Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων: Κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία λόγω της απόσυρσης του αντιβιοτικού τριμεθοπρίμη/σουλφομεθοξαζόλη

medlabnews.gr iatrikanea

Το ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων επισημαίνει τους κινδύνους που ανακύπτουν για τη δημόσια υγεία λόγω της πρόσφατης απόσυρσης από την αγορά του αντιβιοτικού τριμεθοπρίμη/σουλφομεθοξαζόλη (TMP/SMX), υπό το εμπορικό όνομα Bactrimel.

Η απόσυρση του εν λόγω φαρμάκου, τόσο της από του στόματος, όσο και της ενδοφλέβιας μορφής του που προορίζεται για νοσοκομειακή χρήση, δημιουργεί σημαντικό θεραπευτικό κενό για την αντιμετώπιση ποικίλων σοβαρών λοιμώξεων, στις οποίες η χορήγησή του αποτελεί μοναδική και αναντικατάστατη λύση. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν το σοβαρό ζήτημα που δημιουργείται για την προάσπιση της υγείας των πολιτών που πάσχουν από τα συγκεκριμένα νοσήματα. Σημειωτέον ότι η TMP/SMX είναι ένα φάρμακο εξαιρετικά χαμηλού κόστους. Ορισμένες κρίσιμες και/ή αναντικατάστατες χρήσεις του, είναι οι κάτωθι:

Λοιμώξεις από Nocardia spp οι οποίες απαντώνται σε ευπαθείς ανοσοκατεσταλμένους πληθυσμούς και για τις οποίες αποτελεί το φάρμακο εκλογής με τις εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές να απαιτούν συχνά συνδυασμούς αντιβιοτικών με αυξημένη τοξικότητα και μακρά διάρκεια νοσηλείας.

Πνευμονία από Pneumocystis jirovecii (PCP) σε ασθενείς με HIV/AIDS, μεταμοσχευμένους και γενικά ανοσοκατεσταλμένους για την οποία αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής. Επιπρόσθετα χρησιμοποιείται για τους εν λόγω πληθυσμούς και σε μακροχρόνια προφυλακτική χορήγηση για την πρόληψη της PCP, ενώ τα εναλλακτικά σχήματα είναι δυσανάλογα ακριβά και με μεγαλύτερη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών.

Εγκεφαλική Τοξοπλάσμωση για την οποία χρησιμεύει ως κύρια ή εναλλακτική επιλογή θεραπείας και προφύλαξης. Η έλλειψή της της περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τις θεραπευτικές επιλογές, αυξάνοντας τον κίνδυνο κακής έκβασης της νόσου.

Οι λοιμώξεις από Nocardia, η εγκεφαλική τοξοπλάσμωση και η πνευμονία από Pneumocysti jirovecii, είναι λοιμώξεις που συνοδεύονται από υψηλή θνητότητα.

Τοξοπλάσμωση της κύησης όπου αποτελεί αντιβιοτικό 2ης γραμμής υποκαθιστώντας το συνδυασμό πυριμεθαμίνης/σουλφαδιαζίνης, όταν δεν γίνεται ανεκτός ή όταν είναι σε έλλειψη, όπως πολύ συχνά συμβαίνει στην Ελλάδα.

Λοιμώξεις ουροποιητικού από ευαίσθητα μικροβιακά στελέχη. Η απουσία του φαρμάκου θα οδηγήσει σε επιτακτική υποκατάσταση με αντιβιοτικά ευρύτερου φάσματος, με άμεσες επιπτώσεις στην επιβάρυνση της μικροβιακής αντοχής που είναι και μείζον θέμα δημόσιας υγείας.

Εν κατακλείδι, η απουσία της τριμεθοπρίμης/σουλφομεθοξαζόλης οδηγεί στην αδυναμία χορήγησης της βέλτιστης θεραπείας για σοβαρά και δυνητικά θανατηφόρα λοιμώδη νοσήματα σε ευπαθείς ομάδες ασθενών. Σε πολλές περιπτώσεις η χρήση εναλλακτικών αντιβιοτικών συνοδεύεται από χαμηλότερη αποτελεσματικότητα, μεγαλύτερη τοξικότητα και υψηλότερο κόστος.

Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η επάνοδος των φαρμάκων σε εμπορική κυκλοφορία.

Έχετε πυρετό; Ποιες οι αιτίες που τον προκαλούν; Τι ΔΕΝ πρέπει να φάτε; Τα αντιπυρετικά βότανα.

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο πυρετός είναι όταν η θερμοκρασία του σώματος είναι μεγαλύτερη από το κανονικό. Τα όρια φυσιολογικής θερμοκρασίας, έχουν θεσπισθεί με βάση το σημείο του σώματος στο οποίο μετράται η θερμοκρασία του.

Έτσι για μέτρηση της θερμοκρασίας στην κοιλότητα της μασχάλης, η φυσιολογική θερμοκρασία ορίζεται στο εύρος μεταξύ των 36,2 C – 36,9 C.  Γιά μέτρηση στο ορθό, η  θερμοκρασία κυμαίνεται από 36,1 C  το πρωί έως 37,4 C αργά το απόγευμα. Στη στοματική κοιλότητα κυμαίνεται από 35,9 C – 37,2 C. Στα παιδιά, η θερμοκρασία πάνω από 38.C υποδηλώνει πυρετό. Η θερμοκρασία μπορεί να κυμαίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δεν αποτελεί πάντοτε ένδειξη σοβαρής ασθένειας. Ο πυρετός πρέπει να φθάσει τους 42.C για να προκαλέσει βλάβη. Αυτό είναι πολύ σπάνιο. 

Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, γίνεται από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Για την ακρίβεια στον υποθάλαμο (τμήμα του εγκεφάλου), ευρίσκεται το αντίστοιχο κέντρο.

Κατά την εμφάνιση πυρετού, το θερμορρυθμιστικό κέντρο διεγείρεται μεταφέροντας προς τα άνω τα επίπεδα θερμοκρασίας του σώματος. Η διέγερση του κέντρου σχετίζεται με την κυκλοφορία στο αίμα, ειδικών ουσιών, γνωστών ως πυρετογόνα. Αυτά απελευθερώνονται πρωτίστως από μικρόβια, ιούς και προϊόντα καταστροφής ιστών.

Τι προκαλεί πυρετό;

Ο πυρετός δεν είναι αρρώστια, είναι σύμπτωμα (όπως, για παράδειγμα, ο βήχας) που οφείλεται σε πολλά αίτια.

Ποιες είναι οι αιτίες του πυρετού;

• Λοιμώδεις νόσοι (ιογενείς και μικροβιακές λοιμώξεις όπως κοροναϊός, γρίπη, πνευμονία, γαστρεντερίτιδα, λοιμώδης μονοπυρήνωση κ.α.) Ορισμένοι τύποι λοιμώξεων που οδηγούν σε πυρετό περιλαμβάνουν:

- ιογενή (που προκαλείται από έναν ιό) - περίπου εννέα στα δέκα παιδιά με πυρετό θα έχουν μια ιογενή ασθένεια, όπως το κρύωμα, τη γρίπη ή τη γαστρεντερίτιδα

- βακτηριακή (προκαλείται από βακτήρια) - όπως ορισμένες λοιμώξεις του αυτιού, η πνευμονία ή λοιμώξεις των ούρων.

• Ασθένειες του ανοσοποιητικού συστήματος (ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγγειΐτιδες, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, νόσος του Still κ.α. )

• Κακοήθεια (κυρίως λέμφωμα, λευχαιμίες)

Φάρμακα και χρήση ουσιών (παραισθησιογόνα, δηλητηρίαση με κοκαϊνη, οπιούχα)

• Θρομβοεμβολικές νόσοι (πνευμονική εμβολή, εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, έμφραγμα)

• Καταστροφή ιστών (εγχειρήσεις, ραβδομυόλυση)

• Ηλιακό έγκαυμα

Ορισμένα άτομα δεν αντιλαμβάνονται την ύπαρξη πυρετού ή καταβάλλονται λίγο από την παρουσία του. Όμως σε άλλους, ο πυρετός γίνεται ιδιαίτερα αντιληπτός και μάλιστα μπορεί ενδεχομένως να συνοδεύεται και από κάποια από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• Κακουχία

• Καταβολή των δυνάμεων

• Λάμποντες οφθαλμοί («γυαλιστερά μάτια»)

• Ταχυκαρδία

• Ταχύπνοια (γρήγορη αναπνοή)

• Ζεστή επιδερμίδα

• Κρύα άκρα

• Στεγνή γλώσσα και καλυμένη με λευκωπό επίχρισμα

• Ξηρά χείλη

• Δίψα

• Κεφαλαλγία

• Ναυτία

• Μυαλγίες

• Ρίγος

• Φρίκια (ρίγη μαζί με δριμύ αίσθημα ψύχους)

• Ελάττωση της ποσότητας των αποβαλλομένων ούρων

• Σκούρα ούρα (αύξηση της πυκνότητάς τους)

Η εκτίμηση του πυρετού πρέπει να γίνεται πάντα με τη χρήση θερμομέτρου και όχι με την αίσθηση της αφής.

Πρέπει να γνωρίζετε για τον πυρετό

Η θερμοκρασία του παιδιού σας θα ανεβοκατεβαίνει περίπου κάθε τέσσερις ώρες. Αυτό αποτελεί τη φυσική μέθοδο του σώματος για την καταπολέμηση μιας μόλυνσης. Αντιπυρετικά φάρμακα μπορεί να μην έχουν καμία συνέπεια στη θερμοκρασία του παιδιού σας ή μειώνουν τη θερμοκρασία μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Αυτό είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να προκαλέσει ανησυχία.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι ο πυρετός ακόμα και όταν φτάσει τους 41οC προκαλεί εγκεφαλικές βλάβες. Κάποιες περιπτώσεις εγκεφαλοπάθειας οφείλονται στις συγκεκριμένες λοιμώξεις, των οποίων ένα από τα συμπτώματα είναι και ο πυρετός. Δεν είναι όμως ο πυρετός αυτός που προκαλεί την εγκεφαλοπάθεια.

Τα μέτρα ανακούφισης σε περίπτωση πυρετού, περιλαμβάνουν:

–   Χορήγηση αντιπυρετικών. Ενδείκνυται σε πυρετό άνω των 38.5 C.

–   Αποφεύγεται ο βαρύς ρουχισμός.

–  Η θερμοκρασία του χώρου πρέπει να διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα.

–   Συστήνεται η λήψη υγρών, κυρίως νερού και τσαγιού, προς αποφυγή της αφυδάτωσης.

–  Δροσερά επιθέματα (κομπρέσες) πάνω στο μέτωπο και στους βουβώνες, είναι υποβοηθητικά

– Το χλιαρό λουτρό (θερμοκρασία του ύδατος είναι μόλις ανεκτή από τον ασθενή) είναι αποτελεσματικό. Η διάρκειά του οφείλει να είναι τουλάχιστον 15 – 20 λεπτά.

– Σε εμφάνιση ρίγους (τρέμουλο) το λουτρό αναβάλλεται. Στην περίπτωση αυτή συστήνεται  η παραμονή του ασθενούς στο κρεββάτι και το σκέπασμα του με κουβέρτα.

–  Αν  παρατηρείται εξάνθημα οπουδήποτε στο σώμα, ή έμετοι, ή το παιδί εμφανίζει κακοδιαθεσία, θα πρέπει να εξετάζεται άμεσα από παιδίατρο.

–  Ομοίως στους ενήλικες, πυρετός που μετά την αρχική αντιμετώπιση σε επίπεδο πρώτων βοηθειών εξακολουθεί να επιμένει, οφείλει ο πάσχων να καταφεύγει σε ιατρική εξέταση.

–  Πυρετός που έχει μετρηθεί στην μασχαλιαία κοιλότητα και έχει ευρεθεί άνω των 41,5 C, είναι δυνητικά επικίνδυνος και απαιτεί την άμεση εξέταση του πάσχοντα από ιατρό και την ενδεχόμενη μεταφορά του σε νοσοκομείο.

Αν ο πυρετός δεν υποχωρεί μετά από 1-2 εικοσιτετράωρα, τότε ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί στον οικογενειακό του ιατρό ή σε τμήμα επειγόντων περιστατικών. 

Ανάλογα με την αιτία του πυρετού θα ζητηθούν διαγνωστικές εξετάσεις και θα ξεκινήσει κατάλληλη αγωγή (αντιβιοτικά, στοχευμένη θεραπεία κ.α).

Τι δεν πρέπει να φάτε αν έχετε πυρετό;

. Ανθυγιεινά φαγητά: Τα φαγητά που δεν έχουν βιταμίνες θα καταπονήσουν τον οργανισμό σας ακόμα περισσότερο και θα καταρρακώσουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Έτσι δεν πρέπει να σας περνά ούτε σαν ιδέα από το μυαλό το έτοιμο- γρήγορο φαγητό.

. Σοκολάτα και γενικότερα γλυκά: Έρευνες που έχουν επιστήμονες έχουν αποδείξει ότι η σοκολάτα και γενικότερα οι τροφές που περιέχουν ζάχαρη μπορούν να αυξήσουν τον πυρετό αλλά και την διάρκεια του.

. Αλκοόλ: Το αλκοόλ σε αυτή την περίπτωση είναι απαγορευτικό! Ειδικά αν πίνετε αντιπυρετικά μπορεί να δημιουργήσει αλλεργική αντίδραση στον οργανισμό σας ή απλά να μείωση την δράση τους.

. Κόκκινο κρέας: Για τις δύσκολες μέρες του πυρετού καλό θα ήταν να προτιμήσετε πιο ελαφριές τροφές και όχι τροφές, όπως, το κόκκινο κρέας που είναι δύσκολες στην πέψη.

Τα αντιπυρετικά βότανα

Ορισμένα ροφήματα βοτάνων βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Για την προετοιμασία των ροφημάτων, βράζετε το νερό και, στη συνέχεια, ρίχνετε μέσα για 3-4 λεπτά ένα κουταλάκι από το βότανο. Σουρώνετε και πίνετε. Φροντίστε να μην υπερβείτε τα τρία ροφήματα την ημέρα.

Αποτελεσματικά αντιπυρετικά βότανα είναι τα εξής:

το φασκόμηλο, το καγιέν, η ασκληπιάδα, τα άνθη σαμπούκου, η φλούδα και τα φύλλα της ιτιάς, η λομπέλια, η σμεουριά, η αχίλλεια, το τήλιο, το θυμάρι, η αγγελική, η καλέντουλα, το φλισκούνι και η κιγχόνη.


- Για βήχα και καταρροή προτιμήστε τα άνθη σαμπούκου


- Για πονοκέφαλο και λαιμό προτιμήστε θυμάρι


- Για μειωμένη όρεξη και φλεγμονές επιλέξτε αχίλλεια


- Αν τέλος ο πυρετός προέρχεται από ένα κοινό κρυολόγημα επιλέξτε καγιέν ή αγγελική

Θυμάρι: Το θυμάρι έχει αντιφλεγμονώδεις και αντιπυρετικές ιδιότητες. Επίσης, διευκολύνει την αναπνευστική λειτουργία. Βοηθά να πέσει ο πυρετός, κυρίως όταν αυτός παρουσιάζεται σε συνδυασμό με πονοκέφαλο, βήχα και πονόλαιμο.

Σαμπούκος: Τα άνθη του σαμπούκου είναι ευεργετικά για τον πυρετό που εκδηλώνεται μετά από ένα κρυολόγημα με βήχα και καταρροή. Ο σαμπούκος έχει την ιδιότητα να προκαλεί εφίδρωση, γεγονός που βοηθά στη μείωση της υψηλής θερμοκρασίας του σώματος. Επίσης, τονώνει την άμυνα του οργανισμού και βοηθά στην απόχρεμψη.

Ιτέα (ιτιά): Η φλούδα και τα φύλλα της ιτιάς χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές τους δράσεις. Περιέχουν σαλικυλικό οξύ, δηλαδή είναι σαν την ασπιρίνη σε μικρές δόσεις. Θεωρούνται αποτελεσματικά αντιπυρετικά, κυρίως όταν ο πυρετός συνοδεύεται από πόνους σε όλο το σώμα (στα κόκαλα και τους μυς).

Μέντα: Βοηθά ως αντιπυρετικό, κυρίως όταν ο πυρετός εκδηλώνεται σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα, όπως η ναυτία, οι δερματικοί ερεθισμοί και ο πονοκέφαλος. Έχει την ιδιότητα να «δροσίζει» τον οργανισμό, γεγονός που βοηθά στην πτώση του πυρετού. Πρέπει, όμως, να ξέρετε ότι η μέντα απαγορεύεται εάν κάνετε ομοιοπαθητική, επειδή παρεμποδίζει τη δράση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων.

Aχίλλεια (ή αχίλλειος): Τα φύλλα αυτού του βοτάνου ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, καταπολεμούν τις φλεγμονές και εξισορροπούν το μεταβολισμό. Η αχίλλεια συστήνεται όταν ο πυρετός συνοδεύεται από γενικότερη κακοδιαθεσία, μειωμένη όρεξη, δυσπεψία και καούρες.

ΠΡΟΣΟΧΗ

- Ο πυρετός θέλει ανάπαυση, κατανάλωση πολλών υγρών, καλό αερισμό των χώρων που κινούνται οι ασθενείς, καθώς και παραμονή στο σπίτι για τουλάχιστον ένα με δύο εικοσιτετράωρα μετά την υποχώρηση του πυρετού.

- Ένα άτομο με πυρετό, πρέπει να έχει περιορισμένη επαφή με το περιβάλλον του, και κυρίως ηλικιωμένους, εγκύους και μικρά παιδιά. Όποιος φροντίζει για τον ασθενή με πυρετό, πρέπει να πλένει συχνά τα χέρια του με ζεστό νερό και σαπούνι ή με τα ειδικά αντισηπτικά σκευάσματα.

Διαβάστε επίσης

Έχει το παιδί σας πυρετό; Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε.

Μπορεί να έχετε κοροναϊό χωρίς να έχετε πυρετό;

Έχετε πυρετό; Ποιες οι αιτίες που τον προκαλούν; Aντιπυρετικά βότανα. Τι ΔΕΝ πρέπει να φάτε;

Μεγάλη η συμμετοχή στο τρίτο Μεταπτυχιακό Σεμινάριο του ΙΣΑ για τα αντιβιοτικά στο νοσοκομείο

medlabnews.gr iatrikanea

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το τρίτο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο με θέμα «Η Ορθολογική Διαχείριση των Αντιβιοτικών στο Νοσοκομείο», που διοργάνωσε ο ΙΣΑ, με στόχο τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των ιατρών και ειδικότερα, των εντατικολόγων, σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ιατρικής: τη μικροβιακή αντοχή.

Το Σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026, στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΙΣΑ, τελεί υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας και εντάσσεται στο πλαίσιο των διαδραστικών Μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων που διοργανώνει ο ΙΣΑ, από τον Νοέμβριο 2025 έως το καλοκαίρι 2026.

Στα σεμινάρια συμμετέχουν ως ομιλητές κορυφαίοι επιστήμονες από τον χώρο της παθολογίας, της λοιμωξιολογίας και της εντατικής θεραπείας .Περιλαμβάνουν διαλέξεις, συζητήσεις περιστατικών, εργαστήρια σε μικρές ομάδες, χρήση τοπικών αντιβιογραμμάτων, προσομοιώσεις και εργαλεία αντιβιοτικής επιτήρησης. Μάλιστα, έχουν αξιοποιηθεί τα νέα τεχνικά εργαλεία προκειμένου να είναι διαδραστικά με ενεργή συμμετοχή των ιατρών μέσω εφαρμογής στο κινητό.

Τις εργασίες του Σεμιναρίου άνοιξε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γεώργιος Πατούλης, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών τόσο για την ασφάλεια των ασθενών όσο και για τη θωράκιση του συστήματος υγείας απέναντι στην αυξανόμενη απειλή των πολυανθεκτικών μικροβίων. Όπως τόνισε, η εκπαίδευση και η τήρηση τεκμηριωμένων πρωτοκόλλων αποτελούν βασικά όπλα στη μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής.

«Η Ελλάδα κατατάσσεται διαχρονικά μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με τα υψηλότερα ποσοστά μικροβιακής αντοχής κάτι που αποτελεί σοβαρή απειλή για τους νοσηλευόμενους ασθενείς και κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Η υπερβολική και συχνά ακατάλληλη χρήση αντιβιοτικών, τόσο στο νοσοκομειακό όσο και στο κοινοτικό επίπεδο, έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιδείνωση του φαινομένου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για τον κίνδυνο εξέλιξης της μικροβιακής αντοχής σε φαινόμενο πανδημικού τύπου, ενώ το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) κατατάσσει τη χώρα μας στις περιοχές υψηλής προτεραιότητας για άμεση και συντονισμένη παρέμβαση», σχολίασε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ.

Το επιστημονικό πρόγραμμα κάλυψε εκτενώς κρίσιμα θέματα, όπως: την επιδημιολογία της μικροβιακής αντοχής σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, τη σύγχρονη και ορθολογική χρήση παλαιότερων και νεότερων αντιβιοτικών στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας,τις ιδιαιτερότητες των λοιμώξεων στη ΜΕΘ, τη θεραπευτική αντιμετώπιση του σηπτικού ασθενή, καθώς και τα μέτρα πρόληψης και ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων

Στο σεμινάριο συμμετείχαν ως ομιλητές διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί και κλινικοί ιατροί με εξειδίκευση στις λοιμώξεις και την εντατική θεραπεία:

Ελένη Γιαμαρέλλου

MD, PhD, FESCI, FIDSA, Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ – Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια Α’ Παθολογικής-Λοιμωξιολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, Επίτιμη Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας, Μέλος Academia Europaea

Γεώργιος Δαΐκος

Ομ. Καθηγητής Παθολογίας ΕΚΠΑ – Λοιμωξιολόγος,Διευθυντής Β’ Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ,Επίτιμος Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας

Κυριακή Κανελλακοπούλου

Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ,

Επίτιμη Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας

Ηλίας Καραΐσκος

Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος,

Αναπληρωτής Διευθυντής Α’ Παθολογικής-Λοιμωξιολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

Αγγελική Καραΐσκου

Διευθύντρια Ασφάλειας και Διαχείρισης Κινδύνου Νοσηλευτικών Μονάδων, ΟΔΙΠΥ Α.Ε.

Ευδοξία Κυριαζοπούλου

Επιμελήτρια Β’ ΕΣΥ,

Β’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Ελένη Μάγειρα

Καθηγήτρια Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ,

Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»

Ελένη Μουλούδη

Εντατικολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ,

Διευθύντρια ΜΕΘ, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο»

Ελισσάβετ Παραμυθιώτου

MD, PhD, Παθολόγος – Εντατικολόγος – Λοιμωξιολόγος,

Συντονίστρια Διευθύντρια ΜΕΘ, ΓΝΑ «Λαϊκό»

Κωνσταντίνος Ποντίκης

MD, PhD, Παθολόγος – Εντατικολόγος,

Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης

Γαρυφαλλιά Πουλάκου

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας – Λοιμώξεων ΕΚΠΑ,Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Αθανάσιος Πρεκατές

Πνευμονολόγος – Εντατικολόγος,

Διευθυντής ΜΕΘ, Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο»

Αμαλία Ρόμπολα

Καρδιολόγος – Εντατικολόγος,

Διευθύντρια ΜΕΘ Ενηλίκων, Νοσοκομείο ΜΗΤΕΡΑ

Χριστίνα Ρούτση

Καθηγήτρια Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ,Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»

Βησσαρία Σακκά

Διευθύντρια ΕΣΥ,Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Η υψηλού επιπέδου επιστημονική συμμετοχή ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης και της συνεχούς εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και των λοιμώξεων στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών συνεχίζει να επενδύει στην εκπαίδευση και την επιστημονική κατάρτιση των ιατρών, συμβάλλοντας ενεργά στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος: Η Ελλάδα παραμένει στις πρώτες χώρες στην άσκοπη κατανάλωση αντιβιοτικών

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά (18 Νοεμβρίου), αναδεικνύοντας τον κρίσιμο ρόλο των φαρμακοποιών στην ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών. Η Ελλάδα παραμένει στις πρώτες χώρες στην άσκοπη κατανάλωση αντιβιοτικών, γεγονός που ενισχύει τη μικροβιακή ανθεκτικότητα και απειλεί την αποτελεσματικότητα των θεραπειών.

Οι φαρμακοποιοί της κοινότητας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας, ενημερώνοντας τους πολίτες ότι τα αντιβιοτικά δεν αντιμετωπίζουν ιώσεις, καθοδηγώντας για τη σωστή λήψη τους (χρόνος, δόση, διάρκεια) και συμβάλλοντας στην αποτροπή της αλόγιστης χρήσης. Παράλληλα, με βάση τον νόμο 4675/2020, την δημιουργία του οποίου στήριξαν και περιφρούρησαν, χορηγούν αντιβιοτικά αποκλειστικά με ηλεκτρονική συνταγή διασφαλίζοντας την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας. Επιπλέον, συμμετέχουν σε προγράμματα και δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης του πληθυσμού για την μικροβιακή αντοχή.

Ο φαρμακοποιός αποτελεί βασικό σύμμαχο του ασθενούς αφού εκπαιδεύει ασθενείς και φροντιστές για την ολοκλήρωση της θεραπείας, προτείνει εναλλακτικές λύσεις όπου δεν απαιτούνται αντιβιοτικά, παρέχει οδηγίες για την αποφυγή των παρενεργειών και προάγει πρακτικές πρόληψης όπως είναι ο εμβολιασμός και η τήρηση των κανόνων υγιεινής.

Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε την αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών για το μέλλον και να θωρακίσουμε τη δημόσια υγεία μέσα από υπεύθυνη χρήση και συνεχή ενημέρωση.

Στα ύψη η κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ελλάδα: Συναγερμός για τη μικροβιακή αντοχή

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελλάδα παραμένει ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ενημέρωσης και της ορθής χρήσης τους.
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ενημέρωσης κατά της Μικροβιακής Αντοχής
(18–24 Νοεμβρίου 2025), ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η πρόληψη ξεκινά από την κοινότητα και την υπεύθυνη στάση όλων μας απέναντι στα φάρμακα.

Η μικροβιακή αντοχή –η ικανότητα των μικροβίων να επιβιώνουν παρά τη δράση των φαρμάκων– αποτελεί σήμερα μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Οι λοιμώξεις που προκαλούνται από ανθεκτικά στελέχη μικροβίων είναι δυσκολότερες στη θεραπεία, αυξάνοντας τη νοσηρότητα, τη θνητότητα και το κόστος περίθαλψης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC (2023), η κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο ανέρχεται σε 20 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις (DDD) ανά 1.000 κατοίκους ανά ημέρα, ενώ στην Ελλάδα φθάνει τις 33 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις, μία από τις υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη.

Η Καθορισμένη Ημερήσια Δόση (Defined Daily Dose – DDD) αποτελεί διεθνές στατιστικό μέτρο σύγκρισης της κατανάλωσης φαρμάκων και αντιστοιχεί στη μέση θεωρητική δόση ενός φαρμάκου που λαμβάνει ημερησίως ένας ενήλικας για την κύρια ένδειξή του.
Με απλά λόγια, η κατανάλωση 33 DDD σημαίνει ότι πάνω από το 3% του πληθυσμού λαμβάνει καθημερινά αντιβιοτικά, γεγονός που αποτυπώνει την υπερβολική χρήση τους.

Παράλληλα, στην Ελλάδα καταγράφονται υψηλά ποσοστά μικροβίων που δεν ανταποκρίνονται στα αντιβιοτικά, όπως η Klebsiella pneumoniae, η οποία είναι ανθεκτική σε ισχυρά φάρμακα (καρβαπενέμες) και θεωρείται από το ECDC σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.

Η κατάσταση αυτή καθιστά αναγκαία τη συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και την ενημέρωση των πολιτών, ώστε να περιοριστεί η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών και να διαφυλαχθεί η αποτελεσματικότητά τους για τις περιπτώσεις που είναι πραγματικά απαραίτητα.

Η Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας υπογραμμίζει τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, που αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στη μικροβιακή αντοχή.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, κ. Στάθης Σκληρός, επισημαίνει:
«Η μικροβιακή αντοχή δεν είναι πρόβλημα των νοσοκομείων· ξεκινά από την κοινότητα. Η ενημέρωση των πολιτών και η εκπαίδευση των επαγγελματιών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας είναι καθοριστικές για να περιοριστεί η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών. Χρειάζεται συλλογική ευθύνη και αλλαγή κουλτούρας στην καθημερινή πρακτική.»

Πολλά κοινά προβλήματα υγείας, διευκρινίζει για μια ακόμα φορά ο κος Σκληρός, όπως ο πονόλαιμος, δεν απαιτούν αντιβιοτικά, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε ιογενείς λοιμώξεις. Η ανακούφιση των συμπτωμάτων μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση ανακουφιστικών προϊόντων λαιμού όπως π.χ. οι καραμέλες Strepsils και Strepfen, που δρουν τοπικά και προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση χωρίς την ανάγκη αντιβιοτικής αγωγής.
Η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις επιλογές αυτές συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση της άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών και στην προστασία της αποτελεσματικότητάς τους για τις περιπτώσεις που πραγματικά χρειάζονται.

Έχει το παιδί σας πυρετό; Τι ΔΕΝ πρέπει να κάνετε; Τι είναι οι πυρετικοί σπασμοί;

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο πυρετός από μόνος του δεν είναι επικίνδυνος, επικίνδυνη όμως μπορεί να είναι η αιτία για την οποία το παιδί έχει πυρετό και η θερμοκρασία του παιδιού σας θα επανέλθει στο φυσιολογικό όταν η λοίμωξη περάσει.

Βρέφη ηλικίας κάτω των τριών μηνών διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο όταν έχουν πυρετό και πρέπει να ελέγχονται από παιδίατρο.

Τι είναι ο πυρετός;

Ο πυρετός είναι όταν η θερμοκρασία του σώματος του παιδιού σας είναι μεγαλύτερη από το κανονικό. Η κανονική θερμοκρασία του σώματος είναι περίπου 37. Κελσίου, αλλά αυτή μπορεί να κυμαίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στα παιδιά, η θερμοκρασία πάνω από 38.C υποδηλώνει πυρετό. Δεν αποτελεί πάντοτε ένδειξη σοβαρής ασθένειας. Ο πυρετός πρέπει να φθάσει τους 42.C για να προκαλέσει βλάβη στο παιδί σας (ή να τους προκαλέσει βλάβη στον εγκέφαλο). Αυτό είναι πολύ σπάνιο. Η θερμοκρασία του παιδιού σας θα ανεβοκατεβαίνει περίπου κάθε τέσσερις ώρες. Αυτό αποτελεί τη φυσική μέθοδο του σώματος για την καταπολέμηση μιας μόλυνσης. Αντιπυρετικά φάρμακα μπορεί να μην έχουν καμία συνέπεια στη θερμοκρασία του παιδιού σας ή μειώνουν τη θερμοκρασία μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Αυτό είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να προκαλέσει ανησυχία.

Τι προκαλεί πυρετό;

Ο πυρετός δεν είναι αρρώστια, είναι σύμπτωμα (όπως, για παράδειγμα, ο βήχας) που οφείλεται σε πολλά αίτια.
Ο πυρετός συνήθως προκαλείται από μια λοίμωξη κάπου στο σώμα. Ορισμένοι τύποι λοιμώξεων που οδηγούν σε πυρετό περιλαμβάνουν:

• ιογενή (που προκαλείται από έναν ιό) - περίπου εννέα στα δέκα παιδιά με πυρετό θα έχουν μια ιογενή ασθένεια, όπως το κρύωμα, τη γρίπη ή τη γαστρεντερίτιδα

• βακτηριακή (προκαλείται από βακτήρια) - όπως ορισμένες λοιμώξεις του αυτιού, η πνευμονία ή λοιμώξεις των ούρων.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Ένα παιδί μπορεί:

• να φαίνεται αναψοκοκκινισμένο και να το νιώθετε ότι καίει

(τα χέρια και τα πόδια τους μπορεί να νοιώθουν κρύα)

• να αισθάνεται ενοχλημένο και κουρασμένο (που μπορεί να

θέλουν να κοιμηθούν περισσότερο)

• να αναπνέει ταχύτερα ή/και ο παλμός τους είναι γρήγορος ή

‘χτυπά δυνατά’

• να μη θέλει να φάει.

Τα συμπτώματα αυτά είναι όλα λόγω του πυρετού και θα ξεπεραστούν όταν η θερμοκρασία του παιδιού σας ομαλοποιηθεί. Οι πυρετοί είναι πολύ συχνοί στην παιδική ηλικία, ειδικά στα παιδιά που πηγαίνουν σε ημερήσια φροντίδα, βρεφικό σταθμό ή νηπιαγωγείο. Τα παιδιά μπορεί να αρρωστήσουν από ιογενή ασθένεια και να αναπτύξουν πυρετό αρκετές φορές μέσα σ’ ένα χρόνο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα παιδιά συχνά αρρωσταίνουν από άλλα παιδιά που είναι άρρωστα, συνήθως επειδή μοιράζονται παιχνίδια, τρόφιμα και ποτά και απλά και μόνο με το φτάρνισμα και το βήχα. Το να αρρωστήσουν βοηθά τα παιδιά να δημιουργήσουν ένα ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα, και είναι φυσιολογικό μέρος της παιδικής ηλικίας.

Θεραπεία

Δεν είναι πάντα απαραίτητο να κάνετε θεραπεία για πυρετό. Μπορεί να σας συμβουλεύσουν να δώσετε στο παιδί σας αντιπυρετικά φάρμακα, για να προσφέρετε στο παιδί σας μεγαλύτερη άνεση. Αυτό συνιστάται αν το παιδί σας είναι ενοχλημένο, ευερέθιστο ή πονά και όχι για τη θεραπεία του ίδιου του πόνου. Ο πυρετός δεν είναι επιβλαβής και βοηθά το σώμα του παιδιού να καταπολεμήσει τη λοίμωξη. Με άλλα λόγια, καταπολεμούμε τον πυρετό όχι γιατί αυτός είναι επικίνδυνος, αλλά διότι προκαλεί κακουχία στο παιδί. Εάν το παιδί είναι ζωηρό και έχει όρεξη για παιχνίδι, έστω κι αν έχει 39° , δεν είναι απαραίτητο να πάρει αντιπυρετικό. Με το να μειώσετε τον πυρετό, η ασθένεια του παιδιού σας μπορεί να παραταθεί. Εάν το παιδί σας έχει μια ιογενή ασθένεια είναι πιθανό να καλυτερέψει χωρίς θεραπεία, και τα αντιβιοτικά δεν θα είναι χρήσιμα. Εάν το παιδί σας έχει μια βακτηριακή λοίμωξη μπορεί να χρειαστεί αντιβιοτικά για να καταπολεμήσει τη λοίμωξη.  

Η αιτία του πυρετού ενός παιδιού μπορεί να μην είναι προφανής.

Περιστασιακά το παιδί σας μπορεί να χρειάζεται να κάνει ορισμένες εξετάσεις (όπως δείγματα ούρων και αίματος), για να διαγνώσουν την αιτία της νόσου. Τα αντιπυρετικά φάρμακα κυκλοφορούν σε ποικίλες μορφές (σιρόπια, υπόθετα, σταγόνες κ.ά.). Καθεμία από τις μορφές αυτές περιέχει ορισμένο ποσό δραστικής ουσίας. Η δόση των αντιπυρετικών καθορίζεται ανάλογα με το βάρος του παιδιού, και γι' αυτό οι γονείς πρέπει να συμβουλεύονται τον παιδίατρο. Όταν δίνουμε αντιπυρετικό σε μορφή σιροπιού, σωστό είναι, για να είμαστε ακριβείς, να μετρούμε την ποσότητα με μία σύριγγα και όχι με κουταλάκι του γλυκού.

Αντιμετώπιση στο σπίτι.

Δώστε στο παιδί σας να πιει πολύ. Να προσφέρετε συχνά νερό ή αραιωμένο χυμό. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν το παιδί σας έχει διάρροια ή εμετό. Αν το θηλάζετε, να του προσφέρετε το στήθος πιο συχνά και στο μεσοδιάστημα να του δώσετε βραστό νερό που κρύωσε, αν χρειαστεί. Μην ανησυχείτε αν το μωρό σας ή το παιδί σας δεν τρώει. Η όρεξή τους θα επανέλθει τη στιγμή που θα νιώσουν καλύτερα (συνήθως μετά από δύο με τρεις ημέρες). Τα υγρά είναι τα πιο σημαντικά, καθώς αυτά συμβάλλουν να προληφθεί η αφυδάτωση (η απώλεια νερού) του παιδιού σας.

Να εξετάσετε το ενδεχόμενο να δώσετε στο παιδί σας παρακεταμόλη  για τον πόνο ή την ενόχληση.

Να ελέγξετε προσεκτικά την ετικέτα για τη σωστή δόση και να βεβαιωθείτε ότι δεν δίνετε στο παιδί σας οποιαδήποτε άλλα προϊόντα που περιέχουν παρακεταμόλη (όπως κάποια φάρμακα για το βήχα και τον πόνο και παρασκευάσματα για το κρύο και τη γρίπη).

Να παρέχετε στο παιδί σας άνεση με πολλές αγκαλιές και διαβεβαίωση. 
Να ενθαρρύνετε το παιδί σας να ξεκουραστεί ή να παίξει ήσυχα αν δεν αισθάνεται καλά. Να μη βάλετε το παιδί σας σε κρύο μπάνιο ή σε κρύο ρεύμα αέρα, και να μη δώσετε στο παιδί σας ασπιρίνη. 

Αν ο πυρετός ξεπερνά τους 39,8°C ή το παιδί νιώσει δυσφορία, εκτός από το αντιπυρετικό, θα βοηθούσε ένα ολόσωμο μπάνιο (εφ' όσον το παιδί το δέχεται). Το νερό πρέπει να έχει θερμοκρασία γύρω στους 30°  (το νερό της βρύσης έχει θερμοκρασία 18-20° C). Το να πλένετε ένα παιδί με πυρετό με σφουγγάρι δεν βοηθά στη μείωση του πυρετού και μπορεί να αναστατώσει το παιδί σας. Είναι προτιμότερο να τα ντύσετε ελαφρά.

Πως να πάρετε τη θερμοκρασία του παιδιού σας

Για να πάρετε τη θερμοκρασία του παιδιού σας, χρησιμοποιήστε ένα ψηφιακό θερμόμετρο, το οποίο μπορείτε να προμηθευτείτε από ένα φαρμακείο. Ακολουθήστε τις οδηγίες καθώς το κάθε θερμόμετρο είναι διαφορετικό. Είναι καλύτερα να καθοδηγείστε από τον τρόπο που το παιδί σας φαίνεται ή αισθάνεται παρά να ελέγχετε συνεχώς τη

θερμοκρασίας τους.

Τι να περιμένετε

Τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν μέσα σε δύο με τρεις ημέρες, χωρίς περαιτέρω θεραπεία.

Πυρετικοί σπασμοί

Μερικά παιδιά με πυρετό μπορεί να έχουν πυρετικούς (με πυρετό), σπασμούς (νευρική κρίση ή παροξυσμό), όπου το παιδί χάνει τις αισθήσεις του και τα χέρια και τα πόδια τους κινούνται σπασμωδικά. Οι περισσότεροι παροξυσμοί δεν διαρκούν πολύ, συνήθως λιγότερο από δύο λεπτά και δεν έχουν σαν αποτέλεσμα εγκεφαλική βλάβη. Ο παροξυσμός μπορεί να είναι τρομακτικός για το γονέα αλλά δεν είναι επικίνδυνος εκτός αν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα (συνήθως περισσότερο από 15 λεπτά). Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί σας έχει επιληψία. Η χρήση της παρακεταμόλης για τον ‘έλεγχο’ του πυρετού δεν θα εμποδίσει τον παροξυσμό και μπορεί να μη μειώσει τη θερμοκρασία.

Τι πρέπει να κάνω αν το παιδί μου πάθει νευρική κρίση;

• Να παραμείνετε ήρεμοι και να μην πανικοβληθείτε.

• Να μην σπρώξετε ή βάλετε τίποτα στο στόμα του παιδιού σας, ούτε και τα δάχτυλά σας.

• Να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας είναι ασφαλές βάζοντας το στο δάπεδο και αφαιρώντας κάθε αντικείμενο που θα μπορούσε να το τραυματίσει.

• Να έχετε υπόψη το χρόνο που άρχισε και σταμάτησε η νευρική κρίση, για να το πείτε στο γιατρό σας.

• Μόλις έχει σταματήσει η νευρική κρίση να βάλετε το παιδί σας να ξαπλώσει σε πλάγια θέση και να το κάνετε να αισθάνεται άνετα.

• Να μην ανακινείστε ή χαστουκίστε το παιδί σας να το ξυπνήσετε.

• Να μη περιορίσετε το παιδί σας.

• Να πάτε το παιδί σας στον παιδίατρο ή το τμήμα επειγόντων περιστατικών (το συντομότερο δυνατό) για μία γενική ιατρική εξέταση για να εξετάσουν αν χρειάζονται θεραπεία της λοίμωξης που προκαλεί τον πυρετό.

Δείτε τον παιδίατρο, αν το παιδί σας:

• Αρνείται να πιει για 12-24 ώρες
• Το παιδί ξυπνά δύσκολα, είναι θολωμένο ή έχει παραλήρημα.
• Έχει υπερβολικούς εμετούς ή διάρροια
• Έκανε σπασμούς.
• Το παιδί κλαίει απαρηγόρητα.

• Παραπονιέται ότι στραβολαίμιασε / τα μάτια τους πονούν από το φως
• Πάσχει από χρόνιο νόσημα που το κάνει πιο ευπαθές σε σοβαρές λοιμώξεις
• Είναι υπνηλία / φαίνεται αδιάθετο
• Αναπτύξει εξάνθημα
• Το παιδί είναι μικρότερο των 3 μηνών
• Δεν καλυτερεύσει σε δύο ή τρεις ημέρες.
• Ο πυρετός είναι πάνω από 40,5 βαθμούς.

Διαβάστε επίσης

• Παραπονιέται το παιδί σας για πονοκεφάλους; Πόσο σοβαρό μπορεί να είναι και πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό;
• Μήπως ο υψηλός πυρετός που έχει το παιδί σας, οφείλεται στη νόσο Kawasaki;
• Κρυολόγημα, γρίπη, χωρίς αντιβιοτικά

Στο Αττικον έδωσαν λάθος αντιβιοτικό σε ασθενή που υπέστη αλλεργικό επεισόδιο. Δυο νοσηλεύτριες συνελήφθησαν

 medlabnews.gr iatrikanea

Aναστάτωση προκλήθηκε στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», όταν μια 22χρονη ασθενής υπέστη αλλεργικό επεισόδιο έπειτα από χορήγηση φαρμάκου, το βράδυ της Κυριακής.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, δύο νοσηλεύτριες φέρονται να χορήγησαν στην ασθενή αντιβιοτικό που δεν έπρεπε να λάβει, με αποτέλεσμα να εμφανίσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Το περιστατικό κατεγράφη στη μονάδα βραχείας νοσηλείας του νοσοκομείου.

Οι δύο νοσηλεύτριες συνελήφθησαν τα ξημερώματα της Δευτέρας από αστυνομικούς της Αμεσης Δράσης, κατηγορούμενες για σωματική βλάβη από αμέλεια.

Δόθηκε επίσης εντολή για ιατροδικαστική εξέταση, ώστε να διαπιστωθεί η κατάσταση της υγείας της 22χρονης.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι νοσηλεύτριες αφέθηκαν ελεύθερες με εντολή του εισαγγελέα, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες του περιστατικού. Παράλληλα, αναμένεται και ανακοίνωση του νοσοκομείου.

Αυτό είναι το δεύτερο περιστατικό που αφορά χορήγηση λάθος φαρμακευτικής ουσίας, ύστερα από εκείνο με την 28χρονη έγκυο από την Άρτα που έχασε τη ζωή της. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του νοσοκομείου, το θύμα υπέστη αναφυλακτικό σοκ, το οποίο απαιτεί άμεση παρέμβαση, με μοναδική θεραπεία την αδρεναλίνη. Σύμφωνα με έγγραφα που έρχονται στο φως, η άτυχη έγκυος δεν έλαβε αδρεναλίνη την κρίσιμη για τη ζωή της στιγμή, αλλά κορτιζόνη. Υπενθυμίζεται ότι για την υπόθεση της Άρτας παρενέβη ο εισαγγελέας και οι αρμόδιες υπηρεσίες προέβησαν σε νεκροψία μετά την εκταφή.

Πνευμονία. Τι είναι; Τύποι πνευμονίας; Πώς μεταδίδεται; Ποια τα συμπτώματα; Πρόληψη της πνευμονίας

του Ξενοφώντα Τσούκαλη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η πνευμονία είναι η λοίμωξη των πνευμόνων, η οποία προκαλεί βήχα, πυρετό και δυσκολία στην αναπνοή. Είναι μία σοβαρή κατάσταση, ειδικά στα μικρά παιδιά, στα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών και στα άτομα που έχουν άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας. 

Η πνευμονία είναι η πιο γνωστή νόσος του αναπνευστικού από την αρχαιότητα. Πρώτος  ο Ιπποκράτης(460-370π.Χ) αναφέρεται στη νόσο και τα συμπτώματά της. Στους αιώνες η πνευμονία θεωρείται κύρια αιτία νοσηρότητος και θνητότητος. Το 1918 ο εξέχων ιατρός Ουίλιαμ Όσλερ χαρακτηρίζει την πνευμονία ως ΄΄κυβερνήτη΄΄ των αιτιών θανάτου εκείνη την εποχή. Το 1929 ο Άγγλος ερευνητής Αλεξάντερ Φλέμινγκ ανακαλύπτει την πενικιλλίνη, το πρώτο αντιβιοτικό σκεύασμα. Έκτοτε η αλματώδης εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης μείωσε τη θνησιμότητα της πνευμονίας στον ανεπτυγμένο κόσμο.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας (World Pneumonia Day) καθιερώθηκε το 2009, με πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Συνασπισμού κατά της Παιδικής Πνευμονίας μετά από τη σύμπραξη 125 μη κυβερνητικών οργανώσεων, κινημάτων πολιτών και κυβερνητικών οργανώσεων, προκειμένου να υποστηριχθούν οι προσπάθειες όλων των εμπλεκομένων φορέων για την αντιμετώπιση της νόσου. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας παρέχει μια καλή ευκαιρία για να επιστήσουμε την προσοχή στην παιδική επιβίωση, καθώς σήμερα η πνευμονία αποτελεί τη μοναδική κυριότερη αιτία θανάτου παιδιών κάτω των πέντε ετών παγκοσμίως και είναι αιτία για το 18% των περίπου 6,9 εκατομμυρίων θανάτων παιδιών ετησίως - ή περίπου 1,3 εκατομμύρια παιδιά.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Νοεμβρίου υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO). 

Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της πνευμονίας, η χρήση των εμβολίων κατά της πνευμονίας, καθώς και η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, σώζουν ζωές, με απλά μέτρα, όπως ο έγκαιρος και αποκλειστικός μητρικός θηλασμός, το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, καθαρό οικιακό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του ασφαλούς πόσιμου νερού και βελτιωμένων εγκαταστάσεων υγιεινής, και η παροχή θρεπτικών ιχνοστοιχείων συμβάλλουν ώστε να μειωθούν τα περιστατικά πνευμονίας.

Συνήθως προκαλείται από βακτήρια, αλλά μπορεί επίσης να προκληθεί από ιούς και άλλους μικροοργανισμούς.

Παθογόνοι μικροοργανισμοί που προκαλούν πνευμονία:

Βακτήρια 

• Streptococcus pneumoniae (~40%) 
• Haemophilus influenzae 
• Moraxella catarrhalis 
• Pseudomonas aeruginosa 

Εντεροβακτηριακά 

• Escherichia coli, 
• Klebsiella pneumoniae 
• Staphylococcus aureus

Άτυπα παθογόνα 

• Mycoplasma pneumoniae 
• Chlamydophila pneumoniae 
• Legionella sp. 

Ιοί 

• Influenza A and B 
• Coronavirus
• Respiratory syncytial virus (RSV)

Ποια είναι τα συμπτώματα της πνευμονίας;

Τα συχνότερα είναι τα εξής:

• Βήχας

• Πυρετός

• Δύσπνοια

• Πόνος στο στήθος κυρίως κατά τη βαθιά ανάσα

• Ταχυκαρδία

• Ρίγος

• Απόχρεμψη πυωδών ή βλεννωδών φλεγμάτων

Τύποι πνευμονίας

Πνευμονία της κοινότητας (ΠΚ): Είναι ο συνηθέστερος τύπος πνευμονίας και οφείλεται συνήθως σε βακτήρια ή ιούς, ωστόσο το πιο συχνό βακτηριακό αίτιο είναι ο πνευμονιόκοκκος.

Πνευμονία σχετιζόμενη με χώρους παροχής φροντίδας υγείας (HCAP): Αυτή η πνευμονία προσβάλλει άτομα που βρίσκονται σε χώρους παροχής φροντίδας υγείας εκτός νοσοκομείων, όπως γηροκομεία, κέντρα αιμοκάθαρσης και εξωτερικά ιατρεία.

Ενδονοσοκομειακή πνευμονία (HAP): Η ενδονοσοκομειακή πνευμονία αφορά συγκεκριμένα ασθενείς που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο για άλλο αίτιο.

Πνευμονία από εισρόφηση: Οφείλεται στην είσοδο τροφής, υγρών ή σάλιου στους πνεύμονες.

Πώς μεταδίδεται;

Τα άτομα που είναι φορείς ιών που προκαλούν πνευμονία ή του βακτηρίου του στρεπτόκοκκου στη ρινική κοιλότητα και στον φάρυγγα μπορούν να μολύνουν άλλους μέσω του αέρα με το φτέρνισμα ή τον βήχα.

Παράγοντες κινδύνου

Το  κάπνισμα  είναι  ο  μοναδικός  σημαντικός αναγνωρισμένος  και  προλήψιμος  παράγοντας κινδύνου για  την  πνευμονία της κοινότητας.
 Η μεγαλύτερη ηλικία,  η  χρόνια  αποφρακτική  πνευμονοπάθεια  (ΧΑΠ), προηγούμενες  λοιμώξεις  του  αναπνευστικού αυξάνουν επίσης  τους  κινδύνους  για  εκδήλωση πνευμονίας της κοινότητας.
 Σε  ηλικιωμένους  ασθενείς, ο αλκοολισμός, το άσθμα, οι ανοσοκατασταλτικές  θεραπείες,  οι παθήσεις  του  πνεύμονα,  οι καρδιακές  παθήσεις, η παραμονή  σε  ιδρύματα  και  η  μεγαλύτερη  ηλικία  είναι συνδεμένα  με  τον  κίνδυνο  να  ασθενήσουν  από πνευμονία.

Καταστάσεις  όπου  πολλοί  άνθρωποι  βρίσκονται  σε στενή  επαφή  (π.χ.  σε σχολεία,  στρατώνες,  φυλακές, καταφύγια  για  άστεγους)  διευκολύνουν  την εξάπλωση μερικών  από  τις  πιο  λοιμώδεις  αιτίες  της πνευμονίας, και  οδηγούν  σε  τοπικές  επιδημίες.

Ορισμένα  επαγγέλματα  (π.χ.  αγρότες)  είναι συνδεμένα με  μερικές  από  τις  πιο  συνηθισμένες  αιτίες  της πνευμονίας.

Χρειάζεται να επισκεφτώ το γιατρό μου αν έχω πνευμονία;

Ναι. Το συντομότερο. Μπορεί η πνευμονία να είναι ήπια, αλλά αρκετές φορές μπορεί να είναι σοβαρότατη και να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενή, ειδικά εάν δεν γίνει η έναρξη της θεραπείας σύντομα. 

Τα συμπτώματα με τα οποία εμφανίζεται η πνευμονία από την κοινότητα είναι κοινά και με άλλες νόσους του αναπνευστικού συστήματος, με αποτέλεσμα η διαφορική διάγνωση εκτός νοσοκομείου να είναι συχνά δύσκολη. Κατά την αρχική εκτίμηση του ασθενούς πρέπει να τίθεται το ερώτημα εάν τα συμπτώματα είναι αποτέλεσμα τυπικής πνευμονίας, πνευμονίας εξ εισροφήσεως ή άλλης μη λοιμώδους νόσου (άσθμα, ΧΑΠ, καρδιακή ανεπάρκεια, πνευμονική εμβολή). Η υποψία ανάπτυξης πνευμονίας εξ εισροφήσεως πρέπει να τίθεται σε ασθενείς με διαταραχές στην κατάποση, ήτοι ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, νευρομυϊκά νοσήματα, ορισμένες ψυχιατρικές νόσους και άλλα χρόνια νοσήματα που επηρεάζουν την κατάποση. Η υποψία πνευμονικής εμβολής πρέπει να τίθεται σε ασθενείς με ιστορικό εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής, σε όσους είναι σε ακινησία για διάστημα άνω των 4 εβδομάδων και σε ασθενείς με κακοήθεια. Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι δύσκολο να αξιολογηθεί εκτός νοσοκομείου. Υποψία της νόσου πρέπει να τίθεται σε ασθενείς ηλικίας >65 ετών, σε όσους έχουν ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου και σε όσους εμφανίζουν ορθόπνοια. Στο ερώτημα αν πρόκειται για απλή οξεία βρογχίτιδα ή πνευμονία, ισχυρή υποψία για πνευμονία τίθεται εάν ο ασθενής εμφανίζει οξεία εμφάνιση βήχα και δύσπνοια, ταχύπνοια ή πυρετό που επιμένουν περισσότερο από 4 ημέρες. Η συνύπαρξη συμπτωμάτων από το ανώτερο αναπνευστικό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ιογενούς λοίμωξης. Σε όλες τις περιπτώσεις η ακτινογραφία θώρακα (πρόσθια και πλάγια) επιβεβαιώνει τη διάγνωση.

Επισκεφτείτε το γιατρό σας όταν:

• Ο βήχας χειροτερεύει

• Δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε

• Υπάρχει υψηλός πυρετός ( >38.8°C )

• Πονάτε το στήθος ειδικά όταν παίρνετε βαθιά ανάσα

• Μετά από ένα κοινό κρυολόγημα, και ενώ αρχικά είχατε βελτιωθεί, αρχίζετε ξαφνικά να επιδεινώνεστε.

Εάν ο γιατρός σας πιστεύει ότι ενδεχομένως παρουσιάζετε πνευμονία, πιθανότατα θα σας συστήσει να υποβληθείτε σε ακτινογραφία θώρακας. Αυτή εξάλλου είναι και η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της πνευμονίας.

Διάγνωση στο νοσοκομείο

Κατά την εισαγωγή του ασθενούς 

• Ακτινογραφία θώρακα (πρόσθια και πλάγια) 

• Μέτρηση αερίων αρτηριακού αίματος ή παλμική οξυμετρία 

• Γενική αίματος 

• Βιοχημικός έλεγχος 

• Μικροβιολογικός έλεγχος

Ποια είναι η θεραπεία της πνευμονίας;

Η πνευμονία θεραπεύεται με αντιβιοτικά. Η φαρμακευτική  με  αντιβιοτικά  αγωγή  στα  αρχικά στάδια  μπορεί  να  θεραπεύσει  τη  βακτηριακή πνευμονία.  Ακόμη  δεν  υπάρχει  γενική  θεραπεία  για την  ιογενή  πνευμονία,  αν  και  φάρμακα  κατά  των  ιών μπορεί  να  φανούν  χρήσιμα  σε  μερικές  περιπτώσεις. Ασθενείς με σοβαρή πνευμονία πρέπει να λαμβάνουν εντατική θεραπεία και μπορεί  να  χρειασθούν  μηχανική υποστήριξη  της  αναπνοής. 
Η ανάρρωση από την πνευμονία είναι αργή. Μεταξύ 19-31% των ασθενών με πνευμονία της κοινότητας, είτε δεν επιστρέφουν στην εργασία τους ή δεν αναρρώνουν πλήρως μέσα σε 6-8 εβδομάδες, και αυτό το ποσοστό αυξάνει στο 55% στους ηλικιωμένους.

Στους ενήλικες, η θνησιμότητα αυξάνει με την ηλικία, με τους περισσότερους θανάτους να εμφανίζονται στους ηλικιωμένους.
 Ο συνολικός αριθμός θανάτων ανά κράτος ποικίλλει πάρα πολύ, υποδηλώνοντας ότι η  πλημμελής καταγραφή περιπτώσεων πνευμονίας είναι ίσως συχνή.

Είναι πολύ σημαντικό να λάβει κανείς τελικά όλη τη θεραπεία όπως του έχει προτείνει ο γιατρός του, παρά το γεγονός ότι ενδεχομένως να αρχίσει να νιώθει καλύτερα πριν ολοκληρωθούν όλες οι απαιτούμενες δόσεις των φαρμάκων.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ 

Η απάντηση της πνευμονίας στη θεραπεία παρακολουθείται με κλινικά κριτήρια που περιλαμβάνουν τη βελτίωση της πορείας του πυρετού, τη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας και τη βελτίωση των αιμοδυναμικών παραμέτρων. Η ακτινολογική λύση της πνευμονίας απαιτεί μακρύτερο χρονικό διάστημα. Η αλλαγή του θεραπευτικού σχήματος συνιστάται στην περίπτωση που επιδεινώνεται η κατάσταση του ασθενούς, μετά από 48 ώρες από την έναρξη της χορήγησής του, ή εάν μετά από 72 ώρες δεν υποχωρεί ο πυρετός. Η απόφαση για χορήγηση εξιτηρίου στον ασθενή προϋποθέτει την πλήρη σταθεροποίηση του.

Μετά από πόσο καιρό θα αισθανθώ καλύτερα;

Μπορεί να νιώθετε βελτίωση 3-5 μέρες μετά την έναρξη των αντιβιοτικών. Οι περισσότεροι ασθενείς επανέρχονται στις καθημερινές τους δραστηριότητες μετά από μία εβδομάδα από την έναρξη της θεραπείας. Ακόμη και τότε όμως, υπάρχει το ενδεχόμενο να αισθάνεται κανείς κούραση και αδυναμία ή και να έχει βήχα μέχρι και ένα μήνα από την έναρξη της φαρμακευτικής του αγωγής.

Τι πρέπει να κάνετε εάν πάσχετε από  πνευμονία;

Χρειάζεται αρχικά ξεκούραση, περιορισμός των δραστηριοτήτων και άφθονα υγρά. Μετά από 4-6 εβδομάδες ενδεχομένως να χρειαστεί να σας επανεκτιμήσει ο γιατρός σας.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της πνευμονίας περιλαμβάνει:

• Ανάπαυση

• Καλή ενυδάτωση

• Αναλγητικά-αντιπυρετικά

• Αντιβιοτικά και σε κάποιες περιπτώσεις ειδικά αντιιϊκά φάρμακα

• Αποχρεμπτικά-βλεννολυτικά

• Εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και αντιφλεγμονώδη

• Διακοπή καπνίσματος

Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τις πιθανότητες να ξαναπάθετε πνευμονία;

Πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι ή αλκοολούχο αντισηπτικό. Έτσι προστατεύεστε έστω και μερικώς από τους άφθονους μικροοργανισμούς. Επίσης υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο κατά του συχνότερου μικροβίου που προκαλεί πνευμονία. Εντούτοις, αυτό δεν έχει ένδειξη για τον καθένα. Ρωτήστε το γιατρό σας εάν μπορείτε και είναι απαραίτητο να το κάνετε. Επίσης οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να εμβολιαστούν κατά του ιού της γρίπης κάθε χρόνο.

Τα εμβόλια πρόληψης της πνευμονίας είναι το εμβόλιο της γρίπης και του πνευμονιόκοκκου. Περιέχουν, αντίστοιχα, αντιγόνα γρίπης και πνευμονιόκοκκου, τα οποία έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία, ώστε να διεγείρουν την ανοσοποιητική απάντηση του οργανισμού, χωρίς να προκαλούν νόσο. Τα εμβόλια προκαλούν έντονη ανοσολογική διέγερση, με παραγωγή αντισωμάτων, τα οποία προσφέρουν στο άτομο ανοσία. Παρά ταύτα, υπάρχουν και αρκετά άτομα “non responders”, τα οποία δεν αντιδρούν αποτελεσματικά. Επίσης δεν παρέχουν προστασία έναντι όλων των μορφών πνευμονίας. Το εμβόλιο της γρίπης προστατεύει από την πνευμονία από γρίπη και το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου από την πνευμονιοκοκκική πνευμονία. Η ανοχή και η ασφάλεια των εμβολίων είναι υψηλή, με λίγες παρενέργειες που περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο στην θέση της ένεσης, μυϊκά άλγη, κακουχία, ελαφρό γριπώδες σύνδρομο για λίγες ημέρες μετά την ένεση. Είναι απαγορευτικά, ωστόσο, για ορισμένες κατηγορίες ατόμων (π.χ. θανατηφόρες αλλεργίες σε συστατικά του εμβολίου).

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η οξεία και η χρόνια βρογχίτιδα; Σε τι οφείλεται και πώς αντιμετωπίζεται; Ροφήματα που κάνουν καλό
• O βήχας μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο του πνεύμονα;
• Πότε ο βήχας πρέπει να σας ανησυχήσει, τι μπορεί να προκαλέσει και πώς αντιμετωπίζεται;
• Βήχας μετά από το κρυολόγημα και πώς αντιμετωπίζεται
• Πώς η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (Χ.Α.Π.) επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα; ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΑΠ
• Ξυπνάτε από τον βήχα; Ποια είναι η αιτία και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί; Πότε πρέπει να ανησυχήσετε;
• Τι είναι η φυματίωση; Χρήσιμες πληροφορίες, ερωτήσεις και απαντήσεις.
• 14 βότανα για τις παθήσεις του αναπνευστικού