιτέχνες ψαράδες, αλλά προκαλεί ανησυχία και στους λουόμενους.

Στο Λουτράκι, δύο πολίτες φέρονται να τραυματίστηκαν από δαγκώματα λαγοκέφαλου κατά τη διάρκεια θαλάσσιας δραστηριότητας και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο για την παροχή πρώτων βοηθειών. Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, οι τραυματισμοί προκάλεσαν έντονο πόνο και ανησυχία στην περιοχή.

Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος

Ο λαγοκέφαλος, γνωστός επιστημονικά ως Lagocephalus sceleratus, είναι ξενικό και χωροκατακτητικό είδος που εξαπλώθηκε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Σύμφωνα με το ΕΛΚΕΘΕ, ως εισβολικό είδος έχει αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, στην αλιεία, στις οικοσυστημικές υπηρεσίες και στη δημόσια υγεία.

Το δάγκωμά του δεν θεωρείται τοξικό, όμως το ψάρι διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες, που μοιάζουν με ράμφος και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και αιμορραγία. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί ο κίνδυνος από το δάγκωμα είναι κυρίως τραυματικός, όχι δηλητηριώδης.

Το μεγάλο πρόβλημα: Δεν πρέπει να καταναλώνεται

Ο σοβαρότερος κίνδυνος αφορά την κατανάλωση του λαγοκέφαλου. Το ψάρι περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, παράλυση και αναπνευστική ανεπάρκεια.

Η τοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα ή το ψήσιμο, ενώ επειδή η κατανομή της στο σώμα του ψαριού ποικίλλει, κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση.

Τι να κάνετε αν δείτε λαγοκέφαλο

Οι ειδικοί συνιστούν στους λουόμενους να απομακρύνονται ήρεμα από το σημείο και να βγαίνουν από τη θάλασσα, χωρίς να επιχειρούν να πιάσουν ή να ενοχλήσουν το ψάρι. Οι ψαράδες δεν πρέπει να το καθαρίζουν, να το διαθέτουν ή να το καταναλώνουν.

Σε περίπτωση δαγκώματος χρειάζεται άμεσος καθαρισμός του τραύματος, πίεση σε περίπτωση αιμορραγίας και ιατρική εκτίμηση, ειδικά όταν το τραύμα είναι βαθύ ή υπάρχει έντονος πόνος. Οι οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού επισημαίνουν ότι το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει σημαντικό μηχανικό τραυματισμό λόγω της δύναμης των σιαγόνων του ψαριού.

Έρχεται «επικήρυξη» του λαγοκέφαλου;

Το πρόβλημα έχει πάρει πλέον και οργανωμένη διάσταση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ξεκινά ο 1ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αλιείας λαγοκέφαλου, με στόχο τον περιορισμό του είδους, ενώ εξετάζεται και σχέδιο οικονομικού κινήτρου ή «επικήρυξης» για την αλιεία του τοξικού ψαριού.

Η λογική πίσω από τέτοιες δράσεις είναι ότι ο λαγοκέφαλος δεν έχει φυσικούς εχθρούς σε επαρκή αριθμό στη Μεσόγειο, πολλαπλασιάζεται γρήγορα και προκαλεί ζημιές σε δίχτυα, εργαλεία και αλιεύματα.

Τι πρέπει να θυμόμαστε

Ο λαγοκέφαλος είναι πλέον υπαρκτός κίνδυνος στις ελληνικές θάλασσες. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται ενημέρωση. Το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραύμα, ενώ η κατανάλωση του ψαριού μπορεί να είναι θανατηφόρα. Γι’ αυτό οι λουόμενοι πρέπει να απομακρύνονται αν τον δουν και οι ψαράδες να μην τον διαθέτουν ποτέ για κατανάλωση.

«TΙΜΕ OUT»: Η ΕΠΕ ενημερώνει για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων με νέα εκστρατεία

medlabnews.gr iatrikanea

Νέα εκστρατεία ενημέρωσης για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων πραγματοποιεί η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία με τα μηνύματα «Κάνε το δικό σου TimeOut! Κάνε τη διακοπή εφικτή…Καλύτερα ελεύθερος… Καλύτερα χωρίς καπνό, χωρίς ατμό».

H διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων είναι ένας από τους 5+1 άξονες που έχουν καταγραφεί στη Χάρτα της ΕΠΕ (η οποία αποτελεί μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των φορέων υγείας για τις προκλήσεις που συνδέονται με την υγεία του αναπνευστικού συστήματος), δεδομένου ότι το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την υγεία και συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση και επιδείνωση πολλών αναπνευστικών νοσημάτων.

Αξιοποιώντας με λογικά και συναισθηματικά στοιχεία το δημοφιλές στην Ελλάδα άθλημα της καλαθοσφαίρισης και τον γνωστό όρο «TimeOut» η καμπάνια εκτυλίσσεται με βασικό επικοινωνιακό όχημα τηλεοπτικό σποτ που γυρίστηκε κατά τη διάρκεια προπόνησης της ομάδας της ΚΑΕ «ΑΡΗΣ Betsson». Στο μπάσκετ, όταν η εξέλιξη του αγώνα δεν είναι η επιθυμητή και χρειάζεται εγκαίρως νέα κατεύθυνση και αλλαγή τακτικής, ο προπονητής ζητά timeout και συχνά δίνει οδηγίες σε κάποιον παίκτη πώς να βγει ελεύθερος και να σκοράρει. Στο τηλεοπτικό σποτ της εκστρατείας ο προπονητής είναι ο ειδικός, ο γιατρός ή απλώς ένας φίλος που παρακινεί σε αλλαγή, δίνει συμβουλές/οδηγίες σε αυτόν που καπνίζει ή ατμίζει και τον παροτρύνει να απευθυνθεί στον Πνευμονολόγο για να ενημερωθεί για τις διαθέσιμες λύσεις διακοπής («Κάνε τη διακοπή εφικτή») ώστε «να βγει ελεύθερος»! («Καλύτερα ελεύθερος…Καλύτερα χωρίς καπνό, χωρίς ατμό»). Στο σποτ συμμετέχουν αφιλοκερδώς ο Χρήστος Χασανίδης (coach assistant) και οι καλαθοσφαιριστές Λευτέρης Μποχωρίδης (γκαρντ), Στέλιος Πουλιανίτης (γκαρντ), Βασίλης Πουρλίδας (γκαρντ) και Βασίλης Καζαμίας (γκαρντ).

Το σποτ της εκστρατείας προβάλλεται ήδη ως κοινωνικό μήνυμα στην τηλεόραση κατόπιν έγκρισης του ΕΣΡ, καθώς και στα social media της ΕΠΕ ως χορηγούμενο, ενώ σε δεύτερο χρόνο θα προβληθεί ως χορηγούμενο σε τηλεόραση και social media με την αποκλειστική χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας Kenvue.

Ο Χάρης Παπαγεωργίου, πρόεδρος της ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson, αναφέρει για την εμφάνιση της ομάδας στο σποτ: «Ένας αθλητικός οργανισμός όπως η “ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson”, με μεγάλη ιστορία και ιδιαίτερη ευαισθησία σε κοινωνικά θέματα, συμμετέχει στην εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τη διακοπή του καπνίσματος, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ενίσχυση της πρωτοβουλίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την αντιμετώπιση ενός ιδιαίτερα σημαντικού ζητήματος για τη δημόσια υγεία».

Ο πρόεδρος της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, εξηγεί ότι η εκστρατεία για τη διακοπή χρήσης προϊόντων καπνού αποσκοπεί να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες ότι η χρήση τους δεν αποτελεί απλή συνήθεια, καθώς η νικοτίνη προκαλεί έντονη εξάρτηση και για τον λόγο αυτό έχει ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως χρόνια νόσος. «Η αναγνώριση της εξάρτησης ως χρόνιας νόσου δεν αποσκοπεί στον στιγματισμό των καπνιστών, αλλά αντίθετα στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας οργανωμένης ιατρικής βοήθειας για την απεξάρτησή τους. Συγκεκριμένα, αν και το 75% των καπνιστών γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις αυτού του εθισμού στην υγεία του και επιθυμεί να διακόψει, και το 40% έχει αποπειραθεί να διακόψει, μόνο το 3–5% τα έχει καταφέρει χωρίς ιατρική βοήθεια. Αντίθετα, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 35–65% σε εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος και ακόμη περισσότερο όταν αποζημιώνεται η φαρμακευτική αγωγή».