Ολικά λευκώματα, αλβουμίνη και σφαιρίνες: πότε αυξάνονται ή μειώνονται και τι μπορεί να σημαίνουν

Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα ολικά λευκώματα είναι το σύνολο των πρωτεϊνών του αίματος και περιλαμβάνουν κυρίως την αλβουμίνη και τις σφαιρίνες. Το άρθρο εξηγεί τι σημαίνουν αυτές οι εξετάσεις, ποιος είναι ο ρόλος τους στον οργανισμό και σε ποιες παθολογικές καταστάσεις οι τιμές τους αυξάνονται ή μειώνονται. 

Οι πρωτεΐνες στο αίμα μπορεί να παίζουν ρόλο μεταφορικό, λειτουργικό (ένζυμα, αλυσίδες αιμοσφαιρίνης) και αμυντικό (ανοσοσφαιρίνες, ινωδογόνο και συμπλήρωμα σε φλεγμονές και πήξη / επούλωση τραύματος). Είναι δομικά στοιχεία των κυττάρων και η διατήρησή τους σε επαρκή επίπεδα με τη διατροφή επιβάλλεται. Το σύνολο των πρωτεϊνών του αίματος ονομάζεται ολικό λεύκωμα.

Οι πρωτεΐνες παίζουν μεταφορικό, λειτουργικό, και αμυντικό ρόλο (ένζυμα, αλυσίδες αιμοσφαιρίνης, ινωδογόνο). Είναι δομικά στοιχεία των κυττάρων και επιβάλλεται η διατήρηση τους σε επαρκή επίπεδα με την διατροφή.

Αύξηση τους στο αίμα οφείλεται σχεδόν πάντα (με εξαίρεση την αφυδάτωση) σε αύξηση των ανοσοσφαιρίνων και κυρίως της γ-σφαιρίνης (IgG). Υψηλά επίπεδα ολικών λευκωμάτων μπορεί να εμφανιστούν σε χρόνια φλεγμονή ή σε μολύνσεις όπως η ιογενής ηπατίτιδα ή AIDS (HIV). Μπορεί να προκληθούν επίσης από διαταραχές στο μυελό των οστών (bone marrow disorders) όπως στο πολλαπλό μυέλωμα.

Η ελάττωση των ολικών λευκωμάτων οφείλεται συνήθως σε ελάττωση της λευκωματίνης από τα ούρα (νεφρωσικό σύνδρομο), από το έντερο (εντεροπάθειες), από το δέρμα (εγκαύματα) και από μεγάλες αιμορραγίες. Τα χαμηλά επίπεδα ενδέχεται να εμφανιστούν σε καταστάσεις σοβαρού υποσιτισμού και με συνθήκες που προκαλούν υποσιτισμό, όπως η κοιλιοκάκη (Celiac disease) ή η φλεγμονώδης εντεροπάθεια. Άλλες αιτίες υπολευκωματιναιμίας είναι η μειωμένη σύνθεση λευκωμάτων σε βαριά ηπατική νόσο, η κακή απορρόφηση, αλλά και ο αυξημένος καταβολισμός λευκωμάτων (πχ εμπύρετες καταστάσεις, τραύματα).

Υπάρχουν δύο κατηγορίες πρωτεϊνών που βρίσκονται στο αίμα, η αλβουμίνη και οι σφαιρίνες. Η αλβουμίνη ή λευκωματίνη συντίθεται στα ηπατοκύτταρα και εισέρχεται στην κυκλοφορία διαμέσου της ηπατικής φλέβας. Η αλβουμίνη εισέρχεται ελεύθερα στον εξωαγγειακό χώρο και επανέρχεται στην κυκλοφορία διαμέσου των λεμφικών αγγείων. Το περιεχόμενο της αλβουμίνης στο σύνολο του λευκώματος είναι περίπου 60% της συνολικής πρωτεΐνης. Η διάρκεια ζωής της στον ορό του αίματος είναι 17 μέρες. Η ογκωτική πίεση του αίματος εξαρτάται κατά 60-80% από την αλβουμίνη.

 Η αλβουμίνη συμμετέχει σε μια σειρά σημαντικών λειτουργιών του οργανισμού. Δεσμεύει και μεταφέρει μεγάλο αριθμό ουσιών (όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα, φωσφολιπίδια, μεταλλικά ιόντα, αμινοξέα, φάρμακα, ορμόνες και χολερυθρίνη)και είναι απαραίτητη τόσο για τον μεταβολισμό όσο και για την αποτοξίνωση πολλών εξ' αυτών. Είναι μεταφορέας πολλών μικρών μορίων, αλλά ο κύριος ρόλος της είναι να αποτρέψει τη διαρροή υγρών από τα αιμοφόρα αγγεία μέσω oσμωτικής πίεσης.

Αυξάνεται σε:
αφυδάτωση

Μειώνεται σε:

Ασιτία, δυσαπορρόφηση, ηπατοπάθειες, εντεροπάθεια ή νεφροπάθεια με απώλεια πρωτεϊνών.

3-3.5 g/dl = ήπια ανεπάρκεια,

2.4-2.9 g/dl = μέτρια,

μικρότερη από 2.4 g/dl = σοβαρή

Οι σφαιρίνες περιλαμβάνουν τα ένζυμα, τα αντισώματα, και περισσότερα από 500 άλλα είδη πρωτεϊνών. Ο λόγος (αναλογία) Αλβουμίνης/Σφαιρινών (λόγος A/G) υπολογίζεται από τις τιμές που λαμβάνονται από την άμεση μέτρηση της ολικής πρωτεΐνης και της αλβουμίνης και αντιπροσωπεύει τη σχέση των ποσοτήτων της αλβουμίνης και των σφαιρινών.

Ένας χαμηλός λόγος A/G μπορεί να απεικονίζει υπερπαραγωγή σφαιρινών, όπως εμφανίζεται στο πολλαπλό μυέλωμα ή σε αυτοάνοσα νοσήματα, ή μειωμένη παραγωγή αλβουμίνης, όπως εμφανίζεται στην κίρρωση, ή την εκλεκτική αποβολή της αλβουμίνης από την κυκλοφορία, όπως εμφανίζεται σε νεφρικές νόσους.

Ένας υψηλός λόγος A/G δείχνει μειωμένη παραγωγή ανοσοσφαιρινών, όπως σε γενετική ανεπάρκεια και σε κάποιες λευχαιμίες. Πιο ειδικές εξετάσεις, όπως η αλβουμίνη, τα ηπατικά ένζυμα και η ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών ορού πρέπει να εκτελεσθούν για να γίνει ακριβής διάγνωση.

Η ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών είναι μία εξέταση κατά την οποία χρησιμοποιείται η χαρακτηριστική κίνηση που εμφανίζει κάθε πρωτεΐνη κατά την τοποθέτηση της μέσα σε ηλεκτρικό πεδίο, προκειμένου να αναγνωριστούν και να μετρηθούν οι ποσότητες συγκεκριμένων πρωτεϊνών στο αίμα και στα ούρα. Η ηλεκτροφόρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαφόρων ασθενειών όπως είναι το πολλαπλούν μυέλωμα, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα του ήπατος και των νεφρών και άλλα

Φυσιολογικές- ιδανικές τιμές 


Ολικά λευκώματα = 5,5 – 8 g/dL (55 – 80 g/L) 


Αλβουμίνη ή Λευκωματίνες = 3,5 – 5,5 g/dL (35 – 55 g/L) και σε συμμετοχή 50 – 60 %

Σφαιρίνες = 1,5 – 3,5 g/dL (20 – 35 g/L) και συμμετοχή 40 – 50 %

Διαβάστε επίσης

• Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας (συκώτι). Τι δείχνουν οι τρανσαμινάσες, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση, χολερυθρίνη, 5-Νουκλεοτιδάση;
• Τι είναι η ηπατίτιδα; Βασικές Πληροφορίες για τις Ιογενείς Ηπατίτιδες
• Τι σημαίνει να έχεις ηπατίτιδα C, πόσο επικίνδυνο είναι και τι μπορεί να κάνεις;
• Τρανσαμινάσες. Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι σημαίνει;
• Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι μπορεί να σημαίνει; Τι πρέπει να κάνουμε;
• Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος, που οφείλεται και ποια η σημασία της άσκησης;
• Τι είναι η γ-GT, τι μας δείχνει η αύξηση και τι η μείωση της, στο αίμα;

Πρώτη δημοσίευση: Δεκέμβριος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 11 Απριλίου 2026

γ-GT: τι είναι, τι σημαίνουν οι αυξημένες τιμές και ποια είναι τα φυσιολογικά όρια

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η γ-GT (GGT) είναι ένζυμο που χρησιμοποιείται ως δείκτης για διαταραχές του ήπατος και της χολής. Το άρθρο εξηγεί τι δείχνει η εξέταση γ-GT, πότε οι τιμές θεωρούνται αυξημένες ή χαμηλές και ποια είναι τα φυσιολογικά όρια σε άνδρες και γυναίκες. Η γ-γλουταμυλ-τρανσπεπτιδάση γ-GT (Gamma-Glutamyl Transpeptidase - GGT) είναι ένα ένζυμο που καταλύει τη μεταφορά μιας ομάδας γ-γλουταμυλίου από ένα γ-γλουταμυλοπεπτίδιο σε ένα άλλο πεπτίδιο ή αμινοξύ ή στο νερό.
Το ένζυμο είναι ευαίσθητος αλλά όχι ειδικός δείκτης διαταραχών στο ήπαρ και την χολή. Στην διάγνωση αυτών είναι περισσότερο ευαίσθητη από την ALP ή την νουκλεοτιδάση. Ιδιαίτερα αυξημένες τιμές γ-GT στο ήπαρ παρατηρούνται σε τοξικές βλάβες του ήπατος όπως στην αλκοολική κίρρωση (αλκοολισμός).

Η γ-GT εντοπίζεται κυρίως στους νεφρούς, στο ήπαρ και στο σπλήνα. Αποτελεί την πιο ευαίσθητη εξέταση για την ανίχνευση του αποφρακτικού ίκτερου, της χολαγγειίτιδας και της χολοκυστίτιδος. Το γεγονός ότι τα επίπεδα της γ-GT είναι φυσιολογικά στα παιδιά και στις έγκυες γυναίκες σε αντίθεση με τα αυξημένα επίπεδα της LDh και αλκαλικής φωσφατάσης επιτρέπει τη χρησιμοποίησή της στη διαφορική διάγνωση ηπατοχολικών παθήσεων στις δύο αυτές ομάδες. Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση χρόνιων αλκοολικών οι οποίοι βρίσκονται υπό θεραπεία. Χρησιμοποιείται ακόμη ως καρκινικός δείκτης, επειδή τα επίπεδά της αντανακλούν την υποτροπή ή την ύφεση της νόσου. Τα επίπεδα της γ-GT είναι φυσιολογικά στο έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αυξήσεις μπορεί να παρατηρηθούν μετά την τέταρτη ημέρα και αποδίδονται σε δευτεροπαθή ηπατική βλάβη από καρδιακή ανεπάρκεια.

Το αυξημένο βάρος και τα φάρμακα αυξάνουν την γGT.

Αυξημένες τιμές γ-GT παρατηρούνται σε:

· Κίρρωση ήπατος
· Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD)
· Πρωτοπαθή χολική κίρρωση
· Αποφρακτικό ίκτερο
· Χολόσταση
· Χολική ατρησία
· Ηπατίτιδα
· Ηπατικές μεταστάσεις
· Καρκίνος του ήπατος
· Αλκοολικοί

· Παγκρεατίτιδα
· Καρκίνος του παγκρέατος
· Καρκίνος του προστάτη
· Λοιμώδης μονοπυρήνωση
· Μυοτονική δυστροφία
· Νόσος του Crohn
· Υπερθυρεοειδισμός
· Υπερλιπιδαιμίες
· Σοβαρές παχυσαρκίες

Μειωμένες τιμές παρατηρούνται σε:

· Υποθυρεοειδισμός

Όρια αναφοράς: γ-GT:

Hλικία	Άνδρες	Γυναίκες
< 6 μηνών	12 - 122 IU/lt	15 - 132 IU/lt
6 – 12 μηνών	≤45 IU/lt	≤44 IU/lt
1 – 12 ετών	≤30 IU/lt	≤28 IU/lt
13 – 18 ετών	≤48 IU/lt	≤32 IU/lt
> 18 ετών	7 - 47 IU/lt	5 - 25 IU/lt

Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος

Μία από τις καταστάσεις που προκαλούν αύξηση των επιπέδων της γ-GT είναι η μη αλκοολική λιπώδης  νόσος του ήπατος (NonAlcoholic Fatty Liver Disease / NAFLD) η οποία αποτελεί τη συχνότερη μορφή χρόνιας ηπατοπάθειας και την 1η αιτία ανεύρεσης παθολογικά αυξημένων ηπατικών ενζύμων στο γενικό πληθυσμό. Προκαλείται από την παθολογική συσσώρευση λιπιδίων στα ηπατοκύτταρα, σε άτομα που δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ. 

Διαβάστε επίσης

• Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι μπορεί να σημαίνει; Τι πρέπει να κάνουμε;
• Τα τριγλυκερίδια και οι νέες αναθεωρημένες φυσιολογικές τιμές τους. Ποιος ο ρόλος της ζάχαρης και ποια η κατάλληλη διατροφή για την μείωσή τους.
• Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος, που οφείλεται και ποια η σημασία της άσκησης;
• Το συκώτι σας γνωρίζετε αν λειτουργεί φυσιολογικά; Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας

Επιστημονική Ημερίδα «Αιχμές στην Ηπατολογία: Χολόσταση»

medlabnews.gr iatrikanea

Με επίκεντρο τις ραγδαίες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία των χολοστατικών νοσημάτων, επιστρέφει για 4η συνεχή χρονιά η Επιστημονική Ημερίδα «Αιχμές στην Ηπατολογία», το Σάββατο 4 Απριλίου 2026, στο Αμφιθέατρο του Γ.Ν.Α. «Ιπποκράτειο» στην Αθήνα.
H ημερίδα διοργανώνεται από την Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα της Β΄ Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και τελεί υπό την Αιγίδα της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ήπατος και της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας.

Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη Χολόσταση, αναδεικνύοντας ένα πλήρως δομημένο και υψηλού επιπέδου επιστημονικό πρόγραμμα, που καλύπτει όλο το φάσμα της σύγχρονης ηπατολογίας: από την επιδημιολογία και παθογένεια, έως τη γενετική, τη στοχευμένη θεραπεία και την κλινική πράξη.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νεότερες φαρμακευτικές εξελίξεις, στη διασύνδεση γονότυπου - φαινότυπου, στον ρόλο της ενδοσκόπησης και των επεμβατικών τεχνικών, καθώς και στην ανάλυση και συζήτηση ενδιαφερόντων κλινικών περιστατικών.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν διακεκριμένοι επιστήμονες με σημαντικό κλινικό και ερευνητικό έργο, οι οποίοι θα μεταφέρουν όχι μόνο την πρόσφατη γνώση, πρακτική εμπειρία και κλινική τεχνογνωσία υψηλού επιπέδου, διαμορφώνοντας μια Ημερίδα που γεφυρώνει την έρευνα με την καθημερινή ιατρική πράξη.

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, Καθηγητής κ. Σπήλιος Μανωλακόπουλος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η είσοδος νέων φαρμάκων στην θεραπεία των χολοστατικών νοσημάτων, ο εμπλουτισμός των γνώσεων που αφορούν την παθογένειά τους, η βελτίωση στην απεικόνιση του χοληφόρου δένδρου και η πρόοδος στην επεμβατική ενδοσκόπηση έχουν τροποποιήσει σημαντικά την διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των νοσημάτων του χοληφόρου συστήματος. Όλα τα παραπάνω αποτελούν ιδανικό πεδίο αρμονικής συνύπαρξης έρευνας και κλινικής πρακτικής στο πάντα φιλικό περιβάλλον του αμφιθεάτρου του Ιπποκρατείου».

Η εγγραφή και η παρακολούθηση της Επιστημονικής Ημερίδας είναι δωρεάν. Η εγγραφή μπορεί να γίνει online στον σύνδεσμο https://www.e-myrtaly.gr/gr/aixmes-2026 και κατά την διάρκεια της Ημερίδας στην Γραμματεία.

Μπορούν να εγγραφούν ειδικοί ιατροί, ειδικευόμενοι, νοσηλευτές και φοιτητές.

Δυνατότητα δια ζώσης και διαδικτυακής παρακολούθησης.

To επιστημονικό πρόγραμμα βρίσκεται αναρτημένο εδώ

Παγκόσμια Ημέρα Παιδικής Ηπατικής Υγείας: «Προστάτεψε το συκώτι σου. Σώσε τον Κίτρινο Ήρωα!»

medlabnews.gr iatrikanea

Με μια πρωτότυπη καμπάνια για παιδιά και γονείς, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος (ΕΕΜΗ), συνεχίζει τις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση των ηπατικών νοσημάτων.

Αφορμή, αυτή τη φορά, η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικής Ηπατικής Υγείας, όπως έχει οριστεί η Παρασκευή, 13 Μαρτίου και κεντρικό σύνθημα: «Προστάτεψε το συκώτι σου. Σώσε τον Κίτρινο Ήρωα!»

Η Big Yellow Friday, είναι μια διεθνώς υιοθετούμενη εκστρατεία που υποστηρίζεται από οργανώσεις και συμμετοχές κοινού και επαγγελματιών Υγείας που ενθαρρύνει τέτοιου είδους δράσεις.

Το ήπαρ αποτελεί ζωτικό όργανο για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού καθώς συμμετέχει καθοριστικά στη ρύθμιση πολλαπλών βασικών βιολογικών διεργασιών. Συμβάλλει στον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών, στην αποτοξίνωση του οργανισμού από βλαβερές ουσίες καθώς και στη σύνθεση πρωτεϊνών και παραγόντων πήξης. Παρά τον καθοριστικό του ρόλο, πολλές ηπατικές παθήσεις εξελίσσονται σιωπηλά, ιδιαίτερα στην παιδική ηλικία.

Στο πλαίσιο της καμπάνιας, δημιουργήθηκε infographic, με πρωταγωνιστή ένα cartoon συκώτι με κίτρινη κάπα και αψίδα - τον «Κίτρινο Ήρωα». Μέσα από μια απλή και κατανοητή οπτική αφήγηση, παρουσιάζονται βασικές πληροφορίες για τη σημασία της ηπατικής υγείας και για παράγοντες που μπορεί να την επηρεάσουν ήδη από την παιδική ηλικία.

Παιδικές ηπατικές παθήσεις: έγκαιρη αναγνώριση και σωστή καθοδήγηση

Οι ηπατικές παθήσεις στα παιδιά είναι σχετικά σπάνιες, ωστόσο ορισμένες μορφές τους μπορεί να είναι σοβαρές και να απαιτούν εξειδικευμένη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση. Ενδεικτικά περιλαμβάνονται:

· Συγγενείς χολοστατικές διαταραχές (όπως η ατρησία χοληφόρων)

· Κληρονομικά και μεταβολικά νοσήματα (όπως η νόσος Wilson)

· Αυτοάνοση ηπατίτιδα

· Ιογενείς ηπατίτιδες

· Μεταβολικά σχετιζόμενη λιπώδης νόσος του ήπατος, που συνδέεται με την παιδική παχυσαρκία και παρουσιάζει αυξανόμενη συχνότητα διεθνώς.

Σημαντικά κλινικά σημεία που δεν πρέπει να παραβλέπονται περιλαμβάνουν τον ίκτερο (κιτρίνισμα δέρματος και σκληρών χιτώνων του ματιού), τη διαταραχή στην ανάπτυξη, την ανεξήγητη κόπωση, τον επίμονο κοιλιακό πόνο ή τις διαταραχές των ηπατικών ενζύμων σε εργαστηριακό έλεγχο.

Η πρόληψη ξεκινά από νωρίς

Η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Α και Β σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και η τακτική παιδιατρική παρακολούθηση, αποτελούν βασικούς άξονες πρόληψης.

Η ΕΕΜΗ υπογραμμίζει ότι η έγκαιρη ενημέρωση των γονέων και η καλλιέργεια βασικών γνώσεων υγείας στα παιδιά συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της ηπατικής υγείας και στη μείωση των επιπλοκών.

Μέσα από την καμπάνια «Προστάτεψε το συκώτι σου. Σώσε τον Κίτρινο Ήρωα!», η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος επιδιώκει να «γεφυρώσει» την επιστημονική γνώση με μια σύγχρονη, παιδοκεντρική προσέγγιση επικοινωνίας, ενισχύοντας την πρόληψη και την έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής.

Γιατί το ήπαρ είναι ένας σιωπηλός αλλά καθοριστικός σύμμαχος της υγείας από τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Η καμπάνια υποστηρίζεται ευγενικά από τις εταιρείες:

· INTEGRIS PHARMA

· IPSEN

Kαρκινογόνες ουσίες, που βρίσκονται στο φαγητό μας. Αφλατοξίνες, μούχλα προκαλούν καρκίνο

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Σήμερα είναι γενικώς αποδεκτό, ότι τα 2/3 έως και τα 4/5 των κακοηθών νεοπλασιών του ανθρώπου οφείλονται σε παράγοντες του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες, παράγοντες της διατροφής ευθύνονται για τα 50% των κακοηθών νεοπλασμάτων και για πάνω από το 1/3 των καρκίνων στους άντρες. Ο προσδιορισμός του ρόλου που διαδραματίζουν οι παράγοντες διατροφής στη διαδικασία της καρκινογένεσης είναι δυσχερής. Η πορεία που διανύεται από την έναρξη της νεοπλασματικής εκτροπής μέχρι τις κλινικές εκδηλώσεις της νόσου είναι μακρά. Εξάλλου, οι διαιτητικοί παράγοντες δε δρουν πάντοτε μεμονωμένα, αλλά αποκτούν καρκινογόνες ιδιότητες σε συνεργασία με άλλους παράγοντες ή κάτω από ορισμένες συνθήκες.

Πολλές από τις καρκινογόνες ουσίες προστίθενται στις τροφές ή δημιουργούνται από την επίδραση μικροοργανισμών στην τροφή. Επιπλέον, η περιεκτικότητα της τροφής σε λίπη, πρωτεΐνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία μπορεί να προδιαθέτει σε καρκίνο ή να παρεμποδίζει την καρκινογένεση.

Είναι φανερό, ότι όσο σαφέστερες είναι οι γνώσεις μας για τη συμβολή των παραγόντων διατροφής, και γενικότερα του περιβάλλοντος, στην ανάπτυξη νεοπλασιών, τόσο αποτελεσματικότερα θα είναι και τα προστατευτικά μέτρα που θα μπορούν να ληφθούν.

Επιγραμματικά, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι οι πιο σημαντικοί διαιτητικοί παράγοντες που είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στη δημιουργία κακοηθών νεοπλασιών, στον μαστό, στο ήπαρ και κυρίως στο πεπτικό σύστημα (στομάχι – έντερο – φάρυγγας – οισοφάγος) είναι:

• Τα αλκοολούχα ποτά (κυρίως σε συνδυασμό με το κάπνισμα) αυξάνουν τον πρόκλησης καρκίνου του οισοφάγου.

• Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και κορεσμένου λίπους ζωικής προέλευσης φαίνεται, ότι αυξάνει τον κίνδυνο κακοήθους νεοπλασίας στο παχύ έντερο και στον προστάτη αντίστοιχα.

• Οι ξηροί καρποί ή τα δημητριακά που έχουν μολυνθεί από αφλατοξίνες (ισχυρές καρκινόγονες ενώσεις) εξαιτίας της αποθήκευσής τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

• Η υπερκατανάλωση μαγειρικού άλατος φαίνεται, ότι αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα στην καρκινογένεση του στομάχου.

Η μούχλα και οι αφλατοξίνες

Ορισμένα είδη μούχλας είναι επικίνδυνα για την υγεία. Προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις και αναπνευστικά προβλήματα. Μερικές μορφές μούχλας, κάτω από κατάλληλες συνθήκες παράγουν μυκοτοξίνες που προκαλούν ασθένειες στους ανθρώπους.

Οι μυκοτοξίνες της μούχλας όπως οι αφλατοξίνες είναι σε θέση να προκαλούν οξεία τοξίκωση με ηπατικές βλάβες ή χρόνια τοξίκωση με ηπατικά προβλήματα, κίρρωση και καρκίνο του ήπατος. 

Στα επικίνδυνα είδη μούχλας, οι δηλητηριώδεις μυκοτοξίνες, ιδιαίτερα οι αφλατοξίνες, εντοπίζονται μέσα ή γύρω από αυτές τις βαθιές ρίζες των μυκήτων εντός των τροφίμων. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι τοξίνες μπορεί να διασκορπίζονται σε όλο το τρόφιμο.

Οι αφλατοξίνες είναι οι πιο επικίνδυνες μυκοτοξίνες. Οι κυριότερες αφλατοξίνες είναι αφλατοξίνες B 1, B 2, G 1 και G 2. Οι αφλατοξίνες M 1 και M 2 είναι μεταβολικά προϊόντα της αφλατοξίνης B 1 και έχουν εντοπισθεί κυρίως στο γάλα και στα ούρα ζώων που έχουν καταναλώσει τρόφιμα ή ζωοτροφές που περιείχαν αφλατοξίνες. Το γράμμα Β της ονομασίας των αφλατοξινών Β1 και Β2 προέρχεται από τον μπλε φθορισμό που έχουν όταν εκτεθούν στο υπεριώδες φως, ενώ το γράμμα G αναφέρεται στο κιτρινοπράσινο φθορισμό των σχετικών δομών υπό το υπεριώδες φως. Επιπλέον, δύο μεταβολικά προϊόντα, οι αφλατοξίνες Μ1 και Μ2, οι οποίες είναι ιδιαίτερα σημαντικές ως άμεσα συστατικά των τροφίμων και των ζωοτροφών, απομονώθηκαν πρώτα από το γάλα (milk) των γαλακτοφόρων ζώων που κατανάλωναν αφλατοξίνες: εξ' ού και ο προσδιορισμός Μ.

Η αφλατοξίνη είναι δηλητήριο που προκαλεί καρκίνο. Παράγεται από μύκητες (Aspergillus flavus και parasiticus) που αναπτύσσονται σε τρόφιμα ή σε ζωοτροφές ιδιαίτερα στο καλαμπόκι και στα φιστίκια.

Επίσης αφλατοξίνη είναι δυνατόν να ανιχνευτεί στο γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα, παγωτά, προϊόντα με βάση καλαμποκιού ή φιστικιών, σε άλλους ξηρούς καρπούς όπως καρύδια, φιστίκια Αιγίνης (χαλεπιανά).

Η αφλατοξίνη έχει συσχετισθεί με διάφορες ασθένειες όπως η αφλατοξίκωση (δηλητηρίαση ή τοξίκωση από αφλατοξίνες) σε ζώα φάρμας, σε οικόσιτα ζώα και σε ανθρώπους παντού στον κόσμο. Οι αφλατοξίνες έχουν συνδεθεί με διάφορες ασθένειες όπως η αφλατοξίκωση, στα εκτρεφόμενα ζώα, τα κατοικίδια ζώα και τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Η εμφάνιση των αφλατοξίνων επηρεάζεται από ορισμένους περιβαλλοντικούς παράγοντες και, ως εκ τούτου, η έκταση της μόλυνσης ποικίλει με τη γεωγραφική θέση, τις γεωργικές και αγρονομικές εφαρμογές, και την ευαισθησία των προϊόντων στη μυκητιακή εισβολή στις περιόδους πριν τη συγκομιδή, της αποθήκευσης, ή/και των περιόδων επεξεργασίας. Οι αφλατοξίνες έχουν λάβει τη μεγαλύτερη προσοχή από οποιεσδήποτε άλλες μυκοτοξίνες λόγω της καταδειγμένης ισχυρής καρκινογόνου επίδρασής τους σε ευαίσθητα πειραματόζωα και των οξέων τοξικολογικών αποτελεσμάτων τους στους ανθρώπους.

Η αφλατοξίνη μπορεί να προκαλεί οξεία νέκρωση του ήπατος (αφλατοξίκωση), κίρρωση και καρκίνο του ήπατος σε διάφορα ζώα. Κανένα είδος ζώου δεν είναι ανθεκτικό στις οξείες τοξικές επιδράσεις της αφλατοξίνης. Είναι λογικό ότι και οι άνθρωποι επηρεάζονται με ανάλογο τρόπο.

Οι αφλατοξίνες εμφανίζονται συχνά στις σοδειές στα χωράφια πριν από τη συγκομιδή. Μετά τη συγκομιδή, μόλυνση μπορεί να εμφανιστεί εάν η ξήρανση της σοδειάς καθυστερήσει ή κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης της σοδειάς εάν το νερό επιτραπεί να υπερβεί τις κρίσιμες τιμές για την ανάπτυξη μούχλας. Οι εισβολές από έντομα ή τρωκτικά διευκολύνουν την προσβολή από μούχλα (ζύμες) μερικών υποθηκευμένων προϊόντων.

Οι αφλατοξίνες ανιχνεύονται περιστασιακά στο γάλα, το τυρί, το καλαμπόκι, τα φιστίκια, το βαμβακόσπορο, τα καρύδια, τα αμύγδαλα, τα σύκα, τα καρυκεύματα, και σε διάφορα άλλα τρόφιμα και ζωοτροφές. Το γάλα, τα αυγά, και τα προϊόντα κρέατος είναι μερικές φορές μολυσμένα λόγω της κατανάλωσης από τα ζώα μολυσμένων με αφλατοξίνη ζωοτροφών. Εντούτοις, τα προϊόντα με τον υψηλότερο κίνδυνο προσβολής από αφλατοξίνη είναι το καλαμπόκι, τα φιστίκια και ο βαμβακόσπορος

Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί αιτιακή σχέση μεταξύ καρκίνου του ήπατος στον άνθρωπο και αφλατοξίνης. Τα στοιχεία που υπάρχουν δείχνουν συσχετισμό έκθεσης των αθρώπων στην αφλατοξίνη και καρκίνου του ήπατος.

Βλαπτική δράση έχουν επίσης τα διάφορα πρόσθετα των τροφίμων. Αυτά τα οποία είναι πλούσια σε νιτρικά και νιτρώδη άλατα επιδρούν με αμίνες προερχόμενες από την πέψη του κρέατος στο στομάχι, με αποτέλεσμα το σχηματισμό νιτροζαμινών και άλλων νιτροζοενώσεων. Οι ουσίες αυτές είναι ύποπτες για πρόκληση καρκίνου του στομάχου και του οισοφάγου, καθώς πειράματα σε ζώα έδειξαν έντονη καρκινογόνα δράση. Σημαντικές ποσότητες νιτρικών ενώσεων βρίσκονται στα λαχανικά όπως το μαρούλι και το σπανάκι, καθώς επίσης και διάφορες άλλες βλαβερές ουσίες προερχόμενες κυρίως από τα φυτοφάρμακα.

Ο ραγδαίος ρυθμός σωματικής αύξησης στα πρώτα χρόνια της ζωής, συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως και της ενδομήτριας ζωής, φαίνεται ότι αυξάνει τον κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου.

Η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για το μετεμμηνοπαυσιακό καρκίνο του μαστού, καθώς και τους καρκίνους του ενδομητρίου, του νεφρού και της χοληδόχου κύστης.

Διαβάστε επίσης

• Τροφές με αντικαρκινική δράση και τροφές με καρκινογόνους παράγοντες.
• Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν καρκίνο και δεν πρέπει να τα αγνοείτε
• Ο χυμός από λεμόνι όπλο κατά του καρκίνου. Σε τι άλλο ωφελεί η λεμονάδα;
• Παντζάρια, ένα ισχυρό φάρμακο που μας δώρισε η φύση.
• Μηχανισμός και παράγοντες που συμβάλλουν στις μεταστάσεις του καρκίνου; Πνευμονικές, ηπατικές, οστικές, εγκεφαλικές μεταστάσεις.
• ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΑ "Ε" ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΤΕ ΚΑΙ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΑΣ

2ο HCC MASTERCLASS WORKSHOP του Ι.Μ.ΝΕ.ΠΕ για τον Ηπατοκυτταρικό Καρκίνο

medlabnews.gr iatrikanea

Μετά την ιδιαίτερα επιτυχημένη υλοποίηση του 1ου HCC MASTERCLASS WORKSHOP, το οποίο έτυχε θερμής ανταπόκρισης και υψηλής αξιολόγησης από τους συμμετέχοντες, το Ινστιτούτο Μελέτης Νεοπλασμάτων Πεπτικού (Ι.Μ.ΝΕ.ΠΕ.), στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών και μετεκπαιδευτικών του δραστηριοτήτων, προχωρά στη διοργάνωση του 2ου HCC MASTERCLASS WORKSHOP, με γενικό τίτλο: «Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος: Πρόληψη – Ακάλυπτες Θεραπευτικές Ανάγκες».

Το 2o HCC MASTERCLASS WORKSHOP, θα λάβει χώρα την Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2026 στην Αθήνα (Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου), υπό την Αιγίδα:

· Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος

· Ελληνική Εταιρεία Παθολογικής Ανατομικής

· Ελληνική Χειρουργική Εταιρεία

· Ελληνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο

· Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων

· Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδος

· Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος

· Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ο Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος (ΗΚΚ), αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στη σύγχρονη ιατρική, τόσο λόγω της αυξανόμενης επίπτωσής του όσο και λόγω της πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζει την έγκαιρη διάγνωση/πρόληψη, τη σταδιοποίηση και τη θεραπευτική του αντιμετώπιση. Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υφίστανται ουσιώδη κενά τόσο στην πρόληψη όσο και στη βέλτιστη εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση και διεπιστημονικό διάλογο.

Το HCC MASTERCLASS WORKSHOP έχει σχεδιαστεί με στόχο να καλύψει αυτές τις ανάγκες, προσφέροντας ένα φροντιστηριακό, διαδραστικό και υψηλού επιστημονικού επιπέδου εκπαιδευτικό περιβάλλον, που γεφυρώνει τη θεωρητική γνώση με την καθημερινή κλινική πρακτική.

Και η 2η διοργάνωση, απευθύνεται σε ειδικευόμενους και νέους ειδικευμένους ιατρούς των ειδικοτήτων της Παθολογίας, Χειρουργικής, Παθολογίας – Ογκολογίας, Γαστρεντερολογίας - Ηπατολογίας, Ακτινολογίας, Παθολογικής Ανατομικής και Ακτινοθεραπείας.

Η συμμετοχή στο Workshop είναι ΔΩΡΕΑΝ, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση για τους συμμετέχοντες, στο πλαίσιο της δέσμευσης του Ινστιτούτου για ισότιμη πρόσβαση στη γνώση και την εκπαίδευση.

Η εγγραφή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας και στη γραμματεία.

Το επιστημονικό πρόγραμμα, βρίσκεται αναρτημένο ΕΔΩ

BehinD: H Ηπατίτιδα D μπορεί να κρύβεται πίσω από την Ηπατίτιδα Β

medlabnews.gr iatrikanea

Πίσω από τη διάγνωση της Ηπατίτιδας Β μπορεί να κρύβεται η σοβαρότερη μορφή ιογενούς ηπατίτιδας: η Ηπατίτιδα D (HDV). Παρά τη βαρύτητά της, συχνά παραμένει αδιάγνωστη, καθώς εξελίσσεται σιωπηλά, επιβαρύνοντας σημαντικά την υγεία του ήπατος. Με στόχο να αναδείξει αυτή την «αόρατη» απειλή, η Gilead Sciences Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος (Ε.Ε.Μ.Η.), υλοποιεί την καμπάνια ενημέρωσης BehinD – Πίσω από την Ηπατίτιδα Β μπορεί να κρύβεται η Ηπατίτιδα D.

Η καμπάνια υλοποιείται σε τέσσερις γλώσσες – ελληνικά, αλβανικά, ρουμανικά και βουλγαρικά – με στόχο την ισότιμη ενημέρωση και την ενίσχυση της πρόσβασης σε αξιόπιστη πληροφόρηση για όλους.

Η Ηπατίτιδα D δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την παρουσία του ιού της Ηπατίτιδας Β. Όταν όμως συνυπάρχουν, η νόσος εξελίσσεται ταχύτερα και πιο επιθετικά, οδηγώντας συχνότερα σε προχωρημένη ηπατική βλάβη, κίρρωση και αυξημένη ηπατική θνητότητα. Η λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί είτε ως συλλοίμωξη, είτε –και συχνότερα– ως επιλοίμωξη σε άτομα με χρόνια Ηπατίτιδα Β.

Παρότι πρόκειται για τη σοβαρότερη μορφή ιογενούς ηπατίτιδας, η διάγνωση της Ηπατίτιδας D είναι απλή και πραγματοποιείται με εξετάσεις αίματος. Ωστόσο, μεγάλος αριθμός φορέων του ιού της Ηπατίτιδας Β δεν έχει ελεγχθεί ποτέ για HDV, καθώς συχνά δεν εμφανίζονται συμπτώματα. Το μήνυμα της καμπάνιας BehinD είναι σαφές: ο έλεγχος για Ηπατίτιδα D πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρακολούθησης όλων των ασθενών με Ηπατίτιδα Β.

Στο πλαίσιο της καμπάνιας, υλοποιείται το πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ 2026, μια στοχευμένη πρωτοβουλία της Ε.Ε.Μ.Η. σε συνεργασία με τη Gilead Sciences Ελλάδος, που αποσκοπεί στην έγκαιρη διάγνωση της Ηπατίτιδας D. Από σήμερα έως 30/6/2026, άτομα με Ηπατίτιδα Β μπορούν, κατόπιν παραπομπής από τον θεράποντα ιατρό τους, να υποβληθούν δωρεάν σε ειδικό εργαστηριακό έλεγχο στα εξειδικευμένα διαγνωστικά κέντρα, μέσω μιας απλουστευμένης διαδικασίας πανελλαδικής κάλυψης.

«Η Ηπατίτιδα D είναι η σοβαρότερη μορφή ιογενούς ηπατίτιδας και μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα χωρίς εμφανή συμπτώματα. Με το πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ 2026, δίνουμε τη δυνατότητα σε ασθενείς με Ηπατίτιδα Β σε όλη τη χώρα να αποκτήσουν πρόσβαση σε έγκαιρη και αξιόπιστη διάγνωση, κάτι που μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την πορεία της νόσου», δήλωσε ο Ιωάννης Βλαχογιαννάκος, Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ήπατος.

«Η Ηπατίτιδα D αποτελεί μια σιωπηλή αλλά εξαιρετικά επιθετική απειλή για τους ασθενείς με Ηπατίτιδα Β. Μέσα από την καμπάνια BehinD και το πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ 2026, δεν περιοριζόμαστε μόνο στην ενημέρωση — δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόσβαση στη διάγνωση. Η συνεργασία μας με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος αποδεικνύει ότι όταν η επιστημονική κοινότητα και η φαρμακοβιομηχανία λειτουργούν με κοινό όραμα, μπορούμε να φέρουμε πραγματική αλλαγή στη φροντίδα των ασθενών και να αναδείξουμε τη σοβαρότητα της HDV λοίμωξης που συχνά παραμένει στο περιθώριο», ανέφερε ο Σάββας Χαραλαμπίδης, Γενικός Διευθυντής της Gilead Sciences Ελλάδος, Κύπρου & EDM.

Ευρωπαϊκή πατέντα για το Hepatrat της UNI-PHARMA και νέα δημοσίευση για τη συμβολή του σε ασθενείς με λιπώδες ήπαρ

medlabnews.gr iatrikanea

Ευρωπαϊκό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (EP4181693B1) για το Hepatrat®, ένα καινοτόμο συμπλήρωμα διατροφής σε μορφή δισκίου διπλής στοιβάδας, κατοχύρωσε πρόσφατα η UNI-PHARMA.
Το Hepatrat® περιέχει βιταμίνη C, βιταμίνη Ε, χολίνη, καθώς και φυσικό εκχύλισμα Ampelopsis grossedentata, τυποποιημένο σε σταθερή περιεκτικότητα διυδρομυρισετίνης (DHM).
Η συγκεκριμένη σύνθεση έχει σχεδιαστεί με στόχο την υποστήριξη της φυσιολογικής λειτουργίας του ήπατος, τη συμβολή στη φυσιολογική λειτουργία των ηπατικών κυττάρων και τον φυσιολογικό μεταβολισμό των λιπιδίων, μέσω ενός συνδυασμού συστατικών με γνωστές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του Hepatrat® αξιολογήθηκαν σε τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με placebo κλινική μελέτη διάρκειας 12 μηνών, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, σε εξωτερικά ηπατολογικά ιατρεία τριών νοσοκομείων της Αθήνας (Λαϊκό, Αττικό και Ευαγγελισμός).
Η μελέτη αφορούσε ενήλικες ασθενείς με Μεταβολικά Σχετιζόμενη Στεατωτική Νόσο του Ήπατος (ΜΕΣΝΗ / MASLD), γνωστή και ως λιπώδης νόσος του ήπατος ή «λιπώδες ήπαρ», που επηρεάζει περίπου το 25–30% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τα αποτελέσματα της επιστημονικής μελέτης που πραγματοποίησε ο καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Γεώργιος Παπαθεοδωρίδης και οι συνεργάτες του δημοσιεύτηκαν στο Annals of Gastroenterology, το επίσημο περιοδικό της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας.
Στους ασθενείς που έλαβαν το Hepatrat® παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική βελτίωση των ηπατικών ενζύμων ALT και GGT, με σαφώς υψηλότερα ποσοστά ταυτόχρονης ομαλοποίησής τους σε σύγκριση με το placebo.
Παράλληλα, καταγράφηκε σημαντική μείωση της ηπατικής ακαμψίας, όπως αυτή εκτιμήθηκε με ελαστογραφία (transient elastography και 2D-shear wave elastography), καθώς και ευνοϊκές επιδράσεις σε μεταβολικές παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένων βελτιώσεων στα επίπεδα της γλυκόζης και της ολικής και LDL χοληστερόλης.
Η μακροχρόνια χορήγηση του συμπληρώματος ήταν ασφαλής και άριστα ανεκτή, χωρίς αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών.

Συνολικά, τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η χορήγηση του Hepatrat® σε ασθενείς με ΜΕΣΝΗ οδηγεί σε σημαντικές βελτιώσεις στα ηπατικά ένζυμα, στην ηπατική ακαμψία, καθώς και στις παραμέτρους λιπιδίων και ζαχάρου αίματος των ασθενών.

Η ναυαρχίδα του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη UNI-PHARMA με ιστορία 62 ετών, αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον δυναμικούς και καινοτόμους εκπροσώπους του κλάδου της φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα και διεθνώς. Κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις (τεμάχια) της εγχώριας φαρμακευτικής αγοράς, μεταξύ των αμιγώς Ελληνικών επιχειρήσεων. Επενδύοντας με συνέπεια στην έρευνα, στις τεχνολογίες αιχμής και στη βιώσιμη ανάπτυξη, θέτει στο επίκεντρο της δραστηριότητάς του την πρόοδο της επιστήμης με στόχο την ουσιαστική συμβολή στην προαγωγή της υγείας, μέσα από καινοτόμα προϊόντα και θεραπείες προστιθέμενης αξίας. Ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη (ΟΦΕΤ) σήμερα διατηρεί στην κατοχή του περισσότερα από 120 διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Hepatrat Αρ. Γνωστ. ΕΟΦ: 46002/24-4-2020 (το προϊόν δεν υπόκειται σε διαδικασία αδειοδότησης). Τα συμπληρώματα διατροφής δεν υποκαθιστούν τη συνήθη δίαιτα.

Ραβέντι, βότανο για την χολή, το συκώτι, το έντερο, τονωτικό, ισχυρό αντικαρκινικό.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής Βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το ραβέντι είναι ένα φαρμακευτικό φυτό, που η επίσημη ονομασία του είναι ρήον. Eπιστημονική Oνομασία: Rheum officinale.

Είναι ποώδες φυτό που μοιάζει με πλατύφυλλο ραδίκι. Τα νεύρα των φύλλων είναι κοκκινωπά και διακλαδώνονται σε όλες τις πλευρές του φύλλου. Το χαρακτηριστικό του φυτού είναι πως όταν πάρει όλη του την ανάπτυξη δεν έχει σχεδόν ρίζες. Αυτές καταστρέφονται και ζει από τα παράριζα που στο μεταξύ έχει αναπτύξει. Οι βλαστοί του και τα κλαδιά του είναι πολύ χοντρά και ο φλοιός του ρουφάει πολύ νερό. Τα άνθη βγαίνουν στην κορυφή του φυτού, πολλά μαζί σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Τα ριζώματα του είναι εκείνα που χρησιμοποιούν για φαρμακευτικούς σκοπούς. Είναι ιθαγενές φυτό του Θιβέτ. Εκεί μπορεί να φτάσει σε ύψος τα δύο μέτρα.

Τα φύλλα ραβέντι δεν μπορείτε να τα καταναλώσετε. Και αυτός είναι και o λόγος που πουλούν μόνο το κάτω μέρος του ραβέντι. Τα φύλλα του συγκεκριμένου λαχανικού περιέχουν υψηλά επίπεδα οξαλικού οξέος, το οποίο προκαλεί σοβαρότατα προβλήματα στο ήπαρ. Σε σημείο μάλιστα που μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και στο θάνατο. 

Η αγγλική του ονομασία είναι rhubarb, και είναι ελληνικής αρχής. Πράγματι, οι αρχαίοι, το φαρμακευτικό ρήον, προϊόν της Άπω Ανατολής, το έφερναν από τα μέρη του Βόλγα, ο οποίος στα αρχαία ελληνικά ονομαζόταν Ρα, οπότε το ονόμασαν ρα βάρβαρον, δηλαδή «ξένο ρήον». Αυτό το ρα βάρβαρον έγινε στα λατινικά rha barbarum και στη συνέχεια rheubarbarum, απ’ όπου στα γαλλικά reubarbe (σήμερα rhubarbe), στα αγγλικά rhubarb, ενώ στα ιταλικά rabarbaro. 

 

Το ραβέντι είναι ένα λαχανικό της άνοιξης και των αρχών του καλοκαιριού που γενικά αντιμετωπίζεται ως φρούτο. Μοιάζει σαν ποικιλία σέλινου. 
Υπάρχουν δυο είδη ραβεντιού. 
Το πρώτο είναι εκείνο που καλλιεργείται σε σκοτεινά θερμοκήπια και βγαίνει τον χειμώνα, και το δεύτερο είναι αυτό που καλλιεργείται στα χωράφια και εμφανίζεται στις αγορές στις αρχές της άνοιξης. Το ανοιξιάτικο ραβέντι έχει πιο έντονο χρώμα και περισσότερο ξινή γεύση από το χειμωνιάτικο. Έχοντας αυτή την έντονη και όξινη γεύση που το κάνει αδύνατο να φαγωθεί χωρίς την προσθήκη κάποιας γλυκαντικής ουσίας, το ραβέντι έχει επονομαστεί «φυτό για πίτες» επειδή κατά κύριο λόγο χρησιμοποιείται στη γέμιση γλυκών πιτών. 

Ως προς την χρήση του ως βότανο, είναι γνωστό για την ιδιότητά του να ομαλοποιεί τις εντερικές κενώσεις, ενώ ταυτόχρονα καθαρίζει το ήπαρ και αποτοξινώνει τα έντερα. Ασφαλές και αποτελεσματικό καθαρτικό, παρουσιάζει επίσης αντιφλεγμονώδη, αντισηπτική, αντιοξειδωτική, και αντι ιική δράση Μια ακόμα ιδιότητά του είναι ότι βοηθά στην έκκριση σιέλου και γαστρικών υγρών βελτιώνοντας με αυτόν τον τρόπο την διαδικασία της πέψης. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, οι ρίζες του ραβέντι έχουν χρησιμοποιηθεί ως καθαρτικό. Το ραβέντι εμφανίζεται στις μεσαιωνικές αραβικές και ευρωπαϊκές συνταγογραφήσεις. Ήταν ένα από τα πρώτα κινεζικά φάρμακα που εισήχθη στη Δύση από την Κίνα.

Φαρμακευτικές ιδιότητες του ραβεντιού

• ήπιο υπακτικό, διεγείρει τους σπασμούς των εντέρων
• διεγείρει την έκκριση βλέννας στο παχύ έντερο
• καθαρίζει το ήπαρ
• διεγείρει την έκκριση χολής (χολαγωγό)
• γενικά ενισχυτικό (τονωτικό)
• ενδυναμώνει το στομάχι
• αυξάνει την όρεξη
• στυπτικό
• αντιβιοτικό
• αντικαρκινικό
• καταπολεμά τα εντερικά παράσιτα (ανθελμινθικό)
• βελτιώνει την πέψη

Ρυθμίζει τις εκκρίσεις της χολής και βοηθάει στην δυσπεψία και την δυσκοιλιότητα, που οφείλεται στην ατονία των εντέρων. Όταν το καβουρδίσουμε χάνει τις καθαρτικές του ιδιότητες και γίνεται απλά τονωτικό. Χρησιμοποιείται σε πάρα πολλά φαρμακευτικά παρασκευάσματα, όπως βάμμα, κρασί, σιρόπια.

Οι ρίζες και οι μίσχοι του είναι πλούσιοι σε ανθρακουινόνες, όπως εμοδίνη και ρεΐνη. Αυτά τα συστατικά είναι καθαρτικά και υπακτικά, κάτι που εξηγεί τη σποραδική χρήση του ραβέντι ως διαιτητικού βοηθήματος. 

Τα συστατικά των ανθρακουινόνων έχουν απομονωθεί από τη σκόνη της ρίζας του ραβέντι για φαρμακευτικούς σκοπούς. Τα ριζώματα περιέχουν στιλβενοειδή συστατικά (συμπεριλαμβανομένης της ραποντικίνης), τα οποία φαίνεται ότι μειώνουν τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος σε διαβητικά ποντίκια.

Σε 100 γραμμάρια ωμού και αμαγείρευτου ραβεντιού θα βρείτε 93,6 γραμμάρια νερό, 21 θερμίδες, 4,5 υδατάνθρακες, σχεδόν 2% φυτικές ίνες και όπως προείπαμε 1,1% γλυκαντικές ύλες.  Θα βρείτε ασβέστιο, κάλιο το οποίο βοηθάει την αποβολή του αλατιού από το σώμα, περιέχει και ελάχιστο σελήνιο λίαν χρήσιμο για τον οργανισμό, βιταμίνη Α, καροτίνη Β, λουτεΐνη και βιταμίνη Κ.  Όπως και με άλλα πράσινα λαχανικά, το ραβέντι περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Κ. 100 γραμμάρια φρέσκων κοτσανιών παρέχουν 29,3 mg ή το 24% της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης αυτής της βιταμίνης. Τα κοτσάνια περιέχουν επίσης καλά επίπεδα μετάλλων, όπως σίδηρο, χαλκό, ασβέστιο, κάλιο και φώσφορο. Περιέχει μερικά πολύτιμα φυτοθρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες, πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά, μέταλλα και βιταμίνες. Τα κοτσάνια είναι πλούσια σε διάφορες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως φολικό οξύ, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β6 (πυριδοξίνη), θειαμίνη και παντοθενικό οξύ. Περιέχουν βήτα καροτίνη, ζεαξανθίνη και λουτεΐνη.
Τα περισσότερα όμως από αυτά τα μέταλλα δεν απορροφώνται στο σώμα, διότι μετατρέπονται σε μη διαλυτά συμπλέγματα από το οξαλικό οξύ που περιέχεται στο φυτό, με αποτέλεσμα να εκκρίνονται έξω από το σώμα.

Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το κοινό ραβέντι, το αγαπημένο ζαρζαβατικό των Βρετανών, περιέχει συστατικά που καταπολεμούν τα καρκινικά κύτταρα και ότι το ψήσιμό του για 20 λεπτά, π.χ. για να φτιάξουμε κομπόστα ή πίτα με ραβέντι, μπορεί να αυξήσει δραστικά την περιεκτικότητά του σε αυτές τις δραστικές ουσίες. Η έρευνα, που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο Sheffild Hallam στο Νότιο Γιορκσάιρ της Μεγάλης Βρετανίας, σε συνεργασία με  το Σκοτσέζικο Ερευνητικό Ινστιτούτο Καλλιέργειας, είναι η πρώτη που διερευνά τις θεραπευτικές ιδιότητες της κοινής ποικιλίας του συγκεκριμένου φυτού και ιδιαίτερα μίας που φύεται στο Νότιο Γιορκσάιρ. 
Παλαιότερες έρευνες είχαν εστιάσει περισσότερο την προσοχή τους στο φαρμακευτικό ραβέντι που φύεται στην Άπω Ανατολή, του οποίου οι θεραπευτικές ιδιότητες ήταν ήδη γνωστές από την παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Τώρα οι ειδικοί ελπίζουν ότι αν καταφέρουν να εξαγάγουν τα πολύτιμα συστατικά από το φυτό, θα μπορέσουν να
παρασκευάσουν καινούργια φάρμακα κατά του καρκίνου, π.χ. κατά της λευχαιμίας. Η έρευνα έδειξε ότι οι πολυφαινόλες που περιέχονται στο συγκεκριμένο φυτό, μπορούν να δράσουν προληπτικά κατά της ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων και να συμβάλουν στην παρασκευή νέων, λιγότερο τοξικών αντικαρκινικών φαρμάκων. 

Το ραβέντι μπορείτε να το βρείτε σε σκόνη ή σε βάμμα. Η δοσολογία για το βάμμα είναι 30-40 σταγόνες σε λίγο νερό δύο ή τρεις φορές την ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Τα φύλλα περιέχουν υψηλά επίπεδα του οξαλικού οξέος, το οποίο μπορεί επίσης να βρεθεί στα λευκαντικά, τα παρασιτοκτόνα και τα χημικά προϊόντα αφαίρεσης βαφής.  Τα συμπτώματα, μετά από κατανάλωση, από τη δηλητηρίαση είναι τα εξής: δυσκολία στην αναπνοή, κάψιμο στο στόμα, κάψιμο στο λαιμό, κώμα, διάρροια, πόνος στα μάτια, ναυτία, ούρα κόκκινου χρώματος, επιληπτικές κρίσεις, στομαχόπονος, εμετός και αδυναμία.
Είναι εύκολο να πετάξετε τα φύλλα και, συνεπώς, να φάτε το ραβέντι με ασφάλεια. Αλλά αν το ραβέντι σας έχει υποστεί παγετό ή αν το έχετε καταψύξει εσείς, είναι καλύτερο να το πετάξετε ολόκληρο, καθώς το υπερβολικό κρύο προκαλεί χημικές αντιδράσεις μέσα στο ίδιο το φυτό, απελευθερώνοντας τις επικίνδυνες τοξίνες και στον βρώσιμο καρπό.

Διαβάστε επίσης

• Πιπερόριζα (τζίντζερ) βότανο για βαρυστομαχιά, κρυολόγημα, χοληστερίνη, αρθρίτιδα, διαβήτη, δίαιτες
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα