Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c: τι δείχνει, τιμές και σχέση με διαβήτη

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c είναι εξέταση αίματος που δείχνει τον μέσο όρο του σακχάρου των τελευταίων 2–3 μηνών και χρησιμοποιείται τόσο στη διάγνωση όσο και στην παρακολούθηση του σακχαρώδη διαβήτη. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η HbA1c, ποιες τιμές συνδέονται με φυσιολογική ρύθμιση, προδιαβήτη ή διαβήτη, κάθε πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση και σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστεί η αξιοπιστία της. Είναι εργαστηριακός δείκτης ρύθμισης, όχι μεμονωμένη οδηγία θεραπείας. 

Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (ή HbA1c, όπως συνήθως γράφεται εν συντομία) είναι μια πολύ χρήσιμη εξέταση στο αίμα, η οποία αντικατοπτρίζει τον μέσο όρο του σακχάρου στο αίμα σου κατά τους προηγούμενους 2 - 3 μήνες.

Τα αρχικά Hb είναι σύντμηση της αγγλικής λέξης Hemoglobulin που σημαίνει αιμοσφαιρίνη στην αγγλοσαξoνική γλώσσα, το Α είναι αρχικό της αγγλικής λέξης Αdult που σημαίνει ενήλικoς και το 1c είναι ένα κλάσμα. Η αιμοσφαιρίνη είναι ουσία που βρίσκεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος. Κύριο έργο της είναι να μεταφέρει μέσω της κυκλοφορίας του αίματος οξυγόνο στους ιστούς. Η γλυκόζη (ή αλλιώς σάκχαρο) συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη και σχηματίζει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη παραμένει αδιάσπαστη σε όλη τη διάρκεια της ζωής του αιμοσφαιρίου. Η αρχή της μεθόδου βασίζεται στο ότι η σύνδεση της γλυκόζης με την Α1 αιμοσφαιρίνη (η οποία αποτελεί το 97% της ολικής αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Το υπόλοιπο ποσοστό αποτελείται από την Α2, κατά 2,5% και από την F, κατά 0,5% περίπου) γίνεται κατά τρόπο ευθέως ανάλογο με το επίπεδο σακχάρου του αίματος. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια που παράγονται στο μυελό των οστών, ζουν περίπου 120 ημέρες και στη συνέχεια καταστρέφονται στο σπλήνα. Καθ όλη τη διάρκεια της ζωής τους η γλυκόζη συνδέεται συνεχώς με την αιμοσφαιρίνη. Τα νεαρά ερυθρά αιμοσφαίρια έχουν μικρότερη περιεκτικότητα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, ενώ τα γηραιότερα μεγαλύτερη.

 Η τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης εκφράζεται σε εκατοστιαίο ποσοστό της ολικής αιμοσφαιρίνης 

 Η HbA1c είναι το ποσοστό της αιμοσφαιρίνης που έχει υποστεί γλυκοζυλίωση και φυσιολογικά είναι 4,8-6%. Πρέπει να γίνεται κάθε 3-4 μήνες αφού ο χρόνος ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων που περιέχουν την αιμοσφαιρίνη ανανεώνεται κάθε 120 μέρες, οπότε το ποσοστό της γλυκοζυλίωσης αλλάζει ανάλογα με το σάκχαρο του αίματος. Χρησιμοποιείται και για διάγνωση αλλά και για παρακολούθηση της νόσου.

• Έτσι τιμές μεγαλύτερες από 6.5 θεωρούνται διαγνωστικές της νόσου. Αυτό ισοδυναμεί με επίπεδα γλυκόζης που κυμαίνονταν κατά μέσο όρο στα 150 mg/dl. Πρέπει να προσθέσουμε ότι υπάρχουν τώρα έρευνες που δείχνουν ότι είναι προτιμότερο τα επίπεδα της HbA1c να διατηρούνται ακόμη πιο χαμηλά

• Πόσο συχνά : Τουλάχιστον 2 φορές ετησίως

Στους διαβητικούς ασθενείς, στους οποίους δεν ελέγχονται τα επίπεδα της γλυκόζης, η τιμή του αιμοσφαιρινικού κλάσματος είναι σαφώς αυξημένη (2-3 φορές πάνω από τη φυσιολογική). 

Σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μετράται για να ελεγχθεί το πόσο καλά είναι ρυθμισμένο το σάκχαρο. Όσο πιο κοντά στο φυσιολογικό ποσοστό είναι η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, τόσο πιο καλή είναι η ρύθμιση του διαβήτη. Όταν το ποσοστό είναι μεγαλύτερο, ο γιατρός και ο ασθενής πρέπει να αυξήσουν τις προσπάθειές τους ώστε η ρύθμιση του σακχάρου να είναι καλύτερη. Για τις εγκύους με διαβήτη η εξέταση πρέπει να γίνεται συχνότερα για πιο στενή παρακολούθηση.

Επίσης, η διατήρηση των επιπέδων γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης κοντά στο φυσιολογικό προφυλάσσει τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη από την ανάπτυξη επιπλοκών σχετιζόμενων με τη νόσο τους όπως νεφρική νόσο, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και νευροπάθεια. Ακόμη έχει αποδειχθεί πως για τους νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη η ικανοποιητική ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου προφυλάσσει από την ανάπτυξη καρδιαγγειακών συμβάντων όπως εμφράγματα ή εγκεφαλικά επεισόδια.
Παρακάτω φαίνεται ο κίνδυνος για καρδιαγγειακές νόσους σε σχέση με τη συγκέντρωση της HbA1c.

HbA1c  %	Σχετικός κίνδυνος
< 5.0	1.0
5.0 - 5.4	2.5
5.5 - 6.9	2.5
>= 7.0	5.0

Στο σακχαρώδη διαβήτη η τιμή της γλυκόζης στο αίμα κυμαίνεται μέσα στο 24ωρο, αλλά και από ημέρα σε ημέρα, λόγω διαφόρων παραγόντων (δίαιτα, φάρμακα, ψυχολογικό στρες), ενώ τα επίπεδα της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης παραμένουν σταθερά. Έτσι ο προσδιορισμός του αιμοσφαιρινικού κλάσματος HbA1C αποτελεί τον καλύτερο δείκτη ελέγχου της θεραπείας του διαβήτη, από ότι ο προσδιορισμός της γλυκόζης του αίματος, γιατί η HbA1C καλύπτει το μεταβολισμό της γλυκόζης για 8-10 εβδομάδες, ενώ η γλυκόζη για ένα 24ωρο. 

Αν οι τιμές γλυκόζης αίματος είναι υψηλές, η γλυκόζη δεσμεύεται μόνιμα από την αιμοσφαιρίνη και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη παραμένει μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους (περίπου 3 μήνες). 

Δεδομένου ότι η HbA1c μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι σταθερή για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, μια εξέταση γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης δείχνει τη μέση τιμή γλυκόζης στο αίμα τους τελευταίους 2-3 μήνες και μετράται στο αίμα της φλέβας. Μπορεί όμως να μετρηθεί και στο τριχοειδικό αίμα (από το δάκτυλο), εφ’ όσον υπάρχει η ειδική συσκευή και μάλιστα το αποτέλεσμα αυτής της εξέτασης βγαίνει σε 6 λεπτά. 

Αν η τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης είναι μεταξύ 5.7 και 6.4 ο ασθενής διατρέχει μεγάλο κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί στην υιοθέτηση συνηθειών που θα τον βοηθήσουν να προλάβει την εμφάνιση του (για παράδειγμα έναρξη άσκησης και προσπάθεια απώλειας βάρους αν είναι υπέρβαρος).

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη αυξάνεται ψευδώς σε συγκεκριμένες παθολογικές καταστάσεις όπως η νεφρική ανεπάρκεια, ο χρόνιος αλκοολισμός και η υπερτριγλυκεριδαιμία, ενώ ψευδώς ελαττωμένα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης παρατηρούμε σε περιπτώσεις οξείας ή χρόνιας απώλειας αίματος, σε δραπανοκυτταρική αναιμία και σε ασθενείς με μεσογειακή αναιμία.

Η διάγνωση του διαβήτη δεν μπορεί να βασιστεί στα επίπεδα της HbA1c σε ασθενείς με διάφορες μορφές αναιμίας ή σε άτομα με αιμοσφαιρινοπάθειες (ετεροζυγώτες - ομοζυγώτες), καταστάσεις συχνές στην Ελλάδα.

Από τις αρχές του 2010 συμπεριλήφθηκε από την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία (ADA) στα διαγνωστικά κριτήρια του σακχαρώδη διαβήτη, και τιμές >=6.5% θέτουν τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη, ενώ τιμές 5.9-6.4% σχετίζονται με τη διάγνωση του προ-διαβήτη, και αποτελούν ένδειξη αυξημένου κινδύνου για σακχαρώδη διαβήτη.
Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία συνιστά τη χρησιμοποίηση της HbA1c, ως μέθοδο διάγνωσης του ΣΔ, εφόσον χρησιμοποιούνται αξιόπιστοι μέθοδοι ανίχνευσης και παρέχουν αποτελέσματά τους που είναι συγκρίσιμα με τη θεσπισμένη μέθοδο αναφοράς. 

Διαβάστε επίσης

• Μάθετε για τον Διαβήτη. Αναγνωρίστε τα συμπτώματα. Μειώστε τον κίνδυνο (video)
• Τι είναι ο προδιαβήτης, ποιοι κινδυνεύουν και πώς μπορεί να προληφθεί και θεραπευτεί
• Η δοκιμασία ανοχής της γλυκόζης (καμπύλη σακχάρου), ο προδιαβήτης και ο διαβήτης.
• Τα πολλά γλυκά δεν φέρνουν διαβήτη. Η σημασία της μεσογειακής διατροφής και της άσκησης στον διαβήτη.
• Ποιοί κινδυνεύουν από διαβήτη; Τι συμπτώματα μπορεί να έχει και τι εξετάσεις πρέπει να κάνει ο διαβητικός;
• H καλή διατροφή του διαβητικού. Οδηγίες διατροφής για διαβητικούς.

Πρώτη δημοσίευση: Ιανουάριος 2016 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Μαΐου 2026

Φερριτίνη: τι δείχνει, πότε είναι χαμηλή ή υψηλή και σχέση με αναιμία

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη που δεσμεύει τον σίδηρο και λειτουργεί ως βασική αποθήκη σιδήρου στον οργανισμό. Η εξέταση φερριτίνης βοηθά να εκτιμηθούν τα αποθέματα σιδήρου, να διερευνηθεί η σιδηροπενική αναιμία και να αξιολογηθούν περιπτώσεις όπου η φερριτίνη είναι αυξημένη λόγω φλεγμονής, λοιμώξεων, ηπατικής νόσου ή χρόνιων παθήσεων. Το άρθρο εξηγεί τι δείχνει η χαμηλή και η υψηλή φερριτίνη και πώς χρησιμοποιείται στη διαφορική διάγνωση της αναιμίας. 

Η φερριτίνη αποτελεί την κύρια ουσία στην οποία αποθηκεύεται ο σίδηρος. Η Φερριτίνη (Ferritin) είναι μια πρωτεΐνη που δεσμεύει τον σίδηρο και λειτουργεί στον οργανισμό σαν αποθήκη σιδήρου.

Τα 2/3 περίπου του αποθηκευμένου σιδήρου είναι συνδεδεμένα με τη Φερριτίνη, ενώ το υπόλοιπο 1/3 περιέχεται στην αιμοσιδηρίνη. 

Η φερριτίνη σχηματίζεται στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα.

Αποτελείται από πρωτεϊνικό κέλυφος, την αποφερριτίνη MB 445.000, που περιέχει διαφορετικές ποσότητες σιδήρου υπό μορφή συμπλέγματος οξυυδροξειδίου του σιδήρου. Η φερριτίνη ανευρίσκεται σχεδόν σ’ όλους τους ιστούς του σώματος ιδιαίτερα όμως στα ηπατοκύτταρα και στα κύτταρα του δικτυοενδοθηλιακού συστήματος, όπου χρησιμεύει ως αποθήκη σιδήρου.

Η φερριτίνη του ορού περιέχει 20-25% σίδηρο.

Η πρόσληψη σιδήρου από τη φερριτίνη γίνεται μετά την οξείδωση του Fe2+ σε Fe3+ και η απελευθέρωση του σιδήρου από τη φερριτίνη γίνεται μετά την αναγωγή του Fe3+ σε Fe2+. Έτσι, η φερριτίνη αποτελεί όχι μόνο πολύ αποτελεσματική παγίδα σιδήρου, αλλά και εύκολη διαθέσιμη πηγή σιδήρου για μεταβολικές ανάγκες.

Διάφορες επιστημονικές μελέτες επιβεβαίωσαν την άμεση σχέση μεταξύ της συγκέντρωσης της Φερριτίνης και του αποθηκευμένου σιδήρου στον οργανισμό λειτουργώντας ως δείκτης των ποσοτήτων και αποθεμάτων του σιδήρου στον οργανισμό. 

Η συγκέντρωση Φερριτίνης στον ορό, τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε άτομα με έλλειψη ή πλεόνασμα σιδήρου, σχετίζεται άμεσα με την ποσότητα του αποθηκευμένου σιδήρου στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα. Έτσι, η χαμηλή συγκέντρωση Φερριτίνης στον ορό είναι πάντα ενδεικτική της έλλειψης σιδήρου στον οργανισμό, ενώ ψηλή συγκέντρωση Φερριτίνης μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες, όπως υπερβολική λήψη σιδήρου, ηπατική νόσος, χρόνιες παθήσεις, νεοπλασίες αίματος, λευχαιμία, νόσος Hodgkin’s κ.λ.π. 

Η σιδηροπενική αναιμία είναι μια συνήθης ασθένεια η οποία μπορεί να προκληθεί από ανεπαρκή πρόσληψη σιδήρου, εγκυμοσύνη, αιμοκάθαρση ή αιμοδοσία.

Στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες η σιδηροπενική αναιμία αποτελεί το συχνότερο πρόβλημα λόγω διαιτητικών εφαρμογών. 

Τα υψηλά επίπεδα φερριτίνης ενδεχομένως να είναι ένδειξη σοβαρότερης νόσησης στην περίπτωση που ο ασθενής έχει προσβληθεί από τη νόσο COVID-19 που προκαλεί ο νέος κοροναϊός SARS-CoV-2. Όταν ενεργοποιηθούν τα μακροφάγα αρχίζουν να εκκρίνουν κυτταροκίνες, ειδικά σηματοδοτικά μόρια που διαμεσολαβούν και ρυθμίζουν την ανοσία. Σε χαμηλές συγκεντρώσεις, βοηθούν τον οργανισμό να προστατευθεί από ιούς και βακτήρια. Σε υψηλά επίπεδα, την λεγόμενη «καταιγίδα κυτταροκινών», μπορεί να είναι θανατηφόρα για το 50% των ασθενών και ειδικά όταν πρόκειται για ηλικιωμένους. Άρα η υπερφερριτιναιμία σωστά έχει σχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για μεγαλύτερη νοσηρότητα και ανεπιθύμητο τελικό αποτέλεσμα. Κι αυτό αφορά και στη νόσο COVID-19. 

Ο καθορισμός της συγκέντρωσης της Φερριτίνης στον οργανισμό, αποτελεί μία αξιόπιστη, ευαίσθητη και εξειδικευμένη μέτρηση για την έγκαιρη ανίχνευση της σιδηροπενικής αναιμίας στα αρχικά της στάδια, επειδή η πρώτη αντίδραση του οργανισμού στη μείωση των αποθεμάτων σιδήρου γίνεται με την πτώση των επιπέδων της Φερριτίνης.

Συνεπώς η ανίχνευση ανεπαρκών επιπέδων Φερριτίνης καθιστά δυνατή την αναμενόμενη θεραπεία.

Επιπλέον, η υπερβολική ποσότητα σιδήρου είναι χαρακτηριστικό ασθενειών όπως η μεσογειακή αναιμία και η σιδηροβλαστική αναιμία και επομένως η μέτρηση των επιπέδων της Φερριτίνης συμβάλλει στη διάγνωση και στην παρακολούθηση του ασθενή. 

Η αύξηση της φερριτίνης που παρατηρείται σε οξείες λοιμώξεις (απάντηση οξείας φάσεως) είναι δυνατόν να επισκιάσει τις πραγματικά χαμηλές τιμές φερριτίνης. Ο προσδιορισμός φερριτίνης είναι κλινικά χρήσιμος στη διάκριση ανάμεσα στη σιδηροπενική αναιμία, όπου τα επίπεδα φερριτίνης είναι ελαττωμένα και της «αναιμίας των χρόνιων νοσημάτων» όπου τα επίπεδα φερριτίνης είναι συνήθως φυσιολογικά ή αυξημένα.
Η φερριτίνη του ορού χρησιμοποιείται ακόμη στο διαχωρισμό της ερυθροκυτταρικής μικροκυττάρωσης που οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου (χαμηλές τιμές) από τη μικροκυττάρωση που εμφανίζεται στους ετεροζυγώτες μεσογειακής αναιμίας (φυσιολογικές ή υψηλές τιμές). 

Τα χαμηλά επίπεδα υποδεικνύουν φυσιολογική παθολογία, η ένδειξη <300 mcg/L είναι εντός των ορίων του φυσιολογικού ορίου για έναν άνδρα, ενώ η ένδειξη <150 mcg/L είναι εντός του φυσιολογικού ορίου για μια γυναίκα σε περίοδο εμμηνόρροιας.

Τα συνεχώς υψηλά επίπεδα υποδεικνύουν υψηλό φορτίο σιδήρου (φεριτίνη σιδήρου >1000 mcg/L).

ΠΗΓΗ: MEDLAB ΙΑΤΡΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε επίσης

• 
  
• Σιδηροπενική αναιμία: τι είναι, που οφείλεται, τι προκαλεί, ποιοι κινδυνεύουν, πώς γίνεται η διάγνωση.
• Αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας. Τροφές με σίδηρο. Ο ρόλος της βιταμίνης C
• Αντιμετώπιση σιδηροπενικής αναιμίας με σωστή διατροφή.

Πρώτη δημοσίευση: Αύγουστος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Μαΐου 2026

Θαλασσαιμία ή μεσογειακή αναιμία: τι είναι, φορείς, τύποι, διάγνωση και Ελλάδα

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Μ.D. medlabnews.gr iatrikanea

Η θαλασσαιμία, γνωστή και ως μεσογειακή αναιμία, είναι ομάδα γενετικών αιματολογικών διαταραχών που επηρεάζουν την παραγωγή αιμοσφαιρίνης. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η θαλασσαιμία, τι σημαίνει φορέας ή «στίγμα μεσογειακής αναιμίας», ποια είναι η συχνότητα στην Ελλάδα και ποιες μορφές έχει, όπως η μείζων και η ενδιάμεση β-θαλασσαιμία. Παρουσιάζει επίσης τη σημασία της πρόληψης, της διάγνωσης και του προγεννητικού ελέγχου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας στις 8 Μαΐου. 

Η 8η Μαΐου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την Παγκόσμια Οργάνωση Θαλασσαιμίας ως Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας (Μεσογειακής Αναιμίας). Έχει ως στόχο την αφύπνιση και ενθάρρυνση των επιστημόνων σε όλο τον κόσμο για την καλύτερη αντιμετώπιση της ασθένειας, καθώς και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με τα προβλήματα των θαλασσαιμικών και την προσπάθεια που απαιτείται για την ασφάλεια και την επάρκεια αίματος.

Ο όρος θαλασσαιμία ή μεσογειακή αναιμία (γνωστή παλαιότερα ως αναιμία του Cooley) αναφέρεται σε μια ομάδα γενετικών αιματολογικών διαταραχών που επηρεάζουν την παραγωγή αιμοσφαιρίνης στον οργανισμό, της πρωτεΐνης που μεταφέρει το οξυγόνο από τους πνεύμονες προς τους ιστούς και τα διάφορα όργανα του σώματος. Παρουσιάζεται ως μείζον Β – Θαλασσαιμία και ενδιάμεση Θαλασσαιμία. 

Πρόκειται για μια από τις πιο κοινές μονογονιδιακές διαταραχές στον κόσμο, που πλήττει 15 εκατομμύρια άτομα σε όλον τον κόσμο (είναι φορείς). 

Η θαλασσαιμία εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα των Μεσογειακών χωρών (Ιταλία, Ελλάδα, Μέση Ανατολή), αλλά και της Νότιας Ασίας και της Αφρικής. Λόγω της συνεχούς μετανάστευσης πληθυσμών από τη μία χώρα στην άλλη, σήμερα δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία χώρα στον κόσμο χωρίς θαλασσαιμία.  Έχει εκτιμηθεί ότι υπάρχουν 100.000 ασθενείς με ομόζυγη Β-Θαλασσαιμία σε όλο τον κόσμο

Ορισμένα άτομα είναι φορείς του γονιδίου της θαλασσαιμίας, αλλά δεν εμφανίζουν κάποιο σημαντικό πρόβλημα υγείας που να σχετίζεται με τη διαταραχή αυτή, πλην μιας ελαφράς αναιμίας.  Τα άτομα αυτά έχουν το αποκαλούμενο στίγμα μεσογειακής αναιμίας (ελάσσων β θαλασσαιμία).

Η Θαλασσαιμία συναντάται με υψηλή συχνότητα στις Μεσογειακές χώρες, όπου και πρωτοαναγνωρίσθηκε και επεκτείνεται στη Μέση Ανατολή και στην Ασία. Στην Άπω Ανατολή επικρατεί η Α-Θαλασσαιμία. Λόγω της συνεχούς μετανάστευσης πληθυσμών από τη μία χώρα στην άλλη, σήμερα δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία χώρα στον κόσμο χωρίς Θαλασσαιμία.

Η συχνότητα των φορέων της θαλασσαιμίας στην Ελλάδα είναι υψηλή και αγγίζει το 8% (κατά μέσο όρο). Σε ορισμένες περιοχές όμως φτάνει το 15% ή και περισσότερο. Ετσι η πιθανότητα να συμπεριλαμβάνεται κάποιος στους φορείς της νόσου είναι μεγάλη. 

Οι φορείς ή ετεροζυγώτες δεν εμφανίζουν στην υγεία τους κανένα σύμπτωμα και η διάγνωση γίνεται με ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις αίματος. 

Η αρχική κατανομή της Θαλασσαιμίας και των αιμοσφαιρινοπαθειών κατά προσέγγιση στον κόσμο. Η κατανομή στο Νέο Κόσμο, Βόρεια Ευρώπη, και Αυστραλία αντικατοπτρίζει την προέλευση των μεταναστών που εποίκισαν κάθε περιοχή.

Μείζον Β - Θαλασσαιμία

Η βλάβη στη Β - Θαλασσαιμία σχετίζεται με τη βλάβη στη Β - αλυσίδα της αιμοσφαιρίνης, με αποτέλεσμα τις κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, από τις οποίες οι κυριότερες είναι:

• Η αναιμία που εμφανίζεται από τους πρώτους μήνες της ζωής
• Η διόγκωση του ήπατος και του σπλήνα
• Χολολιθίαση. Αύξηση του ουρικού οξέος και πιθανόν αρθρίτιδα
• Οι οστικές αλλοιώσεις
• Αυξημένη προδιάθεση στις λοιμώξεις
• Τυπικό μογγολοειδές προσωπείο
• Η αιμοσιδήρωση
• Η καθυστέρηση της ανάπτυξης του παιδιού, αισθητή στην ηλικία των 9-10 χρόνων
• Σακχαρώδη διαβήτη
• Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια

Η βαρύτητα των κλινικών εκδηλώσεων ποικίλλει και σχετίζεται με τη γενετική βλάβη, ενώ συνήθως οι Θαλασσαιμικοί έχουν βαριά κλινική εικόνα και χρειάζονται θεραπεία.

Ενδιάμεση - Θαλασσαιμία

Η Ενδιάμεση - Θαλασσαιμία, είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα ασθενών με ηπιότερη κλινική εικόνα από αυτή της Μείζονος Β - Θαλασσαιμίας, περικλείει δε, άτομα με μεγάλη φαινοτυπική και γενετική ετερογένεια (π.χ. συνύπαρξη Α - Θαλασσαιμίας, ήπιες μεταλλάξεις, αυξημένη παραγωγή HbF) Έτσι π.χ. η αιμοσφαιρινοπάθεια, εμπίπτει στο Γενικότερο όρο της Ενδιάμεσης Θαλασσαιμίας και όχι στον όρο Ενδιάμεση Β - Θαλασσαιμία.

Πρόληψη - διάγνωση

Στη χώρα μας αναπτύχθηκε ένα ευρύ πρόγραμμα πρόληψης σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και άλλους διεθνείς οργανισμούς και περιλαμβάνει: 

Α. Ενημέρωση του κοινού από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τη θέσπιση ειδικών μαθημάτων στα σχολεία. 

Β. Ανεύρεση των ετεροζυγωτών (φορέων) σε ειδικά κρατικά διαγνωστικά κέντρα. Η εξέταση γίνεται δωρεάν. 

Γ. Προγεννητική διάγνωση στα ζευγάρια υψηλού κινδύνου. Εφαρμόζεται στην Ελλάδα από το 1977 και γινόταν με την ανάλυση του εμβρυϊκού αίματος που λαμβανόταν με αμνιοπαρακέντηση τη 18η-20ή εβδομάδα κύησης. Με τις νέες τεχνικές μελέτης του DNA είναι δυνατή η διάγνωση της θαλασσαιμίας σε πολύ πρώιμα στάδια της εγκυμοσύνης και συγκεκριμένα από τη 10η εβδομάδα. Το είδος του προς εξέταση δείγματος λαμβάνεται με βιοψία τροφοβλάστης μέσω διακοιλιακής παρακέντησης. Η εξέταση είναι ανώδυνη και ακίνδυνη τόσο για την έγκυο όσο και για το έμβρυο.   

Γονιδιακή Θεραπεία

Ελπιδοφόρα είναι τα πρώτα μηνύματα από ερευνητικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με την θεραπεία της Θαλασσαιμίας (Μεσογειακή Αναιμία), καθώς έως σήμερα από τους 28 ασθενείς παγκοσμίως που συμμετείχαν σε ερευνητικό πρόγραμμα γονιδιακής θεραπείας, το 80% σταμάτησε τις μεταγγίσεις. Ανάμεσά τους και Έλληνας ασθενής που υποβλήθηκε σε γονιδιακή θεραπεία, στο Νοσοκομείο «Παπανικολάου», το οποίο συμμετέχει στο ερευνητικό πρόγραμμα. 

Kατεβάστε το περιοδικό του Διεθνούς οργανισμού TIF MAGAGINE

Σχετικοι δικτυακοί τόποι:

Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία - ΠΑ.Σ.ΠΑ.Μ.Α.

Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας - Ε.Ο.ΘΑ

Thalassaemia International Federation

ΠΗΓΗ: MEDLAB

NOVARTIS HELLAS

ΠΑ.Σ.ΠΑ.ΜΑ

Διαβάστε επίσης

• 8 Μαΐου Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας (Μεσογειακής Αναιμίας). Πώς μεταδίδεται; Μύθοι και Αλήθειες.
• Θαλασσαιμία (Μεσογειακή Αναιμία). Τι είναι, Τι συμβαίνει στην Ελλάδα, Οι τύποι της, Διαφοροδιάγνωση, Φορείς
• Ο επίσημος ύμνος για την Θαλασσαιμία (Μεσογειακή Αναιμία) όπως γράφτηκε από τον Γιώργο Θεοφάνους
• Πόσο απαραίτητη είναι η φερριτίνη στον έλεγχο της σιδηροπενικής αναιμίας;
• Έχετε αναιμία; Βάλτε μέλι στην διατροφή σας.
• Βρέθηκε χαμηλός αιματοκρίτης; Σε τι μπορεί να οφείλεται η αναιμία χρόνιας νόσου ή φλεγμονής και ποια συμπτώματα προκαλεί;

Αλέξανδρου Γιατζίδη

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 8 Μαΐου 2026

H ΕΔΑΕ ενημερώνει για τον Καρκίνο του Δέρματος: «Η ζωή γράφει στο δέρμα σου…το ίδιο και ο ήλιος.»

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Μάιος, είναι ο μήνας που μας καλεί να βγούμε στο φως και να απολαύσουμε τον ήλιο. Είναι όμως παράλληλα και ο μήνας που η Ελληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία θέσπισε από το 2022 ως μήνα πρόληψης και ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος. Έτσι φέτος, για 5η συνεχή χρονιά, η ΕΔΑΕ κινητοποιεί όλους τους συμπολίτες μας, υπενθυμίζοντας ότι η φροντίδα για την υγεία μας από πλευράς δέρματος ξεκινά από μία απλή, αλλά καθοριστική πράξη: την έγκαιρη εξέταση.

Το κεντρικό μήνυμα – που καθιερώνεται από φέτος – για την εκστρατεία, «Νοιάζομαι. Εξετάζομαι.», μετατρέπει την ευαισθητοποίηση σε πράξη. Με αυτό η ΕΔΑΕ καλεί όλους τους πολίτες να δώσουν προτεραιότητα στον ετήσιο προληπτικό-προσυμπτωματικό έλεγχο του δέρματός τους, ειδικά πριν την αυξημένη έκθεσή τους στον ήλιο.

Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί τον πιο συχνό τύπο καρκίνου είναι όμως σε μεγάλο βαθμό ιάσιμος, εφόσον διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ, καταγράφηκαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος στην Ελλάδα το 2020 και 1.450 το 2022. Συνδέεται δε άμεσα με την υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Σε μια χώρα, λοιπόν, με έντονη ηλιοφάνεια, όπως η Ελλάδα, η ανάγκη για πρόληψη είναι επιτακτική. Η εκστρατεία της ΕΔΑΕ εξυμνεί το ανθρώπινο δέρμα, μια που «Η ζωή γράφει στο δέρμα μας. Το ίδιο και ο ήλιος» και μας καλεί να το προστατέψουμε. Την αναγκαιότητα για προστασία από την ακτινοβολία του ήλιου υποδηλώνει ακόμη και η επιλογή να αποκτήσει ο Καρκίνος του Δέρματος το δικό του ribbon , σε κίτρινο/πορτοκαλί χρώμα.

Η εκστρατεία, ξεκίνησε το ταξίδι της την 1η Μαΐου και προβάλλεται πανελλαδικά στα παραδοσιακά μέσα μαζικής ενημέρωσης, με κοινωνικό μήνυμα στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, ενώ θα ντύσει το εσωτερικό συρμού στο μετρό στην Αθήνα, θα κυκλοφορήσει στους δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης στις πλάτες λεωφορείων και θα προβληθεί σε υπαίθριους χώρους ανά την επικράτεια. Επίσης θα ταξιδέψει στα νησιά με τα πλοία των ακτοπλοϊκών γραμμών και θα προβληθεί σε θερινά σινεμά στην Αθήνα. Παράλληλα θα φτάσει ψηφιακά σε όλη την επικράτεια μέσω των social media και του You Tube με δυναμική digital καμπάνια. Τέλος, η εκστρατεία αποκτά και τον δικό της ιστότοπο για περισσότερες πληροφορίες για τον καρκίνο του δέρματος και τις δράσεις της ΕΔΑΕ

http://www.NoiazomaiExetazomai.gr

Δωρεάν εξετάσεις και δράσεις σε όλη την Ελλάδα

Στο πλαίσιο της εκστρατείας, η ΕΔΑΕ διοργανώνει, όπως κάθε χρόνο, δράσεις δωρεάν εξετάσεων κοινού από εθελοντές δερματολόγους- Μέλη της σε:

· Αθήνα:

Σάββατο 16 Μαΐου, 10π.μ. – 4μ.μ., στην Πλατεία Συντάγματος

· Θεσσαλονίκη:

Τετάρτη 20 Μαΐου, 10π.μ. – 4μ.μ., στον Πεζόδρομο Αγίας Σοφίας

Επιπλέον, οι εν λόγω δράσεις θα φτάσουν σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας μέσα από Πανεπιστημιακές Δερματολογικές Κλινικές Νοσοκομείων, όπως στην Λάρισα, στον Βόλο, στην Πάτρα, και στο Ηράκλειο Κρήτης. Τέλος, θα διεξαχθούν δωρεάν εξετάσεις και σε άλλες πόλεις και σε νησιά σε συνεργασία με Ιατρικούς Συλλόγους, Δήμους, ΜΚΟ, με τον Όμιλο Εθελοντών κατά του Καρκίνου ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ και με τη ΜΚΟ ΟΜΑΔΑ ΑΙΓΑΙΟΥ κατά τη διάρκεια του 31ου Διάπλου.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της ανάγκης για κινητοποίηση όλων μας, η καμπάνια αποκτά φέτος τη δική της συμμετοχική ενέργεια. Το Σάββατο 16 Μαΐου, στο Σύνταγμα, δεκάδες εθελοντές – φορώντας πορτοκαλί και κίτρινα μπλουζάκια και καπέλα, ως σύμβολο της προστασίας από τον ευεργετικό αλλά και επικίνδυνο ήλιο – θα σχηματίσουν το μεγάλο πορτοκαλί/κίτρινο ribbon της εκστρατείας, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα υπέρ της πρόληψης και της ζωής. Την ίδια βραδιά, η Βουλή θα φωτιστεί με τα χρώματα και τα μηνύματα της εκστρατείας, ενώ στις 20 Μαΐου θα φωταγωγηθεί ο Λευκός Πύργος στην Θεσσαλονίκη ενισχύοντας τη δημόσια ευαισθητοποίηση.

Η εκστρατεία διεξάγεται:

με την αρωγή και στήριξη του Υπουργείου Υγείας

υπό την αιγίδα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, του Δήμου Αθηναίων, της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

και με την ευγενική υποστήριξη των:

Μεγάλοι Χορηγοί:

FREZYDERM, INTERMED – LUXURIOUS SUNCARE και LA ROCHE POSE

Yποστηρικτές:

AVENE, GARDEN – SOUROTI, GENESIS PHARMA, HELENVITA,

ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ – GALDERMA και ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-LILLY

«Ο Καρκίνος του Δέρματος μας αφορά όλους, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, φυλής και γεωγραφικής προέλευσης. Είναι ο πιο συχνά εμφανιζόμενος τύπος καρκίνου στον άνθρωπο, με το Μελάνωμα, που αν και δεν είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου του δέρματος, να είναι η πιο επικίνδυνη. Τα νέα περιστατικά καρκίνου του δέρματος συνεχίζουν να παρουσιάζουν αυξητική πορεία διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα και σε μεγάλο βαθμό για αυτό ευθύνεται και η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου από την παιδική και την εφηβική μας ηλικία. Σε μια ηλιόλουστη χώρα, όπως Ελλάδα, με ήλιο όλο τον χρόνο, είναι σημαντική η προστασία του δέρματός μας καθημερινά χειμώνα – καλοκαίρι και όχι μόνο όταν πηγαίνουμε στην παραλία», επισήμανε στην συνέντευξη τύπου, με αφορμή την φετινή εκστρατεία για τον Καρκίνο του Δέρματος, ο κύριος Σωτήριος Γ. Θεοχάρης, Πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας.

Και συνεχίζει λέγοντας «Για τον λόγο αυτό η ΕΔΑΕ, που εδώ και 26 χρόνια συμμετέχει ενεργά στην πρόληψη και ενημέρωση για τον Καρκίνο του Δέρματος, καθιέρωσε τον Μάιο, τον μήνα που αρχίζουμε να εκθέτουμε το δέρμα μας περισσότερο στον ήλιο, ως μήνα πρόληψης (πρωτογενούς και δευτερογενούς), ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και επαγρύπνησης για τον καρκίνο του δέρματος. Από φέτος δε, η εκστρατεία μας μεγαλώνει με στόχο να τοποθετήσει ψηλά στην συνείδηση του κόσμου τη σημασία της πρόληψης για τον Καρκίνο του Δέρματος και εντέλει να ενισχύσει μια γενικότερη κουλτούρα πρόληψης .»

Κλείνοντας την ομιλία του ο Πρόεδρος της ΕΔΑΕ τόνισε ότι η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία. στο πλαίσιο των καταστατικών της υποχρεώσεων, ως επίσημη επιστημονική εταιρεία της ειδικότητας της Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας, θα πρέπει με κάθε τρόπο να προασπίζει την υγεία των συμπολιτών μας από πλευράς δέρματος και εξαρτημάτων αυτού. Η επερχόμενη εκστρατεία, όμως, δεν αποτελεί μόνο άλλη μια δράση ενημέρωσης του κοινού, αλλά και μια στρατηγική παρέμβαση με καθοριστική σημασία για την βιωσιμότητα και την προστασία του εθνικού μας συστήματος υγείας (ΕΣΥ). Σε μια περίοδο όπου τα δημόσια συστήματα υγείας καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξανόμενες ανάγκες, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση αναδεικνύονται ως βασικοί πυλώνες για την διασφάλιση της λειτουργικότητας και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η καμπάνια μας στοχεύει ακριβώς και σε αυτή την κρίσιμη παράμετρο: να μειώσει δηλαδή την πίεση προς το εθνικό μας σύστημα υγείας.

Όλοι, λοιπόν, πρέπει να εντάξουμε στις προτεραιότητες μας τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο με εξέταση σπίλων και λοιπών αλλοιώσεων στον Δερματολόγο, καθώς ο δερματικός καρκίνος όταν διαγιγνώσκεται έγκαιρα πολύ σπάνια θα δημιουργήσει προβλήματα. Και να μην ξεχνάμε ότι νοιάζομαι σημαίνει εξετάζομαι!

Μπήκε στα επείγοντα με μαχαίρι καρφωμένο στο κεφάλι και σώθηκε για χιλιοστά – Τι εξηγεί η νευρολογία

 επιμέλεια medlabnews,gr

Σαν σκηνή που δύσκολα χωράει ο νους, ένας άνδρας εμφανίστηκε στα επείγοντα με τεράστιο μαχαίρι καρφωμένο στο κεφάλι του. Το πιο σοκαριστικό δεν ήταν μόνο το τραύμα, αλλά ότι φαινόταν όρθιος και σε επαφή με το περιβάλλον. Για τους νευροχειρουργούς, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κινδύνευε. Σημαίνει ότι η λεπίδα πέρασε από σημείο όπου η ζωή του κρεμόταν κυριολεκτικά από χιλιοστά. Σοκαρισμό προκαλεί βίντεο από τη Βομβάη, στο οποίο ένας άνδρας εμφανίζεται στα επείγοντα νοσοκομείου με ένα μεγάλο μαχαίρι/δρεπάνι τύπου «koita» καρφωμένο στο κεφάλι του, ενώ φαίνεται να είναι όρθιος, ήρεμος και σε επαφή με το περιβάλλον. Ο άνδρας μεταφέρθηκε στο Sion Hospital της Βομβάης, όπου υποβλήθηκε σε επείγουσα νευροχειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση της λεπίδας και νοσηλεύεται σε σταθερή κατάσταση.

Η εικόνα μοιάζει αδιανόητη: πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να έχει ένα τόσο μεγάλο αντικείμενο καρφωμένο στο κεφάλι και να μην καταρρέει; Η απάντηση της νευρολογίας είναι ότι ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί σαν ένα ενιαίο όργανο όπου κάθε τραυματισμός προκαλεί άμεσα απώλεια συνείδησης ή παράλυση. Η κλινική εικόνα εξαρτάται από τη διαδρομή της λεπίδας, το βάθος της διείσδυσης, αν έχουν τραυματιστεί μεγάλα αγγεία, αν έχει αυξηθεί η ενδοκράνια πίεση και αν έχουν πληγεί περιοχές που ελέγχουν συνείδηση, κίνηση, λόγο ή αναπνοή.

Σε ορισμένα διατιτραίνοντα τραύματα κεφαλής, ειδικά όταν το αντικείμενο περνά από περιοχές που δεν είναι άμεσα ζωτικές ή από τμήματα του μετωπιαίου λοβού, ο ασθενής μπορεί προσωρινά να παραμένει ξύπνιος, να μιλά, να περπατά και να φαίνεται «καλά». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχει σοβαρή εγκεφαλική κάκωση. Σημαίνει μόνο ότι, εκείνη τη στιγμή, δεν έχει εκδηλωθεί εμφανής νευρολογική κατάρρευση.

Υπάρχει και ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: το ίδιο το μαχαίρι μπορεί να λειτουργεί προσωρινά σαν «τάπα». Δηλαδή η λεπίδα μπορεί να πιέζει τραυματισμένα αγγεία και να περιορίζει την αιμορραγία. Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι ένα αντικείμενο που έχει καρφωθεί στο κρανίο δεν πρέπει να αφαιρείται εκτός χειρουργείου. Πρέπει να σταθεροποιείται και να αφαιρείται μόνο μετά από αξιολόγηση από τραυματολόγους και νευροχειρουργούς, συνήθως με αξονική τομογραφία και, όταν χρειάζεται, αγγειογραφικό έλεγχο.

Η ψυχραιμία του ασθενούς δεν είναι απόδειξη ότι δεν πονά ή ότι δεν κινδυνεύει. Μετά από βίαιο τραύμα, η αδρεναλίνη, το shock, ο φόβος ή ακόμη και μια παροδικά αλλοιωμένη αντίληψη μπορούν να κάνουν τον τραυματία να φαίνεται παράδοξα ήρεμος. Επιπλέον, ο ίδιος ο εγκεφαλικός ιστός δεν έχει υποδοχείς πόνου όπως το δέρμα. Πονάνε το δέρμα, το κρανίο, οι μήνιγγες και τα αγγεία, όχι όμως ο εγκέφαλος με τον τρόπο που φανταζόμαστε.

Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους που φαίνονται στο βίντεο να περνούν δίπλα του χωρίς πανικό. Σε ένα μεγάλο νοσοκομείο επειγόντων, το προσωπικό εκπαιδεύεται να μην προκαλεί χάος, αλλά να ακολουθεί πρωτόκολλο: σταθεροποίηση του αντικειμένου, έλεγχος ζωτικών σημείων, απεικόνιση, νευροχειρουργική εκτίμηση και χειρουργική αφαίρεση. Το βίντεο δείχνει μόνο μια αποσπασματική στιγμή και όχι όλη την ιατρική κινητοποίηση.

Το μεγάλο λάθος θα ήταν να θεωρήσει κανείς ότι επειδή ο άνδρας περπατούσε, δεν υπήρχε κίνδυνος. Τα διατιτραίνοντα τραύματα κεφαλής μπορούν να προκαλέσουν ενδοκρανιακή αιμορραγία, ρήξη αγγείων, εγκεφαλικό οίδημα, επιληπτικές κρίσεις, λοίμωξη, μηνιγγίτιδα, απόστημα ή καθυστερημένη νευρολογική επιδείνωση. Ακόμη και στα ηπιότερα τραύματα κεφαλής, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή μετά από ώρες και ημέρες, σύμφωνα με το CDC.

Η νευρολογία, λοιπόν, εξηγεί το φαινομενικό παράδοξο: ένας άνθρωπος μπορεί να περπατά με μαχαίρι στο κεφάλι όταν η λεπίδα δεν έχει διακόψει άμεσα κρίσιμα νευρικά κυκλώματα ή μεγάλα αγγεία. Αλλά αυτό δεν είναι «θαύμα χωρίς κίνδυνο». Είναι μια κατάσταση όπου η ζωή του κρέμεται κυριολεκτικά από χιλιοστά — από τη διαδρομή της λεπίδας, από το αν αποφεύχθηκαν ζωτικά κέντρα και από το πόσο γρήγορα θα φτάσει στα χέρια νευροχειρουργών.

Το βασικό μήνυμα είναι απλό και ζωτικό: αν ποτέ δούμε άνθρωπο με μαχαίρι, μεταλλικό αντικείμενο ή ξένο σώμα καρφωμένο στο κεφάλι ή σε άλλο σημείο του σώματος, δεν το τραβάμε. Καλούμε άμεσα ασθενοφόρο, κρατάμε το αντικείμενο όσο γίνεται ακίνητο και αφήνουμε την αφαίρεση στους ειδικούς.

🚨 SHOCKING: A Man walks into Sion Hospital Mumbai with a KOYTA (blade) stuck in his head waiting outside Trauma ICU for treatment.

The attacker hit him so hard, the weapon stayed lodged in his skull.

Patients & families at the hospital were terrified seeing this scene.

🔴 How… pic.twitter.com/JIFXCijX6q

— 𝑺𝒂𝒊𝒇.. ✨ (@AamirsABD) May 5, 2026

10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιαματικής Ιατρικής: Ανάδειξη της Ελλάδας σε διεθνές Health Resort – Medi Spa

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Πρόεδρος και τα Μέλη της Ελληνικής Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής σας προσκαλούν στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιαματικής Ιατρικής, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από 15-16 Μαΐου 2026, στο Ξενοδοχείο Caravel, στην αίθουσα Νάουσα, με τη συνδιοργάνωση της Elitour, υπό την αιγίδα Υπουργείων και του ΙΣΑ.

Ο Καθηγητής κ. Κωνσταντίνος Κουσκούκης, Πρόεδρος της Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής, επισημαίνει ότι η Ιαματική Ιατρική, ως αναγνωρισμένη μορφή Συμπληρωματικής Ιατρικής που ασκείται αποκλειστικά από Ειδικούς Ιατρούς, ανοίγει νέους ορίζοντες για την ανάπτυξη και καθιέρωση της Ελλάδας, ως χώρας που διαθέτει εξαιρετικές ιαματικές πηγές και καταξιωμένους επιστήμονες υγείας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την καθιέρωσή της ως κορυφαίου προορισμού Ιαματικού Τουρισμού Υγιούς Γήρανσης και Ευεξίας.

Στρατηγικός στόχος είναι η ανάδειξη της Ελλάδας σε διεθνές Health Resort – Medi Spa, προσφέροντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες θεραπείας, αποθεραπείας, αποκατάστασης, μακροζωίας και ευζωίας. Η δυναμική αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι η χώρα μας συγκαταλέγεται διεθνώς στις πέντε «μπλε ζώνες» του κόσμου, καθιερωμένη ως Healing Land και Bliss & Bless.

O Καθηγητής κ. Κωνσταντίνος Κουσκούκης, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα οφείλει να ηγηθεί στον τομέα του Ιαματικού Τουρισμού, αξιοποιώντας τον πλούτο των ιαματικών πηγών της, τόσο σε αριθμό όσο και σε ποιότητα. Η ανάπτυξη αυτή μπορεί να συμβάλει στην εδραίωση ενός ποιοτικού, αειφόρου, βιωματικού τουρισμού τεσσάρων εποχών, αναδεικνύοντας το μοναδικό βιοκλίμα και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Η θεματολογία του συνεδρίου είναι η καταγραφή και η επιστημονική τεκμηρίωση της Ιατρικής νέου τρόπου ζωής (Lifestyle medicine), καθώς και η παρουσίαση, από έγκριτους και καταξιωμένους επιστήμονες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, των τελευταίων εξελίξεων στη Lifestyle Medicine, ώστε τα πορίσματα του συνεδρίου να ενημερώσουν τους επιστήμονες υγείας αλλά και το ευρύτερο κοινό για την επίτευξη μακροζωίας και ευζωίας, με μεθόδους της Σύγχρονης Ιατρικής, συνεπικουρούμενης από τις συμπληρωματικές μεθόδους της Ιαματικής Ιατρικής.

Ο Ιαματικός Τουρισμός - Τουρισμός Υγείας, Ευεξίας και Μακροζωίας αποτελεί έναν τομέα με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός πυλώνας οικονομικής ανάπτυξης, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιστημονικών φορέων και επιχειρηματικού κόσμου, συμβάλλοντας παράλληλα στον περιορισμό της μετανάστευσης νέων επιστημόνων (Brain drain).

Χαιρετισμούς θα απευθύνουν Υπουργοί, Πρόεδροι επιστημονικών εταιρειών, καταξιωμένοι Καθηγητές Ιατρικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με προεξάρχοντα τον κ. Γιώργο Πατούλη, Πρόεδρο ΙΣΑ, ο οποίος διαδραμάτισε κυρίαρχο ρόλο στη μέχρι τώρα διαδρομή της Ελληνικής Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής με τη διοργάνωση διεθνών συνεδρίων τουρισμού υγείας σε διεθνές επίπεδο, ως Πρόεδρος του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών, αλλά και με την προώθηση του τουρισμού υγείας - ευεξίας ως Πρόεδρος της Elitour.

Με την καθοδήγηση του κυρίου Πατούλη, Προέδρου του ΙΣΑ πρέπει να εργαστούμε και να συνεργαστούμε συστηματικά για να μετατρέψουμε αυτό το όραμα σε αναπτυξιακή πραγματικότητα της Ελλάδας, όπως διακηρύττει σε παγκόσμιο επίπεδο ο κύριος Πατούλης.

Πρόεδρος Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής
Κωνσταντίνος Κουσκούκης
Καθηγητής Δερματολογίας - Νομικός – Ερευνητής
Πρόεδρος Ελληνικής Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής
Πρόεδρος Παγκόσμιας Ακαδημίας Κινεζικής & Συμπληρωματικής Ιατρικής
Αντιπρόεδρος Εταιρείας Γονιδιωματικής και Μοριακής Ιατρικής και Έρευνας
Αντιπρόεδρος Β’ Παγκοσμίου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών & Elitour
π. Γεν. Γραμματέας Υπουργείου Παιδείας
π. Αντιπρύτανης Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου

Αίγινα: Θα μπορούσε να σωθεί το μωρό που πνίγηκε από τσουρέκι; Τα κρίσιμα λεπτά που κάθε γονιός πρέπει να γνωρίζει

 επιμελεια medlabnews.gr iatrikanea

Μια ανείπωτη τραγωδία σημειώθηκε στην Αίγινα, όπου κοριτσάκι 21 μηνών έχασε τη ζωή του μετά από επεισόδιο πνιγμού από τροφή, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από τα δημοσιεύματα και την ανακοίνωση της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας. Το παιδί φέρεται να πνίγηκε ενώ έτρωγε τσουρέκι και μεταφέρθηκε αρχικά στο Κέντρο Υγείας Αίγινας. Στη συνέχεια διακομίστηκε στο Τζάνειο Νοσοκομείο, όπου οι γιατροί έδωσαν μάχη επί περίπου 70 λεπτά με καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση και διασωλήνωση, χωρίς όμως να καταφέρουν να το επαναφέρουν. Για τα ακριβή αίτια θανάτου αναμένεται το πόρισμα της ιατροδικαστικής εξέτασης.

Το ερώτημα

που γεννιέται αυθόρμητα σε κάθε γονιό είναι σκληρό αλλά αναγκαίο: θα μπορούσε κάποιος να το σώσει αν ήξερε πρώτες βοήθειες;

Η επιστημονικά σωστή απάντηση είναι: ενδεχομένως ναι, αλλά δεν μπορούμε να το ξέρουμε με βεβαιότητα για το συγκεκριμένο περιστατικό. Σε κάθε πνιγμονή από τροφή, η έκβαση εξαρτάται από κρίσιμες λεπτομέρειες: αν η απόφραξη του αεραγωγού ήταν πλήρης ή μερική, πόση ώρα πέρασε χωρίς αποτελεσματική αναπνοή, αν το παιδί μπορούσε να βήξει, αν έγινε άμεσα σωστός χειρισμός από παρευρισκόμενο, πότε κλήθηκε βοήθεια και σε ποια κατάσταση έφτασε στο Κέντρο Υγείας.

Στην πλήρη απόφραξη του αεραγωγού, το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει επαρκώς. Δεν μπορεί να κλάψει δυνατά, δεν μπορεί να βήξει αποτελεσματικά, μπορεί να γίνει κυανωτικό, να χάσει τις αισθήσεις του και να οδηγηθεί σε καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Εκεί τα λεπτά μετρούν αντίστροφα. Η νοσοκομειακή προσπάθεια είναι απαραίτητη, αλλά πολλές φορές το καθοριστικό σημείο είναι τι έγινε πριν φτάσει το παιδί στα χέρια των γιατρών.

Οι οδηγίες του European Resuscitation Council για την παιδιατρική βασική υποστήριξη ζωής αναφέρουν ότι όταν υπάρχει υποψία πνιγμονής σε παιδί, πρώτα αξιολογείται αν ο βήχας είναι αποτελεσματικός. Αν το παιδί βήχει καλά, το ενθαρρύνουμε να συνεχίσει να βήχει. Αν όμως ο βήχας είναι αναποτελεσματικός και το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει καλά, χρειάζεται άμεση παρέμβαση: για παιδί άνω του ενός έτους συνιστώνται εναλλαγές έως 5 χτυπημάτων στην πλάτη και έως 5 κοιλιακών ωθήσεων, ενώ αν το παιδί χάσει τις αισθήσεις του αρχίζει παιδιατρική ΚΑΡΠΑ και καλείται άμεσα ασθενοφόρο.

Το κοριτσάκι της Αίγινας ήταν 21 μηνών, δηλαδή ηλικιακά ανήκε στην κατηγορία παιδιού άνω του ενός έτους. Αυτό έχει σημασία, γιατί οι χειρισμοί διαφέρουν από τα βρέφη κάτω του ενός έτους. Στα βρέφη δεν εφαρμόζονται κοιλιακές ωθήσεις, διότι μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στα εσωτερικά όργανα· εκεί χρησιμοποιούνται χτυπήματα στην πλάτη και θωρακικές ωθήσεις.

Οι πρώτες βοήθειες στην πνιγμονή δεν είναι μια απλή «συμβουλή». Είναι γνώση που μπορεί να κρίνει τη ζωή ενός παιδιού. Ένα κομμάτι ψωμί, τσουρέκι, σταφύλι, λουκάνικο, ξηρός καρπός ή άλλο τρόφιμο μπορεί να γίνει επικίνδυνο, ειδικά σε μικρές ηλικίες όπου το παιδί μασά ατελώς, κινείται ενώ τρώει, γελά, κλαίει ή μιλά με μπουκωμένο στόμα.

Το πιο επικίνδυνο λάθος είναι ο πανικός. Το δεύτερο λάθος είναι να προσπαθήσει κάποιος να βάλει τυφλά τα δάχτυλα στο στόμα του παιδιού για να βγάλει την τροφή. Αυτό μπορεί να σπρώξει το ξένο σώμα βαθύτερα και να επιδεινώσει την απόφραξη. Οι οδηγίες πρώτων βοηθειών τονίζουν ότι δεν πρέπει να γίνεται τυφλή προσπάθεια αφαίρεσης αντικειμένου από το στόμα αν δεν φαίνεται καθαρά. 

 Στην πράξη, ένα παιδί που πνίγεται μπορεί να δείχνει αρχικά σαν να «στραβοκατάπιε». Αν βήχει δυνατά, αναπνέει και κλαίει, συνήθως ο βήχας είναι ο καλύτερος μηχανισμός απομάκρυνσης της τροφής. Αν όμως ο βήχας σταματήσει, αν το παιδί δεν βγάζει ήχο, αν δεν παίρνει αέρα, αν μελανιάζει ή καταρρέει, τότε μιλάμε για επείγον περιστατικό. 

 Το τραγικό περιστατικό στην Αίγινα δείχνει κάτι που οι γιατροί επαναλαμβάνουν χρόνια: οι πρώτες βοήθειες δεν πρέπει να είναι γνώση μόνο των επαγγελματιών υγείας. Πρέπει να διδάσκονται σε γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, βρεφονηπιοκόμους, εκπαιδευτικούς, προσωπικό παιδικών σταθμών και σε όλους όσοι φροντίζουν παιδιά. 

 Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι το συγκεκριμένο παιδί θα είχε σωθεί. Αυτό θα ήταν αυθαίρετο και άδικο χωρίς πλήρη ιατρικά και ιατροδικαστικά δεδομένα. Μπορούμε όμως να πούμε με βεβαιότητα ότι σε περιστατικά πνιγμονής η άμεση και σωστή παρέμβαση στα πρώτα λεπτά αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα επιβίωσης. 

 Η τραγωδία της Αίγινας δεν πρέπει να μείνει μόνο ως μια είδηση που συγκλόνισε. Πρέπει να γίνει αφορμή να μάθουμε όλοι τι κάνουμε όταν ένα παιδί πνίγεται από φαγητό. Γιατί σε τέτοιες στιγμές δεν υπάρχει χρόνος για αναζήτηση οδηγιών στο κινητό. Υπάρχουν μόνο λίγα λεπτά, δύο χέρια και η γνώση που μπορεί να σώσει μια ζωή.