Υγιεινή των χεριών: το απλό μέτρο που προστατεύει ασθενείς, πολίτες και υγειονομικούς (video)

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής των Χεριών τιμάται κάθε χρόνο στις 5 Μαΐου και υπενθυμίζει ότι η σωστή υγιεινή των χεριών είναι βασικό μέτρο πρόληψης λοιμώξεων. Το άρθρο εξηγεί γιατί το πλύσιμο και η σωστή απολύμανση των χεριών προστατεύουν ασθενείς, επαγγελματίες υγείας και πολίτες από τη διασπορά μικροβίων και ιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των νοσηλευτών και των μαιών στην ασφάλεια των ασθενών. 

Ιδιαίτερα η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε νοσηλευτές και μαίες και στην συμβολή τους στην ασφάλεια των ασθενών, μητέρων και παιδιών σε όλους τους χώρους παροχής υγείας. Η αύξηση της συμμόρφωσης των επαγγελματιών υγείας στην Υγιεινή των Χεριών αποτελεί μία συνεχή πρόκληση για όλα τα συστήματα υγείας αναγνωρίζοντας το μέτρο αυτό πρόληψης ως βασικό κριτήριο ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

1. Η Υγιεινή των Χεριών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης διασποράς μικροβίων και ιών στο νοσοκομειακό περιβάλλον αλλά και στην κοινότητα. Σε αυτά τα παθογόνα συμπεριλαμβάνεται και ο κοροναιός SARS-CoV

2. Περισσότερο από ποτέ, η Υγιεινή των Χεριών αποτελεί κομμάτι στης καθημερινότητάς όχι μόνο των επαγγελματιών υγείας αλλά και των πολιτών και βασικό όπλο αντιμετώπισης της πανδημίας από το κοροναϊό.

Η Υγιεινή των Χεριών είναι αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται την κατάλληλη στιγμή, με τη σωστή μέθοδο και τεχνική ιδιαίτερα σε υγειονομικούς χώρους. Κάθε φορά που την εφαρμόζουμε προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας από την μετάδοση του κοροναϊού και περιορίζουμε τον αριθμό των συνανθρώπων μας που θα νοσήσουν και μάλιστα κάποιοι από αυτούς πολύ σοβαρά. Σε συνδυασμό και με τα υπόλοιπα μέτρα πρόληψης περιορισμού του ιού, αποτελεί την ασπίδα προστασίας για πολίτες, επαγγελματίες υγείας και ασθενείς.

Ας υιοθετήσουμε την Υγιεινή των Χεριών στην καθημερινότητά μας μεταδίδοντας το μήνυμα στα μέλη της οικογένειάς μας, σε μαθητές, γονείς και επαγγελματίες σε κάθε εργασιακό χώρο, ώστε να συμβάλουμε όλοι στην προσπάθεια να προστατεύσουμε την κοινωνία από την εξάπλωση του νέου ιού.

Διαβάστε επίσης

Η αξία του πράσινου σαπουνιού που λίγοι γνωρίζουν

Πρώτη δημοσίευση: 5 Μαΐου 2020 — MEDLABNEWS.GR | Επιμέλεια: medlabnews.gr iatrikanea

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 5 Μαΐου 2026

Η ελονοσία υπάρχει ακόμα. Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η ελονοσία σκοτώνει περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο στον κόσμο, πολύ περισσότερους από ό,τι θα πίστευε κανείς και ο αριθμός των νεκρών ανάμεσα στους ενήλικες είναι αυξημένος. Κάθε μέρα 3000 παιδιά πεθαίνουν από την ελονοσία.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στη χώρα μας η επανεμφάνιση κρουσμάτων ελονοσίας, καθώς και άλλων ασθενειών μεταδιδομένων με τα κουνούπια. 

Η Ελλάδα ήταν ενδημική για την ελονοσία χώρα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ‘60. Από το 1946 έως το 1960 εφαρμόστηκε εντατικό Εθνικό Πρόγραμμα Εκρίζωσης της νόσου. Η Ελλάδα θεωρείται «χώρα ελεύθερη ελονοσίας» από το 1974. Έκτοτε και μέχρι και το 2010 καταγράφονταν πανελλαδικά ετησίως περίπου 20-50 κρούσματα που σχετίζονταν (στη μεγάλη τους πλειοψηφία) με ταξίδι ή παραμονή σε ενδημική για την ελονοσία χώρα. Σποραδικά κρούσματα ελονοσίας χωρίς ιστορικό ταξιδιού καταγράφηκαν τα έτη 1991, 1999, 2000, 2009, 2010, 2011 και 2012. Επιπρόσθετα, το 2009, το 2011 και το 2012 εμφανίστηκαν συρροές περιστατικών P. vivax ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης (δηλαδή περιστατικών που δεν ανέφεραν ιστορικό μετακίνησης σε ενδημικές για την ελονοσία χώρες), κυρίως στην περιοχή του Δήμου Ευρώτα Λακωνίας. Συγκεκριμένα, το 2011 καταγράφηκαν πανελλαδικά 42 κρούσματα ελονοσίας χωρίς ιστορικό μετακίνησης (36 στο Δήμο Ευρώτα Λακωνίας και 6 στις Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Βοιωτίας, Εύβοιας και Λάρισας) και το 2012 καταγράφηκαν 18 κρούσματα με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης (10 στο Δήμο Ευρώτα Λακωνίας και 8 στις Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Βοιωτίας, Καρδίτσας, Ξάνθης). Στην Ελλάδα το 2015 δηλώθηκαν 60 κρούσματα ελονοσίας εκ των οποίων τα 54 ήταν εισαγόμενα (44 κρούσματα αφορούσαν μετανάστες από ενδημικές χώρες και 10 κρούσματα αφορούσαν ταξιδιώτες σε ενδημικές χώρες).

Οι περισσότερες προσβεβλημένες περιοχές είναι αγροτικές, μη τουριστικές, κοντά σε υγροτόπους, με μεγάλους πληθυσμούς μεταναστών από ενδημικές χώρες.

Όπως υποδεικνύουν και τα ανωτέρω δεδομένα, το ενδεχόμενο επανεγκατάστασης της ελονοσίας σε ευάλωτες περιοχές της χώρας είναι υπαρκτό, καθώς υπάρχει αφενός ο κατάλληλος διαβιβαστής (κουνούπια του Ανωφελούς γένους) και αφετέρου ασθενείς με ελονοσία (κυρίως νεοεισερχόμενοι μετανάστες από χώρες στις οποίες ενδημεί η νόσος).

Τα στοιχεία δείχνουν με σαφήνεια μείωση της θνησιμότητας χάρη στις προσπάθειες των τελευταίων δέκα ετών (δραστικά εντομοκτόνα, βελτίωση των θεραπειών). Από το 2004 ως σήμερα ο αριθμός των θανάτων από ελονοσία έχει πέσει κατά ένα τρίτο.. Την τελευταία δεκαετία θεραπεύθηκαν 230 εκατομμύρια περιπτώσεις ελονοσίας με χρήση φαρμάκων. Επίσης διανεμήθηκαν ισάριθμες ειδικά εμποτισμένες κουνουπιέρες με αποτέλεσμα η νόσος να τεθεί υπό σημαντικό έλεγχο.

Λίγα λόγια για την ελονοσία

Η ελονοσία είναι μία σοβαρή νόσος που οφείλεται στο πλασμώδιο (Plasmodium), ένα μικροοργανισμό (παράσιτο) που προσβάλλει τα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα.
Tα γνωστά και πιο συνήθη είδη του παρασίτου που προκαλούν την νόσο είναι τα ακόλουθα: Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale και Plasmodium malariae. Απ’ αυτά το Plasmodium falciparum είναι πιο πιθανό να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη, και εάν δεν αντιμετωπιστεί με κατάλληλη θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.

Πως μεταδίδεται η ελονοσία;

• Με τσίμπημα από θηλυκό μολυσμένο κουνούπι που ανήκει στο γένος Anopheles (Ανωφελής). Μόνο κουνούπια του γένους αυτού μπορούν να μεταδώσουν την ελονοσία και πρέπει προηγουμένως να έχουν τσιμπήσει άτομο που είναι μολυσμένο με το παράσιτο που προκαλεί την ελονοσία.
• Με μετάγγιση αίματος, μεταμόσχευση οργάνων και χρήση μολυσμένων βελονών ή συριγγών. Σπανιότερα η μετάδοση μπορεί να γίνει και από την μητέρα στο έμβρυο.
• Το παράσιτο δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο. ∆εν μεταδίδεται μέσω της συνήθους κοινωνικής (π.χ. άγγιγμα, φιλί), σεξουαλικής ή άλλης επαφής.

Κλινικά συμπτώματα και σημεία ήπιας- μη επιπλεγμένης ελονοσίας

Τα συμπτώματα της λοίμωξης, ειδικά στην έναρξη της, είναι μη ειδικά και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πυρετό ή δεκατική πυρετική κίνηση
• Φρίκια
• Κεφαλαλγία
• Αρθραλγίες / Μυαλγίες
• Καταβολή/κακουχία
• Εφίδρωση
• Ναυτία/εμέτους
• Κοιλιακό άλγος ή/και διάρροιες

Αν και περιγράφεται ότι τα συμπτώματα αυτά (πυρετός, εφιδρώσεις, ρίγη) μπορεί να εμφανίζονται περιοδικά («τριταίος ή τεταρταίος πυρετός»), συνήθως δεν εμφανίζονται με τυπική περιοδικότητα.
Προσοχή! Η κλινική εικόνα της ελονοσίας δεν είναι καθόλου ειδική και η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί με την συμπτωματολογία κοινών λοιμώξεων (γριπώδης συνδρομή, ξηρός βήχας, διάρροια κ.α)
Κατά την κλινικοεργαστηριακή εκτίμηση του ασθενούς ενδεχομένως να ανευρίσκονται:

• Ηπατομεγαλία
• Σπληνομεγαλία
• Υπικτερική χροιά επιπεφυκότων
• Ήπια αναιμία ή/και θρομβοπενία
• Ήπιες διαταραχές της πήξης, αυξημένες τρανσαμινάσες και μικρή αύξηση ουρίας/κρεατινίνης
• Χαμηλού βαθμού παρασιταιμία (< 5000 παράσιτα/μl αίματος ή προσβεβλημένα ή προσβεβλημένα < 0.1% των ερυθρών αιμοσφαιρίων κατά τη μικροσκοπική εξέταση)

Εργαστηριακά ευρήματα σε σοβαρή νόσο

• Θρομβοπενία , αναιμία , ήπια λευκοπενία
• Αύξηση δεικτών φλεγμονής (ΤΚΕ, CRP)
• Τρανσαμινασαιμία
• Υπερπαρασιταιμία, κατά την οποία >5% των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι προσβεβλημένα από παράσιτα στη δοκιμασία Laveran

Αξίζει να υπενθυμίσουμε το γεγονός ότι σε ενδημικές για την ελονοσία περιοχές οι ενήλικες είναι πιθανό να αναπτύξουν μερική ανοσία μετά από τη χρόνια έκθεσή τους στο πλασμώδιο, η οποία μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Προσοχή!: Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση είναι απαραίτητες για τη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης της ελονοσίας.
Η θεραπεία της ελονοσίας (είδος φαρμάκου και διάρκεια της θεραπείας) εξαρτάται από το πλασμώδιο που προκαλεί τη λοίμωξη και την περιοχή στην οποία συνέβη η μόλυνση, λόγω της εμφάνισης αντοχής σε μερικά από τα ανθελονοσιακά. Η θεραπεία εξαρτάται επίσης από την ηλικία του ασθενούς, από το πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση του ασθενούς και από το αν βρίσκεται σε εξέλιξη ή αναμένεται εγκυμοσύνη. Υπάρχουν διάφορα αποτελεσματικά ανθελονοσιακά φάρμακα. Η θεραπεία καλό είναι να ξεκινήσει έγκαιρα στα πρώτα στάδια της νόσου πριν αυτή γίνει χρόνια ή εξελιχθεί σε σοβαρή μορφή.

Μέτρα πρόληψης στο σπίτι
Πολλά από τα κουνούπια γεννιούνται και ζουν στο μπαλκόνι, στις αυλές ή στα χωράφια.
Μπορούμε να μειώσουμε τον πληθυσμό των κουνουπιών, μειώνοντας τα σημεία εκείνα όπου μπορεί να ζήσει και να μεγαλώσει η προνύμφη τους. Πολλά από το κουνούπια που μας ταλαιπωρούν κάθε καλοκαίρι προέρχονται από ιδιόκτητους χώρους, όπως είναι οι αυλές και οι βεράντες των σπιτιών μας.
Για την επιτυχία του Προγράμματος είναι απαραίτητη η συμβολή όλων μας. Όπου υπάρχουν κουνούπια υπάρχουν στάσιμα νερά!

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ

• Δεν επιτρέπεται η ρίψη ακάθαρτων νερών και απορριμμάτων ανεξέλεγκτα.
• Τα ακάθαρτα νερά πάσης φύσεως να οδηγούνται στο δίκτυο ακαθάρτων.
• Να μη διοχετεύονται νερά στους δρόμους.
• Να απομακρύνονται τα στάσιμα νερά από λεκάνες, βάζα, πιατάκια γλαστρών.
• Αντικαθιστούμε σπασμένους σωλήνες νερού που τρέχουν.
• Φυλάσσουμε τα δοχεία νερού που δεν χρησιμοποιούμε (κουβάδες, καρότσια, βαρέλια) γυρισμένα ανάποδα ή τα διατηρούμε καλυμμένα.
• Καλύπτουμε ή απομακρύνουμε παλιά λάστιχα που συσσωρεύουν νερό.
• Ανανεώνουμε τακτικά το νερό σε ποτίστρες ζώων.
• Καθαρίζουμε τα φύλλα που μαζεύονται στις υδρορροές.
• Ποτίζουμε κατά προτίμηση το πρωί.
• Κουρεύουμε τακτικά το γρασίδι του κήπου, θάμνους και φυλλωσιές (καταφύγια κουνουπιών).
• Δίνουμε κλίση στον κήπο για να απομακρύνονται τα νερά.
• Καλύπτουμε με σίτες τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων όπου υπάρχουν.
• Τοποθετούμε σίτες σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και αεραγωγούς τζακιού.
• Χρησιμοποιούμε ανεμιστήρες ή κλιματιστικά.
• Χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα στον αέρα (φιδάκια, ταμπλέτες, αεροζόλ, κλπ).
• Χρησιμοποιούμε λαμπτήρες κίτρινου χρώματος για φωτισμό εξωτερικών χώρων.

Μέτρα ατομικής προστασίας

1. Χρησιμοποιούμε κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο σώμα (μακριά μανίκια και παντελόνια, ανοιχτόχρωμα και φαρδιά).
2. Χρησιμοποιούμε εντομοαπωθητικά τόσο σε ακάλυπτο δέρμα, όσο και πάνω στα ρούχα.
3. Χρησιμοποιούμε κουνουπιέρες.
4. Συχνά λουτρά καθαριότητας για την απομάκρυνση του ιδρώτα.

Προσοχή: Τα περισσότερα είδη κουνουπιών τσιμπούν από το σούρουπο μέχρι το χάραμα.

Οι επαγγελματίες, που απασχολούν αλλοδαπούς εργάτες από χώρες όπου ενδημεί η ελονοσία (Ινδία, Πακιστάν, κλπ), όταν έρχονται από τις χώρες τους, να ελέγχονται με εξέταση αίματος, ώστε να εντοπισθούν τυχόν φορείς του πλασμώδιου της ελονοσίας.

Διαβάστε επίσης

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας. Θεωρείται υπαρκτός ο κίνδυνος εγχώριας μετάδοσης ελονοσίας

Η ελονοσία υπάρχει ακόμα. Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης.

Ο κύκλος ζωής του Πλασμώδιου της ελονοσίας σε video

Κίνδυνος για τη Δημόσια υγεία από τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων και των μεταναστών

Λίγα λόγια για τις σκνίπες και τα κουνούπια και πώς αντιμετωπίζεται, το τσίμπημα τους, φαρμακευτικά ή με φυσικό τρόπο

Ενοχλητικά έντομα - Επώδυνα τσιμπήματα

Τα κουνούπια προτιμούν τους ανθρώπους με χοληστερίνη και ουρικό οξύ

H Κλιματική αλλαγή φέρνει στην χώρα μας επιδημίες από σοβαρές ασθένειες που είτε είχαμε ξεχάσει, είτε δεν είχαμε ποτέ παλαιότερα.

Συναγερμός στη Ζάκυνθο: 3 κρούσματα λεπτοσπείρωσης και 1 θάνατος – Η «σιωπηλή» μόλυνση από τα νερά

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ενημερώνει ότι καταγράφηκαν 3 κρούσματα λεπτοσπείρωσης κατά τον μήνα Απρίλιο στη Ζάκυνθο.

Ένα από αυτά αφορά σε άνδρα, ηλικίας 74 ετών, ο οποίος κατέληξε μετά από νοσηλεία στο Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου έπειτα από σοβαρή λοίμωξη από λεπτοσπείρωση. Επιπλέον, δύο ακόμα κρούσματα σημειώθηκαν κατά τις τελευταίες ημέρες που αφορούν σε άνδρες, 21 και 34 ετών, οι οποίοι επίσης διαγνώστηκαν με τη νόσο. Ο πρώτος έχει ήδη ιαθεί και ο δεύτερος νοσηλεύεται εκτός κινδύνου στο ΓΝ Ζακύνθου. Επισημαίνεται ότι τα τρία κρούσματα δεν έχουν άμεση επιδημιολογική σύνδεση καθώς είναι από διαφορετικές περιοχές της Ζακύνθου με αποστάσεις μεταξύ τους που κυμαίνονται από 1,5 έως 5 χιλιόμετρα, δεν πρόκειται για συγγενείς, ούτε έχουν κοινό εργασιακό περιβάλλον.

Η Ζάκυνθος, λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών και περιβαλλοντικών συνθηκών της, παρουσιάζει διαχρονικά αυξημένη συχνότητα κρουσμάτων λεπτοσπείρωσης. Κατά το τελευταίο διάστημα (τέλη Μαρτίου) καταγράφηκαν τοπικά κύματα κακοκαιρίας, με βροχοπτώσεις και τοπικά πλημμυρικά φαινόμενα τα οποία ευνοούν την ανάπτυξη και τη διασπορά του παθογόνου (Λεπτόσπειρα) στο περιβάλλον.

Τι είναι η λεπτοσπείρωση 

Η λεπτοσπείρωση είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένο νερό, έδαφος ή ούρα ζώων, ιδιαίτερα τρωκτικών. Πρόκειται για νόσημα που αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί έγκαιρα, καθώς υπάρχει κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σοβαρά ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα.

Ο ΕΟΔΥ προγραμματίζει επίσκεψη κλιμακίου επαγγελματιών υγείας για δράσεις διερεύνησης των κρουσμάτων και ενημέρωσης του τοπικού πληθυσμού για τα χαρακτηριστικά της νόσου.

Οι υγειονομικές υπηρεσίες του νησιού βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα και συνεργάζονται με τον ΕΟΔΥ με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Συνιστάται στους πολίτες να τηρούν αυστηρά τα μέτρα ατομικής υγιεινής, να αποφεύγουν την επαφή με στάσιμα νερά και να απευθύνονται άμεσα σε ιατρό σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων όπως πυρετός, μυαλγίες, πονοκέφαλος, αδυναμία ή έντονη κόπωση.

Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα βασικά εργαλεία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της λεπτοσπείρωσης.

Περισσότερες πληροφορίες για τη λεπτοσπείρωση είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ

Ο ΕΟΔΥ για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού: «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή»

medlabnews.gr iatrikanea

Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει ο εμβολιασμός στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής. Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.

Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον. Τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του - από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή -παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.

Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες. Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες. Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.

Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της. Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως ο RSV και ο ιός της γρίπης, και βακτηρίων, όπως ο κοκκύτης, οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.

Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία. Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως η COVID-19, η γρίπη, η πνευμονία και ο έρπητας ζωστήρας, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και νοσηλείας, και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και εκδήλωσης επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και ο εμβολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για την προστασία τους.

Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό και στην προστασία τους έναντι λοιμωδών νοσημάτων.

Τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών, μπορούν επιπρόσθετα να αποτρέψουν καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και τον ιό της ηπατίτιδας Β, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία.

Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί στον εφοδιασμό των επαγγελματιών υγείας με εργαλεία και δεξιότητες για να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση πληροφορίες για τα εμβόλια, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις αναφορικά με τον εμβολιασμό τους. Χτίζοντας την εμπιστοσύνη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και εξασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό, μπορούμε να επιτύχουμε την προστασία των σύγχρονων και επόμενων γενεών. Ταυτόχρονα, καθώς οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε πλήθος λοιμωδών νοσημάτων κατά την διάρκεια της εργασίας τους, είναι αναγκαία η δική τους προστασία μέσω του εμβολιασμού τους.

Με σκοπό την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και της προστασία των ευάλωτων ατόμων από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ο ΕΟΔΥ έχει προβεί στις ακόλουθες δράσεις:

· Ανάλυση σύγχρονων δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού της χώρας και δράσεις εμβολιασμού σε κοινότητες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, για την προστασία αυτών και της Δημόσιας Υγείας. Ταυτόχρονα προγραμματίζει να προβεί στην εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του ενήλικου πληθυσμού.

· Από το έτος 2024 μέχρι σήμερα, με αφορμή την ανάδυση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη όπως η ιλαρά, έχει διενεργήσει πλήθος εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (άτομα της κοινότητας Ρομά και μετανάστες/ πρόσφυγες), με ταυτόχρονη καταγραφή της εμβολιαστικής τους κάλυψης.

· Έχει διοργανώσει δράσεις για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας έναντι των εμβολιασμών που αφορούν στο γενικό πληθυσμό (καμπάνιες ενημέρωσης) και στους επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (εκπαιδευτικά σεμινάρια ανά ΥΠΕ).

· Τέλος, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD που σκοπό έχει την μείωση της επίπτωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με έμφαση στην προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών και ατόμων με αυξημένο κίνδυνο νόσησης.

Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε.

https://www.who.int/europe/event/european-immunization-week-2026

https://www.who.int/campaigns/world-immunization-week/2026

Πικροδάφνη: το φυτό που βαφτίστηκε ξαφνικά «κίνδυνος» και ίσως έκανε τα παιδιά να το προσέξουν περισσότερο

 του Ινστιτούτου Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας - ΙΕΚΕΤΥ, για το medlabnews.gr iatrikanea

Η ιστορία με την πικροδάφνη δείχνει για ακόμη μία φορά πώς ένας υπαρκτός κίνδυνος μπορεί, όταν περάσει χωρίς μέτρο στη δημόσια σφαίρα, να μετατραπεί σε διοικητικό πανικό. Η αφορμή στην Ελλάδα ήταν η μεγάλη αναστάτωση που προκλήθηκε μετά τις προειδοποιήσεις για την τοξικότητα του φυτού και την αποστολή σχετικής εγκυκλίου στα σχολεία. Πράγματι, ο ΕΟΔΥ δημοσίευσε στις 15 Απριλίου 2026 επίσημη ενημέρωση, επισημαίνοντας ότι η πικροδάφνη είναι τοξική, ότι όλα τα μέρη του φυτού περιέχουν καρδιακές γλυκοσίδες όπως η ολεανδρίνη και ότι η έκθεση μπορεί να γίνει με κατάποση, επαφή με τον χυμό ή ακόμη και με εισπνοή καπνού από καύση κλαδιών.

Το πρόβλημα είναι ότι στη δημόσια συζήτηση συχνά χάθηκε η αναλογία. Γιατί άλλο πράγμα είναι να λες «το φυτό είναι δυνητικά επικίνδυνο και χρειάζεται προσοχή», και άλλο να δημιουργείται η εντύπωση ότι κάθε πικροδάφνη σε πεζοδρόμιο, πλατεία ή σχολική αυλή αποτελεί σχεδόν άμεση απειλή. Ο ίδιος ο δημόσιος διάλογος που ακολούθησε στην Ελλάδα κατέγραψε κάτι κρίσιμο: με βάση στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων που αναπαρήχθησαν ευρέως μετά τις διευκρινίσεις του ΕΟΔΥ, από το 2020 καταγράφονται περίπου 15-20 παιδιατρικά περιστατικά ετησίως, χωρίς σοβαρά συμπτώματα, χωρίς ανάγκη αντιδότου και χωρίς νοσηλεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πικροδάφνη είναι αθώα. Σημαίνει όμως ότι η πραγματική επιδημιολογική εικόνα δεν φαίνεται να δικαιολογεί από μόνη της μια κοινωνική υστερία ή μια αδιακρίτως μαζική εκρίζωση.

Η διεθνής βιβλιογραφία είναι πιο ψύχραιμη και γι’ αυτό πιο χρήσιμη. Η πικροδάφνη είναι πράγματι από τα πιο γνωστά τοξικά καλλωπιστικά φυτά. Οι ουσίες της δρουν όπως οι καρδιακές γλυκοσίδες, αναστέλλοντας την αντλία Na+/K+-ATPase, και γι’ αυτό μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικά συμπτώματα, βραδυκαρδία, διαταραχές αγωγιμότητας, αρρυθμίες, υπερκαλιαιμία και σε βαριές περιπτώσεις θάνατο. Τα διεθνή τοξικολογικά δεδομένα και τα ιατρικά εγχειρίδια συμφωνούν ότι ο κίνδυνος είναι πραγματικός, αλλά επίσης ότι η βαρύτητα εξαρτάται από τη δόση, τον τρόπο έκθεσης και το αν πρόκειται για απλή επαφή ή για κατάποση σημαντικής ποσότητας.

Αυτό είναι το σημείο όπου συχνά γίνονται τα μεγαλύτερα λάθη από φορείς που κανονικά θα έπρεπε να τα προλαμβάνουν: αντί για εκτίμηση κινδύνου, έχουμε γενικές απαγορευτικές αντιδράσεις. Η λογική της Δημόσιας Υγείας δεν είναι «βλέπουμε έναν κίνδυνο, άρα ξεριζώνουμε το αντικείμενο». Είναι να αξιολογούμε πιθανότητα, συχνότητα, σοβαρότητα και περιβάλλον έκθεσης. Σε έναν χώρο με πολύ μικρά παιδιά ή με άτομα που δεν μπορούν να κατανοήσουν τον κίνδυνο, η απομάκρυνση ενός τοξικού φυτού μπορεί να είναι εύλογη. Σε επίπεδο όμως γενικευμένου τρόμου για κάθε πικροδάφνη της χώρας, η ισορροπία χάνεται. Και τότε συμβαίνει κάτι παράδοξο: η ενημέρωση παύει να προστατεύει και αρχίζει να διεγείρει την περιέργεια. Στα παιδιά, ειδικά, η δημόσια δραματοποίηση ενός αντικειμένου συχνά δεν μειώνει μόνο την έλξη του, αλλά μερικές φορές την αυξάνει.

Υπάρχει και μία ακόμη ειρωνεία. Η πικροδάφνη δεν είναι απλώς «ένα δηλητήριο». Στη βοτανική και στη φαρμακογνωσία είναι φυτό με πολύπλοκο βιοχημικό προφίλ. Περιέχει βιοδραστικές ενώσεις που εδώ και χρόνια μελετώνται για πιθανές αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές, αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές ιδιότητες. Η ολεανδρίνη, ειδικότερα, έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης εργαστηριακής έρευνας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πικροδάφνη είναι ασφαλές «βότανο» για χρήση στο σπίτι. Το ακριβώς αντίθετο: το φαρμακολογικό ενδιαφέρον της συνυπάρχει με πολύ στενό τοξικολογικό περιθώριο, γι’ αυτό και οι διεθνείς αρχές έχουν προειδοποιήσει κατά της αυθαίρετης χρήσης σκευασμάτων με ολεανδρίνη ή oleander ως “θεραπεία” ή συμπλήρωμα.

Με άλλα λόγια, η πικροδάφνη ανήκει σε εκείνη την κατηγορία φυτών που θυμίζουν ότι η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο φάρμακο και στο δηλητήριο είναι συχνά η δόση, το εκχύλισμα, η καθαρότητα και το πλαίσιο χρήσης. Αυτό δεν είναι κάτι παράξενο στην ιστορία της ιατρικής. Αρκετές ουσίες που σήμερα θεωρούνται φάρμακα προήλθαν από φυτά με σοβαρή τοξικότητα. Η επιστήμη, όμως, δεν παίρνει ένα κλαδί από τον κήπο και το βαφτίζει θεραπεία. Απομονώνει μόρια, μετρά συγκεντρώσεις, δοκιμάζει ασφάλεια, ελέγχει αλληλεπιδράσεις και σταθμίζει κίνδυνο έναντι οφέλους. Εκεί ακριβώς είναι η διαφορά ανάμεσα στη φαρμακολογία και στον πανικό.

Ακόμη και στο θέμα των ζώων, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από τα συνθήματα. Η διεθνής κτηνιατρική βιβλιογραφία αναφέρει ότι η πικροδάφνη είναι γενικά μη εύγευστη ή πικρή για πολλά ζώα, αλλά δηλητηριάσεις συμβαίνουν όταν τα κλαδέματα αναμειχθούν με ζωοτροφή ή όταν υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε κομμένα φύλλα και κλαδιά. Άρα δεν ισχύει απόλυτα ότι «τα ζώα πάντα ξέρουν και δεν πλησιάζουν», αλλά ισχύει ότι στη φυσική της μορφή συχνά δεν είναι ελκυστική και ότι τα περισσότερα σοβαρά περιστατικά στα ζώα συνδέονται με ανθρώπινο χειρισμό, κυρίως με κλαδέματα και απορρίψεις φυτικού υλικού.

Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι η πικροδάφνη ούτε αθωώνεται ούτε δαιμονοποιείται. Είναι ένα τοξικό φυτό, ναι. Είναι όμως και ένα φυτό με φαρμακολογικό ενδιαφέρον, ιστορία στη βοτανική και σαφώς πιο σύνθετη εικόνα αωπό αυτή που χωρά σε μια πανικόβλητη εγκύκλιο ή σε έναν τίτλο τρόμου. Η σωστή προσέγγιση δεν είναι να ξεριζώνουμε ό,τι φοβόμαστε, αλλά να στοχεύουμε εκεί όπου υπάρχει πραγματικός κίνδυνος: χώρους υψηλής ευαλωτότητας, σωστή σήμανση, εκπαίδευση προσωπικού, ενημέρωση γονέων, ασφαλή διαχείριση κλαδεμάτων και ψύχραιμη πληροφόρηση. Γιατί όταν η πολιτεία μιλά με υπερβολή, δεν εκπαιδεύει. Απλώς μετατρέπει ένα φυτό σε μύθο — και κάθε μύθος γίνεται πιο ελκυστικός από την αλήθεια.

Πηγές: 

ΕΟΔΥ ανακοίνωση 15/04/2026 για την πικροδάφνη. 

Διεθνείς τοξικολογικές ανασκοπήσεις και ιατρικές πηγές για το Nerium oleander και τις καρδιακές γλυκοσίδες. 

Στοιχεία δημόσιου διαλόγου στην Ελλάδα για τις διευκρινίσεις περί συχνότητας περιστατικών.

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η εκπαιδευτική Ημερίδα του ΕΟΔΥ για τη Διαχείριση Ποιότητας και την Προετοιμασία Πιστοποίησης κατά ISO

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), σε συνεργασία με εξειδικευμένη εταιρεία συμβούλων στον τομέα της οργάνωσης διαδικασιών, υλοποίησε με επιτυχία εκπαιδευτική ημερίδα με αντικείμενο τη διαχείριση ποιότητας και την προετοιμασία πιστοποίησης του Οργανισμού σύμφωνα με διεθνή πρότυπα ISO.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2026, στο OTE Academy, στο πλαίσιο του Υποέργου 8 «Προετοιμασία για Πιστοποίηση του ΕΟΔΥ», το οποίο εντάσσεται στη δράση «Λειτουργικός Εκσυγχρονισμός του Συστήματος Δημόσιας Υγείας» του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «Σπύρος Δοξιάδης», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η εκπαιδευτική δραστηριότητα επικεντρώθηκε στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση των άμεσα εμπλεκόμενων στελεχών του ΕΟΔΥ σε θέματα διαχείρισης ποιότητας, με έμφαση στις τυποποιημένες λειτουργικές διαδικασίες (Standard Operating Procedures – SOPs), στον εσωτερικό έλεγχο ποιότητας και στην εφαρμογή εργαλείων αξιολόγησης και συνεχούς βελτίωσης. Η συστηματική εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού του Οργανισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ορθή εφαρμογή, τη βιωσιμότητα και τη συνεχή αναβάθμιση του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας (ΣΔΠ), και, κατά συνέπεια, για τη διασφάλιση της εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας του.

Βασικός στόχος της ημερίδας ήταν η πλήρης κατανόηση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων του εμπλεκόμενου προσωπικού, καθώς και η ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας σε στελέχη που θα αναλάβουν τη διαχείριση, την υποστήριξη και την επικαιροποίηση του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας μετά την ολοκλήρωση του Έργου.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που υποστηρίζουν την προετοιμασία πιστοποίησης σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ISO 9001:2015, ISO 45001:2018, ISO 27001:2022, ISO 30414:2018 και ISO 22301:2019, τα οποία θα συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας των διαδικασιών, της επιχειρησιακής συνέχειας και της ασφάλειας των δεδομένων.

Η διασφάλιση ποιότητας των υπηρεσιών του ΕΟΔΥ είναι ιδιαίτερα σημαντική και σχετίζεται απόλυτα με τη προαγωγή της δημόσιας υγείας στη χώρα μας.

Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με την χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU.

ΕΟΔΥ: Νέα εργαλεία, έγκαιρη ανίχνευση και ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην επιδημιολογική επιτήρηση

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) προχωρά στον συνολικό ανασχεδιασμό του Εθνικού Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης, στο πλαίσιο του έργου «Λειτουργική Αναδιοργάνωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ)», που υλοποιείται μέσω του Προγράμματος Πρόληψης της Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης» με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το συνολικό έργο αποτελείται από 16 Υποέργα, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη και καλύπτουν το σύνολο της λειτουργικής αναδιοργάνωσης του ΕΟΔΥ.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο των εργασιών των Υποέργων 2 και 3, ο ΕΟΔΥ επανεξετάζει τη λειτουργία των υφιστάμενων συστημάτων επιτήρησης και ταυτόχρονα σχεδιάζει νέα, συμπληρωματικά εργαλεία, τα οποία θα ενισχύσουν τη συνολική εικόνα της επιδημιολογικής κατάστασης στη χώρα. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, ευέλικτου και αποτελεσματικού μηχανισμού επιτήρησης, ικανού να ανταποκρίνεται ακόμη πιο έγκαιρα στις προκλήσεις της δημόσιας υγείας.

Ένα από τα νέα συστήματα επιτήρησης που σχεδιάζονται, ως υποστηρικτικός και συμπληρωματικός βραχίονας των υφιστάμενων συστημάτων επιτήρησης, αφορά στην επιτήρηση της νοσηρότητας στον μαθητικό πληθυσμό μέσω της συστηματικής παρακολούθησης του μαθητικού απουσιασμού. Πρόκειται για μια καινοτόμο προσέγγιση δημόσιας υγείας, η οποία αναμένεται να συμβάλει στην πληρέστερη αποτύπωση της δραστηριότητας των αναπνευστικών λοιμώξεων, στην έγκαιρη ανίχνευση επιδημικών εξάρσεων καθώς και στην ακριβέστερη εκτίμηση της έντασης και της χωροχρονικής διασποράς τους. Τελικός στόχος είναι η ενίσχυση της ετοιμότητας και η υποστήριξη της εφαρμογής στοχευμένων παρεμβάσεων και τεκμηριωμένων αποφάσεων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Ταυτόχρονα, υπό σχεδιασμό βρίσκεται επίσης ένα νέο συμμετοχικό σύστημα επιτήρησης γριπώδους συνδρομής, το οποίο θα βασίζεται σε δίκτυο πολιτών – οικογενειών που θα συμμετέχουν εθελοντικά και θα τροφοδοτούν με δεδομένα για συμπτώματα λοιμώξεων του αναπνευστικού ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα. Το αυτοαναφορικό αυτό σύστημα επιτήρησης λειτουργεί ως συμπληρωματικό εργαλείο για την παρακολούθηση των λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος στην κοινότητα, με βασικό πλεονέκτημα την έγκαιρη αποτύπωση της δραστηριότητας σε στάδιο προ της αναζήτησης ιατρικής εκτίμησης, καθιστώντας το ανεξάρτητο από την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, μέσω του συγκεκριμένου τύπου επιτήρησης, ενισχύεται η ευαισθητοποίηση και η ενεργός συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση των δεδομένων δημόσιας υγείας, η βελτίωση της γνώσης και η καλλιέργεια του πνεύματος ατομικής και συλλογικής υπευθυνότητας σε θέματα δημόσιας υγείας.

Ο επανασχεδιασμός του μηχανισμού επιδημιολογικής επιτήρησης σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα πιο προληπτικό και συμμετοχικό μοντέλο δημόσιας υγείας, όπου η επιστημονική τεκμηρίωση, η ψηφιακή καινοτομία και η ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας λειτουργούν συμπληρωματικά για την καλύτερη προστασία της υγείας του πληθυσμού.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με την χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU.

Σε έξαρση η γρίπη με πάρα πολλά κρούσματα και εισαγωγές. Το πείραμα που δείχνει πώς σε χώρο γεμάτο με ασθενείς με γρίπη υγιείς δεν μολύνθηκαν

medlabnews.gr iatrikanea

Σε έξαρση βρίσκεται η γρίπη στη χώρα μας με τα κρούσματα να είναι ιδιαιτέρως αυξημένα. Μάλιστα, λόγω του μεγάλου αριθμού ασθενών που προσέρχονται στα νοσοκομεία με συμπτώματα γρίπης, το σύστημα υγείας βρίσκεται υπό πίεση προσπαθώντας να ανταπεξέλθει στις υπάρχουσες ανάγκες.

Το φετινό κύμα της γρίπης είναι πολύ πιο δυνατό. Στο νοσοκομείο «Αττικόν» προχθές έγιναν 125 εισαγωγές από γρίπη. Αυτό σημαίνει ότι δεσμεύονται κρεβάτια σε θαλάμους και εντατικές που μπορεί να χρειαστεί ένας άνθρωπος από σοβαρό τροχαίο. Κάντε γρήγορα το εμβόλιο της γρίπης, προλαβαίνετε. Η γρίπη έρχεται σε δύο κύματα και το δεύτερο κύμα αναμένεται τον Φεβρουάριο

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, η δραστηριότητα της γρίπης κινείται σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που αποτυπώνεται τόσο στις επισκέψεις σε γιατρούς όσο και στις εισαγωγές σε νοσοκομεία, κυρίως ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και ευπαθών ομάδων.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κορύφωση του φετινού κύματος αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες, από τα τέλη Ιανουαρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου, με το στέλεχος Κ, που είναι ένας μεταλλαγμένος υποκλάδος της γρίπης A, να επικρατεί.

Στο μεταξύ, αυξημένη κινητικότητα καταγράφεται στα φαρμακεία, όπου πολλοί πολίτες προσέρχονται για εμβολιασμό της τελευταίας στιγμής. Αν και το ιδανικό χρονικό σημείο για το αντιγριπικό εμβόλιο είναι νωρίτερα μέσα στο φθινόπωρο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο εμβολιασμός παραμένει ωφέλιμος ακόμη και τώρα, καθώς μπορεί να προσφέρει προστασία ή να περιορίσει τη σοβαρότητα της νόσου.

Σε ενα δωμάτιο γεμάτο ασθενείς με γρίπη και όμως κανείς δεν μολύνθηκε

Σε μια περίοδο έντονης έξαρσης της γρίπης, ένα πραγματικό πείραμα παρήγαγε αποτελέσματα που αιφνιδίασαν ακόμη και τους ίδιους τους ερευνητές, καθώς άτομα με επιβεβαιωμένη λοίμωξη γρίπης συνυπήρξαν για ημέρες στον ίδιο κλειστό χώρο με υγιείς εθελοντές υπό συνθήκες στενής και καθημερινής επαφής, χωρίς όμως τελικά να καταγραφεί ούτε ένα περιστατικό μετάδοσης του ιού.

Κατά τη διάρκεια του πειράματος καταγράφηκαν αρκετά ποιοτικά περιστατικά που βοήθησαν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τι συνέβη στην πράξη. Οι συμμετέχοντες περνούσαν πολλές ώρες στον ίδιο χώρο, μιλούσαν σε κοντινή απόσταση, γελούσαν, κινούνταν ελεύθερα και συμμετείχαν σε ήπιες δραστηριότητες, όπως διατάσεις, χαλαρή γυμναστική και ομαδικές ασκήσεις, ενώ χρησιμοποιούσαν κοινά αντικείμενα, όπως ηλεκτρονικές συσκευές, στυλό και μικρόφωνα. Παρά αυτή τη συνεχή επαφή, οι υγιείς εθελοντές δεν εμφάνισαν συμπτώματα ούτε βρέθηκαν θετικοί στον ιό σε κανένα στάδιο της παρακολούθησης.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η απουσία μετάδοσης οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων. Οι ασθενείς, παρότι είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη, βήχουν εξαιρετικά σπάνια, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται πολύ μικρή ποσότητα ιού στον αέρα. Ο χώρος είχε συνεχή παροχή καθαρού αέρα με αποτέλεσμα τα σταγονίδια να αραιώνονται γρήγορα και να μην συγκεντρώνονται σε μεγάλες ποσότητες.

Επιπλέον, οι υγιείς εθελοντές ήταν κυρίως μεσήλικες, μια ηλικιακή ομάδα δηλαδή που παρουσιάζει μικρότερη ευαισθησία στη γρίπη, πιθανότατα λόγω προϋπάρχουσας ανοσίας από προηγούμενες λοιμώξεις αλλά και εμβολιασμούς. Οι ερευνητές βέβαια υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως η γρίπη γενικά δεν μεταδίδεται εύκολα, αλλά παρέχουν σημαντικές ενδείξεις για παράγοντες που μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο μετάδοσης σε κλειστούς χώρους.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι τα ευρήματα δεν έχουν περάσει ακόμη από την τελική επιστημονική αξιολόγηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα δεδομένα είναι λανθασμένα αλλά ότι θεωρούνται προκαταρκτικά. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, οι αλλαγές που ακολουθούν μετά την ολοκληρωμένη επιστημονική αξιολόγηση, αφορούν λεπτομέρειες στη μεθοδολογία, στη στατιστική ανάλυση ή στη διατύπωση των συμπερασμάτων ενώ ο βασικός πυρήνας της μελέτης παραμένει ίδιος.

Πηγή: University of Maryland, όπως δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogens.

Διαβάστε επίσης

• Έχετε γρίπη ή κρυολόγημα; Ποιες οι διαφορές; Ο εμβολιασμός και τα αντιικά φάρμακα
• Κρυολόγημα, γρίπη, χωρίς αντιβιοτικά
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.
• Σαλέπι ή Σερνικοβότανο, εξαιρετικό ρόφημα για το κρυολόγημα, τον βήχα, το στομάχι, το άσθμα, τονωτικό και αφροδισιακό
• Ποια η κατάλληλη διατροφή για το κρυολόγημα, την γρίπη, τον βήχα, το συνάχι;
• Κρυολόγημα ή γρίπη; Τι πρέπει να κάνουμε; Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε ασπιρίνη στα παιδιά με γρίπη;
• Εχινάκεια για το κρυολόγημα. Εχει ανοσοδιεγερτική, αντιφλεγμονώδη, αντιβακτηριακή δράση.
• Εποχική γρίπη. Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου, που πρέπει να εμβολιαστούν και ποια είναι η καλύτερη περίοδος εμβολιασμού;
• Έχει το παιδί σας πυρετό; Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε.

ΕΟΔΥ: Υπερδιπλασιασμός εισαγωγών γρίπης στα νοσοκομεία, με πολλά σοβαρά περιστατικά

medlabnews.gr iatrikanea

Με βάση την εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης των αναπνευστικών λοιμώξεων για την περίοδο 22–28 Δεκεμβρίου 2025, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή 2 Ιανουαρίου, από τον ΕΟΔΥ, καταγράφεται υπερδιπλασιασμός των εισαγωγών ασθενών με γρίπη στα νοσοκομεία της χώρας. Σημαντικό ποσοστό των περιστατικών είναι σοβαρά, πολλά δε από τα οποία αφορούν ανεμβολίαστους ασθενείς.

Σε συνέχεια των σχετικών συστάσεων της 18ης Δεκεμβρίου 2025, ο ΕΟΔΥ επαναλαμβάνει ισχυρή σύσταση για:

· Εμβολιασμό κατά της γρίπης, χωρίς καθυστέρηση, κυρίως στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο εμβολιασμός παραμένει το καλύτερο μέτρο πρόληψης, καθώς παρέχει σημαντική προστασία έναντι της σοβαρής νόσησης και του θανάτου από γρίπη.

· Άμεση έναρξη αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κινδύνου για επιπλοκές της γρίπης, επί εμφάνισης συμβατής συμπτωματολογίας, με ή χωρίς θετική διαγνωστική δοκιμασία. Σε περίπτωση συρροής κρουσμάτων σε κλειστές δομές, όπως δομές μακροχρόνιας φροντίδας, θα πρέπει να εξετάζεται η χορήγηση προφυλακτικής αντι-ιϊκής αγωγής.

· Εφαρμογή προστατευτικών μέτρων, που περιλαμβάνουν συχνό πλύσιμο των χεριών, αποφυγή επαφής των χεριών με μύτη και στόμα, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συνωστισμό για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη βήχα και φτερνίσματος), καλό αερισμό των χώρων, παραμονή στο σπίτι και χρήση μάσκας σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.

Ο ΕΟΔΥ παραμένει σε εγρήγορση και παρακολουθεί στενά τα επιδημιολογικά και ιολογικά δεδομένα. Η δραστηριότητα της γρίπης αποτυπώνεται σε εβδομαδιαίες εκθέσεις του ΕΟΔΥ (εβδομαδιαίες εκθέσεις επιδημιολογικής επιτήρησης αναπνευστικών λοιμώξεων), οι οποίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του.

Σχετ.:

Εβδομαδιαία Έκθεση Έπιδημιολογικής Επιτήρησης Αναπνευστικών Λοιμώξεων (22 – 28/12/2025), 2/1/2026

Εποχική γρίπη 2025-2026 -Συστάσεις ΕΟΔΥ , 18/12/2025

Τι γίνεται φέτος με την γρίπη; Ποιο εμβόλιο από τα 6 που κυκλοφορούν και το εισπεόμενο πρέπει να κάνετε;

 medlabnews.gr iatrikanea

Η χώρα μας, όπως και πολλές άλλες χώρες του Βορείου Ημισφαιρίου, βρίσκεται πλέον σε περίοδο εποχικής δραστηριότητας της γρίπης, νωρίτερα φέτος σε σχέση με τις δύο προηγούμενες περιόδους επιτήρησης.

Ο υποκλάδος K του ιού της γρίπης A(H3N2) κυκλοφορεί παγκοσμίως και έχει ανιχνευτεί και στη χώρα μας. Σύμφωνα με εκτίμηση κινδύνου που εκδόθηκε από το ECDC στις 20 Νοεμβρίου 2025, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό σε περίπτωση επικράτησης του υποκλάδου Κ του Α(Η3) στη φετινή περίοδο επιτήρησης, θεωρείται μέτριος, ενώ θεωρείται υψηλός για τον πληθυσμό που ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου (άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, άτομα με υποκείμενα νοσήματα και άλλες χρόνιες παθήσεις, έγκυες γυναίκες, ανοσοκατασταλμένα άτομα, άτομα που διαβιούν σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας κλπ).

Η ευρωπαϊκή ήπειρος αντιμετωπίζει ένα ασυνήθιστα νωρίς και σοβαρό κύμα γρίπης, με τις υγειονομικές αρχές να εκδίδουν προειδοποιήσεις για την αύξηση των κρουσμάτων σε όλες τις χώρες. Η Ιταλία μετρά ήδη περισσότερους από 3,5 εκατομμύρια πολίτες που έχουν νοσηλευτεί με σοβαρή λοίμωξη από τον ιό της γρίπης, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν παρόμοια ανησυχητική εικόνα.

Αντίθετα, η Ελλάδα δεν παρουσιάζει ενδείξεις πρόωρης άφιξης του κύματος της γρίπης. Υπάρχει ακόμη επαρκής χρόνος για τον εμβολιασμό των πολιτών που δεν έχουν λάβει το ετήσιο εμβόλιο κατά του ιού. Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρο της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, Ανδρέα Κωνσταντόπουλο, η χώρα μας βρίσκεται σαφώς πιο πίσω σε σχέση με τα προηγούμενα έτη 2023 και 2024.

Μέχρι στιγμής έχουν εμβολιαστεί περισσότεροι από 2,2 εκατομμύρια κάτοικοι της χώρας. Το όριο σχετικής ασφάλειας για την Ελλάδα, το λεγόμενο τείχος ανοσίας, χτίζεται στους 3 εκατομμύρια εμβολιασμούς. Η έκκληση των ειδικών για εμβολιασμό των ομάδων υψηλού κινδύνου παραμένει επίκαιρη και κρίσιμη για την αποφυγή σοβαρής νόσησης από τον ιό της γρίπης.

Συμπτώματα γρίπης τύπου Α που πρέπει να γνωρίζετε Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της γρίπης, συμπεριλαμβανομένης του τύπου Α (Η3Ν2), περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, μυαλγίες, αρθραλγίες, έντονο πονοκέφαλο, καταρροή, βράγχος φωνής και γενικευμένη αδυναμία με κόπωση. Στα μικρά παιδιά μπορεί να εμφανιστούν διαρροϊκές κενώσεις και να κυριαρχούν τα γαστρεντερικά συμπτώματα.

Ο ιός της γρίπης μπορεί να προσβάλει όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ωστόσο, ορισμένες κατηγορίες του πληθυσμού διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση και εμφάνιση επιπλοκών.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσηση

Οι ομάδες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη περιλαμβάνουν άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, θηλάζουσες μητέρες και άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 40.

Επιπλέον, στις ευπαθείς ομάδες συγκαταλέγονται παιδιά που λαμβάνουν ασπιρίνη μακροχρόνια για παθήσεις όπως η νόσος Kawasaki ή η ρευματοειδής αρθρίτιδα, λόγω του πιθανού κινδύνου εμφάνισης συνδρόμου Reye μετά από γρίπη. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενα νοσήματα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών χρειάζονται επίσης εμβολιασμό.

Κλειστοί πληθυσμοί αποτελούν άλλη κατηγορία υψηλού κινδύνου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το προσωπικό και οι εσωτερικοί σπουδαστές σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων, καθώς και νεοσύλλεκτοι στρατεύσιμοι στα κέντρα κατάταξης, ιδιαίτερα όσοι παρουσιάζονται κατά τους χειμερινούς μήνες από Οκτώβριο έως Μάρτιο.

Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και οι εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας πρέπει να εμβολιάζονται υποχρεωτικά. Επαγγελματίες όπως κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πουλερικά ανήκουν επίσης στις ομάδες προτεραιότητας για εμβολιασμό.

Παιδιά και ενήλικες με χρόνια νοσήματα χρειάζονται προστασία

Παιδιά ηλικίας άνω των 6 μηνών και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα πρέπει να λάβουν το εμβόλιο κατά της γρίπης. Οι επιβαρυντικοί παράγοντες και χρόνιες παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν το άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες, καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές, ανοσοκαταστολή κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας, και μεταμόσχευση οργάνων.

Επιπρόσθετα, η δρεπανοκυτταρική νόσος και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, ο σακχαρώδης διαβήτης ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα, η χρόνια νεφροπάθεια, καθώς και τα νευρομυϊκά ή νευρολογικά νοσήματα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου που απαιτούν προληπτικό εμβολιασμό για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών από τη γρίπη.

Στο πλαίσιο των ανωτέρω και εν όψει της εορταστικής περιόδου, ο ΕΟΔΥ συστήνει:

* Εμβολιασμό κατά της γρίπης, χωρίς καθυστέρηση, κυρίως στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο εμβολιασμός παραμένει το καλύτερο μέτρο πρόληψης, καθώς παρέχει σημαντική προστασία έναντι της σοβαρής νόσησης και του θανάτου από γρίπη.

* 'Αμεση έναρξη αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κινδύνου για επιπλοκές της γρίπης, επί εμφάνισης συμβατής συμπτωματολογίας, με ή χωρίς θετική διαγνωστική δοκιμασία. Σε περίπτωση συρροής κρουσμάτων σε κλειστές δομές, όπως δομές μακροχρόνιας φροντίδας, θα πρέπει να εξετάζεται η χορήγηση προφυλακτικής αντι-ιϊκής αγωγής.

* Εφαρμογή προστατευτικών μέτρων, που περιλαμβάνουν συχνό πλύσιμο των χεριών, αποφυγή επαφής των χεριών με μύτη και στόμα, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συνωστισμό για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη βήχα και φτερνίσματος), καλό αερισμό των χώρων, παραμονή στο σπίτι και χρήση μάσκας σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.

Τα συνιστώμενα από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών αντιγριπικά εμβόλια για την περίοδο 2025-2026 είναι τα παρακάτω:

* ΤIVe: Τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο παρασκευαζόμενο με επώαση σε ωά ορνίθων, ΤIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες, ΤIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο γρίπης με ανοσοενισχυτικό MF59, FFU: Fluorescent Focus Units

** Tα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια ΤIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) έχουν υψηλή ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών, σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Έχουν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας και, παρότι η συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών είναι μεγαλύτερη απ’ ότι μετά τον εμβολιασμό με συμβατικό εμβόλιο γρίπης, στο σύνολό της ήταν χαμηλή.

Αν και τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) συστήνονται στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έναντι του συμβατικού εμβολίου γρίπης, τονίζεται ότι εάν δεν υπάρχει διαθεσιμότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να διενεργείται με οποιοδήποτε εμβόλιο.

*** Το τριδύναμο εμβόλιο LAIV περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως νεφέλωμα 0,1ml σε κάθε ρουθούνι. Στα παιδιά μικρότερα των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά έναντι της γρίπης, χορηγείται 2η δόση με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων. Το εμβόλιο έχει ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας, αλλά λόγω των εξασθενημένων ιών που περιέχει η χορήγηση του αντενδείκνυται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε εκείνα με ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) ή σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.

Σε παιδιά 2 - 5 ετών που διαβιούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συνιστάται ο εμβολιασμός με το αδρανοποιημένο αντιγριπικό εμβόλιο. Όμως αν εμβολιαστούν με το ζων εξασθενημένο και προκειμένου να αποφευχθεί ο θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου, συνιστάται να αποφύγουν την επαφή με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών.

Οι ομάδες του πληθυσμού που πρέπει να κάνουν φέτος το αντιγριπικό εμβόλιο και τα χαρακτηριστικά των έξι εμβολίων που διατίθενται στη χώρα μας, εκ των οποίων το ένα είναι εισπνεόμενο, περιλαμβάνονται σε σημερινή εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας

Στην εγκύκλιο, που παρατίθεται πιο κάτω, επισημαίνεται πως, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας οι συστάσεις αντιγριπικού εμβολιασμού για την προσεχή περίοδο 2025-2026 περιλαμβάνουν κατά προτεραιότητα τις παρακάτω ομάδες πληθυσμού ή καταστάσεις αυξημένου κινδύνου:

Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.

Βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών ως 5 ετών.

Παιδιά ηλικίας άνω των 5 ετών και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:

- Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

- Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή.

- Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη).

- Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών.

- Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες).

- Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα.

- Χρόνια νεφροπάθεια.

- Χρόνιες παθήσεις ήπατος.

- Νευρολογικά - νευρομυϊκά νοσήματα.

- Σύνδρομο Down.

Έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.

Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2 ) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

Παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).

Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών είτε φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης. Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης.

Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών Υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων - μεταναστών. Άστεγοι.

Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς [συμπεριλαμβανομένων εκτροφέων μίνκ (γουνοφόρα θηλαστικά)], εργαζόμενοι σε σφαγεία και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους. Τα συνιστώμενα από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών αντιγριπικά εμβόλια για την περίοδο 2025-2026 είναι τα παρακάτω:

* ΤIVe: Τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο παρασκευαζόμενο με επώαση σε ωά ορνίθων, ΤIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες, ΤIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο γρίπης με ανοσοενισχυτικό MF59, FFU: Fluorescent Focus Units

** Tα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια ΤIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) έχουν υψηλή ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών, σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Έχουν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας και, παρότι η συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών είναι μεγαλύτερη απ’ ότι μετά τον εμβολιασμό με συμβατικό εμβόλιο γρίπης, στο σύνολό της ήταν χαμηλή.

Αν και τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό) συστήνονται στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έναντι του συμβατικού εμβολίου γρίπης, τονίζεται ότι εάν δεν υπάρχει διαθεσιμότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να διενεργείται με οποιοδήποτε εμβόλιο.

*** Το τριδύναμο εμβόλιο LAIV περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως νεφέλωμα 0,1ml σε κάθε ρουθούνι. Στα παιδιά μικρότερα των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά έναντι της γρίπης, χορηγείται 2η δόση με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων. Το εμβόλιο έχει ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας, αλλά λόγω των εξασθενημένων ιών που περιέχει η χορήγηση του αντενδείκνυται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε εκείνα με ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) ή σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.

Σε παιδιά 2 - 5 ετών που διαβιούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συνιστάται ο εμβολιασμός με το αδρανοποιημένο αντιγριπικό εμβόλιο. Όμως αν εμβολιαστούν με το ζων εξασθενημένο και προκειμένου να αποφευχθεί ο θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου, συνιστάται να αποφύγουν την επαφή με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών.

Σημειώνεται ότι, όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, δεν θα πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Η χορήγηση του εμβολίου αυτού φαίνεται ότι θα συμβάλλει στην καλύτερη συμμόρφωση στα παιδιά. Για τη χρονική περίοδο (2025-26) σύμφωνα με τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών το εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται κατά προτεραιότητα στα παιδιά ηλικίας 2-5 ετών λαμβάνοντας υπόψιν και τη διαθεσιμότητα. Σε περίπτωση έλλειψης της δεύτερης δόσης ο εμβολιασμός μπορεί να ολοκληρωθεί με το αδρανοποιημένο ενέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.

Διαβάστε επίσης

Έχω συνάχι και μπουκωμένη μύτη, έχω κοροναϊό, απλό κρυολόγημα ή γρίπη;

• Γρίπη ή κρυολόγημα; Ποια τα συμπτώματά τους, Πώς γίνεται η διάγνωση και τι είναι τα αντιικά φάρμακα και ποιοι μπορούν να τα παίρνουν;
• Ξυπνάτε από τον βήχα; Ποια είναι η αιτία και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί; Πότε πρέπει να ανησυχήσετε; 
• Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ευκάλυπτου, από το κρυολόγημα και την ιγμορίτιδα μέχρι την ψωρίαση και την ακμή.